ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿੱਥੇ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪੋਰਟਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ, ਜੋ 10/11/2026 ਨੂੰ ਜਾਂਚੀ ਗਈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ। ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਪਤੇ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰ ਲਓ।
ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ
112 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ। ਪੁਲਿਸ, ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਸੇਵਾ, ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫ਼ੌਰੀ ਮਦਦ ਲਈ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕੋ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੰਬਰ।
Tele-MANAS: National Tele Mental Health Helpline: 14416, 1800-89-14416. ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ 24x7 ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਲੀ-ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ, ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ ਮਨੋਰੋਗ ਮਾਹਰਾਂ ਕੋਲ ਰੈਫ਼ਰ ਕਰਨ ਸਮੇਤ। 20 ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 24x7 ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ
112: Emergency Response Support System (ERSS)
ਪੁਲਿਸ, ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਸੇਵਾ, ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫ਼ੌਰੀ ਮਦਦ ਲਈ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕੋ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੰਬਰ।
ਫ਼ੋਨ: 112 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: 112.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਫ਼ੌਰੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਪੁਲਿਸ, ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ 112 India ਐਪ ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ ਦਾ ਪਾਵਰ ਬਟਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ 3 ਵਾਰ ਦਬਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ
Delhi Police: Lost Report (lost article or document)
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਰਿਪੋਰਟ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਾਣੇ ਗਏ ਬਿਨਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਦਸਤਖ਼ਤ ਵਾਲੀ Lost Report ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: lostfound.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ ਗੁਆਚ ਗਈ ਹੋਵੇ (ਚੋਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਮਾਮਲਾ ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਹੀਂ) ਅਤੇ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਰਿਪੋਰਟ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਡਿਜੀਟਲ ਦਸਤਖ਼ਤ ਵਾਲੀ Lost Report ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।
Delhi Police: Theft e-FIR (property theft)
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਚੋਰੀ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ e-FIR।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: propertytheft.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਇਦਾਦ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ; ਜੇ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਆਚੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ Lost Report ਵਰਤੋ।
Delhi Police: Motor Vehicle Theft e-FIR
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ e-FIR।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: mvt.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਰ, ਦੋ-ਪਹੀਆ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
Delhi Police: Online Complaint Lodging (Citizen ICMS)
ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਆਨਲਾਈਨ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਲੌਗਇਨ ਪੋਰਟਲ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cctns.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਥਾਣੇ ਗਏ ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ ਜੋ ਫ਼ੌਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਫ਼ੌਰੀ ਮਦਦ ਲਈ 112 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਪੋਰਟਲ ਆਪ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: Delhi Police Citizens' Charter ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੱਸਿਆ ਸੰਬੰਧਿਤ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ ਅਫ਼ਸਰਾਂ (ACP ਜਾਂ DCP) ਕੋਲ ਜਾਂ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਬ੍ਰਾਂਚ (Vigilance Branch) ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਓ।
Delhi Police: View Complaint Status
ਥਾਣੇ ਜਾਂ ਉੱਚੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ, ਅਤੇ ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਖੋਜ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cctns.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: Delhi Police Citizens' Charter ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਬੰਧਿਤ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਜਾਂ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਬ੍ਰਾਂਚ ਕੋਲ ਜਾਓ।
Delhi Police: View FIR
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 01-07-2015 ਤੋਂ ਦਰਜ FIR ਆਨਲਾਈਨ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ, ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਚੋਰੀ ਅਤੇ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਦੀਆਂ e-FIR ਸਮੇਤ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਦਰਜ ਕਿਸੇ FIR ਦੀ ਕਾਪੀ ਦੇਖਣੀ ਜਾਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ।
Delhi Police: Missing Person / Children Registration and Missing Persons Helpline
ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਬਾਰੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਫ਼ਾਰਮ, ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਸਮੇਤ।
ਫ਼ੋਨ: 1094, 011-23241210 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cctns.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਬੱਚਾ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ 112 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
Delhi Police: Senior Citizen Helpline and Registration
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕਾਂ (60 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ) ਲਈ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜੋ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਇਕੱਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1291; 011-20819034; 011-23746100 Extn. 69975 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: seniorcitizen.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਹ Senior Citizens Security Cell ਕੋਲ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ।
Delhi Police: Women Helpline
ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1091, 1096 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਹਿੰਸਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇ; ਫ਼ੌਰੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ 112 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
Delhi Police: Vigilance / Anti-Corruption Helpline
ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਕਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1064; WhatsApp 9910641064 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਮੰਗੇ ਜਾਂ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰੇ; ਆਡੀਓ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਕਲਿੱਪ WhatsApp ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਭੇਜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ dcp-vigilance-dl@nic.in ਉੱਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਕਰੋ।
Delhi Police: Helpline for people from the North-Eastern States
ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1093 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਵਿਤਕਰੇ ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋਵੇ।
Delhi Police: Foreigners / Tourist Police Helpline
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 8750871111 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਜਾਂ ਸੈਲਾਨੀ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ।
Police Complaints Authority, Delhi
ਅਥਾਰਟੀ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ, ਗੰਭੀਰ ਸੱਟ, ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਿਰਾਸਤ, ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਕਬਜ਼ਾ।
ਫ਼ੋਨ: 011-21400977 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: pca.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਦੇ ਪੀੜਤ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਪੜਤਾਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ; 10th Floor, Chanderlok Building, Janpath, New Delhi 110001 ਦੇ ਪਤੇ ਉੱਤੇ ਜਾਂ pca.delhi@nic.in ਉੱਤੇ ਲਿਖੋ।
National Commission for Women (NCW): Helpline and Online Complaint
ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਹੱਕਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕੌਮੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ।
ਫ਼ੋਨ: 14490; EPABX 011-26942369, 26944740 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ncwapps.nic.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨਾਲ ਹਿੰਸਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਕ ਨਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ; ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ complaintcell-ncw@nic.in ਉੱਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਹੈਲਪਲਾਈਨ 14490 24x7 ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
181 Women Helpline (Delhi)
ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਸਰਕਾਰ (Government of NCT of Delhi) ਦੀ 24x7 ਹੈਲਪਲਾਈਨ, ਜੋ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ One Stop Centres ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 181 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: wcd.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਦਦ, ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ, ਆਸਰਾ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਬਾਰੇ ਸੇਧ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਦਿਨ ਦੇ 24 ਘੰਟੇ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 7 ਦਿਨ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ
Delhi Commission for Women (DCW)
ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਬਣਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈਲਪ ਡੈਸਕ, ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਅਤੇ Rape Crisis Cell ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 011-20841044 (working days, 10:00 AM to 5:30 PM); Rape Crisis Cell 011-23370557; emergency 181 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dcw.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ, ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਜਾਂ ਹੱਕ ਨਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ; C-Block, 2nd Floor, Vikas Bhawan, I.P. Estate, New Delhi 110002 ਵਿਖੇ ਜਾਓ।
One Stop Centre (Sakhi) under Mission Shakti
ਕੇਂਦਰ ਜੋ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਮਦਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੋ-ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ Women Helpline ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 181 (Women Helpline) or 112 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: missionshakti.wcd.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਛੱਤ ਹੇਠ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਂ ਸਹਾਰਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ; ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ 181 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
Child Helpline 1098 (Mission Vatsalya)
ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਜਾਂ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1098 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: missionvatsalya.wcd.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਕੰਮ ਜਾਂ ਭੀਖ ਮੰਗਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ੌਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ।
Elderline: National Helpline for Senior Citizens
ਕੌਮੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਜੋ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਸੇਧ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਜਾਂ ਬੇਘਰ ਹੋਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 14567 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: elderline.dosje.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਜਾਂ ਦੇਖਭਾਲ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਹਾਰਾ, ਜਾਂ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਜਾਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੱਕ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸਾਰੇ 7 ਦਿਨ ਉਪਲਬਧ।
Tele-MANAS: National Tele Mental Health Helpline
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ 24x7 ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਲੀ-ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ, ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ ਮਨੋਰੋਗ ਮਾਹਰਾਂ ਕੋਲ ਰੈਫ਼ਰ ਕਰਨ ਸਮੇਤ।
ਫ਼ੋਨ: 14416, 1800-89-14416 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: telemanas.mohfw.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: 20 ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 24x7 ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
National Human Rights Commission (NHRC): Online Complaint (HRCNet)
NHRC ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ (State Human Rights Commission) ਅੱਗੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ।
ਫ਼ੋਨ: 14433 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: hrcnet.nic.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਜਾਂ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ, ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਿਰਾਸਤ ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰਨਾ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖਣ ਲਈ Unique Diary Number ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਨੰਬਰ
NCPCR: POCSO e-Box
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕੌਮੀ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨ (National Commission for Protection of Child Rights) ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਬਾਕਸ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23478250, 011-23478200 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ncpcr.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਸਿੱਧੀ NCPCR ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ; ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ 112 ਜਾਂ 1098 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
NCPCR: e-Baal Nidaan (child rights complaints)
POCSO ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਲਈ NCPCR ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23478250, 011-23478200 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ncpcr.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋਵੇ, ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ, ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਸਰੀਰਕ ਸਜ਼ਾ ਜਾਂ ਅਣਗਹਿਲੀ।
ਸਾਈਬਰ
National Cybercrime Helpline 1930
ਆਨਲਾਈਨ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਫ਼ੋਨ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1930 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cybercrime.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਜੇ ਆਨਲਾਈਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਰਾਹੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ, ਕਾਰਡ, ਵਾਲਿਟ ਜਾਂ UPI ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਕਾਲ ਕਰੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: National Cyber Crime Reporting Portal (cybercrime.gov.in) ਉੱਤੇ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰੋ; ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਜਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ 112 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
National Cyber Crime Reporting Portal (NCRP), run by I4C, Ministry of Home Affairs
ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 1930 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cybercrime.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਧੋਖਾਧੜੀ, ਹੈਕਿੰਗ, ਜਾਅਲੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਗਾਲੀ-ਗਲੋਚ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਰਾਜ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (UT) ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਜੋ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ ਜਾਂ 112 ਡਾਇਲ ਕਰੋ।
e-Zero FIR for cyber financial fraud above Rs 10 lakh (Delhi pilot)
ਜਦੋਂ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਸੂਚਨਾ 1930 ਜਾਂ NCRP ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ e-Crime Police Station ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਰਜ ਹੋਣ ਵਾਲੀ Zero FIR।
ਫ਼ੋਨ: 1930 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cybercrime.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਉਦੋਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ 1930 ਜਾਂ cybercrime.gov.in ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸਾਈਬਰ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਵੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ Zero FIR ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ FIR ਵਿੱਚ ਬਦਲਵਾਉਣ ਲਈ 3 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਥਾਣੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Delhi Police Cyber Crime Unit (IFSO, Special Cell)
ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੂਨਿਟ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੇਸਾਂ ਸਮੇਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਹਨ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cyber.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸੇਧ ਲਈ ਇਹ ਸਾਈਟ ਵਰਤੋ; ਸਾਈਟ ਆਪ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ cybercrime.gov.in ਵੱਲ ਭੇਜਦੀ ਹੈ।
Chakshu, Sanchar Saathi (Department of Telecommunications)
ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ, SMS ਜਾਂ WhatsApp ਸੁਨੇਹਿਆਂ, ਅਤੇ ਸਪੈਮ (UCC) ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿਓ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਾ ਵੀ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: sancharsaathi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕੀ ਕਾਲ, SMS ਜਾਂ WhatsApp ਸੁਨੇਹਾ ਆਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਅਲੀ KYC, ਜਾਅਲੀ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ TRAI ਦੀਆਂ ਕਾਲਾਂ, ਨੌਕਰੀ, ਕਰਜ਼ੇ ਜਾਂ ਲਾਟਰੀ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: Chakshu ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੈਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ 1930 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂ cybercrime.gov.in ਉੱਤੇ ਸੂਚਨਾ ਦਿਓ।
Block Your Lost/Stolen Mobile Handset (CEIR), Sanchar Saathi
ਗੁਆਚੇ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋਏ ਫ਼ੋਨ ਦਾ IMEI ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਕਾਮ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬਲਾਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ceir.sancharsaathi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਫ਼ੋਨ ਗੁਆਚਣ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤੋ: ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਲਿਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਜ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਡੁਪਲੀਕੇਟ SIM ਲਓ, ਫਿਰ ਬਲਾਕ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਦੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈਂਡਸੈੱਟ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਕਾਮ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬਲਾਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਫ਼ੋਨ ਦਾ ਸੁਰਾਗ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ SMS ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਉਸ ਥਾਣੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਆਚਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਬਰਾਮਦਗੀ ਲਈ ਉਸੇ ਥਾਣੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
Know Mobile Connections in Your Name (TAFCOP), Sanchar Saathi
ਦੇਖੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨੇ ਮੋਬਾਈਲ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿਓ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: tafcop.sancharsaathi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਇਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਵਰਤੋ ਜਦੋਂ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਛਾਣ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ SIM ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ 9 ਕਨੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਹੱਦ (ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ (J&K), ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ 6) ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸੂਚਿਤ ਕੀਤੇ ਨੰਬਰ ਮੁੜ ਤਸਦੀਕ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨਬੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਜੇ ਮੁੜ ਤਸਦੀਕ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ ਤਾਂ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਊਟਗੋਇੰਗ ਬੰਦ, 45 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਨਕਮਿੰਗ ਬੰਦ, ਅਤੇ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Know Genuineness of Your Mobile Handset (KYM), Sanchar Saathi
IMEI ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਦੇਖੋ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਹੈਂਡਸੈੱਟ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਸਮੇਤ।
ਫ਼ੋਨ: SMS KYM <15 digit IMEI number> to 14422 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: sancharsaathi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਨਵਾਂ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਫ਼ੋਨ ਖ਼ਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤੋ; ਹੈਂਡਸੈੱਟ ਦਾ IMEI ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਸ ਉੱਤੇ *#06# ਡਾਇਲ ਕਰੋ।
Report Incoming International Call with Indian Number, Sanchar Saathi
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿਓ ਜੋ ਭਾਰਤੀ +91 ਨੰਬਰ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1963 / 1800110420 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: sancharsaathi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਦਿਸੇ।
Sanchar Saathi mobile app (Department of Telecommunications)
DoT ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਐਪ ਜੋ Chakshu, ਗੁਆਚੇ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰਨਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੈਂਡਸੈੱਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: sancharsaathi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਇਹ ਸੇਵਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਵਰਤਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ sancharsaathi.gov.in ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ Google Play Store ਜਾਂ Apple App Store ਦੇ ਲਿੰਕਾਂ ਤੋਂ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰੋ।
CERT-In Incident Response Help Desk
ਕੌਮੀ ਏਜੰਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੈਕਿੰਗ, ਮਾਲਵੇਅਰ, ਫ਼ਿਸ਼ਿੰਗ ਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: +91-11-22902657; Toll Free 1800-11-4949 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cert-in.org.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕਿਸੇ ਕੰਪਿਊਟਰ, ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਨੈੱਟਵਰਕ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤੋ; incident@cert-in.org.in ਉੱਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: CERT-In ਪੁਲਿਸ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ: ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਵਾਉਣ ਲਈ 1930 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂ cybercrime.gov.in ਉੱਤੇ ਸੂਚਨਾ ਦਿਓ।
Cyber Swachhta Kendra (CERT-In)
ਬੌਟਨੈੱਟ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਲਵੇਅਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰ, ਜੋ ਬੌਟ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟੂਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: csk.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਮਾਲਵੇਅਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਟੂਲ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਬੌਟ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟੂਲ)
Grievance Officer of the social media platform or other intermediary (IT Rules, 2021)
ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ, ਗਾਲੀ-ਗਲੋਚ ਵਾਲੀ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਅੰਤਰੰਗ ਸਮੱਗਰੀ ਬਾਰੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਖਾਤੇ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ, ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਕੋਲ ਪਹਿਲੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: gac.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਐਪ ਉੱਤੇ ਛਪਿਆ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਧਿਕਾਰੀ (Grievance Officer) ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਵਰਤੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: gac.gov.in ਉੱਤੇ Grievance Appellate Committee ਕੋਲ ਆਨਲਾਈਨ ਅਪੀਲ ਕਰੋ।
Grievance Appellate Committee (GAC), Ministry of Electronics and IT
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਇੰਟਰਮੀਡੀਅਰੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਧਿਕਾਰੀ (Grievance Officer) ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ, ਜਾਂ ਚੁੱਪ, ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਨਲਾਈਨ ਅਪੀਲ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: gac.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਵਰਤੋ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਨਾਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਵੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ।
ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਪੈਸਾ
Your bank's or lender's own grievance cell (always the first step)
ਬੈਂਕ, NBFC, ਵਾਲਿਟ ਜਾਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬਿਊਰੋ ਨੂੰ ਆਪ ਕੀਤੀ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ, ਜੋ RBI ਓਮਬਡਸਮੈਨ (RBI Ombudsman) ਕੋਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: rbi.org.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕੋਈ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਡੈਬਿਟ, ਨਾਕਾਮ ਲੈਣ-ਦੇਣ, ਕਰਜ਼ੇ, ਕਾਰਡ, ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ: ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨੰਬਰ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ 30 ਦਿਨ ਹਨ (ਜਾਂ RBI, NPCI ਜਾਂ ਕਾਰਡ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ); ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ RBI ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਕੋਲ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਸਕੀਮ, 2026 (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026) ਹੇਠ cms.rbi.org.in ਉੱਤੇ RBI ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰੋ।
RBI Ombudsman (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026) on the CMS portal
ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ, ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ NBFC, ਗ਼ੈਰ-ਬੈਂਕ ਵਾਲਿਟ (PPI) ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਫ਼ਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਫ਼ੋਰਮ।
ਫ਼ੋਨ: 14448 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cms.rbi.org.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰੈਗੂਲੇਟਿਡ ਸੰਸਥਾ ਨੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਆਨਲਾਈਨ, crpc@rbi.org.in ਉੱਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਰਾਹੀਂ, ਜਾਂ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ Centralised Receipt and Processing Centre, Reserve Bank of India, Central Vista, Sector 17, Chandigarh 160017 ਦੇ ਪਤੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30 ਦਿਨ ਉਡੀਕੋ, ਫਿਰ ਉਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁੱਕਣ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਜਵਾਬ, ਜੋ ਵੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਦੇ 90 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਇਰ ਕਰੋ (2026 ਦੀ ਸਕੀਮ, 01/07/2026 ਤੋਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ)। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ 30 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਮੁਆਵਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮੇਂ, ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਲਈ 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਣ ਦੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਪੀਲੀ ਅਥਾਰਟੀ (Appellate Authority) ਕੋਲ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਪੀਲ ਕਰੋ (ਢੁਕਵੇਂ ਕਾਰਨ ਲਈ 30 ਦਿਨ ਹੋਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ); ਅਪੀਲ ਸਿਰਫ਼ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
RBI Contact Centre 14448
RBI ਦੀ ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਜੋ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿਵੇਂ ਦਾਇਰ ਕਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਇਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 14448 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cms.rbi.org.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ RBI ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਸੇਧ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਣਨੀ ਹੋਵੇ; ਇਸ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਆਪ ਦਾਇਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: IVRS 24x7; ਸਟਾਫ਼ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ, ਕੌਮੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ 8:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ 10:00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਦਸ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਕਾਲ)
RBI Sachet portal
RBI ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਪੋਰਟਲ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਕੋਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: sachet.rbi.org.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕੋਈ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮਾਂ ਜਾਂ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਕੋਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੈਸਾ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਹੋਵੋ।
UPI complaint (UPI Help in your UPI app, then PSP bank, your bank, NPCI)
ਨਾਕਾਮ, ਗ਼ਲਤ ਜਾਂ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੇ UPI ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ NPCI ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦਾ ਰਾਹ, ਜੋ UPI ਐਪ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: npci.org.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: UPI ਭੁਗਤਾਨ ਨਾਕਾਮ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਪੈਸਾ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਅੱਗੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਬਾਰੇ ਵਿਵਾਦ ਹੋਵੇ: ਐਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਇਸ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾਓ: ਐਪ (TPAP), PSP ਬੈਂਕ, ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਬੈਂਕ, ਫਿਰ NPCI; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ RBI ਓਮਬਡਸਮੈਨ।
SEBI SCORES (SEBI Complaint Redressal System)
ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ, ਮਿਊਚੁਅਲ ਫ਼ੰਡਾਂ ਅਤੇ SEBI ਕੋਲ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੋਰ ਇੰਟਰਮੀਡੀਅਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ SEBI ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ।
ਫ਼ੋਨ: 1800 266 7575 / 1800 22 7575 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: scores.sebi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕਿਸੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀ, ਬ੍ਰੋਕਰ, ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀਸਿਪੈਂਟ, ਮਿਊਚੁਅਲ ਫ਼ੰਡ ਜਾਂ SEBI ਵੱਲੋਂ ਰੈਗੂਲੇਟ ਕੀਤੀ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਹੱਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਿੱਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਉਠਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋਵੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਦੇ 1 ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਇਰ ਕਰੋ। ਸੰਸਥਾ ਲਈ 21 ਕੈਲੰਡਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੀ Action Taken Report ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਹੋ (Designated Body 10 ਕੈਲੰਡਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ) ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ SEBI ਵੱਲੋਂ ਦੂਜੀ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਆਨਲਾਈਨ ਸੁਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਾਲਸੀ ਲਈ SMART ODR ਪੋਰਟਲ (smartodr.in) ਵਰਤੋ।
SMART ODR portal (securities market online dispute resolution)
ਭਾਰਤੀ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਸੁਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਾਲਸੀ, ਜੋ Market Infrastructure Institutions ਮਿਲ ਕੇ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: smartodr.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਬ੍ਰੋਕਰ, ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਇੰਟਰਮੀਡੀਅਰੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਵਾਦ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ SCORES ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸੁਲ੍ਹਾ ਜਾਂ ਸਾਲਸੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ।
SEBI toll-free investor helpline
ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ, SCORES ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਸੇਧ ਲਈ SEBI ਦੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1800 266 7575 / 1800 22 7575 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: scores.sebi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਰਨੀ ਹੈ ਜਾਂ SCORES ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ, ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਿਆਂ, IPO ਜਾਂ ਗੁਆਚੇ ਸ਼ੇਅਰ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟਾਂ ਬਾਰੇ ਆਮ ਸੇਧ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ 9:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 6:00 ਵਜੇ ਤੱਕ (ਐਲਾਨੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ), 8 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ; ਇਹ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਾਏ ਜਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਕਾਲ)
IRDAI Bima Bharosa portal and Grievance Call Centre
ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖਣ ਲਈ IRDAI ਦਾ ਪੋਰਟਲ ਅਤੇ ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰ।
ਫ਼ੋਨ: 155255 / 1800 4254 732 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: bimabharosa.irdai.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡੀ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਲੇਮ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਾਲਿਸੀ ਗ਼ਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇ ਵੇਚੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ complaints@irdai.gov.in ਉੱਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਪੋਰਟਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉੱਤੇ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਬੀਮਾ ਓਮਬਡਸਮੈਨ (Insurance Ombudsman) ਕੋਲ ਜਾਓ (cioins.co.in)।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
Insurance Ombudsman, Delhi (Council for Insurance Ombudsmen)
ਜੀਵਨ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਆਮ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਾਲਿਸੀਧਾਰਕਾਂ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਫ਼ੋਰਮ, 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਕਲੇਮਾਂ ਲਈ।
ਫ਼ੋਨ: 011-46013992 / 23213504 / 23232481 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cioins.co.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰੋਕਰ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਦਿੱਲੀ ਦਫ਼ਤਰ (ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ, ਫ਼ਰੀਦਾਬਾਦ, ਸੋਨੀਪਤ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਲਈ ਵੀ): 2/2 A, Universal Insurance Building, Asaf Ali Road, New Delhi 110 002; ਈ-ਮੇਲ oio.delhi@cioins.co.in; ਆਨਲਾਈਨ cioins.co.in ਉੱਤੇ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਹੈ; ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਰੱਦ ਹੋਣ ਜਾਂ ਉਹ ਮਹੀਨਾ ਮੁੱਕਣ ਦੇ 1 ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ; ਹੱਦ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ; ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਵਾਰਡ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਅਵਾਰਡ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਉੱਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ; ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਆਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਪਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
EPFO grievance portal (EPFiGMS) and helpline 14470
ਪ੍ਰਾਵੀਡੈਂਟ ਫ਼ੰਡ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ EPFO ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੰਬੰਧਿਤ EPFO ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਭੇਜਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 14470 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: epfigms.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡੀ PF ਨਿਕਾਸੀ, ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ, ਪੈਨਸ਼ਨ ਜਾਂ KYC ਦੀ ਸੁਧਾਈ ਅਟਕੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ; PF ਮੈਂਬਰ, EPS ਪੈਨਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਿਮਾਈਂਡਰ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ।
NPS and APY grievances (CGMS through NPS Trust)
National Pension System ਅਤੇ Atal Pension Yojana ਦੇ ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬਰਾਂ ਲਈ Central Grievance Management System, ਜਿਸ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੀ CRA ਜਾਂ NPS Trust ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: Protean CRA 1800222080; KFin CRA 1800 208 1516; CAMS CRA 044-66024888 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: npstrust.org.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕੋਈ ਯੋਗਦਾਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਨਿਕਾਸੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬੈਂਕ, ਨੋਡਲ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ NPS ਬੇਨਤੀ ਉੱਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਇੰਟਰਮੀਡੀਅਰੀ ਲਈ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ; ਮਾਮਲਾ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਤੇ NPS Trust ਕੋਲ 21 ਦਿਨ ਹਨ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: CGMS ਰਾਹੀਂ ਮਾਮਲਾ NPS Trust ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਓ, ਫਿਰ PFRDA ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕਰੋ।
PFRDA Ombudsman (NPS and APY)
PFRDA ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਜੋ NPS ਅਤੇ APY ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਮੀਡੀਅਰੀ ਅਤੇ NPS Trust ਨੇ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਫ਼ੋਨ: 011-40717900 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: npstrust.org.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: NPS Trust ਨੇ ਉੱਪਰ ਭੇਜੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ 21 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਇਸ ਪਤੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖੋ: The Ombudsman, PFRDA, E-500, Tower E, 5th Floor, World Trade Centre, Nauroji Nagar, New Delhi-110016; ਈ-ਮੇਲ ombudsman@pfrda.org.in।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: NPS Trust ਕੋਲ ਮਾਮਲਾ ਉੱਪਰ ਭੇਜਣ ਦੇ 21 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਪਲਬਧ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: PFRDA ਦੇ Designated Member ਅੱਗੇ ਨਿਗਰਾਨੀ (revision), ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Securities Appellate Tribunal।
Income Tax e-filing and CPC helpdesk
ਰਿਟਰਨ ਭਰਨ, ਸੂਚਨਾ (intimation), ਸੁਧਾਈ, ਰਿਫ਼ੰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦੇ ਹੋਰ ਸਵਾਲਾਂ ਲਈ ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ (Income Tax Department) ਦਾ ਹੈਲਪਡੈਸਕ।
ਫ਼ੋਨ: 1800 103 0025 / 1800 419 0025 / +91-80-46122000 / +91-80-61464700 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: incometax.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡਾ ਰਿਫ਼ੰਡ ਲੇਟ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ ਜੋ ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ, ਜਾਂ e-filing ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਰਿਟਰਨ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਮ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 08:00 ਤੋਂ 20:00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: e-filing ਪੋਰਟਲ (Grievances ਲਿੰਕ) ਉੱਤੇ ਜਾਂ pgportal.gov.in ਉੱਤੇ CPGRAMS ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰੋ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਨੰਬਰ)
Income Tax grievance: e-filing portal, Aaykar Seva Kendra and CPGRAMS
ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰਸਮੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਰਾਹ: e-filing ਪੋਰਟਲ, ਸਥਾਨਕ Aaykar Seva Kendra, ਜਾਂ CPGRAMS।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: incometaxindia.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਹੈਲਪਡੈਸਕ ਨੇ ਰਿਫ਼ੰਡ, ਮੰਗ, PAN ਜਾਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਦਰਜ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ।
Income Tax Demand Facilitation Centre
ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਜੋ ਕਰਦਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਬਕਾਇਆ ਟੈਕਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਨਿਪਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 1800 309 0130 / +91 821 6671200 / +91 821-7151515 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: incometax.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਪੋਰਟਲ ਅਜਿਹੀ ਬਕਾਇਆ ਮੰਗ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ taxdemand@cpc.incometax.gov.in ਉੱਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 08:00 ਤੋਂ 20:00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਅਤੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ 09:00 ਤੋਂ 18:00 ਵਜੇ ਤੱਕ, ਕੌਮੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਨੰਬਰ)
TRACES helpdesk (TDS, Form 16, Form 26AS)
Form 16, Form 26AS ਵਿਚਲੇ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ TDS ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਲਈ ਆਮਦਨ ਕਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ TDS ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਹੈਲਪਡੈਸਕ।
ਫ਼ੋਨ: 1800 103 0344 / +91-120-4814600 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: tdscpc.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੱਟਿਆ TDS Form 26AS ਵਿੱਚ ਨਾ ਦਿਸੇ, ਜਾਂ Form 16, 16A ਜਾਂ ਘੱਟ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਹੋਵੇ; contactus@tdscpc.gov.in ਉੱਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਕਰੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ, 10:00 ਤੋਂ 18:00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਨੰਬਰ)
PAN and TAN helpline (Protean, formerly NSDL)
Protean (NSDL) ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ PAN ਅਤੇ TAN ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਲਈ ਹੈਲਪਲਾਈਨ: ਜਾਰੀ ਹੋਣਾ, ਅੱਪਡੇਟ ਅਤੇ ਸੁਧਾਈ।
ਫ਼ੋਨ: +91-20-27218080 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: protean-tinpan.com
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡਾ PAN ਕਾਰਡ ਨਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ Protean ਰਾਹੀਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੇ PAN ਜਾਂ TAN ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਠੀਕ ਜਾਂ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣੇ ਹੋਣ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸਾਰੇ ਦਿਨ, 07:00 ਤੋਂ 23:00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ।
GST Self Service portal and GST Helpdesk
GST ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਪੋਰਟਲ ਜਿੱਥੇ ਕਰਦਾਤਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਜਾਂ ਟਿਕਟ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਕਟ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਹੈਲਪਡੈਸਕ ਸਮੇਤ।
ਫ਼ੋਨ: 1800-103-4786 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: selfservice.gstsystem.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: GST ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਰਿਟਰਨਾਂ, ਭੁਗਤਾਨ ਜਾਂ ਰਿਫ਼ੰਡ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪੈਰਵੀ ਲਈ ਟਿਕਟ ਨੰਬਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਨੰਬਰ)
ਖਪਤਕਾਰ
National Consumer Helpline (NCH)
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਜੋ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੰਪਨੀ, ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਜਾਂ ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਕੋਲ ਭੇਜਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 1915 or 1800-11-4000 (8 AM to 8 PM, daily except national holidays); SMS and WhatsApp 8800001915 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: consumerhelpline.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕੋਈ ਵਿਕਰੇਤਾ, ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਨੁਕਸਦਾਰ ਮਾਲ, ਮਾੜੀ ਸੇਵਾ, ਰਿਫ਼ੰਡ ਜਾਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਵਸੂਲਣ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੱਲ ਨਾ ਕਰੇ; NCH ਐਪ ਅਤੇ UMANG ਐਪ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਪਲਬਧ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: NCH ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 30 ਦਿਨ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਸਥਿਤੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਡਾਕੇਟ ਨੰਬਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: NCH ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਕੱਦਮੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਕਦਮ ਦੱਸਦੀ ਹੈ: ਜੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੁਹਾਡੀ ਤਸੱਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਢੁਕਵੇਂ ਖਪਤਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ (Consumer Commission) ਕੋਲ ਜਾਓ (ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ e-Jagriti ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਨੰਬਰ)
e-Jagriti (online filing before Consumer Commissions)
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਖਪਤਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਅੱਗੇ ਖਪਤਕਾਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿਭਾਗ (Department of Consumer Affairs) ਦਾ ਪੋਰਟਲ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: e-jagriti.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ National Consumer Helpline ਨੇ ਵਿਵਾਦ ਹੱਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਰਿਫ਼ੰਡ, ਬਦਲੀ ਜਾਂ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਲਈ ਰਸਮੀ ਹੁਕਮ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਜੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਸੁਣਵਾਈਯੋਗ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦਾਇਰ ਹੋਣ ਦੇ 21 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ)।
Central Consumer Protection Authority (CCPA)
ਗੁਮਰਾਹਕੁਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ, ਨਾਜਾਇਜ਼ ਵਪਾਰਕ ਅਮਲਾਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਲਈ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਜੋ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਰਗ ਵਜੋਂ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ccpa.doca.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕੋਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜਾਂ ਵਪਾਰਕ ਅਮਲ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ; com-ccpa[at]gov[dot]in ਉੱਤੇ ਜਾਂ CCPA, Department of Consumer Affairs, Krishi Bhawan, New Delhi 110001 ਦੇ ਪਤੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: CCPA ਸਿਰਫ਼ ਵਰਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇਖਦੀ ਹੈ: ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ National Consumer Helpline (1915) ਕੋਲ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ ਅਤੇ e-Jagriti ਰਾਹੀਂ ਖਪਤਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
Spam calls and SMS: DND complaint on 1909
TRAI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਹੇਠ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ (UCC) ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਕਾਮ ਆਪਰੇਟਰ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ।
ਫ਼ੋਨ: 1909 (call or SMS) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: trai.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਪੈਮ ਜਾਂ ਟੈਲੀਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਾਲ ਜਾਂ SMS ਆਵੇ; ਤੁਸੀਂ TRAI DND ਐਪ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪਰੇਟਰ ਦੀ ਐਪ ਜਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Telecom service complaints: operator complaint centre and Appellate Authority
ਟੈਲੀਕਾਮ ਖਪਤਕਾਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਨ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨਜ਼, 2012 (Telecom Consumers Complaint Redressal Regulations, 2012) ਹੇਠ ਮੋਬਾਈਲ, ਲੈਂਡਲਾਈਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਡਬੈਂਡ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: trai.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਬਿਲਿੰਗ, ਰੀਚਾਰਜ, ਨੈੱਟਵਰਕ, ਪੋਰਟਿੰਗ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਡਬੈਂਡ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ: ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪਰੇਟਰ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੇਂਦਰ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ (ਵੇਰਵੇ TRAI ਦੇ TCCMS ਪੋਰਟਲ, tccms.trai.gov.in ਉੱਤੇ)।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਆਪਰੇਟਰ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼ ਹੱਲ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਆਪਰੇਟਰ ਦੀ ਅਪੀਲੀ ਅਥਾਰਟੀ (Appellate Authority) ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕਰੋ (ਵੇਰਵੇ https://tccms.trai.gov.in/Queries.aspx?cid=3 ਉੱਤੇ)।
UGC e-Samadhaan
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਅਧਿਆਪਨ ਅਮਲੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ UGC ਦਾ ਸਿੰਗਲ-ਵਿੰਡੋ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ।
ਫ਼ੋਨ: 1800-111-656 (24x7) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: samadhaan.ugc.ac.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕੋਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਫ਼ੀਸ, ਰਿਫ਼ੰਡ, ਡਿਗਰੀ, ਦਾਖ਼ਲੇ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੱਲ ਨਾ ਕਰੇ; ਈਮੇਲ: e-samadhan[at]ugc[dot]gov[dot]in।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਨੰਬਰ)
National Anti-Ragging Helpline
ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰੈਗਿੰਗ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਅਤੇ ਪੋਰਟਲ।
ਫ਼ੋਨ: 1800-180-5522 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: antiragging.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਰੈਗਿੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੈਗਿੰਗ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ; ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ helpline@antiragging.in ਉੱਤੇ ਈਮੇਲ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ https://www.antiragging.in/complaint_register_form.html ਉੱਤੇ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਨੰਬਰ)
Haryana RERA, Gurugram (HARERA Gurugram)
ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਰੈਗੂਲੇਟਰ: ਬਿਲਡਰਾਂ ਅਤੇ ਏਜੰਟਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਘਰ ਖ਼ਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ।
ਫ਼ੋਨ: +91 124-2971103 (Help Desk) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: haryanarera.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਕੋਈ ਬਿਲਡਰ ਕਬਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰੇ, ਰਿਫ਼ੰਡ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰੇ ਜਾਂ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰੇ; ਅਥਾਰਟੀ ਜਾਂ ਐਡਜੂਡੀਕੇਟਿੰਗ ਅਫ਼ਸਰ (Adjudicating Officer) ਕੋਲ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ। ਦਫ਼ਤਰ: New PWD Rest House, Civil Lines, Gurugram।
Haryana RERA, Panchkula (HRERA Panchkula)
ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਰੈਗੂਲੇਟਰ: ਬਿਲਡਰਾਂ ਅਤੇ ਏਜੰਟਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਘਰ ਖ਼ਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ।
ਫ਼ੋਨ: +91 172-2584232, 2585232 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: haryanarera.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਕੋਈ ਬਿਲਡਰ (ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਫ਼ਰੀਦਾਬਾਦ ਜਾਂ ਸੋਨੀਪਤ ਵਿੱਚ) ਕਬਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰੇ ਜਾਂ ਰਿਫ਼ੰਡ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰੇ। ਦਫ਼ਤਰ: Mini Secretariat, New Office Block, 2nd and 3rd Floor, Sector-1, Panchkula 134114।
UP RERA (Uttar Pradesh Real Estate Regulatory Authority)
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਰੈਗੂਲੇਟਰ, ਨੋਇਡਾ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ ਅਤੇ ਗ਼ਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਸਮੇਤ: ਬਿਲਡਰਾਂ ਅਤੇ ਏਜੰਟਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ।
ਫ਼ੋਨ: Lucknow office 0522-2781444; Greater Noida office 0120-2977713 (9:30 AM to 6:30 PM, Monday to Saturday) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: up-rera.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਬਿਲਡਰ ਕਬਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰੇ, ਰਿਫ਼ੰਡ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਖਾਤੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੁਗਤਾਨ ਲਵੇ; ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਜਾਂ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਦਰਜ ਕਰੋ।
AirSewa
ਹਵਾਈ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ, ਜਿੱਥੇ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਅਤੇ ਉਡਾਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: airsewa.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕੋਈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਜਾਂ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਦੇਰੀ, ਉਡਾਣ ਰੱਦ ਹੋਣ, ਰਿਫ਼ੰਡ, ਬੋਰਡਿੰਗ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਜਾਂ ਸਮਾਨ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੱਲ ਨਾ ਕਰੇ।
RailMadad
ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਮਦਦ ਲਈ Indian Railways ਦਾ ਪੋਰਟਲ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: railmadad.indianrailways.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਫ਼ਾਈ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਅਮਲੇ ਦੇ ਵਤੀਰੇ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਰਿਫ਼ੰਡ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ।
ਕੰਮ
SAMADHAN portal (Ministry of Labour and Employment)
ਕਾਮਿਆਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ, ਜਿੱਥੇ ਕੇਂਦਰੀ ਕਿਰਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅੱਗੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਵਾਦ, ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ਆਮ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਉਠਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: samadhan.labour.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਇਸ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਬਰਖ਼ਾਸਤਗੀ, ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ, ਬਿਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਕਟੌਤੀਆਂ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਜਰਤ ਨਾ ਮਿਲਣ, ਓਵਰਟਾਈਮ, ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ, ਬੋਨਸ ਜਾਂ ਜਣੇਪਾ ਲਾਭ ਲਈ ਵਰਤੋ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਕੇਂਦਰੀ ਕਿਰਤ ਮਸ਼ੀਨਰੀ (Regional Labour Commissioner (Central)) ਦੇਖਦੀ ਹੈ।
Delhi Labour Department helpline (Office of the Labour Commissioner, GNCTD)
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਿਰਤ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (Labour Commissioner) ਦੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ।
ਫ਼ੋਨ: 155214; 011-23962823 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: labour.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਉਦੋਂ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂ ਜਾਓ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮਾਲਕ ਨੇ (ਜੋ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ) ਤਨਖ਼ਾਹ ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਜਰਤ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ; ਦਫ਼ਤਰ 5, Sham Nath Marg, Delhi 110054 ਵਿਖੇ ਹੈ।
SHe-Box (Sexual Harassment electronic Box), Ministry of Women and Child Development
2013 ਦੇ ਐਕਟ ਹੇਠ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: shebox.wcd.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਇਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਵਰਤੋ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਔਰਤ ਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੋ ਜਾਂ ਅਸੰਗਠਿਤ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਅਹੁਦਾ ਜਾਂ ਕੰਮ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ।
EPFO grievance portal (EPFiGMS) and EPFO helpdesk
EPFO ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰਾਵੀਡੈਂਟ ਫ਼ੰਡ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ ਪੋਰਟਲ ਅਤੇ ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਹੈਲਪਡੈਸਕ।
ਫ਼ੋਨ: 14470 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: epfigms.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: PF ਨਿਕਾਸੀ, ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ, ਪੈਨਸ਼ਨ ਜਾਂ KYC ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਅਟਕਿਆ ਹੋਵੇ; PF ਮੈਂਬਰ, EPS ਪੈਨਸ਼ਨਰ, ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, UMANG ਐਪ ਵਿੱਚ EPFO Services ਹੇਠ ਵੀ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਤੁਸੀਂ ਲੰਬਿਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉੱਤੇ ਰਿਮਾਈਂਡਰ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਉਸੇ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ESIC toll free helpline and grievance (Employees' State Insurance Corporation)
ESI ਲਾਭਾਂ, ਕਾਰਡਾਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਬੀਮਾਸ਼ੁਦਾ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਰਾਹ।
ਫ਼ੋਨ: 1800-11-2526 (toll free); 011-23604700 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: esic.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਉਦੋਂ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ESI ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂ ਨਕਦ ਲਾਭ ਨਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਵੇ; ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ pg-hqrs@esic.nic.in ਉੱਤੇ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ CPGRAMS ਵਿੱਚ ESIC ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਖੇਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਚੁਣ ਕੇ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
e-Shram portal and helpdesk (unorganised workers)
ਅਸੰਗਠਿਤ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਕੌਮੀ ਡਾਟਾਬੇਸ ਅਤੇ ਕਾਰਡ, ਜੋ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਕੀਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 14434; 18008896811 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: eshram.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਵੋ ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ 16 ਸਾਲ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ EPFO ਜਾਂ ESIC ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ Aadhaar ਅਤੇ Aadhaar ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੋਬਾਈਲ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ Common Service Centre ਵਿਖੇ ਜਾਓ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਹੈਲਪਡੈਸਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ 9.00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 6.00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਐਤਵਾਰ ਸਮੇਤ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ 14434 ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ https://gms.eshram.gov.in ਉੱਤੇ e-Shram Grievance Portal ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰੋ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
e-Shram registration for platform (gig) workers
ਡਿਲਿਵਰੀ ਅਤੇ ਕੈਬ ਐਗਰੀਗੇਟਰ ਕਾਮਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ e-Shram ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਖਿੜਕੀ।
ਫ਼ੋਨ: 14434; 18008896811 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: register.eshram.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਐਪ ਆਧਾਰਿਤ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਜਾਂ ਐਗਰੀਗੇਟਰ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ e-Shram ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ 'Platform Worker' ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਿੰਕ ਵਰਤੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਹੈਲਪਡੈਸਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ 9.00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 6.00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਐਤਵਾਰ ਸਮੇਤ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
NRI
MADAD portal and helpline (Consular Grievances Monitoring System, MEA)
ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਂਸਲਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ (Ministry of External Affairs) ਦਾ ਪੋਰਟਲ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1800-11-3090 (toll free); +91-11-40503090 (international) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: madad.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਕੌਂਸਲਰ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੂਤਾਵਾਸ ਜਾਂ ਕੌਂਸਲੇਟ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਮੌਤ, ਹਿਰਾਸਤ, ਨਾ ਮਿਲੀ ਤਨਖ਼ਾਹ, ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਭਰਤੀ ਏਜੰਟ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਤਾਂ Joint Secretary, CPV Division, Ministry of External Affairs ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕਰੋ (ਫ਼ੋਨ 011-23387104, ਈਮੇਲ jscpv@mea.gov.in)।
Pravasi Bharatiya Sahayata Kendra (PBSK) 24x7 helpline, New Delhi
ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾ ਰਹੇ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ MEA ਦੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ, 11 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ।
ਫ਼ੋਨ: 1800-11-3090 (toll free); 011-26885021; 011-40503090; 01244420215 (KPBSK New Delhi) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: mea.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰਤੀ ਏਜੰਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਾਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਵਸੂਲਣ, ਠੱਗੀ ਜਾਂ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਲ ਕਰੋ; helpline@owrc.in ਉੱਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਹੈਲਪਲਾਈਨ 24x7 ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਭਰਤੀ ਏਜੰਟਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ Protector of Emigrants ਜਾਂ Protector General of Emigrants ਕੋਲ, ਜਾਂ MADAD ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖ਼ਰਚਾ: 1800-11-3090 ਉੱਤੇ ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ; ਬਾਕੀ ਨੰਬਰਾਂ ਉੱਤੇ ਖ਼ਰਚਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ
eMigrate portal (Protector General of Emigrants, MEA)
ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ MEA ਦਾ ਪੋਰਟਲ: ਐਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਲੀਅਰੈਂਸ (emigration clearance), ਰਜਿਸਟਰਡ ਭਰਤੀ ਏਜੰਟ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਲਕ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: emigrate.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕੰਮ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਰਤੋ ਕਿ ਭਰਤੀ ਏਜੰਟ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਲਕ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ; ਸਬ-ਏਜੰਟਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਾ ਕਰੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ (emigrants) ਲਈ Protector General of Emigrants ਨਾਲ Open House ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੁੱਧਵਾਰ, ਸਵੇਰੇ 10:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:00 ਵਜੇ ਤੱਕ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: Protector of Emigrants, Protector General of Emigrants, ਕਿਸੇ PBSK ਕੋਲ, ਜਾਂ MADAD ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ।
e-Sanad (online attestation and apostille of documents, MEA)
ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ, ਅਟੈਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਪੋਸਟੀਲ ਲਈ MEA ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਸੇਵਾ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23088403; 011-23088404 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: esanad.nic.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕਿਸੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ (ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ 2014 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ CBSE ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ) ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਅਟੈਸਟ ਜਾਂ ਅਪੋਸਟੀਲ ਕਰਵਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇ; support@mea.gov.in ਉੱਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜਿਹੜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ MEA ਦਾ ਆਊਟਸੋਰਸ ਕੀਤੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅਟੈਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਪੋਸਟੀਲ ਦਾ ਆਮ ਰਾਹ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਅਪੋਸਟੀਲ ਲਈ 50 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼; ਆਮ ਅਟੈਸਟੇਸ਼ਨ ਮੁਫ਼ਤ; ਏਜੰਸੀ ਅਤੇ ਡਾਕ ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਵੱਖਰੇ
MEA attestation and apostille through outsourced agencies
ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਨਿੱਜੀ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਟੈਸਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਅਪੋਸਟੀਲ ਦਾ ਆਮ ਰਾਹ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: mea.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਪਹਿਲਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਰਾਜ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਥਾਰਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਵਾਓ, ਫਿਰ ਅਸਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਕਾਪੀ ਸਮੇਤ MEA ਦੀ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਏਜੰਸੀ (BLS International, Superb Enterprises, IVS Global, Alhind Tours and Travels) ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ; MEA ਸਿੱਧੇ ਕੋਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: MEA ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਅਪੋਸਟੀਲ 50 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਸਟਿੱਕਰ (MEA), ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਏਜੰਸੀ ਦੇ 84 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਕੈਨਿੰਗ ਦੇ 3 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਪੰਨਾ; ਅਟੈਸਟੇਸ਼ਨ MEA ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਉਹੀ ਖ਼ਰਚੇ
OCI Services portal (Overseas Citizen of India card)
ਨਵੀਂ OCI ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਮੁੜ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣ, ਨਵੇਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਪਡੇਟ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ociservices.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਇਸ ਨੂੰ OCI ਕਾਰਡ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ, PIO ਕਾਰਡ ਬਦਲਵਾਉਣ, ਨਵਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਫ਼ੋਟੋ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਵਰਤੋ; ਅਰਜ਼ੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚਲੇ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ FRRO ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ OCI ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਰਸੀਦ ਤੋਂ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਵੇਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਪਲੋਡ ਕਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਨਵੀਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ US$ 275 ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 15,000 ਰੁਪਏ (PIO ਕਾਰਡ ਦੇ ਬਦਲੇ US$ 100 ਜਾਂ 5,500 ਰੁਪਏ); ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਪਤੇ ਦੇ ਅੱਪਡੇਟ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ
e-FRRO (Foreigners Regional Registration Office online), FRRO Delhi support
ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਵੀਜ਼ਾ ਅਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ: ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਵੀਜ਼ੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਧਾਉਣਾ, ਵੀਜ਼ਾ ਬਦਲਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਐਗਜ਼ਿਟ ਪਰਮਿਟ।
ਫ਼ੋਨ: 011-26711443; 011-26713851 (24x7) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: indianfrro.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਇਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਵਰਤੋ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋ (ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਮੇਤ) ਅਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਵੀਜ਼ੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਧਾਉਣ ਜਾਂ ਐਗਜ਼ਿਟ ਪਰਮਿਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ; FRRO Delhi ਦਾ ਪਤਾ East Block-VIII, Level-2, Sector-1, R.K. Puram ਹੈ, ਈਮੇਲ frrodli.support@gov.in।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2 ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਕਿਸੇ ਫ਼ੌਰੀ ਲੋੜ ਜਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੇ FRRO ਜਾਂ FRO ਦਫ਼ਤਰ ਕੋਲ ਜਾਓ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਫ਼ੀਸ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਵੇ, ਈਮੇਲ ਜਾਂ SMS ਰਾਹੀਂ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਏਜੰਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ
MEA list of NGOs and law firms to assist distressed NRIs
ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚਲੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ NGO ਅਤੇ ਲਾਅ ਫ਼ਰਮਾਂ ਦੀ MEA ਦੀ ਮਿਸ਼ਨ-ਵਾਰ ਸੂਚੀ ਜੋ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: mea.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹੁਤਾ ਝਗੜਿਆਂ, ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ, ਕਿਰਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਲਈ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲ ਜਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਸੰਸਥਾ ਲੱਭਣ ਲਈ ਵਰਤੋ।
ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ
CPGRAMS (Centralised Public Grievance Redress and Monitoring System)
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਜਾਂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: pgportal.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਉੱਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ; ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਅਦਾਲਤੀ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ, ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਝਗੜਿਆਂ ਜਾਂ RTI ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ 21 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਅੰਤਰਿਮ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ; ਅਪੀਲ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੋ, ਤਾਂ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕਰੋ; ਦੇਰੀ ਲਈ ਮਾਮਲਾ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ Director of Public Grievances ਕੋਲ ਉਠਾਓ।
RTI Online (Central Government)
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ, ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਕੋਲ RTI ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੋਰਟਲ।
ਫ਼ੋਨ: 011-24010690, 011-24010691 (portal help desk, 9:00 AM to 5:30 PM, Monday to Friday) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: rtionline.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ; ਇਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਨਾ ਵਰਤੋ, ਫ਼ੀਸ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਪਹਿਲੀ ਅਪੀਲ ਉਸੇ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਦਾਇਰ ਕਰੋ; ਪਹਿਲੀ ਅਪੀਲੀ ਅਥਾਰਟੀ (First Appellate Authority) ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ 45 ਦਿਨ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ (Central Information Commission) ਅੱਗੇ ਦੂਜੀ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕਰੋ।
Central Information Commission (second appeal and complaint under RTI)
ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ (NCT) ਦੀਆਂ ਜਨਤਕ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਐਕਟ (RTI Act) ਹੇਠ ਦੂਜੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 011-26183053 (help desk) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dss.cic.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਪਹਿਲੀ ਅਪੀਲੀ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ RTI ਅਪੀਲ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ 45 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਦੂਜੀ ਅਪੀਲ ਪਹਿਲੀ ਅਪੀਲੀ ਅਥਾਰਟੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਮਿਲਣ ਦੇ 90 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਜਾਂ ਪਹਿਲੀ ਅਪੀਲ ਦੇ 45 ਦਿਨ ਬਿਨਾਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 90 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ; ਢੁਕਵੇਂ ਕਾਰਨ ਲਈ ਦੇਰੀ ਮਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ: ਦੂਜੀ ਅਪੀਲ ਜਾਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਲਈ ਕੋਈ ਫ਼ੀਸ ਨਹੀਂ
Delhi RTI Online Portal
ਦਿੱਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਕੋਲ RTI ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੋਰਟਲ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23392726, 011-23392421 (help desk, 09:30 to 18:00 on working days) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: rtionline.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ; ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਫ਼ੀਸ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਪਹਿਲੀ ਅਪੀਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੂਜੀ ਅਪੀਲ ਸਿਰਫ਼ ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, Public Grievances Commission ਕੋਲ ਨਹੀਂ।
Delhi Government PGMS (Public Grievance Redress and Monitoring System)
ਦਿੱਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਭਾਗ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ 24x7 ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: pgms.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਭਾਗ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ; ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ, ਪਰਿਵਾਰਕ, ਨੌਕਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜਾਂ RTI ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।
CM Jan Sunwai Portal and CM Helpline 1902 (Delhi)
ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪੋਰਟਲ, ਐਪ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1902 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: cmjansunwai.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜਾਂ ਵਿਭਾਗੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ; RTI, ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਰਿਮਾਈਂਡਰ ਭੇਜੋ; ਮਾੜੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੀਡਬੈਕ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਣ।
Public Grievances Commission, Delhi
ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸੁਣਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23379900, 011-23379901 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: pgc.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਚੈਨਲ ਵਰਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਇਮ ਹੋਵੇ; ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ, ਗੁਮਨਾਮ ਜਾਂ ਨੌਕਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਸ 4 ਤੋਂ 5 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਣਵਾਈ ਲਈ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ: ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਲਈ ਕੋਈ ਫ਼ੀਸ ਨਹੀਂ
MCD Citizen's Call Centre and MCD311 app
ਸ਼ਹਿਰੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਨਗਰ ਨਿਗਮ (Municipal Corporation of Delhi) ਦਾ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰ, ਐਪ ਅਤੇ ਪੋਰਟਲ।
ਫ਼ੋਨ: 155305 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: mcdonline.nic.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: MCD ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ, ਸੜਕਾਂ, ਸਟ੍ਰੀਟ ਲਾਈਟਾਂ, ਜਾਇਦਾਦ ਕਰ, ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ।
DDA Helpline and public hearing
ਮਕਾਨ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ (Delhi Development Authority) ਦੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੰਪਰਕ।
ਫ਼ੋਨ: 1800110332 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dda.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: DDA ਦੇ ਫ਼ਲੈਟਾਂ, ਪਲਾਟਾਂ, ਕਨਵਰਜ਼ਨ, ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਜਾਂ ਰਿਫ਼ੰਡ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: DDA ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਸਮਾਂ ਲਏ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜਨਤਕ ਸੁਣਵਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਓ: ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਰ ਸੋਮਵਾਰ ਅਤੇ ਵੀਰਵਾਰ, ਦੁਪਹਿਰ 2:30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4:30 ਵਜੇ ਤੱਕ; ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਰ ਸੋਮਵਾਰ, ਦੁਪਹਿਰ 2:30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4:30 ਵਜੇ ਤੱਕ।
Delhi Jal Board Helpline 1916
ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਿੱਲਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ, ਟੈਂਕਰਾਂ, ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਨ, ਸੀਵਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਬੋਰਿੰਗ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਜਲ ਬੋਰਡ (Delhi Jal Board) ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1916, 1800117118 (toll free); WhatsApp 9650291021; Control Command Centre 8383068300 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: delhijalboard.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਪਾਣੀ ਨਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ ਆਵੇ, ਸੀਵਰ ਬੰਦ ਹੋਵੇ, ਟੈਂਕਰ ਮੰਗਵਾਉਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਿੱਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਬਿਲਿੰਗ, ਰੀਡਿੰਗ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਬਿੱਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ, Zonal Revenue Officer ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ Joint ਜਾਂ Deputy Director ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
BSES Rajdhani Power Limited (BRPL) Helpline 19123
ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ BRPL ਦੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ 24x7 ਬਿਜਲੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 19123 (24x7 toll free); WhatsApp 8800919123; emergency and streetlight 011-49516707 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: bsesdelhi.com
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬਿੱਲ BSES Rajdhani ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ, ਬਿਲਿੰਗ, ਮੀਟਰ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਡਿਸਕਾਮ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ BRPL ਲਈ Consumer Grievance Redressal Forum (CGRF) ਅੱਗੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰੋ।
BSES Yamuna Power Limited (BYPL) Helpline 19122
ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ BYPL ਦੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ 24x7 ਬਿਜਲੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 19122 (24x7); streetlight emergency 011-41999808 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: bsesdelhi.com
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬਿੱਲ BSES Yamuna ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ, ਬਿਲਿੰਗ, ਮੀਟਰ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਡਿਸਕਾਮ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ BYPL ਲਈ Consumer Grievance Redressal Forum (CGRF) ਅੱਗੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰੋ।
Tata Power-DDL Helpline 19124
ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ Tata Power Delhi Distribution ਦੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 19124, 1800-208-9124 (toll free) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: tatapower-ddl.com
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬਿੱਲ Tata Power-DDL ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ, ਬਿਲਿੰਗ, ਮੀਟਰ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਡਿਸਕਾਮ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ TPDDL ਲਈ Consumer Grievance Redressal Forum (CGRF) ਅੱਗੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰੋ।
CGRF for Tata Power-DDL (TPDDL)
ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਬਣਿਆ ਫ਼ੋਰਮ ਜੋ Tata Power-DDL ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਿਜਲੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 9717702316, 011-66112490, 011-66112491 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: tatapower-ddl.com
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: Tata Power-DDL ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬਿਲਿੰਗ, ਮੀਟਰ, ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਨਾ ਨਿਪਟਾਇਆ ਹੋਵੇ; ਦਫ਼ਤਰ Sub Station Building, New Police Colony, Model Town-II, Delhi 110009 ਵਿਖੇ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: Electricity Ombudsman, Delhi ਕੋਲ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ (representation) ਪੇਸ਼ ਕਰੋ।
Electricity CGRF for NDMC
ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਬਣਿਆ ਫ਼ੋਰਮ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵੰਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ NDMC ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਿਜਲੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23340756 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: online.ndmc.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: NDMC ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬਿਜਲੀ ਬਿੱਲ, ਮੀਟਰ ਜਾਂ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਨਾ ਨਿਪਟਾਇਆ ਹੋਵੇ; ਦਫ਼ਤਰ Shaheed Bhagat Singh Place, Gole Market, New Delhi ਵਿਖੇ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: Electricity Ombudsman, Delhi ਕੋਲ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ (representation) ਪੇਸ਼ ਕਰੋ।
Electricity Ombudsman, Delhi
ਬਿਜਲੀ ਐਕਟ, 2003 (Electricity Act, 2003) ਦੀ ਧਾਰਾ 42(6) ਹੇਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਅਪੀਲੀ ਅਥਾਰਟੀ ਜੋ CGRF ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਫ਼ੋਨ: 011-26144979 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: electricityombudsmandelhi.co.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: CGRF ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਨਿਵਾਰਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ; ਦਫ਼ਤਰ B-53, Paschimi Marg, Vasant Vihar, New Delhi 110057 ਵਿਖੇ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ CGRF ਦੇ ਹੁਕਮ ਹੇਠ ਅਦਾ ਕਰਨਯੋਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਕਮ ਦਾ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਡਿਸਕਾਮ ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ
Delhi Lokayukta
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਵਿਧਾਇਕਾਂ (MLA) ਅਤੇ ਕੌਂਸਲਰਾਂ ਵਰਗੇ ਜਨਤਕ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਜਾਂ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 2337-0865, 2337-0561, 2337-0073 (Delhi code 011) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: lokayukta.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਜਨਤਕ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਹੋਵੇ; ਇਸ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਜਾਂ ਨਿਆਂਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉਸ ਵਤੀਰੇ ਦੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: 500 ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਸਟੈਂਪਾਂ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਫ਼ਾਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਤੇ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ਸਮੇਤ
Delhi Forest Department Green Helpline
ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਿਭਾਗ (Department of Forests and Wildlife) ਦੀ ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1800118600 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: forest.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਟਾਈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ, ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਲਈ।
Delhi Transport Department (Public Relations Officer)
ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ, ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਪਰਮਿਟ ਅਤੇ ਫ਼ਿਟਨੈੱਸ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ (Transport Department) ਦਾ ਜਨਤਕ ਸੰਪਰਕ ਕੇਂਦਰ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23994223 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: transport.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ, RC, ਪਰਮਿਟ ਜਾਂ ਰੋਡ ਟੈਕਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਜਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ।
Parivahan eChallan portal (MoRTH)
ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਚਲਾਨ ਦੇਖੋ, ਆਨਲਾਈਨ ਭਰੋ, ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ ਚਲਾਨ ਜਾਂ ਭਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਕਾਇਆ ਦਿਸਦੇ ਚਲਾਨ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਟਿਕਟ ਦਰਜ ਕਰੋ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: echallan.parivahan.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਲਾਨ ਦਾ SMS ਆਵੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੋ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਰਨਾ ਚਾਹੋ, ਜਾਂ Grievance System (Complaint ਲਿੰਕ) ਰਾਹੀਂ ਗ਼ਲਤ ਵਾਹਨ ਨੰਬਰ, ਦੋਹਰੇ ਭੁਗਤਾਨ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੋ।
Delhi Traffic Police helpline
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ, ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਫ਼ੋਨ, WhatsApp ਜਾਂ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ।
ਫ਼ੋਨ: 1095 / 011-25844444; WhatsApp 8750871493 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: traffic.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ, ਸਵਾਲ ਜਾਂ ਸੁਝਾਅ ਲਈ; ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ grievance.traffic@delhipolice.gov.in ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ info.traffic@delhipolice.gov.in ਉੱਤੇ ਈਮੇਲ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
Delhi Traffic Police: complaint against a wrong challan (Raise Complaint)
ਗ਼ਲਤ ਵਾਹਨ ਨੰਬਰ, ਗ਼ਲਤ ਉਲੰਘਣਾ ਜਾਂ ਨੁਕਸਦਾਰ ਸਬੂਤ ਕਾਰਨ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਚਲਾਨ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਫ਼ਾਰਮ।
ਫ਼ੋਨ: 1095 / 011-25844444 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: traffic.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਕੋਈ ਚਲਾਨ ਗ਼ਲਤ ਵਾਹਨ ਨੰਬਰ, ਗ਼ਲਤ ਉਲੰਘਣਾ, ਸਬੂਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੀ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨੰਬਰ ਪਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਵਾਹਨ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ; ਚਲਾਨ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਤਸਵੀਰ (2 MB ਤੋਂ ਘੱਟ) ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: Delhi Traffic Police ਦੇ FAQ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾਨ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Delhi Traffic Police: pay pending challan or notice
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਕਾਇਆ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਚਲਾਨ ਅਤੇ ਨੋਟਿਸ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਭਰਨ, ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਪੰਨਾ।
ਫ਼ੋਨ: 1095 / 011-25844444 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: traffic.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਨੋਟਿਸ ਜਾਂ ਚਲਾਨ ਆਨਲਾਈਨ ਭਰਨਾ ਚਾਹੋ, ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੋ ਕਿ ਭੁਗਤਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ (traffic.delhipolice.gov.in/notice/check-payment ਉੱਤੇ Check Payment Status)।
Delhi Traffic Police: towed or impounded vehicle
ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਟੋਅ ਕੀਤਾ ਵਾਹਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਭਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 1095 / 011-25844444 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: traffic.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਰਕ ਕੀਤਾ ਵਾਹਨ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਟੋਅ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ: ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ Traffic Circle ਜਾਂ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ, ਜਾਂ Check Towed/Impounded Vehicle ਪੰਨਾ ਵਰਤੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਟੋਅ ਕਰਨ ਜਾਂ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਤੋਂ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਉਲੰਘਣਾ ਦੀ ਕੰਪਾਊਂਡਿੰਗ ਰਕਮ ਅਤੇ ਨਾਲ ਟੋਅ ਕਰਨ ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ: ਦੋ-ਪਹੀਆ 200 ਰੁਪਏ, ਕਾਰ/ਜੀਪ/ਵੈਨ 400 ਰੁਪਏ, ਹਲਕਾ ਮਾਲ ਵਾਹਨ 1000 ਰੁਪਏ, ਦਰਮਿਆਨੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਵਾਹਨ 1500 ਰੁਪਏ, ਮਲਟੀ ਐਕਸਲ ਟ੍ਰੇਲਰ 2000 ਰੁਪਏ।
Delhi Traffic Police: complaint of corruption against traffic staff
ਦਿੱਲੀ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਿਸ਼ਵਤ ਮੰਗਣ ਜਾਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖਤੀ ਜਾਂ ਈਮੇਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: traffic.delhipolice.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਮੰਗੇ: Addl. Commissioner of Police/Traffic (HQ), Delhi Traffic Police Headquarters, Dev Prakash Shastri Marg, Todapur, Delhi 110012 ਨੂੰ ਲਿਖੋ, ਜਾਂ addlcp.tfchq@delhipolice.gov.in ਉੱਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ।
Virtual Courts (traffic challans): Delhi Traffic Department and Delhi Notice Department
ਆਨਲਾਈਨ ਅਦਾਲਤ ਜਿੱਥੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਚਲਾਨ ਜੁਰਮਾਨੇ ਵਜੋਂ ਭਰਿਆ ਜਾਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: vcourts.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ SMS ਆਵੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਚਲਾਨ ਜਾਂ ਨੋਟਿਸ Virtual Court ਵਿੱਚ ਹੈ: ਚਲਾਨਾਂ ਲਈ Delhi (Traffic Department) ਜਾਂ ਨੋਟਿਸਾਂ ਲਈ Delhi (Notice Department) ਚੁਣੋ, ਮੋਬਾਈਲ, CNR, ਧਿਰ ਦੇ ਨਾਂ ਜਾਂ ਚਲਾਨ/ਵਾਹਨ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਖੋਜੋ, ਫਿਰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭਰੋ ਜਾਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਬਦਲ ਚੁਣੋ; ਸਹਾਇਤਾ ਈਮੇਲ supportdel-vcourts@indiancourts.nic.in।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਭੁਗਤਾਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਕੇਸ ਨਿਪਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸੀਦ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਜਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜੁਰਮਾਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ 'I wish to contest the case' ਚੁਣੋ; OTP ਤਸਦੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਸ ਨਿਯਮਿਤ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਨਾਂ ਅਤੇ ਤਰੀਕ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Sarathi Parivahan (driving licence services)
ਲਰਨਰ ਲਾਇਸੈਂਸ, ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ, ਨਵੀਨੀਕਰਨ, ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅੱਪਡੇਟ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਪੋਰਟਲ, ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਹਰ ਰਾਜ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: sarathi.parivahan.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ (sarathi.parivahan.gov.in/sarathiservice/mobNumUpdpub.do); ਸਿਰਫ਼ parivahan.gov.in ਅਤੇ NextGen mParivahan ਐਪ ਵਰਤੋ, ਮਿਲਦੀਆਂ-ਜੁਲਦੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ ਨਹੀਂ।
Vahan Parivahan (vehicle registration services and mobile number update)
ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (RC) ਸੇਵਾਵਾਂ, ਵਾਹਨ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਪੋਰਟਲ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: vahan.parivahan.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਚਲਾਨ ਦੇ SMS ਜਾਂ RC ਦੇ ਅਲਰਟ ਪੁਰਾਣੇ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੇਰਵੇ ਦੇਖਣੇ ਹੋਣ (vahan.parivahan.gov.in/nrservices); ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ RTO ਗਏ ਬਿਨਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
UIDAI Aadhaar helpline
Aadhaar ਦੀ ਐਨਰੋਲਮੈਂਟ, ਅੱਪਡੇਟ, ਡਾਊਨਲੋਡ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ।
ਫ਼ੋਨ: 1947 (toll free) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: uidai.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: Aadhaar ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਗ਼ਲਤ ਹੋਣ, ਕੋਈ ਅੱਪਡੇਟ ਅਟਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ: 1947 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ, help@uidai.gov.in ਉੱਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ, ਜਾਂ uidai.gov.in ਉੱਤੇ 'File a grievance' ਵਰਤੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: 5 ਤੋਂ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅੱਪਡੇਟ (Mandatory Biometric Update) 30/09/2027 ਤੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਕਾਲ ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਹੈ; ਪਤੇ ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਅੱਪਡੇਟ ਲਈ 75 ਰੁਪਏ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
e-District Delhi
ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਜਾਰੀ ਹੋਏ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੋਰਟਲ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: edistrict.delhigovt.nic.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ (Revenue Department) ਤੋਂ ਆਮਦਨ, OBC, SC/ST, ਡੋਮੀਸਾਈਲ, ਕੌਮੀਅਤ, ਜੀਵਤ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਸੌਲਵੈਂਸੀ ਦਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ, ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਜਾਂ ਜਨਮ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੀ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ।
Delhi Revenue Department: property registration at Sub-Registrar offices
ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਕਟ, 1908 (Registration Act, 1908) ਹੇਠ ਬੈਨਾਮਿਆਂ, ਦਾਨ ਪੱਤਰਾਂ, ਵਸੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਕਨਵੇਐਂਸ ਡੀਡਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: revenue.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਖ਼ਰੀਦ ਰਹੇ ਹੋਵੋ, ਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਵੋ ਜਾਂ ਵਸੀਅਤ ਰਾਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋਵੋ: ਸੰਬੰਧਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਬ-ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ, ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ, ਦੋ ਗਵਾਹ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Directorate of Vigilance, GNCT of Delhi
ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ; ਆਨਲਾਈਨ Vigilance Complaint Information Management System (VCIMS) ਵੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23392075 / 011-23392353 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: vigilance.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੇ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਜਾਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ: VCIMS (vcims.delhi.gov.in) ਉੱਤੇ ਦਾਇਰ ਕਰੋ, dvigil@nic.in ਉੱਤੇ ਈਮੇਲ ਕਰੋ, ਜਾਂ 4th Floor, C Wing, Delhi Sachivalaya, New Delhi ਦੇ ਪਤੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖੋ।
Anti Corruption Branch, GNCT of Delhi
ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰਿਸ਼ਵਤਖ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: Duty Officer 011-23812905 / 011-23812906 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: vigilance.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਰਿਸ਼ਵਤ ਮੰਗੇ: ਡਿਊਟੀ ਅਫ਼ਸਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ ਜਾਂ Anti Corruption Branch, Vikas Bhawan-II, 5th Floor, Upper Bela Road, Civil Lines, Delhi 110054 ਵਿਖੇ ਜਾਓ।
Lokpal of India
ਲੋਕਪਾਲ ਅਤੇ ਲੋਕਾਯੁਕਤ ਐਕਟ, 2013 (Lokpal and Lokayuktas Act, 2013) ਹੇਠ ਬਣੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਆਪਣੀ Lodge a Complaint ਸਹੂਲਤ ਰਾਹੀਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: lokpal.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋਵੇ ਜੋ ਲੋਕਪਾਲ ਅਤੇ ਲੋਕਾਯੁਕਤ ਐਕਟ, 2013 ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨੋਟੀਫ਼ਾਈ ਕੀਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਫ਼ਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ Lokpal ਸਿਰਫ਼ ਉਸੇ ਫ਼ਾਰਮੈਟ ਵਿਚਲੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Chief Electoral Officer, Delhi: voter list and Special Intensive Revision (SIR)
ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚੋਣ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਸਾਈਟ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ SIR ਲਈ 2002 ਦੀ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਖੋਜਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ceodelhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: Booth Level Officer SIR ਦਾ ਗਿਣਤੀ ਫ਼ਾਰਮ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ: 2002 ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੇਰਵੇ (ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦਾ ਨਾਂ, AC ਦਾ ਨਾਂ ਅਤੇ ਨੰਬਰ, ਭਾਗ ਨੰਬਰ, ਲੜੀ ਨੰਬਰ) ਦੇਖੋ, ਜਾਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ 2002 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਆਏ ਹੋ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਰਾਜ ਦੀ ਪਿਛਲੀ SIR ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ।
ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ
NALSA Legal Aid Helpline 15100
ਫ਼ੌਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਲਈ ਕੌਮੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀ (National Legal Services Authority) ਦੀ ਕੌਮੀ ਟੋਲ-ਫ਼੍ਰੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ।
ਫ਼ੋਨ: 15100 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: nalsa15100.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਉਦੋਂ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫ਼ੌਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਾਣਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਵਾਲਾ ਵਕੀਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗਾ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀ (District Legal Services Authority) ਕੋਲ ਲਿਖਤੀ ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ, ਜਾਂ NALSA ਨੂੰ nalsa-dla@nic.in ਉੱਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਕਰੋ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
NALSA online legal aid application (Legal Services Management System, LSMS)
ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀ ਤੋਂ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਫ਼ਾਰਮ; NALSA Legal Services ਐਪ ਉੱਤੇ ਵੀ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23382778, 23071450, 23382121 (NALSA office) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: scourtapp.nic.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਗਏ ਬਿਨਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਥਾਰਟੀ ਜਾਂ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਕੋਲ, ਜਾਂ ਰਾਜ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀ (State Legal Services Authority) ਦੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਚੇਅਰਮੈਨ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕਰੋ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
NALSA online victim compensation application
ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦਾ NALSA ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਫ਼ਾਰਮ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: scourtapp.nic.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਸੱਟ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਪੀੜਤ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਸਕੀਮ ਹੇਠ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ।
Who can get free legal aid (Section 12, Legal Services Authorities Act, 1987)
ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਫ਼ਤ ਵਕੀਲ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: SC/ST ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ, ਅਪਾਹਜਤਾ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚਲੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਕਾਮੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਦੇ ਪੀੜਤ, ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ।
ਫ਼ੋਨ: 15100 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: nalsa.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਵਕੀਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੇਖ ਲਓ: ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ, SC/ST ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਇਨਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਥਾਰਟੀ ਜਾਂ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਜਾਂ ਰਾਜ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਚੇਅਰਮੈਨ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅੰਤਿਮ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਕੋਰਟ ਫ਼ੀਸ, ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਫ਼ੀਸ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸੰਸਥਾ ਭਰਦੀ ਹੈ)
Delhi State Legal Services Authority (DSLSA) and helpline 1516
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ; ਦਫ਼ਤਰ 3rd Floor, Rouse Avenue District Court Complex ਵਿਖੇ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 1516 (24x7, toll-free), 15100, 9870101337 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dslsa.org
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਉੱਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਕਾਲ ਕਰੋ, ਜਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਵਕੀਲ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਔਰਤ, ਬੱਚਾ, SC/ST ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਜਾਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹੋ (ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ 4 ਲੱਖ ਰੁਪਏ)।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਜਾਂ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਚੇਅਰਮੈਨ, DSLSA ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
District Legal Services Authorities (DLSA) in Delhi: find yours
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਚਲੇ ਫ਼ਰੰਟ ਆਫ਼ਿਸ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; DSLSA ਦਾ ਟੂਲ ਥਾਣੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ DLSA ਲੱਭਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 1516 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dslsa.org
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਵਕੀਲ, ਪੀੜਤ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਜਾਂ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਜਾ ਕੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: Rouse Avenue District Court Complex ਵਿਚਲੇ DSLSA ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਕੋਲ ਜਾਓ ਜਾਂ 1516 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
Delhi Victim Compensation Scheme, 2018 (through DLSA)
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ, ਤੇਜ਼ਾਬ ਹਮਲੇ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 1516 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dslsa.org
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਸੰਬੰਧਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਦੀ DLSA ਕੋਲ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ; ਦਾਅਵਾ SHO ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: DSLSA ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭੁਗਤਾਨ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇਜ਼ਾਬ ਹਮਲੇ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Supreme Court Legal Services Committee (SCLSC)
ਧਾਰਾ 12 ਹੇਠ ਹੱਕਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: sclsc.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡਾ ਕੇਸ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਵੋ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
Supreme Court Middle Income Group Legal Aid Society (MIG Scheme)
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤੈਅ ਫ਼ੀਸ ਵਾਲੇ ਪੈਨਲ ਵਕੀਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 12 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23388597 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: sci.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡੀ ਕਮਾਈ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਆਮ ਫ਼ੀਸ ਨਾ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹੋਵੋ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਸੇਵਾ ਖ਼ਰਚਾ 500 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਨਾਲ 750 ਰੁਪਏ ਫੁਟਕਲ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ; ਵਕੀਲ ਦੀ ਫ਼ੀਸ Society ਦੇ ਸ਼ਡਿਊਲ ਅਨੁਸਾਰ (ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਨੋਟਿਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਤੱਕ SLP ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ 10,000 ਰੁਪਏ)
Delhi High Court Legal Services Committee (DHCLSC)
ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ; ਦਫ਼ਤਰ 34-38, Lawyers Chamber, Delhi High Court ਵਿਖੇ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23383418, 1516 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dhclsc.org
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡਾ ਕੇਸ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਵੋ (ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ, SC/ST, ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚਲੇ ਵਿਅਕਤੀ, 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਮਦਨ, ਜਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ 4 ਲੱਖ ਰੁਪਏ)।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: DHCLSC ਦੀ ਸਾਈਟ ਉੱਤੇ Reminder/Clarification/Grievances ਲਿੰਕ ਵਰਤੋ; ਇਨਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
Tele-Law (Department of Justice)
Common Service Centres ਜਾਂ Tele-Law ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਉੱਤੇ ਪੈਨਲ ਵਕੀਲ ਤੋਂ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23074401, 011-23070627 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: tele-law.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਅਦਾਲਤ ਜਾਣ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਲਾਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ; ਕਿਸੇ Common Service Centre ਵਿਖੇ ਜਾਂ Tele-Law for Citizens ਐਪ ਉੱਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਵੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਮੁਲਾਕਾਤ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਲਈ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਸੇ ਦਿਨ ਸਲਾਹ ਵਕੀਲ ਦੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ; ਹਰ ਸਲਾਟ 20 ਮਿੰਟ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕੇਸ 3 ਤੱਕ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: telelaw.grievance@csc.gov.in ਉੱਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਕਰੋ ਜਾਂ 011-23074401 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ
eCourts Services: case status for district and High Courts
ਕਿਸੇ ਵੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ ਜਾਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕੇਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੀ ਤਰੀਕ ਅਤੇ ਹੁਕਮ CNR ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਦੇਖੋ, ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਂ ਐਪ ਉੱਤੇ।
ਫ਼ੋਨ: SMS your CNR number to 9766899899 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: services.ecourts.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਅਦਾਲਤ ਗਏ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਕੇਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਤਰੀਕ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਹੁਕਮ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਕੇਸ ਦਾ ਡਾਟਾ ਗ਼ਾਇਬ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ Central Project Coordinator ਨੂੰ ਈ-ਮੇਲ ਕਰੋ (ਦਿੱਲੀ: cpc-del@aij.gov.in)।
eCourts e-Pay
ਕੋਰਟ ਫ਼ੀਸ, ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ, ਹਰਜਾਨਿਆਂ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮਾਂ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਭੁਗਤਾਨ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: pay.ecourts.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਕੋਰਟ ਫ਼ੀਸ, ਜੁਰਮਾਨਾ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਾਲੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਭਰਨੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਭਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ।
e-Sewa Kendra (court help desk)
ਕੇਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਤਸਦੀਕਸ਼ੁਦਾ ਨਕਲ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ, ਈ-ਫ਼ਾਈਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਦਦ, ਈ-ਭੁਗਤਾਨ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਬਾਰੇ ਸੇਧ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚਲੇ ਹੈਲਪ ਡੈਸਕ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ecommitteesci.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਅਦਾਲਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਜ ਨਾ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ।
National Judicial Data Grid (NJDG)
ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਵਿਚਲੇ ਲੰਬਿਤ ਅਤੇ ਨਿਪਟਾਏ ਗਏ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਜਨਤਕ ਡਾਟਾਬੇਸ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: njdg.ecourts.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਦਾਲਤ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਰਾਜ ਦੇ ਲੰਬਿਤ ਅਤੇ ਨਿਪਟਾਏ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹੋਣ।
Delhi High Court: registry, case information and WhatsApp service
ਕੇਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਕਾਜ਼ ਲਿਸਟਾਂ, ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ, e-Visitor Pass ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਨੋਟਿਸਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਈਟ।
ਫ਼ੋਨ: 011-43010101 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: delhihighcourt.nic.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡਾ ਕੇਸ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਕਾਜ਼ ਲਿਸਟ ਜਾਂ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦਾ ਪਾਸ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਾਈਟ ਉੱਤੇ Feedback ਫ਼ਾਰਮ ਵਰਤੋ ਜਾਂ Registrar General, Delhi High Court, Sher Shah Road, New Delhi ਨੂੰ ਲਿਖੋ।
Delhi High Court e-Filing, e-True Copy and e-Inspection
ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਫ਼ਾਈਲਿੰਗ, ਹੁਕਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੀ ਨਕਲਾਂ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਮੁਆਇਨਾ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dhcefiling.nic.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਾਇਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਨਕਲ ਲੈਣੀ ਹੋਵੇ (dhcmisc.nic.in/ecopy) ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਫ਼ਾਈਲ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ (dhcmisc.nic.in/inspection)।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਮਦਦ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ e-Sewa Kendra ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
Supreme Court of India: case status, cause list and registry
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਕਾਜ਼ ਲਿਸਟਾਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੁਕਮਾਂ, ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ, ਕੈਵੀਏਟ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਤਸਦੀਕਸ਼ੁਦਾ ਨਕਲਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਈਟ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23116400, 23116401, 23116402, 23116403 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: sci.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਮਾਮਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਤਰੀਕ ਜਾਂ ਹੁਕਮ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: Registrar, Supreme Court of India, Tilak Marg, New Delhi 110001 ਨੂੰ ਲਿਖੋ (supremecourt@nic.in); ਸਾਈਟ ਉੱਤੇ Grievance Status ਹੇਠ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਖੋ।
Supreme Court e-Filing (SC-eFM)
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੇਸਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਫ਼ਾਈਲਿੰਗ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: efiling.sci.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ, ਅਪੀਲ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦਾਇਰ ਕਰਨਾ, ਖ਼ੁਦ ਜਾਂ Advocate-on-Record ਰਾਹੀਂ; ਨਵਾਂ SC-eFM 3.0 efiling3.sci.gov.in ਉੱਤੇ ਹੈ।
Supreme Court Reports online (e-SCR)
Supreme Court Reports ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਖੋਜਣਯੋਗ ਸਰਕਾਰੀ ਡਾਟਾਬੇਸ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: scr.sci.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੋ।
Lok Adalat and National Lok Adalat (Delhi)
ਲੰਬਿਤ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਦੀਵਾਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜ਼ੀਨਾਮੇਯੋਗ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਸਮਝੌਤੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਪਟਾਰਾ; ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ National Lok Adalat 12/12/2026 ਲਈ ਨੋਟੀਫ਼ਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਫ਼ੋਨ: 1516, 15100 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dslsa.org
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਕਿਸੇ ਲੰਬਿਤ ਕੇਸ ਜਾਂ ਅਜੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ; ਇਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਅਦਾਲਤ ਕੋਲ ਭੇਜਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਕਹੋ, ਜਾਂ DLSA ਕੋਲ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਅਵਾਰਡ ਅੰਤਿਮ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਅਪੀਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਜੇ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੇਸ ਨਿਯਮਿਤ ਅਦਾਲਤ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ: ਕੋਈ ਕੋਰਟ ਫ਼ੀਸ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜੇ ਕੇਸ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰੀ ਕੋਰਟ ਫ਼ੀਸ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
Permanent Lok Adalats, Delhi (public utility services)
ਰੋਹਿਣੀ, Mata Sundri Lane (ITO) ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਪੁਰੀ ਵਿਚਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜੋ 1 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫ਼ੋਨ: 1516 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dslsa.org
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਬਿਜਲੀ, ਪਾਣੀ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਟੈਲੀਕਾਮ, ਡਾਕ, ਹਸਪਤਾਲ, ਬੀਮਾ, ਬੈਂਕਿੰਗ, NBFC, ਗੈਸ, ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਮਕਾਨ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੋ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਅਵਾਰਡ ਅੰਤਿਮ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾਅਵੇ ਜਾਂ ਇਜਰਾਅ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ (ਧਾਰਾ 22E, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਐਕਟ (Legal Services Authorities Act))।
ਖ਼ਰਚਾ: ਮੁਫ਼ਤ (ਅਰਜ਼ੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕੋਰਟ ਫ਼ੀਸ ਨਹੀਂ)
Pre-institution mediation in commercial disputes (Section 12A, Commercial Courts Act) through DSLSA, DLSAs and DHCLSC
3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਜਾਂ ਵੱਧ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਵਪਾਰਕ ਦਾਅਵਾ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ੌਰੀ ਅੰਤਰਿਮ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ ਗਈ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23383418 (DHCLSC); 1516 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dslsa.org
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਵਪਾਰਕ ਦਾਅਵਾ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ DLSA ਜਾਂ DHCLSC ਕੋਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਫ਼ਾਰਮ ਵਿੱਚ ਈ-ਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਵਿਚੋਲਗੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ 2 ਮਹੀਨੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਿਆਦ ਲਿਮੀਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਨਾਨ-ਸਟਾਰਟਰ ਰਿਪੋਰਟ (non-starter report) ਜਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵਪਾਰਕ ਅਦਾਲਤ (Commercial Court) ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਦਾਇਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਖ਼ਰਚਾ: 1,000 ਰੁਪਏ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਫ਼ੀਸ
Court-annexed mediation in Delhi: Samadhan (Delhi High Court Mediation and Conciliation Centre) and Delhi Mediation Centres at district courts
ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਚਲੇ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕੇਂਦਰ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਿਚੋਲੇ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਾਦ ਨਿਪਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵੈੱਬਸਾਈਟ: dhcmediation.nic.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੋ; ਅਦਾਲਤਾਂ ਲੰਬਿਤ ਕੇਸ ਇੱਥੇ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਵਿਚੋਲਗੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਜੇ ਵਿਚੋਲਗੀ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।
Delhi Dispute Resolution Society (DDRS), Government of NCT of Delhi
ਅਦਾਲਤ ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਗਏ ਬਿਨਾਂ ਵਿਵਾਦ ਨਿਪਟਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕੇਂਦਰ, ਮੁਕੱਦਮੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਸਮੇਤ।
ਫ਼ੋਨ: 011-23813782, 23813783, 23813785, 23813778 ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ddrs.delhi.gov.in
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤਾਂ ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਦੋਂ ਵਰਤੋ ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਚੋਲਗੀ ਰਾਹੀਂ ਵਿਵਾਦ ਨਿਪਟਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ।
Bar Council of Delhi: complaint against an advocate (Section 35, Advocates Act, 1961)
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਐਨਰੋਲ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਐਡਵੋਕੇਟ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਲਈ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ।
ਫ਼ੋਨ: 011-41752340, 011-43559586; WhatsApp 8851842206 (complaint section) ਵੈੱਬਸਾਈਟ: delhibarcouncil.com
ਕਦੋਂ ਵਰਤੋ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਠੱਗੀ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿੱਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ; 2/6, Siri Fort Institutional Area, Khel Gaon Marg, New Delhi 110049 ਵਿਖੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰੋ।
ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਕਮੇਟੀ ਲਈ 1 ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਰਵਾਈ ਮੁਕਾਉਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (Bar Council of India) ਕੋਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਬਣੇ: ਹੁਕਮ ਦੇ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਕੋਲ।
ਖ਼ਰਚਾ: 2,000 ਰੁਪਏ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਫ਼ੀਸ, ਅਤੇ ਨਾਲ 50 ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਟੈਂਪ ਪੇਪਰ ਉੱਤੇ ਹਲਫ਼ਨਾਮਾ
ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਪੋਰਟਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 10/11/2026 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਚ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।
← ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਣੋ