हे पान इंग्रजीत लिहिलेल्या पानाचे भाषांतर आहे. दोन्हींमध्ये फरक असल्यास इंग्रजी मजकूर ग्राह्य धरला जाईल. इंग्रजी पान वाचा
Lokesh Bhardwaj Law Offices · वकील आणि कायदेशीर सल्लागार, नवी दिल्ली
G-46, Basement, Greater Kailash III, Masjid Moth, New Delhi 110048 · contact@lokeshbhardwajlawoffices.com · +91 9971576388 https://lokeshbhardwajlawoffices.com/checklist-buying-a-flat
तपासणी सूची · रिअल इस्टेट
सदनिका खरेदी करण्यापूर्वी: तपासणी सूची
दिल्ली, गुरुग्राम, नोएडा, ग्रेटर नोएडा आणि यमुना एक्सप्रेसवे परिसरातील नव्या आणि पुनर्विक्रीच्या सदनिकांच्या खरेदीदारांसाठी.
सदनिका ही सहसा कुटुंबाची सर्वात मोठी खरेदी असते, आणि पुढे RERA प्राधिकरणापर्यंत किंवा ग्राहक आयोगापर्यंत पोहोचणाऱ्या बहुतेक समस्या पहिले देयक देण्यापूर्वीच कागदपत्रांत दिसू शकल्या असत्या. दिल्ली NCR मधील खरेदीदाराला ती कागदपत्रे योग्य क्रमाने गोळा करून वाचता यावीत यासाठी Lokesh Bhardwaj Law Offices (LBLO) ने ही तपासणी सूची तयार केली आहे. प्रत्येक बाब पूर्ण झाल्यावर तिच्यावर खूण करा, प्रत्येक गोष्टीच्या प्रती ठेवा, आणि कोणतीही उणीव म्हणजे पैसे हस्तांतरित होण्यापूर्वी उत्तर मिळवायचा प्रश्न माना.
ही तपासणी सूची छापा
तीन A4 पानांवर छापली जाते. स्क्रीनवर केलेल्या खुणा छापल्या जातात.
1 प्रकल्प आणि प्रवर्तक
1. प्रकल्प ज्या राज्यात आहे (दिल्ली, हरियाणा किंवा उत्तर प्रदेश) त्या राज्याच्या RERA पोर्टलवर तो शोधा आणि नोंदणी क्रमांक नोंदवून ठेवा. स्थावर संपदा (विनियमन आणि विकास) अधिनियम, 2016 (Real Estate (Regulation and Development) Act, 2016) चे कलम 3 प्रवर्तकाला नोंदणी आवश्यक असलेल्या पण नोंदणी न झालेल्या प्रकल्पात जाहिरात, विपणन, बुकिंग किंवा विक्री करण्यास मनाई करते.
2. नोंदणी चालू आहे का ते तपासा: तिच्या वैधतेची तारीख, दिलेली कोणतीही मुदतवाढ, आणि प्रवर्तक पोर्टलवर दाखल करतो ती तिमाही प्रगतीची माहिती नोंदवून ठेवा.
3. RERA पोर्टलवर प्रवर्तकाचे इतर प्रकल्प आणि त्याच्याविरुद्धच्या कोणत्याही तक्रारी, आदेश किंवा दंड पाहा, आणि त्याच्याविरुद्ध नादारी कार्यवाही दाखल करून घेतली गेली आहे का ते तपासा.
4. दलाल सहभागी असेल, तर तो रिअल इस्टेट एजंट RERA प्राधिकरणाकडे नोंदणीकृत आहे याची खात्री करा आणि पावतीवर नोंदणी क्रमांक नोंदवा.
2 जमीन, मालकी हक्क आणि मंजुऱ्या
5. इमारतीचे मंजूर आराखडे, अभिन्यास आराखडा (लेआउट प्लॅन) आणि तपशील मिळवा, आणि त्यांची माहितीपत्रक, नमुना सदनिका आणि करारातील मजल्याचा आराखडा यांच्याशी तुलना करा.
6. त्या जागेसाठी लागू असलेल्या मास्टर प्लॅन किंवा झोनल प्लॅनखाली परवानगी असलेला जमीन वापर प्रकल्पाला अनुमती देतो का, आणि मंजुरी त्याच वापरासाठी आहे का, याची खात्री करा.
7. जमीन सध्याच्या मालकाकडे कशी आली हे दिसेल इतक्या मागे जाऊन जमिनीच्या मालकी हक्काची साखळी तपासा, आणि प्रवर्तक जमीनमालक नसेल तिथे सहयोग करार किंवा विकास करार वाचा.
8. उपनिबंधकाच्या कार्यालयातून बोजांचा शोध घ्या आणि जमीन किंवा प्रकल्प गहाण आहे का ते विचारा; असल्यास, तुमच्या सदनिकेच्या विक्रीला कर्जदात्याचे ना-हरकत पत्र मागा.
9. प्रकल्पाचे स्वतंत्र खाते कोणत्या बँकेत आहे ते विचारा. अधिनियमाचे कलम 4(2)(l)(D) प्रवर्तकाने वाटपधारकांकडून मिळालेल्या रकमेपैकी सत्तर टक्के रक्कम अनुसूचित बँकेतील स्वतंत्र खात्यात जमा करणे आवश्यक करते, आणि ती रक्कम फक्त जमीन आणि बांधकाम यांच्या खर्चासाठीच वापरायची असते.
10. RERA नोंदणीत दिलेल्या मंजुऱ्या तपासा, जसे गरज असेल तिथे नगररचना विभागाचा परवाना (उदाहरणार्थ, हरियाणात DTCP परवाना), पर्यावरण मंजुरी आणि अग्निसुरक्षा मंजुरी.
11. जमीन किंवा प्रकल्प यांविषयी कोणताही खटला प्रलंबित आहे का ते विचारा. लक्षात घ्या की अधिनियमाचे कलम 14 वाटपानंतर, अधिनियमानुसार आवश्यक असलेल्या संमतीशिवाय, मंजूर आराखडे, अभिन्यास आराखडे आणि तपशील यांत बदल करण्यावर निर्बंध घालते.
12. प्रवर्तकाच्या उत्तरावर विसंबून न राहता, प्रवर्तक, जमीनमालक आणि प्रकल्प यांच्या नावांवर न्यायालये, NCLT आणि ग्राहक आयोग यांच्या ऑनलाइन प्रकरण नोंदींमध्ये स्वतः खटल्यांचा शोध घ्या.
3 विक्रीचा करार
13. विक्रीचा लेखी करार निष्पादित होऊन नोंदला जाईपर्यंत सदनिकेच्या किमतीच्या 10 टक्क्यांहून अधिक रक्कम आगाऊ किंवा अर्ज शुल्क म्हणून देऊ नका. ही अधिनियमाच्या कलम 13(1) मधील मर्यादा आहे.
14. बिल्डर-खरेदीदार कराराची संबंधित राज्याच्या RERA नियमांखाली विहित केलेल्या विक्रीच्या नमुना कराराशी कलमानुसार तुलना करा, आणि त्यापासून वेगळे असलेले प्रत्येक कलम खूण करून ठेवा.
15. किंमत चटई क्षेत्रावर (carpet area) नमूद केली आहे का ते तपासा. कलम 2(k) चटई क्षेत्राची व्याख्या सदनिकेचे निव्वळ वापरण्यायोग्य क्षेत्रफळ अशी करते, ज्यात बाहेरील भिंती, सर्व्हिस शाफ्ट, केवळ त्या सदनिकेची बाल्कनी किंवा व्हरांडा आणि केवळ त्या सदनिकेची खुली गच्ची वगळलेली असते, पण आतील विभाजक भिंतींचा समावेश असतो.
16. किमतीव्यतिरिक्त देय असलेल्या प्रत्येक शुल्काची लेखी यादी मागा, जसे पार्किंग, क्लब सदस्यत्व, पसंतीच्या स्थानाचे शुल्क (PLC), देखभाल आणि अनामत रकमा, म्हणजे स्वाक्षरीपूर्वी एकूण खर्च कळेल.
17. करारात आश्वासन दिलेली ताब्याची तारीख नोंदवा आणि विलंबाचे कलम कलम 18 च्या संदर्भात वाचा; ते कलम वाटपधारकाला एकतर प्रकल्पातून बाहेर पडून व्याजासह परतावा मागण्याचा, किंवा प्रकल्पात राहून विलंबाच्या प्रत्येक महिन्यासाठी व्याज मिळवण्याचा हक्क देते.
18. ताब्याच्या वचन दिलेल्या तारखेनंतर करार परवानगी देत असलेली कोणतीही वाढीव मुदत, आणि ती कोणत्या घटनांवर अवलंबून आहे, याची नोंद घ्या.
19. रद्द करणे, रक्कम जप्त करणे, पार्किंग, सामाईक जागा, देखभाल आणि दरवाढ यांविषयीची कलमे वाचा, तसेच ताब्यापासून पाच वर्षांच्या आत कळवलेले संरचनात्मक आणि कारागिरीतील दोष दुरुस्त करण्याचे कलम 14(3) खालील प्रवर्तकाचे बंधन वाचा.
4 देयके, कर्ज आणि कर
20. बांधकामाच्या टप्प्यांशी जोडलेल्या देयक योजनेला प्राधान्य द्या, फक्त बँकिंग मार्गानेच पैसे द्या, आणि प्रत्येक मागणीपत्र व पावती एकाच फाईलमध्ये ठेवा.
21. तुम्ही गृहकर्ज घेत असाल, तर मंजुरीपत्र आणि तुम्ही, प्रवर्तक व बँक यांच्यातील त्रिपक्षीय करार वाचा, विशेषतः कोणतेही सबव्हेन्शन किंवा प्री-EMI कलम, आणि बांधकामाला विलंब झाल्यास व्याज कोण सोसणार हे पाहा.
22. मुद्रांक शुल्क आणि नोंदणी शुल्क आधीच काढून ठेवा. दर प्रत्येक राज्य ठरवते, दिल्लीत ते खरेदीदाराचे लिंग आणि क्षेत्रफळ यांनुसार बदलतात, आणि सर्कल रेट किमान मूल्य ठरवतो, म्हणून सध्याचे आकडे राज्याच्या नोंदणी पोर्टलवर तपासा.
23. बांधकाम सुरू असलेल्या सदनिकेवरील GST बद्दल, आणि मोबदला आयकर कायद्याखालील मर्यादा ओलांडतो तिथे खरेदीदाराने कापायच्या उद्गम कराबद्दल तुमच्या सनदी लेखापालाला विचारा.
5 प्राधिकरणाची जमीन: DDA, Noida, GNIDA आणि YEIDA
24. नोएडा, ग्रेटर नोएडा आणि यमुना एक्सप्रेसवे परिसरात जमीन सहसा प्राधिकरणाने (Noida Authority, GNIDA किंवा YEIDA) भाडेपट्ट्यावर दिलेली असते. भाडेपट्टा खत वाचा, प्रवर्तकाची प्राधिकरणाकडे थकबाकी आहे का ते तपासा, आणि उप-भाडेपट्टा व हस्तांतरण यांवरील अटी नोंदवून ठेवा.
25. प्राधिकरणाच्या जमिनीवरील पुनर्विक्रीच्या सदनिकेसाठी, प्राधिकरणाचे हस्तांतरण ज्ञापन किंवा ना-हरकत पत्र, हस्तांतरण शुल्क, आणि विक्रेत्याच्या नावावरील नोंदणीकृत उप-भाडेपट्टा किंवा त्रिपक्षीय खत मागा.
26. DDA सदनिकेसाठी, मालमत्ता अजूनही लीजहोल्ड आहे की फ्रीहोल्डमध्ये रूपांतरित झाली आहे, आणि रूपांतरण, गैरवापर किंवा इतर कोणतेही शुल्क थकीत आहे का ते तपासा.
6 तयार आणि पुनर्विक्रीच्या सदनिका
27. सक्षम प्राधिकरणाकडून मिळालेले भोगवटा प्रमाणपत्र आणि पूर्णत्व प्रमाणपत्र मागा. कलम 19(10) नुसार वाटपधारकाने भोगवटा प्रमाणपत्रापासून दोन महिन्यांच्या आत प्रत्यक्ष ताबा घ्यायचा असतो.
28. सोसायटी, RWA किंवा देखभाल संस्था यांच्याकडून थकबाकी नसल्याचे प्रमाणपत्र मिळवा, ज्यात देखभाल शुल्क, सिंकिंग फंड, वीज आणि पाणी यांचा समावेश असेल.
29. विक्रीच्या तारखेपर्यंतच्या मालमत्ता कराच्या पावत्या आणि भरलेली वीज-पाणी बिले, तसेच विक्रेत्याकडून दस्तऐवजांची मूळ साखळी, पहिल्या वाटप पत्रासह, गोळा करा.
30. ठरलेल्या तपशिलांनुसार सदनिकेची पाहणी करा, दोष लेखी दोषयादीत (snag list) नोंदवा, आणि ताबा पत्र जपून ठेवा.
31. हस्तांतरण खत तुमच्या नावावर निष्पादित होऊन नोंदले जाईल याची खात्री करा, जसे अधिनियमाचे कलम 17 प्रवर्तकाकडून अपेक्षित करते, आणि नोंदणीकृत मूळ प्रत सुरक्षित ठेवा.
सल्ला कधी घ्यावा
प्रकल्प नोंदणीकृत नसेल किंवा त्याची नोंदणी संपली असेल, करार नमुना करारापासून वेगळा असेल, जमीन प्राधिकरणाच्या भाडेपट्ट्यावर असेल आणि प्रवर्तकाची थकबाकी असेल, प्रवर्तक नादारीत असेल, किंवा तुम्ही अजूनही बांधकाम सुरू असलेल्या प्रकल्पातील पुनर्विक्रीची सदनिका खरेदी करत असाल, तर स्वतंत्र सल्ला घेणे सहसा उपयोगी ठरते. एखादा हक्क सोडून देणाऱ्या किंवा ताब्याची सुधारित तारीख स्वीकारणाऱ्या कोणत्याही दस्तऐवजावर सही करण्यापूर्वीही सल्ला घेणे शहाणपणाचे आहे.
ही तपासणी सूची 15/11/2026 रोजीच्या कायद्याचा शैक्षणिक सारांश आहे. हा कायदेशीर सल्ला नाही.
संपर्क
भेटी पूर्वनियोजित वेळ घेऊन होतात.
कार्यालय G-46, Basement, Greater Kailash III, Masjid Moth, New Delhi 110048 येथे आहे.
तुमचे तथ्यच उत्तर ठरवतात. कायदा कसा लागू होतो हे प्रत्येक प्रकरणातील तथ्यांवर आणि त्यामागील कागदपत्रांवर अवलंबून असते. हे पृष्ठ सर्वसाधारण स्थिती सांगते; ते तुमच्या विशिष्ट परिस्थितीचे उत्तर देऊ शकत नाही. कार्यालयाने तुमचे तथ्य आणि कागदपत्रे तपासलेल्या सल्लामसलतीनंतरच वैयक्तिक उत्तर देता येते.
संपर्क तपशील Lokesh Bhardwaj Law Offices (LBLO), G-46, Basement, Greater Kailash III, Masjid Moth, New Delhi 110048
टेलिफोन: +91 9971 576 388
WhatsApp: +91 9971 576 388
ईमेल: contact@lokeshbhardwajlawoffices.com
सोमवार ते शुक्रवार, 10:00 ते 18:00 IST. भेट G-46 येथे प्रत्यक्ष किंवा ऑनलाइन होऊ शकते.
विनंती मिळाल्याची पोच एका कामकाजाच्या दिवसात दिली जाते.
अस्वीकरण
ही तपासणी सूची शैक्षणिक सारांश आहे. ती सर्वसाधारण माहितीसाठी, बार कौन्सिल ऑफ इंडिया नियम (Bar Council of India Rules), प्रकरण II, भाग VI, नियम 36 यांचे पालन करून प्रसिद्ध केली आहे, आणि ही जाहिरात किंवा अशील मिळवण्याचा प्रयत्न नाही. येथील कोणताही मजकूर कायदेशीर सल्ला नाही, आणि ही सूची वाचल्याने वकील-अशील संबंध निर्माण होत नाही.