Lokesh Bhardwaj Law Offices ← ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು

ಈ ಪುಟವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪುಟದ ಅನುವಾದ. ಎರಡರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಠ್ಯವೇ ಮಾನ್ಯ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಟವನ್ನು ಓದಿ

Lokesh Bhardwaj Law Offices · ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರು, ನವದೆಹಲಿ · lokeshbhardwajlawoffices.com
ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ

BNSS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನು: ಸಾಮಾನ್ಯ, ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜಾಮೀನು, ರದ್ದತಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆಗಳು

ಜಾಮೀನು ಎಂದರೆ ಪ್ರಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಷರತ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಬಾಂಡ್‌ನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಸ್ಟಡಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ. ಜಾಮೀನು ಯಾವಾಗ ಹಕ್ಕು, ಯಾವಾಗ ವಿವೇಚನೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023) (BNSS) ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ

ನೀವು ಕೇಳುವ ಪದಗಳು

ಜಾಮೀನು (Bail)
ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪಿತ ಅಥವಾ ಶಂಕಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು, ಅಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಧಿಸುವ ಷರತ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ, ಬಾಂಡ್ ಅಥವಾ ಜಾಮೀನು ಬಾಂಡ್ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟ ನಂತರ, ಕಾನೂನಿನ ಕಸ್ಟಡಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು (BNSS ಸೆಕ್ಷನ್ 2(1)(b)).
ಬಾಂಡ್ (bond) ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು ಬಾಂಡ್ (bail bond)
ಬಾಂಡ್ ಎಂದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಾಂಡ್, ಅಂದರೆ ಜಾಮೀನುದಾರರಿಲ್ಲದ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ; ಜಾಮೀನು ಬಾಂಡ್ ಎಂದರೆ ಜಾಮೀನುದಾರರೊಂದಿಗಿನ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ (ಸೆಕ್ಷನ್ 2(1)(d) ಮತ್ತು (e)).
ಜಾಮೀನು ಸಹಿತ (bailable) ಮತ್ತು ಜಾಮೀನುರಹಿತ (non-bailable) ಅಪರಾಧ
ಮೊದಲ ಅನುಸೂಚಿ ಒಂದು ಅಪರಾಧವನ್ನು ಜಾಮೀನು ಸಹಿತ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಕಾನೂನು ಅದನ್ನು ಜಾಮೀನು ಸಹಿತವಾಗಿಸಿದರೆ ಅದು ಜಾಮೀನು ಸಹಿತ ಅಪರಾಧ; ಉಳಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಪರಾಧವೂ ಜಾಮೀನುರಹಿತ (ಸೆಕ್ಷನ್ 2(1)(c)).
ಜಾಮೀನುದಾರ (Surety)
ಆರೋಪಿಯ ಹಾಜರಾತಿಗೆ ಖಾತರಿದಾರರಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ವ್ಯಕ್ತಿ; ಆರೋಪಿ ಹಾಜರಾಗದಿದ್ದರೆ ಬಾಂಡ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅವರಿಂದ ಪಾವತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಜಾಮೀನುದಾರರು ಸೆಕ್ಷನ್ 486 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನು (Anticipatory bail)
ಆ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಜಿದಾರರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದು ಎಂದು ಸೆಕ್ಷನ್ 482 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ನಿರ್ದೇಶನ.
ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜಾಮೀನು (Default bail)
ತನಿಖೆ 60 ಅಥವಾ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ ಸೆಕ್ಷನ್ 187(3) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬಿಡುಗಡೆ. ಇದನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಜಾಮೀನು (statutory bail) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮೊದಲ ಬಾರಿಯ ಅಪರಾಧಿ (First-time offender)
ಸೆಕ್ಷನ್ 479 ರ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, "ಹಿಂದೆಂದೂ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾಗದ" ವ್ಯಕ್ತಿ.
ಅವಳಿ ಷರತ್ತುಗಳು (Twin conditions)
PMLA ಸೆಕ್ಷನ್ 45 ಅಥವಾ NDPS ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 37 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಎರಡು ತೀರ್ಮಾನಗಳು: ಆರೋಪಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲು ಸಮಂಜಸ ಆಧಾರಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲಿರುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಎಸಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ.

ವಿವರವಾಗಿ

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಮೀನು ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಮೂರು ಪರಿಶೀಲನೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ: ಅಪರಾಧ ಜಾಮೀನು ಸಹಿತವೇ (BNSS ನ ಮೊದಲ ಅನುಸೂಚಿ, ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನು, ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತದೆ), ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಆಲಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಶೇಷ ಶಾಸನ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆಯೇ? 01/07/2024 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ದಾಖಲಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 531 ರ ಉಳಿಕೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1973 (Code of Criminal Procedure, 1973) ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು.

ಬಂಧನದ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಮೀನು

ಜಾಮೀನು ಸಹಿತ ಅಪರಾಧಗಳು: ಸೆಕ್ಷನ್ 478

ಜಾಮೀನು ಸಹಿತ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಬಂಧಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ವಶದಲ್ಲಿಟ್ಟಾಗ, ಅಥವಾ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾದಾಗ ಅಥವಾ ಹಾಜರುಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಜಾಮೀನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು "ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದು". ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯೇ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅವರು ಬಡವರಾಗಿದ್ದು ಜಾಮೀನುದಾರರನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು; ಬಂಧನವಾದ ಒಂದು ವಾರದೊಳಗೆ ಜಾಮೀನು ಬಾಂಡ್ ನೀಡಲಾಗದಿರುವುದು ಬಡತನದ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಜರಾತಿಯ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ಕುರಿತ ಬಾಂಡ್‌ನ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಅವರು ನಂತರ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ, ಅದೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಹಾಜರಾದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು (ಸೆಕ್ಷನ್ 478(2)).

ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧಗಳು: ಸೆಕ್ಷನ್ 480

ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವರು ಮರಣದಂಡನೆ ಅಥವಾ ಜೀವಾವಧಿ ಸೆರೆವಾಸಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ನಂಬಲು ಸಮಂಜಸ ಆಧಾರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 480(1)(ii) ವಿವರಿಸುವ ಬಗೆಯ ಹಿಂದಿನ ಅಪರಾಧ ನಿರ್ಣಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಆಗಲೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಗು, ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಅಪರಾಧ ನಿರ್ಣಯಗಳಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಶೇಷ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಮೂರು ನಿಯಮಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ:

ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿಗದಿಯಾದ ಮೊದಲ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಅರವತ್ತು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧದ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಗಿಯದಿದ್ದರೆ, ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆರೋಪಿಯನ್ನು, ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸದ ಹೊರತು, ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು (ಸೆಕ್ಷನ್ 480(6)).

ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್: ಸೆಕ್ಷನ್ 483

ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪಿಯಾಗಿ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ವಿಧಿಸಿದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಸೆಕ್ಷನ್ 483 ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಾತ್ರ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬಹುದಾದ, ಅಥವಾ ಜೀವಾವಧಿ ಸೆರೆವಾಸಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡುವ ಮೊದಲು, ದಾಖಲಿಸಿದ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೊರತು, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. BNS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 65 ಅಥವಾ ಸೆಕ್ಷನ್ 70(2) ರ ಅಡಿಯ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ, ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿದಾರರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಕಡ್ಡಾಯ. ಎರಡೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ; ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಏನನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ

ಶಾಸನವೇ ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ: ಹಾಜರಾತಿ, ಅಪರಾಧದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ, ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. Satender Kumar Antil v. Central Bureau of Investigation, (2022) 10 SCC 51 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿತು (ಏಳು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅಪರಾಧಗಳು; ಮರಣದಂಡನೆ, ಜೀವಾವಧಿ ಅಥವಾ ಏಳು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅಪರಾಧಗಳು; ಕಠಿಣ ಜಾಮೀನು ನಿಬಂಧನೆಗಳಿರುವ ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಅಡಿಯ ಅಪರಾಧಗಳು; ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಗಳು), ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಜಿ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ ಮಧ್ಯಂತರ ಜಾಮೀನನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು. Siddharth v. State of Uttar Pradesh, (2022) 1 SCC 676 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸಹಕರಿಸಿದ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬಂಧಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತು.

ಹಂತಗಳು

  1. FIR, ಬಂಧನ ಮೆಮೊ ಮತ್ತು ಬಂಧನದ ಲಿಖಿತ ಕಾರಣಗಳು, ರಿಮಾಂಡ್ ಆದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಯಾವುದೇ ಜಾಮೀನು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ.
  2. ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಹಿಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿ.
  3. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಕರಣದ ದಿನಚರಿ (case diary) ಅಥವಾ ಸ್ಥಿತಿ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರನ್ನು, ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 483(2) ಅನ್ವಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿದಾರರನ್ನು, ಆಲಿಸುತ್ತದೆ.
  4. ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬರೆದುಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನುದಾರರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ (ಸೆಕ್ಷನ್ 487).

ಬಾಂಡ್‌ನ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಡಿತವನ್ನು ಸೆಕ್ಷನ್ 484 ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಂಧನದ ಕಾನೂನನ್ನೇ, ಬಂಧನದ ಲಿಖಿತ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ, ಪೊಲೀಸರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಯಾವಾಗ ಬಂಧಿಸಬಹುದು? ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನು (Anticipatory bail)

ಯಾರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ

ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲು ಕಾರಣವಿರುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಬಂಧನವಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದು ಎಂಬ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು (ಸೆಕ್ಷನ್ 482(1)). ಈ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗೆ FIR ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಬಂಧನವಾಗುವ ಸಕಾರಣ ಆತಂಕ ಬೇಕು. ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಬಂಧಿಸಿದ ನಂತರ, ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಮೀನು.

ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ

ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಲಭ್ಯರಾಗುವುದು, ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ, ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಭರವಸೆ ನೀಡದಿರುವುದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಭಾರತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗದಿರುವುದು, ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 480(3) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತು ಸೇರಿವೆ (ಸೆಕ್ಷನ್ 482(2)). ನಂತರ ಆ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಬಂಧಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಜಾಮೀನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು; ವಾರಂಟ್ ಹೊರಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಜಾಮೀನು ಸಹಿತ ವಾರಂಟ್ ಆಗಿರಲೇಬೇಕು (ಸೆಕ್ಷನ್ 482(3)).

ಅದು ಎಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ

BNS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 65 ಅಥವಾ ಸೆಕ್ಷನ್ 70(2) ರ ಅಡಿಯ ಆರೋಪದ ಮೇಲಿನ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 482 ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಸೆಕ್ಷನ್ 482(4)). ಹಳೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 438 ರಂತೆ ಇದು ತೂಗಿ ನೋಡಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಬಂಧನೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ; ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಗತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅದು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಇರುತ್ತದೆ

Sushila Aggarwal v. State (NCT of Delhi), (2020) 5 SCC 1 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪೀಠವು, ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಅಂಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದ ಹೊರತು ಅದು ವಿಚಾರಣೆಯ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿತು; ಆರೋಪಿಗೆ ಸಮನ್ಸ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ದೋಷಾರೋಪಣೆ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯೊಂದೇ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಶರಣಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಮೀನು ಕೋರುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಷರತ್ತುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಅದರ ರದ್ದತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಬಂಧನವೇ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿರಬಹುದಾದಾಗ

ಏಳು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಸೆರೆವಾಸಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧನ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಲ್ಲ: ಅದು ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ BNSS ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾತಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು. Arnesh Kumar v. State of Bihar, (2014) 8 SCC 273 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ಗಳು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ನೋಟಿಸ್ ಬಂದಾಗ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ನೋಟಿಸ್ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜಾಮೀನು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ (ಸೆಕ್ಷನ್ 187 ಮತ್ತು 479)

ಸೆಕ್ಷನ್ 187: 60 ಮತ್ತು 90 ದಿನಗಳ ಮಿತಿಗಳು

ಅರವತ್ತು ಅಥವಾ ತೊಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಒಟ್ಟು ಬಂಧನದ ಅವಧಿಯ ಪೈಕಿ ಆರಂಭಿಕ ನಲವತ್ತು ಅಥವಾ ಅರವತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳನ್ನು ಮೀರದಂತೆ, ಒಮ್ಮೆಗೇ ಅಥವಾ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಬಹುದು (ಸೆಕ್ಷನ್ 187(2)). ತನಿಖೆಯು ಮರಣದಂಡನೆ, ಜೀವಾವಧಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅಥವಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೆರೆವಾಸಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೆ ತನಿಖೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಒಟ್ಟು ಬಂಧನ 90 ದಿನಗಳಿಗೆ, ಇತರ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ 60 ದಿನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ (ಸೆಕ್ಷನ್ 187(3)). ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆರೋಪಿಯನ್ನು "ಅವರು ಜಾಮೀನು ಒದಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದು ಒದಗಿಸಿದರೆ ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದು"; ಜಾಮೀನು ಒದಗಿಸುವವರೆಗೆ ಅವರು ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋರಬೇಕು

ಆರೋಪಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೋರುವ ಮೊದಲೇ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದರೆ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆರೋಪಿ ಒಮ್ಮೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಭಿಯೋಜನೆಯು ಅಂತಿಮ ವರದಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದೂರು ಅಥವಾ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕೋರುವ ವರದಿಯನ್ನು ನಂತರ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ: M. Ravindran v. Intelligence Officer, Directorate of Revenue Intelligence, [2020] 12 SCR 915. ಕೊನೆಯ ದಿನವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ, ಜಾಮೀನುದಾರರನ್ನು ಸಿದ್ಧವಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಹಕ್ಕು ಉದ್ಭವಿಸುವ ದಿನವೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಗಳಿರುವ ವಿಶೇಷ ಶಾಸನಗಳು

NDPS ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 36A(4) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸೆಕ್ಷನ್ 19, 24 ಮತ್ತು 27A ರ ಅಡಿಯ ಅಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ 90 ದಿನಗಳನ್ನು 180 ದಿನಗಳೆಂದು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಗತಿ ಹಾಗೂ ಬಂಧನ ಮುಂದುವರಿಕೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರ ವರದಿಯ ಮೇರೆಗೆ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. M. Ravindran ಪ್ರಕರಣವೇ NDPS ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತ್ತು.

ಸೆಕ್ಷನ್ 479: ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಗಳು

ಸೆಕ್ಷನ್ 479 (ಹಿಂದೆ 436A), ಮರಣದಂಡನೆ ಅಥವಾ ಜೀವಾವಧಿ ಸೆರೆವಾಸ ನಿಗದಿತ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿರುವ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಪರಾಧಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಗರಿಷ್ಠ ಅವಧಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಯನ್ನು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಮೊದಲ ಬಾರಿಯ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಬಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ದಾಖಲಿಸಿದ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಅವಧಿಯ ನಂತರವೂ ಬಂಧನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಎಂದಿಗೂ ಗರಿಷ್ಠ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಅಲ್ಲ. ಆರೋಪಿಯಿಂದಾದ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತನಿಖೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ಅಥವಾ ವಿಚಾರಣೆ ಬಾಕಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ನಿಷಿದ್ಧ (ಸೆಕ್ಷನ್ 479(2)), ಮತ್ತು ಅವಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಜೈಲು ಅಧೀಕ್ಷಕರು ತಕ್ಷಣವೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲೇಬೇಕು (ಸೆಕ್ಷನ್ 479(3)). In Re: Inhuman Conditions in 1382 Prisons, W.P. (C) No. 406 of 2013, 23/08/2024 ರ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ, 01/07/2024 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ದಾಖಲಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಗಳಿಗೂ ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳು

ಜಾಮೀನು ರದ್ದತಿ

ಅಧಿಕಾರ

ಸೆಕ್ಷನ್ 480(1) ಅಥವಾ (2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು (ಸೆಕ್ಷನ್ 480(5)); ಜಾಮೀನು ಅಧ್ಯಾಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಹುದು (ಸೆಕ್ಷನ್ 483(3)). ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲಿದ್ದರೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರು ರದ್ದತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು (ಸೆಕ್ಷನ್ 430(1) ರ ಎರಡನೇ ಪರಂತುಕ).

ಜಾಮೀನು ಯಾವಾಗ ರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ

ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಈಗಾಗಲೇ ನೀಡಿದ ಜಾಮೀನನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು. Dolat Ram v. State of Haryana, (1995) 1 SCC 349 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಈಗಾಗಲೇ ನೀಡಿದ ಜಾಮೀನನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿತು. ಉದಾಹರಣಾತ್ಮಕವಾದ, ಸಮಗ್ರವಲ್ಲದ ಆಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಪ್ರಯತ್ನ, ನ್ಯಾಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಜಾಮೀನಿನ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ದುರುಪಯೋಗ, ಮತ್ತು ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೈಜ ಸಾಧ್ಯತೆ ಸೇರಿವೆ. ನಂತರ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಕೇಳದೆ, ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಜಾಮೀನನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬಾರದು.

ಬಾಂಡ್‌ಗಳ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು

ಬಾಂಡ್ ಮುಟ್ಟುಗೋಲಾದಲ್ಲಿ, ದಂಡವನ್ನು ವಸೂಲು ಮಾಡಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 491 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅಡಿಯ ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು (ಸೆಕ್ಷನ್ 495). ಷರತ್ತಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ಹಾಜರಾತಿ ಬಾಂಡ್ ಮುಟ್ಟುಗೋಲಾದಲ್ಲಿ, ಆರೋಪಿಯ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನುದಾರರ ಬಾಂಡ್‌ಗಳು ರದ್ದಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ನಂತರ ಕೇವಲ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಬಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಜಾಮೀನುದಾರರೊಂದಿಗಿನ ಹೊಸ ಬಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು (ಸೆಕ್ಷನ್ 492). ಜಾಮೀನುದಾರರು ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು (ಸೆಕ್ಷನ್ 489).

ರದ್ದತಿ ಅರ್ಜಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು

ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನು: PMLA, NDPS ಮತ್ತು UAPA

PMLA ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 45

ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 (Prevention of Money-laundering Act, 2002) ರ ಅಡಿಯ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪಿಯನ್ನು, ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಅವರು ವಿರೋಧಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಆರೋಪಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲಿರುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಎಸಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲು ಸಮಂಜಸ ಆಧಾರಗಳಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಗದ ಹೊರತು, ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲಾಗಲಿ ಸ್ವಂತ ಬಾಂಡ್ ಮೇಲಾಗಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ (ಸೆಕ್ಷನ್ 45(1)). ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಮಹಿಳೆ, ಅನಾರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರೇ ಅಥವಾ ಸಹ ಆರೋಪಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಮಿತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿವೆ (ಸೆಕ್ಷನ್ 45(2)); ED ಮತ್ತು PMLA ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕುರಿತ ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿ.

NDPS ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 37

ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನೋಪ್ರಭಾವಿ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1985 (Narcotic Drugs and Psychotropic Substances Act, 1985) ರ ಅಡಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಪರಾಧವೂ ಸಂಜ್ಞೇಯ. ಸೆಕ್ಷನ್ 19, 24 ಅಥವಾ 27A ರ ಅಡಿಯ, ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪಿಯನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯ ಮಿತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇದೇ ಎರಡು ಷರತ್ತುಗಳು ಪೂರೈಸದ ಹೊರತು, ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲಾಗಲಿ ಸ್ವಂತ ಬಾಂಡ್ ಮೇಲಾಗಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ (ಸೆಕ್ಷನ್ 37). ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಮಾಣವು ಸಣ್ಣದೇ, ಮಧ್ಯಮವೇ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯವೇ ಎಂಬುದು ಇಡೀ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

UAPA ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 43D(5)

ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1967 (Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967) ತನ್ನ ಅಡಿಯ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 43D(5) ರಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮಾನದಂಡದ ಪದರಚನೆ PMLA ಮತ್ತು NDPS ಮಾನದಂಡಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಆ ಸೆಕ್ಷನ್‌ನ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಿಯೋಜನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತವೆ

Satender Kumar Antil v. Central Bureau of Investigation ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಕಠಿಣ ಜಾಮೀನು ನಿಬಂಧನೆಗಳಿರುವ ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಅಡಿಯ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು, NDPS ಸೆಕ್ಷನ್ 37, PMLA ಸೆಕ್ಷನ್ 45, ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ (Companies Act) ಸೆಕ್ಷನ್ 212(6) ಮತ್ತು UAPA ಸೆಕ್ಷನ್ 43D(5) ಅನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿತು: ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಜಿಯು ದಾಖಲೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಷರತ್ತನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪೂರೈಸಬೇಕು. ವಿಶೇಷ ಶಾಸನ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಯಾವುದೇ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು, ಸೆಕ್ಷನ್ 187 ರ ಅಡಿಯ ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜಾಮೀನು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಜನರು ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಜಾಮೀನು ಸಹಿತ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನು ಹಕ್ಕೇ?

ಹೌದು. BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 478 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಮೀನು ಸಹಿತ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಜಾಮೀನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಾಗಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಲಿ ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಜಾಮೀನುದಾರರನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಬಡವರಾಗಿದ್ದರೆ, ಬಿಡುಗಡೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಆಗಲೇಬೇಕು; ಬಂಧನವಾದ ಒಂದು ವಾರದೊಳಗೆ ಜಾಮೀನು ಬಾಂಡ್ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ಬಡತನದ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಜರಾತಿಯ ಕುರಿತ ಬಾಂಡ್‌ನ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ, ಅದೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು.

FIR ದಾಖಲಾಗುವ ಮೊದಲೇ ನಾನು ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದೇ?

ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲು ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಕಾರಣವಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 482 ಕೇಳುತ್ತದೆ; ಅದಕ್ಕೆ FIR ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಆತಂಕ ನೈಜವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬೇಕು; ಆದ್ದರಿಂದ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ದೂರು, ನೋಟಿಸ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಅರ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ದಾಖಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. BNS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 65 ಅಥವಾ ಸೆಕ್ಷನ್ 70(2) ರ ಅಡಿಯ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಇದು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ?

ಕೇವಲ ಅದರಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲ. Sushila Aggarwal v. State (NCT of Delhi), (2020) 5 SCC 1 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದ ಹೊರತು ಅದು ವಿಚಾರಣೆಯ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿತು. ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯೊಂದೇ ಆರೋಪಿಯು ಶರಣಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಮೀನು ಕೋರುವಂತೆ ಬಾಧ್ಯತೆ ಹೇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದೇಶದ ಸ್ವಂತ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಯಾವುದಾದರೂ ಘಟನೆಗೆ ಜೋಡಿಸಿರಬಹುದು.

ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜಾಮೀನು ಎಂದರೇನು?

BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 187(3) ಅನುಮತಿಸುವ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಪೊಲೀಸರು ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸದಿದ್ದಾಗ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಹಕ್ಕೇ ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜಾಮೀನು: ಮರಣದಂಡನೆ, ಜೀವಾವಧಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅಥವಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೆರೆವಾಸಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ 90 ದಿನಗಳು, ಇತರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ 60 ದಿನಗಳು. ಆರೋಪಿಯು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು ಒದಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿರಬೇಕು. ಆರೋಪಿಯು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದರೆ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಆರೋಪಿಯು ಈಗಾಗಲೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೆ, ನಂತರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಪೊಲೀಸರು ಒಬ್ಬರನ್ನು 60 ಅಥವಾ 90 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ. 60 ಮತ್ತು 90 ದಿನಗಳು ತನಿಖೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಒಟ್ಟು ಬಂಧನದ ಅವಧಿ. ಆ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ; ಅದನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ನಲವತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ (60 ದಿನಗಳ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ) ಅಥವಾ ಅರವತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ (90 ದಿನಗಳ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ) ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಉಳಿದದ್ದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನ. ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವಾಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿಗಾಗಿ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕು.

ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 479 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ?

ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಯು ಗರಿಷ್ಠ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಅವಧಿಯನ್ನು, ಅಥವಾ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯ ಅಪರಾಧಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಜೈಲು ಅಧೀಕ್ಷಕರು ತಕ್ಷಣವೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲೇಬೇಕು. ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿ ಅಥವಾ ಅವರ ವಕೀಲರೂ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಮರಣದಂಡನೆ ಅಥವಾ ಜೀವಾವಧಿ ಸೆರೆವಾಸಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತನಿಖೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆ (inquiry) ಅಥವಾ ವಿಚಾರಣೆ (trial) ಬಾಕಿ ಇದ್ದರೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 479(2) ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. 01/07/2024 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ದಾಖಲಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದೆ.

ದೂರುದಾರರು ನಂತರ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜಾಮೀನು ರದ್ದಾಗಬಹುದೇ?

ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯೊಂದೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗಾಗಲೇ ನೀಡಿದ ಜಾಮೀನನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಬೇಕು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ, ನ್ಯಾಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನೀಡಿದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದುರುಪಯೋಗ ಅಥವಾ ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೈಜ ಅಪಾಯ; ಇದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ Dolat Ram v. State of Haryana, (1995) 1 SCC 349 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ದೂರುದಾರರು ಅಂತಹ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ತರಬಹುದು; ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.

PMLA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನಿಗೆ ಇರುವ ಅವಳಿ ಷರತ್ತುಗಳು ಯಾವುವು?

PMLA ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 45 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಮೀನನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿಯೋಜಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು; ಅವರು ವಿರೋಧಿಸಿದರೆ, ಆರೋಪಿಯು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲಿರುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಎಸಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲು ಸಮಂಜಸ ಆಧಾರಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಮಹಿಳೆ, ಅನಾರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಆರೋಪಿ ಇವರನ್ನು ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಷರತ್ತುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಮೀನು ಕಾನೂನಿನ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಜಾಮೀನಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಪೀಡಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹೌದು. ಅಪರಾಧವು ಮರಣದಂಡನೆ ಅಥವಾ ಜೀವಾವಧಿ ಸೆರೆವಾಸಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವಂಥದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಥವಾ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ ವಿವರಿಸುವ ಬಗೆಯ ಹಿಂದಿನ ಅಪರಾಧ ನಿರ್ಣಯಗಳಿದ್ದರೂ, ಮಗು, ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸೆಕ್ಷನ್ 480 ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. PMLA ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 45 ರಲ್ಲೂ ಇಂಥದೇ ಪರಂತುಕ (proviso) ಇದೆ. ಈ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ವಿವೇಚನಾಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ; ಅವು ಜಾಮೀನನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಗತಿಗಳು ಈಗಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಮುಂದೇನು?

BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 483 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೂ ಅದೇ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ, ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕರಣದ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಇದು ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 136 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಅದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನಂತರದ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿರಬೇಕು.

ಆರೋಪಿ ಹಾಜರಾಗದಿದ್ದರೆ ಜಾಮೀನುದಾರರಿಗೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಬಾಂಡ್ ಮುಟ್ಟುಗೋಲಾದರೆ, ಬಾಂಡ್‌ಗೆ ಬದ್ಧರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ, ಜಾಮೀನುದಾರರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ದಂಡವನ್ನು ವಸೂಲು ಮಾಡಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 491 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಮತ್ತು ಆ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅಡಿಯ ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆರೋಪಿಗೆ ಜಾಮೀನುದಾರರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸದ ಜಾಮೀನುದಾರರು ಸೆಕ್ಷನ್ 489 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ಹಾಜರಾತಿ ಬಾಂಡ್ ಮುಟ್ಟುಗೋಲಾದಲ್ಲಿ, ಬಾಂಡ್‌ಗಳು ರದ್ದಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಹೊಸ ಜಾಮೀನುದಾರರನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.

ಈ ಉತ್ತರಗಳು ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಸಾರಾಂಶಗಳು; ಇವು ಯಾವುದೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಕರಣದ ಕುರಿತ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.

ಕಚೇರಿಯ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುವುದು

ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಓದಿದ ಕಡತ ಬೇಕು.

ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ ಭೇಟಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ, G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಕಚೇರಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೇ ಓದುತ್ತಾರೆ.

ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಈ ಪುಟವು ಕಚೇರಿಯು ಕೆಲಸ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ, ಭಾರತೀಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನಿಯಮಗಳ (Bar Council of India Rules) ಅಧ್ಯಾಯ II, ಭಾಗ VI, ನಿಯಮ 36 ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಜಾಹೀರಾತು ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಕೋರುವ ಆಹ್ವಾನವಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೂ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಕಕ್ಷಿದಾರ ಸಂಬಂಧ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಪುಟವು ಭಾರತೀಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನಿಯಮಗಳು (Bar Council of India Rules) ಅನುಮತಿಸಿದಂತೆ Lokesh Bhardwaj Law Offices ನ ಕೆಲಸದ ಕುರಿತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇದು ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಕಕ್ಷಿದಾರರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿದ ನೇಮಕದ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತ್ರ LBLO ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆ: 16/11/2026. Lokesh Bhardwaj Law Offices.

16/11/2026 ರಂದು ಇದ್ದಂತೆ ಕಾನೂನು.

WhatsApp