Lokesh Bhardwaj Law Offices ← రాజ్యాంగ ప్రాక్టీస్

ఈ పేజీ ఇంగ్లీషులో రాసిన పేజీకి అనువాదం. రెండింటి మధ్య తేడా ఉన్న చోట ఇంగ్లీషు పాఠమే చెల్లుతుంది. ఇంగ్లీషు పేజీని చదవండి

Lokesh Bhardwaj Law Offices · న్యాయవాదులు మరియు న్యాయ సలహాదారులు, న్యూఢిల్లీ · lokeshbhardwajlawoffices.com
రాజ్యాంగ ప్రాక్టీస్ · వివరణ

సర్వీసు మరియు పెన్షన్ వ్యవహారాలు

పదోన్నతి, అప్‌గ్రేడేషన్, పెన్షన్ లేదా గ్రాట్యుటీని తప్పుగా నిరాకరించినప్పుడు ప్రభుత్వ లేదా ప్రభుత్వ రంగ ఉద్యోగి ఎక్కడికి వెళ్లాలి, ఎంత సమయం ఉంటుంది.

క్లుప్తంగా

దశలవారీగా

  1. సంఘటన. ఉద్యోగ జీవితంలో ఏదో తప్పు జరుగుతుంది: జూనియర్‌కు ముందుగా పదోన్నతి వస్తుంది, MACP స్కీమ్ కింద ఆర్థిక అప్‌గ్రేడేషన్ నిరాకరిస్తారు, వేతనాన్ని తప్పుగా నిర్ధారిస్తారు, పెన్షన్‌ను తప్పు ఆధారంపై లెక్కిస్తారు, గ్రాట్యుటీని నిలిపివేస్తారు, లేదా పదవీ విరమణ బకాయిల నుంచి రికవరీకి ఆదేశిస్తారు. ఉత్తర్వు లేదా సమాచారం వచ్చిన తేదీని వెంటనే నమోదు చేసుకుంటారు, ఎందుకంటే లిమిటేషన్ తుది ఉత్తర్వు నుంచి మొదలవుతుంది.
  2. సర్వీసు రికార్డు సేకరణ. ఉద్యోగి నియామక పత్రం, సీనియారిటీ జాబితాలు, పదోన్నతి ఉత్తర్వులు, వార్షిక పనితీరు నివేదికలు, వేతన నిర్ధారణ స్టేట్‌మెంట్‌లు, పెన్షన్ పేమెంట్ ఆర్డర్, జరిగిన ప్రతి ఉత్తరప్రత్యుత్తరాన్ని సేకరిస్తారు. రిక్రూట్‌మెంట్ నియమాలను, సంబంధిత ఆఫీస్ మెమోరాండాలను తెప్పించుకుంటారు. పత్రాలు శాఖ వద్ద ఉన్న చోట, సమాచార హక్కు చట్టం, 2005 (Right to Information Act, 2005) కింద దరఖాస్తు తరచుగా ఉపయోగపడుతుంది.
  3. విజ్ఞాపన. ఆధారపడుతున్న నియమాన్ని లేదా స్కీమ్‌ను ఉటంకిస్తూ, సమర్థ అధికారికి లిఖితపూర్వక విజ్ఞాపన లేదా చట్టబద్ధమైన అప్పీలు చేస్తారు. అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్స్ చట్టం, 1985 లోని సెక్షన్ 20 ప్రకారం, ఈ పరిష్కార మార్గాన్ని ముందు వినియోగించుకోవాలని CAT సాధారణంగా ఆశిస్తుంది. విజ్ఞాపనపై తుది ఉత్తర్వుతో నిర్ణయం వస్తుంది, లేదా అది లేకుండానే ఆరు నెలలు గడుస్తాయి.
  4. ఫోరమ్ ఎంపిక. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగి, లేదా సెక్షన్ 14(2) కింద నోటిఫై చేసిన సంస్థ ఉద్యోగి, CAT ముందు ఒరిజినల్ అప్లికేషన్ దాఖలు చేస్తారు; ఢిల్లీలో ప్రిన్సిపల్ బెంచ్ ముందు. CAT అధికార పరిధికి వెలుపల ఉన్న సంస్థ ఉద్యోగి ఆర్టికల్ 226 కింద హైకోర్టులో రిట్ పిటిషన్ దాఖలు చేస్తారు. ట్రిబ్యునల్‌ను ఏర్పాటు చేసిన చట్టం చెల్లుబాటునే సవాలు చేయడం మాత్రం మినహాయింపు; అది నేరుగా హైకోర్టుకు వెళ్తుంది.
  5. లిమిటేషన్. సెక్షన్ 21 ప్రకారం, ఒరిజినల్ అప్లికేషన్‌ను తుది ఉత్తర్వు వచ్చిన ఒక సంవత్సరంలోగా, లేదా ఆరు నెలల వ్యవధి ముగిసిన తర్వాత ఒక సంవత్సరంలోగా దాఖలు చేస్తారు. జాప్యం ఉంటే, సెక్షన్ 21(3) కింద జాప్యాన్ని మన్నించాలని కోరే దరఖాస్తులో దాన్ని వివరించాలి. సర్వీసు నియమాలు అవకాశం కల్పిస్తే తప్ప, పదేపదే ఇచ్చే విజ్ఞాపనలు సాధారణంగా లిమిటేషన్‌ను పొడిగించవు. పెన్షన్ క్లెయిమ్‌లను పునరావృతమయ్యేవిగా పరిగణిస్తారు, కాబట్టి జాప్యం వల్ల అవి పోవు, అయితే బకాయిలను సాధారణంగా పరిమితం చేస్తారు.
  6. దాఖలు, విచారణ. ఒరిజినల్ అప్లికేషన్ వాస్తవాలను, ఆధారపడుతున్న నియమాలను, కోరుతున్న ఉపశమనాన్ని పేర్కొంటుంది: ఉత్తర్వు కొట్టివేత, తత్ఫలిత ప్రయోజనాలతో పదోన్నతి లేదా అప్‌గ్రేడేషన్ మంజూరు చేయాలన్న ఆదేశం, లేదా వడ్డీతో సహా పెన్షన్, గ్రాట్యుటీ విడుదల చేయాలన్న ఆదేశం. శాఖ జవాబు దాఖలు చేస్తుంది, దరఖాస్తుదారు రిజాయిండర్ దాఖలు చేస్తారు, ఆ తర్వాత వ్యవహారాన్ని విచారిస్తారు.
  7. ఉత్తర్వు. ట్రిబ్యునల్ దరఖాస్తును అనుమతించి, నిర్దేశించిన గడువులోగా చర్య తీసుకోవాలని శాఖను ఆదేశించవచ్చు, వ్యవహారాన్ని తాజా పరిశీలన కోసం తిప్పి పంపవచ్చు, లేదా దరఖాస్తును కొట్టివేయవచ్చు. సీనియారిటీ, పదోన్నతి కేసులలో తరచుగా రివ్యూ డిపార్ట్‌మెంటల్ ప్రమోషన్ కమిటీని నిర్వహించాలన్న ఆదేశం వస్తుంది.
  8. ఆ తర్వాత. ఏ పక్షమైనా ఆ ఉత్తర్వును ఆర్టికల్స్ 226 మరియు 227 కింద హైకోర్టు డివిజన్ బెంచ్ ముందు, అక్కడి నుంచి సుప్రీంకోర్టులో సవాలు చేయవచ్చు. ఉత్తర్వు తుదిదై, దాన్ని పాటించకపోతే, ఉద్యోగి ట్రిబ్యునల్ ముందు దాని అమలును కోరవచ్చు లేదా కోర్టు ధిక్కార ప్రొసీడింగ్‌లు దాఖలు చేయవచ్చు.

వర్తించే నిబంధనలు

ప్రధాన తీర్పులు

L. Chandra Kumar v. Union of India, (1997) 3 SCC 261: ఆర్టికల్ 323A కింద ఏర్పాటైన ట్రిబ్యునళ్ల నిర్ణయాలు, ఆ ట్రిబ్యునల్ ఏ హైకోర్టు భూభాగ పరిధిలో ఉందో ఆ హైకోర్టు డివిజన్ బెంచ్ పరిశీలనకు లోబడి ఉంటాయి; తమ రంగంలో ట్రిబ్యునళ్లే తొలి విచారణ కోర్టులుగా కొనసాగుతాయి.

Union of India v. Tarsem Singh, (2008) 8 SCC 648: పెన్షన్ వంటి, కొనసాగుతున్న లేదా పునరావృతమయ్యే తప్పుపై ఆధారపడిన క్లెయిమ్‌ను జాప్యం ఉన్నా విచారణకు స్వీకరించవచ్చు, కానీ బకాయిలను సాధారణంగా పిటిషన్ తేదీకి ముందు మూడు సంవత్సరాలకు పరిమితం చేస్తారు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

నేను CAT కు వెళ్లాలా, హైకోర్టుకు వెళ్లాలా?

మీరు కేంద్ర ప్రభుత్వ సివిల్ సర్వెంట్, అఖిల భారత సర్వీసు సభ్యులు, లేదా అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్స్ చట్టం, 1985 (Administrative Tribunals Act, 1985) లోని సెక్షన్ 14(2) కింద నోటిఫై చేసిన సంస్థ ఉద్యోగి అయితే, లేదా గతంలో అలా ఉండి ఉంటే, మీ సర్వీసు వివాదం ముందుగా సెంట్రల్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్‌కు (Central Administrative Tribunal) వెళ్తుంది; ఢిల్లీలో దాని ప్రిన్సిపల్ బెంచ్‌కు. మీ యజమాని CAT అధికార పరిధికి వెలుపల ఉంటే, ఉదాహరణకు అనేక విశ్వవిద్యాలయాలు, నోటిఫై కాని ప్రభుత్వ సంస్థలు, మీరు ఆర్టికల్ 226 కింద హైకోర్టును ఆశ్రయిస్తారు. CAT ఉత్తర్వును ఆ తర్వాత హైకోర్టు డివిజన్ బెంచ్ ముందు సవాలు చేయవచ్చు.

CAT ను ఆశ్రయించడానికి గడువు ఎంత?

అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్స్ చట్టం, 1985 లోని సెక్షన్ 21 ప్రకారం, మీ అప్పీలును లేదా విజ్ఞాపనను తిరస్కరించిన తుది ఉత్తర్వు నాటి నుంచి ఒక సంవత్సరంలోగా ఒరిజినల్ అప్లికేషన్ దాఖలు చేయాలి. మీరు అప్పీలు లేదా విజ్ఞాపన చేసినా ఆరు నెలల పాటు తుది ఉత్తర్వు రాకపోతే, ఆ ఆరు నెలలు ముగిసిన నాటి నుంచి ఒక సంవత్సరాన్ని లెక్కిస్తారు. మీరు తగిన కారణం చూపితే ఆలస్యంగా వచ్చిన దరఖాస్తులను సెక్షన్ 21(3) కింద స్వీకరించవచ్చు, కానీ జాప్యాన్ని మన్నించాలని కోరుతూ దరఖాస్తు దాఖలు చేయాలి. పదేపదే ఇచ్చే విజ్ఞాపనలు సాధారణంగా ఈ గడువును పొడిగించవు.

MACP స్కీమ్ కింద నాకు ఆర్థిక అప్‌గ్రేడేషన్ నిరాకరించారు. నేను ఏం చేయవచ్చు?

మోడిఫైడ్ అష్యూర్డ్ కెరీర్ ప్రోగ్రెషన్ స్కీమ్‌ను (Modified Assured Career Progression Scheme) 19/05/2009 నాటి DoPT OM ద్వారా, 01/09/2008 నుంచి వర్తించేలా ప్రవేశపెట్టారు; ఇది బెంచ్‌మార్క్, సర్వీసుపై దానిలోని షరతులకు లోబడి, నిరంతర రెగ్యులర్ సర్వీసులో 10, 20, 30 సంవత్సరాలకు మూడు ఆర్థిక అప్‌గ్రేడేషన్లు ఇస్తుంది. అప్‌గ్రేడేషన్ నిరాకరిస్తే, స్కీమ్‌ను, సంబంధిత వివరణలను ఉటంకిస్తూ లిఖితపూర్వక విజ్ఞాపన ఇవ్వండి. దాన్ని తిరస్కరిస్తే, లేదా ఆరు నెలలలోగా నిర్ణయించకపోతే, అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్స్ చట్టం, 1985 లోని సెక్షన్ 21 లో ఉన్న గడువులోగా CAT ముందు ఒరిజినల్ అప్లికేషన్ దాఖలు చేయవచ్చు.

నా పెన్షన్‌ను తప్పుగా లెక్కించారు. దాన్ని సవాలు చేయడానికి ఆలస్యమైపోయిందా?

తప్పనిసరిగా కాదు. పెన్షన్ ప్రతి నెలా చెల్లిస్తారు, కాబట్టి తప్పు లెక్కింపును పునరావృతమయ్యే తప్పుగా పరిగణిస్తారు; కేవలం సంవత్సరాలు గడిచాయన్న కారణంతో క్లెయిమ్ పోదు. అలాంటి క్లెయిమ్‌లను జాప్యం ఉన్నా విచారణకు స్వీకరించవచ్చని, కానీ బకాయిలను సాధారణంగా పిటిషన్‌కు ముందు మూడు సంవత్సరాలకు పరిమితం చేస్తారని సుప్రీంకోర్టు Union of India v. Tarsem Singh కేసులో తీర్పు చెప్పింది. పాత స్కీమ్ కింద ఉన్న కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు, ఈ లెక్కింపును 1972 నాటి నియమాల స్థానంలో వచ్చిన సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీసెస్ (పెన్షన్) నియమాలు, 2021 (Central Civil Services (Pension) Rules, 2021) నియంత్రిస్తాయి.

పదవీ విరమణ తర్వాత నా గ్రాట్యుటీని నిలిపివేశారు. నాకున్న మార్గాలు ఏమిటి?

పాత పెన్షన్ స్కీమ్ కింద ఉన్న కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగికి, గ్రాట్యుటీని సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీసెస్ (పెన్షన్) నియమాలు, 2021 నియంత్రిస్తాయి; దాన్ని ఎప్పుడు నిలిపివేయవచ్చో, ఉదాహరణకు ప్రొసీడింగ్‌లు పెండింగ్‌లో ఉన్నప్పుడు, ప్రభుత్వ బకాయిల వసూలు ఎలా జరుగుతుందో కూడా ఆ నియమాలే చెబుతాయి. ఇతర ఉద్యోగులలో చాలా మందికి, గ్రాట్యుటీని ఇప్పుడు 21/11/2025 నుంచి అమలులో ఉన్న సామాజిక భద్రత కోడ్, 2020 (Code on Social Security, 2020) నియంత్రిస్తుంది; ఇది గ్రాట్యుటీ చెల్లింపు చట్టం, 1972 (Payment of Gratuity Act, 1972) స్థానంలో వచ్చింది, దీనికి సొంత అథారిటీ, అప్పీలు ఉన్నాయి; ఆ తేదీకి ముందు జరిగిన పదవీ విరమణ 1972 చట్టం కిందే ఉంటుంది. ప్రభుత్వ ఉద్యోగి ముందుగా విజ్ఞాపన ఇస్తారు; అది ఫలించకపోతే, వడ్డీతో సహా గ్రాట్యుటీ విడుదల కోరుతూ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్స్ చట్టం, 1985 కింద CAT కు దరఖాస్తు చేస్తారు.

ఈ పేజీ 17/10/2026 నాటి చట్టానికి సంబంధించిన అవగాహన సారాంశం. ఇది న్యాయ సలహా కాదు.

గమనిక కార్యాలయం ఏ రంగాల్లో పని స్వీకరిస్తుందో ఈ పేజీ వివరిస్తుంది; ఇది సమాచారం కోసం మాత్రమే, బార్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా నియమాలు (Bar Council of India Rules), చాప్టర్ II, పార్ట్ VI, రూల్ 36 కు అనుగుణంగా ప్రచురించబడింది; ఇది ప్రకటన గానీ, పని కోసం అభ్యర్థన గానీ కాదు. ఇక్కడ ఉన్నదేదీ న్యాయ సలహా కాదు, దీన్ని చదివినంత మాత్రాన న్యాయవాది-క్లయింట్ సంబంధం ఏర్పడదు.
WhatsApp