फसव्या मालमत्ता विक्रीची धोक्याची चिन्हे कोणती?
मालमत्तेतील अनेक फसवणुकींचे माग नोंदींमध्ये राहतात. कोणतेही पैसे देण्यापूर्वी अधिक बारकाईने तपासणी करण्याची गरज दाखवणारी ही चिन्हे आहेत. सर्वात सामान्य चिन्हे: केवळ छायाप्रती देणारा विक्रेता, सर्कल रेटपेक्षा खूप कमी किंमत, ज्याचा मूळ मालक (principal) दिसत नाही अशा मुखत्यारपत्रधारकामार्फत होणारी विक्री, आणि ज्यांतील नावे, सह्या किंवा खसरा क्रमांक नोंदींशी जुळत नाहीत अशी कागदपत्रे.
इतर चिन्हे: विक्रेता म्हणतो की मूळ मालकी हक्काचे खत हरवले आहे, किंवा काही रक्कम रोखीने देण्याचा आग्रह धरतो; विक्रेत्याने मालमत्ता अगदी अलीकडे मिळवली आहे, किंवा विक्रेत्याच्या नावावरील नामांतर घाईघाईने केले गेले; कागदपत्रांमध्ये सह्या, छायाचित्रे, नावे किंवा वडिलांची नावे वेगवेगळी आहेत; खतातील क्षेत्रफळ किंवा चतुःसीमा महसूल नोंदीशी किंवा प्रत्यक्ष जागेशी जुळत नाहीत; ताबा विक्रेत्याऐवजी दुसऱ्या कोणाकडे आहे, किंवा भाडेकरूला विक्रीची माहिती नाही; तीच मालमत्ता दोन विक्री करारांमध्ये (agreement to sell), किंवा प्रलंबित दाव्यात दिसते; मालमत्ता अशा बिल्डर प्रकल्पात आहे जिथे बिल्डरने प्राधिकरणाची देणी भरलेली नाहीत किंवा प्रकल्प RERA खाली नोंदणीकृत नाही; स्टॅम्प पेपर, नोंदणीचा शेरा किंवा प्रमाणित प्रत उपनिबंधकाच्या (Sub-Registrar) स्वतःच्या नोंदीशी जुळत नाही; आणि शोध पूर्ण होण्यापूर्वीच व्यवहार लवकर पूर्ण करण्याचा दबाव.
काय करावे, क्रमाने
- मालकी हक्काची मूळ कागदपत्रे पाहायला मागा, आणि ती उपनिबंधकाच्या स्वतःच्या नोंदीशी पडताळा.
- विक्री मुखत्यारपत्रधारकामार्फत होत असेल तर मालकाला प्रत्यक्ष किंवा व्हिडिओ कॉलवर भेटा.
- खत, महसूल नोंद आणि प्रत्यक्ष जागा यांमध्ये नावे, सह्या, क्षेत्रफळ, चतुःसीमा आणि खसरा क्रमांक जुळतात का ते तपासा.
- काहीही पैसे देण्यापूर्वी ताबा, प्रलंबित दावे आणि आधीचे विक्री करार तपासा.
- कितीही दबाव असला तरी शोध पूर्ण होण्यापूर्वी व्यवहार पूर्ण करू नका.
लागू होणाऱ्या तरतुदी
कायदा: मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियम, 1882 (Transfer of Property Act, 1882) चे कलम 54 (Rs. 100 किंवा अधिक किमतीच्या स्थावर मालमत्तेची विक्री केवळ नोंदणीकृत दस्तऐवजानेच होते). अधिक वाचा: मालमत्तेच्या मालकी हक्काची पडताळणी: धोक्याची चिन्हे.
शेवटचे अद्ययावतीकरण: 15/11/2026.
हे पान 15/11/2026 रोजीच्या कायद्याचा शैक्षणिक सारांश आहे. हा कायदेशीर सल्ला नाही.
← कायदा जाणून घ्या