Lokesh Bhardwaj Law Offices ← ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਣੋ

ਇਹ ਪੰਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਪੰਨੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ

Lokesh Bhardwaj Law Offices · ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ · lokeshbhardwajlawoffices.com
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ · ਜਨਤਕ ਨੋਟਿਸ ਰਾਹੀਂ ਬੇਦਖ਼ਲੀ

ਕੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਨੋਟਿਸ ਦੇ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਧੀ ਨੂੰ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ। ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਧੀ ਨੂੰ ਬੇਦਖ਼ਲ (bedakhal) ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਨੋਟਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਹੱਕ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪ ਕਮਾਈ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਾਪੇ ਲਈ ਜਾਇਜ਼ ਵਸੀਅਤ ਬਣਾਉਣੀ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੱਦੀ ਸਹਿ-ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨੋਟਿਸ ਰਾਹੀਂ ਖੋਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਜੇ ਹਿੰਦੂ ਮਾਪੇ ਦੀ ਮੌਤ ਵਸੀਅਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕੀਤਾ ਬੱਚਾ ਫਿਰ ਵੀ ਬਾਕੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ I ਦੇ ਵਾਰਸ ਵਜੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬਾਲਗ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਿਉਂਦੇ ਮਾਪੇ ਦੀ ਆਪ ਕਮਾਈ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ, ਨੋਟਿਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ। ਨੋਟਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀਮਤ ਹੈ: ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪੇ ਦਾ ਬੱਚੇ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਜਾਂ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਨਹੀਂ ਕੱਢਦਾ; ਉਸ ਲਈ ਬੇਦਖ਼ਲੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਦੀਵਾਨੀ ਦਾਅਵਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ

  1. ਸਿਰਫ਼ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਨੋਟਿਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਹੱਕ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
  2. ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਪ ਕਮਾਈ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਾਇਜ਼ ਵਸੀਅਤ ਬਣਾਓ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰੋ।
  3. ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਜੱਦੀ ਸਹਿ-ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨੋਟਿਸ ਰਾਹੀਂ ਖੋਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
  4. ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕਢਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਬੇਦਖ਼ਲੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਲਓ ਜਾਂ ਦੀਵਾਨੀ ਦਾਅਵਾ ਦਾਇਰ ਕਰੋ।
  5. ਨੋਟਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਬੰਧ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚੇ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਜਾਂ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ।

ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਪਬੰਧ

ਕਾਨੂੰਨ: ਹਿੰਦੂ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਐਕਟ, 1956 (Hindu Succession Act, 1956) ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ 6, 8 ਅਤੇ 30; ਵਸੀਅਤਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਐਕਟ, 1925 (Indian Succession Act, 1925)। ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਦਖ਼ਲੀ ਦੇ ਜਨਤਕ ਨੋਟਿਸ ਦਾ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਸੀਅਤ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜਾਇਜ਼ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਅੱਪਡੇਟ: 17/10/2026।

ਇਹ ਪੰਨਾ 17/10/2026 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਬੇਦਾਅਵਾ ਇਹ ਪੰਨਾ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ, ਅਧਿਆਇ II, ਭਾਗ VI, ਨਿਯਮ 36 ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਮੁਵੱਕਿਲ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹੋਰ ਨਾ ਦੱਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਲਈ 17/10/2026 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਿਆਦ (limitation) ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ, ਫ਼ੀਸਾਂ, ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸਰਕੂਲਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਕੋਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੱਥਾਂ ਤੇ ਸਲਾਹ ਲਓ।
WhatsApp