तक्रार कुठे करावी, आणि पुढे काय होते
ही दिल्ली आणि भारतासाठीच्या अधिकृत हेल्पलाइन आणि तक्रार पोर्टलची यादी आहे, 10/11/2026 रोजी तपासलेली; त्यांतील बहुतेक वापरण्यास मोफत आहेत. क्रमांक आणि संकेतस्थळांचे पत्ते बदलतात, म्हणून त्यांवर विसंबण्यापूर्वी अधिकृत संकेतस्थळावर त्यांची खात्री करा.
आणीबाणीच्या वेळी
112 वर कॉल करा. पोलीस, अग्निशमन, रुग्णवाहिका आणि इतर तातडीच्या मदतीसाठी संपूर्ण भारतासाठीचा एकच आणीबाणी क्रमांक.
Tele-MANAS: National Tele Mental Health Helpline: 14416, 1800-89-14416. मानसिक आरोग्याच्या आधारासाठी सरकारचे मोफत 24x7 दूरध्वनी समुपदेशन, गरज असेल तिथे मानसोपचारतज्ज्ञांकडे पाठवण्याच्या सोयीसह. 20 भारतीय भाषांत 24x7 चालते.
आणीबाणी आणि पोलीस
112: Emergency Response Support System (ERSS)
पोलीस, अग्निशमन, रुग्णवाहिका आणि इतर तातडीच्या मदतीसाठी संपूर्ण भारतासाठीचा एकच आणीबाणी क्रमांक.
फोन: 112 संकेतस्थळ: 112.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्ही किंवा दुसरे कोणी तात्काळ धोक्यात आहे किंवा आत्ताच पोलीस, अग्निशमन किंवा वैद्यकीय मदत हवी आहे; तुम्ही 112 India ॲपही वापरू शकता किंवा फोनचे पॉवर बटण पटापट 3 वेळा दाबू शकता.
खर्च: टोल-फ्री
Delhi Police: Lost Report (lost article or document)
दिल्लीत हरवलेल्या वस्तूची किंवा दस्तऐवजाची ऑनलाइन नोंद, ज्यातून पोलीस ठाण्यात न जाता डिजिटल सही असलेला Lost Report मिळतो.
संकेतस्थळ: lostfound.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीत तुमचा दस्तऐवज किंवा वस्तू हरवली आहे (चोरी नव्हे, बेपत्ता व्यक्ती नव्हे) आणि दुसरी प्रत मिळवण्यासाठी तुम्हाला पोलीस अहवाल हवा आहे.
प्रतिसादाचा वेळ: डिजिटल सही असलेला Lost Report तक्रारदाराच्या मोबाइलवर आणि ई-मेलवर तात्काळ पाठवला जातो; पोलीस तपास करत नाहीत, ती फक्त एक नोंद असते.
Delhi Police: Theft e-FIR (property theft)
दिल्लीतील मालमत्तेच्या चोरीसाठी ऑनलाइन e-FIR.
संकेतस्थळ: propertytheft.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीत तुमची मालमत्ता चोरीला गेली आहे; ती फक्त हरवली किंवा कुठेतरी राहून गेली असेल, तर त्याऐवजी Lost Report वापरा.
Delhi Police: Motor Vehicle Theft e-FIR
दिल्लीतील मोटार वाहनाच्या चोरीसाठी ऑनलाइन e-FIR.
संकेतस्थळ: mvt.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीत तुमची कार, दुचाकी किंवा इतर मोटार वाहन चोरीला गेले आहे.
Delhi Police: Online Complaint Lodging (Citizen ICMS)
दिल्ली पोलिसांकडे (Delhi Police) ऑनलाइन लेखी तक्रार नोंदवण्यासाठी नागरिकांचे लॉगिन पोर्टल.
संकेतस्थळ: cctns.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: पोलीस ठाण्यात न जाता तुम्हाला दिल्ली पोलिसांकडे तातडीची नसलेली तक्रार दाखल करायची आहे; तात्काळ मदतीसाठी 112 वर कॉल करा.
प्रतिसादाचा वेळ: ऑनलाइन सेवांवर कारवाई होण्यास काही वेळ लागू शकतो, असा इशारा पोर्टल स्वतःच देते.
काम झाले नाही तर: Delhi Police Citizens' Charter (नागरिकांची सनद) नुसार, ही अडचण संबंधित युनिटच्या पर्यवेक्षक अधिकाऱ्यांकडे (ACP किंवा DCP) किंवा दक्षता शाखेकडे (Vigilance Branch) न्या.
Delhi Police: View Complaint Status
पोलीस ठाण्यात किंवा वरिष्ठ कार्यालयात नोंदवलेल्या तक्रारीची, आणि बेपत्ता व्यक्तीच्या ऑनलाइन तक्रारीची, स्थिती ऑनलाइन शोधण्याची सोय.
संकेतस्थळ: cctns.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्ही दिल्ली पोलिसांकडे आधीच तक्रार नोंदवली आहे आणि तिचे काय झाले हे तुम्हाला जाणून घ्यायचे आहे.
काम झाले नाही तर: Delhi Police Citizens' Charter (नागरिकांची सनद) नुसार, संबंधित युनिटच्या पर्यवेक्षक अधिकाऱ्यांकडे किंवा दक्षता शाखेकडे (Vigilance Branch) जा.
Delhi Police: View FIR
दिल्लीत 01-07-2015 पासून नोंदवलेले FIR ऑनलाइन पाहण्याची सोय, मालमत्ता चोरी आणि मोटार वाहन चोरीच्या e-FIR सह.
संकेतस्थळ: delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्ली पोलिसांनी नोंदवलेल्या FIR ची प्रत तुम्हाला पाहायची किंवा डाउनलोड करायची आहे.
Delhi Police: Missing Person / Children Registration and Missing Persons Helpline
बेपत्ता व्यक्तीची किंवा मुलाची माहिती दिल्ली पोलिसांना देण्यासाठी ऑनलाइन अर्ज, बेपत्ता व्यक्तींसाठीच्या हेल्पलाइनसह.
फोन: 1094, 011-23241210 संकेतस्थळ: cctns.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: कुटुंबातील व्यक्ती किंवा मूल दिल्लीत बेपत्ता झाले आहे; आणीबाणीत आधी 112 वर कॉल करा.
Delhi Police: Senior Citizen Helpline and Registration
एकटे राहणाऱ्या, फक्त पती किंवा पत्नीसोबत राहणाऱ्या, किंवा दिवसा एकटे असणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी (60 किंवा त्याहून अधिक वय) हेल्पलाइन आणि पोलीस नोंदणी.
फोन: 1291; 011-20819034; 011-23746100 Extn. 69975 संकेतस्थळ: seniorcitizen.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीतील ज्येष्ठ नागरिकाला पोलिसांची मदत हवी आहे किंवा Senior Citizens Security Cell कडे नोंदणी करायची आहे.
Delhi Police: Women Helpline
संकटात असलेल्या महिलांसाठी दिल्ली पोलिसांची हेल्पलाइन.
फोन: 1091, 1096 संकेतस्थळ: delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीतील महिलेला छळ, पाठलाग, हिंसा किंवा तिच्या सुरक्षेला कोणताही धोका आहे; तात्काळ धोका असेल तर 112 वर कॉल करा.
Delhi Police: Vigilance / Anti-Corruption Helpline
दिल्ली पोलीस कर्मचाऱ्यांचा भ्रष्टाचार, निष्काळजीपणा किंवा गैरव्यवहार यांच्या तक्रारींसाठी दक्षता शाखेची (Vigilance Branch) हेल्पलाइन.
फोन: 1064; WhatsApp 9910641064 संकेतस्थळ: delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्ली पोलिसांचा अधिकारी लाच मागतो किंवा गैरवर्तन करतो; ऑडिओ किंवा व्हिडिओ क्लिप WhatsApp क्रमांकावर पाठवता येतात, किंवा dcp-vigilance-dl@nic.in वर ई-मेल करता येतो.
Delhi Police: Helpline for people from the North-Eastern States
ईशान्य भारतातून आलेल्या रहिवाशांच्या संकटकालीन कॉलसाठी दिल्ली पोलिसांची विशेष हेल्पलाइन.
फोन: 1093 संकेतस्थळ: delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीत राहणाऱ्या ईशान्य भारतातील व्यक्तीला छळ, भेदभाव किंवा पोलिसांशी संबंधित कोणतीही अडचण आहे.
Delhi Police: Foreigners / Tourist Police Helpline
परदेशी नागरिक आणि पर्यटकांसाठी असलेली दिल्ली पोलिसांची स्वतंत्र हेल्पलाइन.
फोन: 8750871111 संकेतस्थळ: delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीतील परदेशी नागरिकाला किंवा पर्यटकाला पोलिसांची मदत हवी आहे किंवा सुरक्षेची अडचण आहे.
Police Complaints Authority, Delhi
दिल्ली पोलीस कर्मचाऱ्यांच्या गंभीर गैरवर्तनाची, उदाहरणार्थ कोठडीतील मृत्यू, गंभीर दुखापत, बेकायदेशीर अटकाव, खंडणी किंवा जमीन बळकावणे, चौकशी करणारे प्राधिकरण.
फोन: 011-21400977 संकेतस्थळ: pca.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्ही दिल्ली पोलीस अधिकाऱ्याच्या गंभीर गैरवर्तनाचे बळी आहात आणि पोलीस दलाबाहेरची चौकशी हवी आहे; 10th Floor, Chanderlok Building, Janpath, New Delhi 110001 येथे किंवा pca.delhi@nic.in वर लिहा.
National Commission for Women (NCW): Helpline and Online Complaint
हिंसेला किंवा हक्क हिरावले जाण्याला सामोरे जाणाऱ्या महिलांसाठी राष्ट्रीय हेल्पलाइन आणि ऑनलाइन तक्रार नोंदणी.
फोन: 14490; EPABX 011-26942369, 26944740 संकेतस्थळ: ncwapps.nic.in
केव्हा वापरावे: भारतात कुठेही महिलेला हिंसा, छळ किंवा तिचे हक्क नाकारले जाणे याला सामोरे जावे लागत आहे; तक्रारी complaintcell-ncw@nic.in वर ई-मेलनेही पाठवता येतात.
प्रतिसादाचा वेळ: हेल्पलाइन 14490 ही 24x7 चालते.
181 Women Helpline (Delhi)
संकटात असलेल्या महिलांसाठी दिल्ली राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र सरकारची (Government of NCT of Delhi) 24x7 हेल्पलाइन, आणीबाणी सेवा आणि One Stop Centre शी जोडलेली.
फोन: 181 संकेतस्थळ: wcd.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीतील महिलेला आणीबाणीची मदत, समुपदेशन, निवारा किंवा कौटुंबिक हिंसा किंवा छळ याबाबत मार्गदर्शन हवे आहे.
प्रतिसादाचा वेळ: दिवसाचे 24 तास, आठवड्याचे 7 दिवस चालते.
खर्च: टोल-फ्री
Delhi Commission for Women (DCW)
दिल्लीचा वैधानिक आयोग, जो महिलांच्या तक्रारी हाती घेतो आणि मदत कक्ष, समुपदेशन आणि Rape Crisis Cell चालवतो.
फोन: 011-20841044 (working days, 10:00 AM to 5:30 PM); Rape Crisis Cell 011-23370557; emergency 181 संकेतस्थळ: dcw.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीतील महिलेला हिंसा, छळ किंवा हक्क नाकारले जाणे याबाबतच्या तक्रारीत मदत हवी आहे; C-Block, 2nd Floor, Vikas Bhawan, I.P. Estate, New Delhi 110002 येथे भेट द्या.
One Stop Centre (Sakhi) under Mission Shakti
हिंसाग्रस्त महिलांना मानसिक-सामाजिक आणि कायदेशीर समुपदेशनासह एकात्मिक मदत देणारी केंद्रे; Women Helpline मार्फत त्यांच्याशी संपर्क होतो.
फोन: 181 (Women Helpline) or 112 संकेतस्थळ: missionshakti.wcd.gov.in
केव्हा वापरावे: हिंसेला किंवा संकटाला सामोरे जाणाऱ्या महिलेला समुपदेशन, कायदेशीर मदत किंवा आधार एकाच छताखाली हवा आहे; जवळच्या केंद्राशी जोडले जाण्यासाठी 181 वर कॉल करा.
Child Helpline 1098 (Mission Vatsalya)
संकटात असलेल्या किंवा देखभाल आणि संरक्षणाची गरज असलेल्या मुलांसाठी आणीबाणी हेल्पलाइन.
फोन: 1098 संकेतस्थळ: missionvatsalya.wcd.gov.in
केव्हा वापरावे: एखाद्या मुलावर अत्याचार होत आहे, ते हरवले आहे, त्याला सोडून दिले आहे, त्याला काम करायला किंवा भीक मागायला लावले जात आहे, किंवा त्याला तातडीने देखभाल आणि संरक्षण हवे आहे.
Elderline: National Helpline for Senior Citizens
ज्येष्ठ नागरिकांना माहिती, मार्गदर्शन, भावनिक आधार आणि छळ किंवा बेघरपणाच्या प्रकरणांत मदत देणारी राष्ट्रीय हेल्पलाइन.
फोन: 14567 संकेतस्थळ: elderline.dosje.gov.in
केव्हा वापरावे: ज्येष्ठ नागरिकाला निवृत्तिवेतन किंवा देखभाल याविषयी माहिती, कायदेशीर किंवा भावनिक आधार, किंवा छळातून किंवा सोडून दिले गेल्याच्या स्थितीतून सुटका हवी आहे.
प्रतिसादाचा वेळ: सकाळी 8 ते रात्री 8, आठवड्याचे सर्व 7 दिवस उपलब्ध.
Tele-MANAS: National Tele Mental Health Helpline
मानसिक आरोग्याच्या आधारासाठी सरकारचे मोफत 24x7 दूरध्वनी समुपदेशन, गरज असेल तिथे मानसोपचारतज्ज्ञांकडे पाठवण्याच्या सोयीसह.
फोन: 14416, 1800-89-14416 संकेतस्थळ: telemanas.mohfw.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्ही किंवा तुमच्या ओळखीचे कोणी भावनिक त्रासात आहे, स्वतःला इजा करण्याचे विचार येत आहेत, किंवा मानसिक आरोग्याबाबत समुपदेशन हवे आहे.
प्रतिसादाचा वेळ: 20 भारतीय भाषांत 24x7 चालते.
खर्च: मोफत
National Human Rights Commission (NHRC): Online Complaint (HRCNet)
NHRC किंवा राज्य मानवी हक्क आयोगासमोर मानवी हक्कांच्या उल्लंघनाच्या तक्रारी ऑनलाइन दाखल करणे आणि त्यांचा मागोवा घेणे.
फोन: 14433 संकेतस्थळ: hrcnet.nic.in
केव्हा वापरावे: लोकसेवकाने किंवा प्राधिकरणाने मानवी हक्कांचे उल्लंघन केले आहे, उदाहरणार्थ कोठडीतील हिंसा, बेकायदेशीर अटकाव किंवा पोलिसांची निष्क्रियता.
प्रतिसादाचा वेळ: तक्रार सादर केल्यावर तिचा मागोवा घेण्यासाठी तुम्हाला Unique Diary Number मिळतो.
खर्च: टोल-फ्री क्रमांक
NCPCR: POCSO e-Box
बाल लैंगिक अत्याचाराची माहिती देण्यासाठी राष्ट्रीय बाल हक्क संरक्षण आयोगाची (National Commission for Protection of Child Rights) ऑनलाइन पेटी.
फोन: 011-23478250, 011-23478200 संकेतस्थळ: ncpcr.gov.in
केव्हा वापरावे: एखाद्या मुलावर लैंगिक अत्याचार किंवा छळ झाला आहे आणि तुम्हाला त्याची माहिती थेट NCPCR ला द्यायची आहे; आणीबाणीत 112 किंवा 1098 वर कॉल करा.
NCPCR: e-Baal Nidaan (child rights complaints)
POCSO प्रकरणे वगळता बाल हक्कांच्या उल्लंघनासाठी NCPCR ची ऑनलाइन तक्रार प्रणाली.
फोन: 011-23478250, 011-23478200 संकेतस्थळ: ncpcr.gov.in
केव्हा वापरावे: मुलाच्या हक्कांचे उल्लंघन होत आहे, उदाहरणार्थ शिक्षण नाकारणे, बालमजुरी, शारीरिक शिक्षा किंवा दुर्लक्ष.
सायबर
National Cybercrime Helpline 1930
ऑनलाइन आर्थिक फसवणूक आणि इतर सायबर गुन्ह्यांची माहिती देण्यासाठी फोन हेल्पलाइन.
फोन: 1930 संकेतस्थळ: cybercrime.gov.in
केव्हा वापरावे: ऑनलाइन फसवणुकीतून तुमच्या बँक खात्यातून, कार्डमधून, वॉलेटमधून किंवा UPI मधून पैसे गेले असतील तर लगेच कॉल करा.
काम झाले नाही तर: National Cyber Crime Reporting Portal (cybercrime.gov.in) वर लेखी तक्रारही दाखल करा; आणीबाणीसाठी किंवा सायबर नसलेल्या गुन्ह्यासाठी पोलिसांना 112 वर कॉल करा.
National Cyber Crime Reporting Portal (NCRP), run by I4C, Ministry of Home Affairs
सायबर गुन्ह्यांच्या तक्रारी ऑनलाइन दाखल करण्यासाठी सरकारी पोर्टल, महिला आणि मुलांविरुद्धच्या सायबर गुन्ह्यांवर विशेष भर देणारे.
फोन: 1930 संकेतस्थळ: cybercrime.gov.in
केव्हा वापरावे: कोणत्याही सायबर गुन्ह्याची लेखी तक्रार नोंदवण्यासाठी हे वापरा; यात ऑनलाइन फसवणूक, हॅकिंग, बनावट प्रोफाइल आणि महिला किंवा मुलांना लक्ष्य करणारा अपमानास्पद किंवा अश्लील मजकूर येतो.
काम झाले नाही तर: तक्रारी राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचे (UT) पोलीस हाताळतात; आणीबाणीसाठी किंवा सायबर गुन्हा नसलेल्या गुन्ह्यासाठी स्थानिक पोलिसांशी संपर्क साधा किंवा 112 डायल करा.
e-Zero FIR for cyber financial fraud above Rs 10 lakh (Delhi pilot)
Rs 10 लाखांहून अधिक रकमेची आर्थिक सायबर फसवणूक 1930 किंवा NCRP वर कळवली गेल्यास दिल्लीच्या e-Crime Police Station मध्ये आपोआप नोंदवला जाणारा Zero FIR.
फोन: 1930 संकेतस्थळ: cybercrime.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीतील तक्रारदार 1930 किंवा cybercrime.gov.in वर अशी सायबर आर्थिक फसवणूक कळवतो, ज्यात Rs 10 लाखांहून अधिक रक्कम गेली आहे, तेव्हा हे लागू होते.
प्रतिसादाचा वेळ: Zero FIR चे नियमित FIR मध्ये रूपांतर करून घेण्यासाठी तक्रारदार 3 दिवसांच्या आत सायबर गुन्हे पोलीस ठाण्यात जाऊ शकतो.
Delhi Police Cyber Crime Unit (IFSO, Special Cell)
गुंतागुंतीच्या आणि संवेदनशील सायबर गुन्ह्यांच्या प्रकरणांसाठी दिल्ली पोलिसांचे विशेष युनिट; यात महिला आणि मुले बळी असलेली प्रकरणेही येतात.
संकेतस्थळ: cyber.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्ली पोलिसांच्या सायबर सुरक्षा मार्गदर्शनासाठी हे संकेतस्थळ वापरा; तक्रारींसाठी संकेतस्थळ स्वतःच cybercrime.gov.in कडे पाठवते.
Chakshu, Sanchar Saathi (Department of Telecommunications)
फसवणुकीचा संशय असलेले कॉल, SMS किंवा WhatsApp संदेश, आणि स्पॅम (UCC) यांची माहिती द्या, पैसे गेले नसले तरीही.
संकेतस्थळ: sancharsaathi.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला संशयास्पद कॉल, SMS किंवा WhatsApp संदेश येतो, जसे की बनावट KYC, पोलीस किंवा TRAI च्या नावाने बनावट कॉल, नोकरी, कर्ज किंवा लॉटरीच्या ऑफर.
काम झाले नाही तर: ज्या प्रकरणांत पैसे आधीच गेले आहेत त्यांच्यासाठी Chakshu नाही: त्यांसाठी 1930 वर कॉल करा किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार करा.
Block Your Lost/Stolen Mobile Handset (CEIR), Sanchar Saathi
हरवलेल्या किंवा चोरीला गेलेल्या फोनचा IMEI भारतातील सर्व दूरसंचार नेटवर्कवर ब्लॉक करते आणि फोन शोधण्यास मदत करते.
संकेतस्थळ: ceir.sancharsaathi.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमचा फोन हरवल्यानंतर किंवा चोरीला गेल्यानंतर हे वापरा: आधी पोलीस तक्रार नोंदवा आणि डुप्लिकेट SIM घ्या, मग ब्लॉक करण्याची विनंती सादर करा.
प्रतिसादाचा वेळ: तक्रार कळवल्यापासून 24 तासांच्या आत हँडसेट भारतीय दूरसंचार नेटवर्कवर ब्लॉक केला जातो.
काम झाले नाही तर: फोनचा माग लागला तर तुम्हाला SMS येतो आणि ती माहिती ज्या पोलीस ठाण्यात हरवल्याची तक्रार नोंदवली होती तिथे जाते; फोन परत मिळवण्यासाठी त्या पोलीस ठाण्याशी संपर्क साधा.
Know Mobile Connections in Your Name (TAFCOP), Sanchar Saathi
तुमच्या नावावर किती मोबाइल जोडण्या दिल्या आहेत ते तपासा आणि ज्या तुमच्या नाहीत किंवा नको आहेत त्या कळवा.
संकेतस्थळ: tafcop.sancharsaathi.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमच्या ओळखपत्रांवर कोणीतरी SIM घेतले असल्याचा संशय असेल, किंवा तुम्ही 9 जोडण्यांच्या मर्यादेत आहात का (J&K, आसाम आणि ईशान्य भारतात 6) हे तपासायचे असेल, तर हे वापरा.
प्रतिसादाचा वेळ: कळवलेले क्रमांक पुनर्पडताळणीसाठी चिन्हांकित केले जातात: पुनर्पडताळणी अयशस्वी ठरल्यास 30 दिवसांत आउटगोइंग सेवा स्थगित, 45 दिवसांत इनकमिंग स्थगित, आणि 60 दिवसांत जोडणी बंद.
Know Genuineness of Your Mobile Handset (KYM), Sanchar Saathi
मोबाइल हँडसेट खरा आहे का हे IMEI क्रमांकावरून तपासा, त्याचा उत्पादक, ब्रँड आणि मॉडेल यांसह.
फोन: SMS KYM <15 digit IMEI number> to 14422 संकेतस्थळ: sancharsaathi.gov.in
केव्हा वापरावे: नवा किंवा वापरलेला फोन खरेदी करण्यापूर्वी हे वापरा; हँडसेटचा IMEI पाहण्यासाठी त्यावर *#06# डायल करा.
Report Incoming International Call with Indian Number, Sanchar Saathi
भारतीय +91 क्रमांक दाखवणारे पण प्रत्यक्षात भारताबाहेरून येणारे कॉल कळवा.
फोन: 1963 / 1800110420 संकेतस्थळ: sancharsaathi.gov.in
केव्हा वापरावे: परदेशातून कॉल करणारी व्यक्ती तुमच्या फोनवर भारतीय क्रमांकासह दिसते.
Sanchar Saathi mobile app (Department of Telecommunications)
DoT चे अधिकृत ॲप, ज्यात Chakshu, हरवलेला फोन ब्लॉक करणे, तुमच्या नावावरील जोडण्या आणि हँडसेट तपासणी एकाच ठिकाणी मिळते.
संकेतस्थळ: sancharsaathi.gov.in
केव्हा वापरावे: या सेवा तुमच्या फोनवरून वापरण्यासाठी sancharsaathi.gov.in वर दिलेल्या Google Play Store किंवा Apple App Store च्या दुव्यांवरून ते इन्स्टॉल करा.
CERT-In Incident Response Help Desk
हॅकिंग, मालवेअर, फिशिंग संकेतस्थळे आणि संकेतस्थळांवरील हल्ले अशा सायबर सुरक्षा घटना ज्या राष्ट्रीय संस्थेला कळवल्या जातात ती संस्था.
फोन: +91-11-22902657; Toll Free 1800-11-4949 संकेतस्थळ: cert-in.org.in
केव्हा वापरावे: संगणक, संकेतस्थळ किंवा नेटवर्कवर परिणाम करणारी सायबर सुरक्षा घटना कळवण्यासाठी हे वापरा; incident@cert-in.org.in वर ई-मेल करा.
काम झाले नाही तर: CERT-In ही पोलीस संस्था नाही: गुन्ह्याचा तपास व्हावा किंवा पैशांचा माग काढला जावा यासाठी 1930 वर कॉल करा किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार करा.
Cyber Swachhta Kendra (CERT-In)
बॉटनेट साफ करणारे आणि मालवेअरचे विश्लेषण करणारे सरकारी केंद्र, जे बॉट काढण्याची साधने आणि सुरक्षाविषयक सल्ला देते.
संकेतस्थळ: csk.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमच्या संगणकाला किंवा फोनला मालवेअरची लागण झाली असण्याची शक्यता आहे; ते काढण्याचे साधन डाउनलोड करण्यासाठी आणि सुरक्षेच्या उत्तम पद्धती पाळण्यासाठी.
खर्च: मोफत (बॉट काढण्याची साधने)
Grievance Officer of the social media platform or other intermediary (IT Rules, 2021)
बेकायदेशीर, अपमानास्पद, तोतयेगिरी करणाऱ्या किंवा खासगी स्वरूपाच्या मजकुराबद्दल, किंवा तुमच्या खात्यावर केलेल्या कारवाईबद्दल, प्लॅटफॉर्मकडे करायची पहिल्या स्तरावरील तक्रार.
संकेतस्थळ: gac.gov.in
केव्हा वापरावे: इतर कुठेही जाण्यापूर्वी प्लॅटफॉर्मच्या स्वतःच्या संकेतस्थळावर किंवा ॲपवर प्रसिद्ध केलेला तक्रार निवारण अधिकाऱ्याचा (Grievance Officer) संपर्क वापरा.
काम झाले नाही तर: gac.gov.in वर Grievance Appellate Committee कडे ऑनलाइन अपील करा.
Grievance Appellate Committee (GAC), Ministry of Electronics and IT
समाजमाध्यमाच्या किंवा इतर मध्यस्थाच्या (intermediary) तक्रार निवारण अधिकाऱ्याच्या निर्णयाविरुद्ध, किंवा त्याच्या मौनाविरुद्ध, ऑनलाइन अपील.
संकेतस्थळ: gac.gov.in
केव्हा वापरावे: प्लॅटफॉर्मच्या Grievance Officer कडे तक्रार केल्यानंतर आणि निर्णयाने समाधान झाले नसेल किंवा तोडगा मिळाला नसेल तरच हे वापरा.
बँकिंग आणि पैसा
Your bank's or lender's own grievance cell (always the first step)
बँक, NBFC, वॉलेट किंवा क्रेडिट ब्युरो यांच्याकडेच केलेली लेखी तक्रार, जी RBI Ombudsman कडे जाण्यापूर्वी सक्तीची आहे.
संकेतस्थळ: rbi.org.in
केव्हा वापरावे: चुकीची रक्कम वजा होणे, अयशस्वी व्यवहार, कर्ज, कार्ड, शुल्क किंवा सेवेची कोणतीही अडचण: आधी संबंधित संस्थेकडे लेखी तक्रार करा आणि तक्रार क्रमांक जपून ठेवा.
प्रतिसादाचा वेळ: उत्तर देण्यासाठी संस्थेकडे 30 दिवस असतात (किंवा RBI, NPCI किंवा कार्ड नेटवर्कच्या नियमांनी ठरवलेला अधिक कालावधी); त्यानंतर तुम्ही RBI Ombudsman कडे जाऊ शकता.
काम झाले नाही तर: रिझर्व्ह बँक एकात्मिक लोकपाल योजना, 2026 (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026) खाली cms.rbi.org.in वर RBI Ombudsman कडे तक्रार दाखल करा.
RBI Ombudsman (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026) on the CMS portal
बँका, योजनेत समाविष्ट NBFC, बँकेतर वॉलेट (PPI) जारी करणाऱ्या संस्था आणि क्रेडिट ब्युरो यांच्याविरुद्ध सेवेतील त्रुटीसाठी मोफत तक्रार मंच.
फोन: 14448 संकेतस्थळ: cms.rbi.org.in
केव्हा वापरावे: बँकेने किंवा इतर नियमनाखालील संस्थेने 30 दिवसांत उत्तर दिले नाही, किंवा तिच्या उत्तराने तुमचे समाधान झाले नाही. ऑनलाइन, crpc@rbi.org.in वर ई-मेलने, किंवा Centralised Receipt and Processing Centre, Reserve Bank of India, Central Vista, Sector 17, Chandigarh 160017 येथे टपालाने तक्रार दाखल करा.
प्रतिसादाचा वेळ: संस्थेकडे तक्रार केल्यानंतर 30 दिवस थांबा, मग तो कालावधी संपल्यापासून किंवा संस्थेच्या शेवटच्या उत्तरापासून, यांपैकी जे नंतर असेल तेव्हापासून, 90 दिवसांच्या आत तक्रार दाखल करा (2026 ची योजना, 01/07/2026 पासूनच्या तक्रारींसाठी). अनुषंगिक नुकसानासाठी Rs 30 लाखांपर्यंत आणि त्याशिवाय वेळ, खर्च आणि त्रास यांसाठी Rs 3 लाखांपर्यंत भरपाई.
काम झाले नाही तर: निवाड्याविरुद्ध (Award) अपील, निवाडा मिळाल्यापासून 30 दिवसांच्या आत अपिलीय प्राधिकाऱ्याकडे (पुरेशा कारणासाठी आणखी 30 दिवस दिले जाऊ शकतात); अपील फक्त निवाड्याविरुद्धच करता येते.
खर्च: मोफत
RBI Contact Centre 14448
RBI ची टोल-फ्री हेल्पलाइन, जी Ombudsman कडे तक्रार कशी दाखल करावी हे समजावते आणि आधीच दाखल केलेल्या तक्रारीची स्थिती सांगते.
फोन: 14448 संकेतस्थळ: cms.rbi.org.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला RBI च्या तक्रार प्रक्रियेबाबत मार्गदर्शन किंवा तुमच्या तक्रारीची स्थिती हवी आहे; या क्रमांकावर प्रत्यक्ष तक्रार दाखल करता येत नाही.
प्रतिसादाचा वेळ: IVRS 24x7; कर्मचारी सकाळी 8:00 ते रात्री 10:00, सोमवार ते शनिवार, राष्ट्रीय सुट्ट्या वगळता, हिंदी, इंग्रजी आणि दहा प्रादेशिक भाषांत उपलब्ध.
खर्च: मोफत (टोल-फ्री कॉल)
RBI Sachet portal
एखाद्या संस्थेविरुद्ध तक्रार दाखल करण्यासाठी आणि तिचा मागोवा घेण्यासाठी, तसेच वित्तीय नियामकांकडे नोंदणीकृत संस्थांच्या याद्या तपासण्यासाठी RBI चालवत असलेले पोर्टल.
संकेतस्थळ: sachet.rbi.org.in
केव्हा वापरावे: कोणीतरी ठेवी किंवा पैसे गोळा करत आहे आणि ते कोणत्याही नियामकाकडे नोंदणीकृत आहे का याबद्दल तुम्हाला शंका आहे, किंवा अशा संस्थेमुळे तुमचे पैसे आधीच गेले आहेत.
UPI complaint (UPI Help in your UPI app, then PSP bank, your bank, NPCI)
अयशस्वी, चुकीच्या किंवा वादग्रस्त UPI पेमेंटसाठी NPCI चा वाद निवारणाचा मार्ग, जो UPI ॲपच्या आतूनच वापरला जातो.
संकेतस्थळ: npci.org.in
केव्हा वापरावे: UPI पेमेंट अयशस्वी झाले, पैसे वजा झाले पण पोहोचले नाहीत, किंवा व्यापाऱ्याला केलेल्या पेमेंटबाबत वाद आहे: ॲपमध्ये तो व्यवहार निवडा आणि तक्रार नोंदवा.
काम झाले नाही तर: या क्रमाने वरच्या स्तरावर जा: ॲप (TPAP), PSP बँक, तुमची स्वतःची बँक, मग NPCI; त्यानंतर RBI Ombudsman.
SEBI SCORES (SEBI Complaint Redressal System)
सूचिबद्ध कंपन्या, दलाल (ब्रोकर), म्युच्युअल फंड आणि SEBI कडे नोंदणीकृत इतर मध्यस्थ यांच्याविरुद्धच्या तक्रारींसाठी SEBI चे ऑनलाइन पोर्टल.
फोन: 1800 266 7575 / 1800 22 7575 संकेतस्थळ: scores.sebi.gov.in
केव्हा वापरावे: सूचिबद्ध कंपनी, ब्रोकर, डिपॉझिटरी पार्टिसिपंट, म्युच्युअल फंड किंवा SEBI च्या नियमनाखालील इतर संस्थेकडे तुम्ही थेट तक्रार नेल्यानंतरही तिने ती सोडवलेली नाही.
प्रतिसादाचा वेळ: तक्रारीचे कारण उद्भवल्यापासून 1 वर्षाच्या आत दाखल करा. संस्थेने तिचा Action Taken Report 21 कॅलेंडर दिवसांत दाखल केला पाहिजे; तुम्ही 15 दिवसांत पहिला आढावा मागू शकता (Designated Body 10 कॅलेंडर दिवसांत उत्तर देते) आणि त्यानंतर 15 दिवसांत SEBI कडून दुसरा आढावा मागू शकता.
काम झाले नाही तर: ऑनलाइन समेट आणि लवादासाठी SMART ODR पोर्टल (smartodr.in) वापरा.
SMART ODR portal (securities market online dispute resolution)
भारतीय रोखे बाजारातील वादांसाठी ऑनलाइन समेट आणि लवाद, जो Market Infrastructure Institutions संयुक्तपणे चालवतात.
संकेतस्थळ: smartodr.in
केव्हा वापरावे: ब्रोकर, सूचिबद्ध कंपनी किंवा बाजारातील इतर मध्यस्थाशी असलेला तुमचा वाद त्या संस्थेमार्फत किंवा SCORES मार्फत सुटलेला नाही आणि तुम्हाला ऑनलाइन समेट किंवा लवाद हवा आहे.
SEBI toll-free investor helpline
रोखे बाजाराविषयीच्या प्रश्नांवर, SCORES तक्रार कशी नोंदवावी यावर आणि तक्रारीच्या स्थितीवर मार्गदर्शन देणारी SEBI ची हेल्पलाइन.
फोन: 1800 266 7575 / 1800 22 7575 संकेतस्थळ: scores.sebi.gov.in
केव्हा वापरावे: कोणाविरुद्ध तक्रार करावी, SCORES कसे वापरावे याबद्दल तुम्हाला खात्री नाही, किंवा शेअर, डिमॅट खाती, IPO किंवा हरवलेली शेअर प्रमाणपत्रे यांवर सर्वसाधारण मार्गदर्शन हवे आहे.
प्रतिसादाचा वेळ: सर्व दिवस सकाळी 9:00 ते संध्याकाळी 6:00 उपलब्ध (जाहीर सुट्ट्या वगळून), 8 भाषांत; ती कोणतेही कायदेशीर मत किंवा गुंतवणुकीचा सल्ला देत नाही.
खर्च: मोफत (टोल-फ्री कॉल)
IRDAI Bima Bharosa portal and Grievance Call Centre
कोणत्याही विमा कंपनीविरुद्ध तक्रार नोंदवण्यासाठी आणि तिचा मागोवा घेण्यासाठी IRDAI चे पोर्टल आणि टोल-फ्री कॉल सेंटर.
फोन: 155255 / 1800 4254 732 संकेतस्थळ: bimabharosa.irdai.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमच्या विमा कंपनीने दावा लांबवला किंवा नाकारला, चुकीची माहिती देऊन पॉलिसी विकली किंवा तिची सेवा दिली नाही; तुम्ही complaints@irdai.gov.in वर ई-मेलही करू शकता.
प्रतिसादाचा वेळ: तुमच्या तक्रारीची दखल 14 दिवसांत घेतली जाईल, असे पोर्टलवर नमूद आहे.
काम झाले नाही तर: तुमच्या क्षेत्रासाठीच्या विमा लोकपालाकडे (Insurance Ombudsman) जा (cioins.co.in).
खर्च: मोफत
Insurance Ombudsman, Delhi (Council for Insurance Ombudsmen)
जीवन, आरोग्य आणि सर्वसाधारण विमा कंपन्या आणि विमा दलाल यांच्याविरुद्ध वैयक्तिक पॉलिसीधारकांसाठी मोफत मंच, Rs 50 लाखांपर्यंतच्या दाव्यांसाठी.
फोन: 011-46013992 / 23213504 / 23232481 संकेतस्थळ: cioins.co.in
केव्हा वापरावे: विमा कंपनीने किंवा दलालाने तुमची तक्रार फेटाळली किंवा एका महिन्यात उत्तर दिले नाही. दिल्ली कार्यालय (गुरुग्राम, फरिदाबाद, सोनीपत आणि बहादूरगडसाठीही): 2/2 A, Universal Insurance Building, Asaf Ali Road, New Delhi 110 002; ई-मेल oio.delhi@cioins.co.in; ऑनलाइन cioins.co.in वर.
प्रतिसादाचा वेळ: उत्तर देण्यासाठी विमा कंपनीकडे एक महिना असतो; तक्रार फेटाळल्यापासून किंवा तो महिना संपल्यापासून 1 वर्षाच्या आत लोकपालाकडे तक्रार करा; मर्यादा Rs 50 लाख; सर्व आवश्यक बाबी मिळाल्यापासून 3 महिन्यांच्या आत लोकपालाने निवाडा दिला पाहिजे.
काम झाले नाही तर: निवाडा विमा कंपनीवर बंधनकारक असतो; समाधान न झालेला तक्रारदार कायद्याच्या नेहमीच्या प्रक्रियेचा मार्ग घेऊ शकतो.
खर्च: मोफत
EPFO grievance portal (EPFiGMS) and helpline 14470
भविष्य निर्वाह निधी आणि निवृत्तिवेतनाच्या तक्रारींसाठी EPFO ची ऑनलाइन प्रणाली, जी तक्रार संबंधित EPFO कार्यालयाकडे पाठवते.
फोन: 14470 संकेतस्थळ: epfigms.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमची PF रक्कम काढणे, हस्तांतरण, निवृत्तिवेतन किंवा KYC दुरुस्ती अडकली आहे किंवा चुकीने नाकारली गेली आहे; PF सदस्य, EPS निवृत्तिवेतनधारक आणि नियोक्ते तक्रार दाखल करू शकतात आणि स्मरणपत्रे पाठवू शकतात.
NPS and APY grievances (CGMS through NPS Trust)
National Pension System आणि Atal Pension Yojana च्या सदस्यांसाठी Central Grievance Management System, जिच्यापर्यंत तुमच्या CRA किंवा NPS Trust मार्फत पोहोचता येते.
फोन: Protean CRA 1800222080; KFin CRA 1800 208 1516; CAMS CRA 044-66024888 संकेतस्थळ: npstrust.org.in
केव्हा वापरावे: योगदान जमा झालेले नाही, रक्कम काढणे किंवा योजनेतून बाहेर पडणे लांबले आहे, किंवा बँक, नोडल कार्यालय किंवा अभिलेख ठेवणाऱ्या संस्थेने तुमच्या NPS विनंतीवर कारवाई केलेली नाही.
प्रतिसादाचा वेळ: मध्यस्थाने 30 दिवसांत तक्रार सोडवली पाहिजे; वरच्या स्तरावर नेल्यावर NPS Trust कडे 21 दिवस असतात.
काम झाले नाही तर: CGMS मार्फत NPS Trust कडे वरच्या स्तरावर न्या, मग PFRDA ने नेमलेल्या लोकपालाकडे (Ombudsman) अपील करा.
PFRDA Ombudsman (NPS and APY)
PFRDA ने नेमलेला लोकपाल, जो मध्यस्थ आणि NPS Trust यांनी न सोडवलेल्या NPS आणि APY सदस्यांच्या तक्रारी ऐकतो.
फोन: 011-40717900 संकेतस्थळ: npstrust.org.in
केव्हा वापरावे: NPS Trust ने तुमची वरच्या स्तरावर नेलेली तक्रार 21 दिवसांत सोडवलेली नाही किंवा तुमचे समाधान झालेले नाही. The Ombudsman, PFRDA, E-500, Tower E, 5th Floor, World Trade Centre, Nauroji Nagar, New Delhi-110016 येथे लिहा; ई-मेल ombudsman@pfrda.org.in.
प्रतिसादाचा वेळ: NPS Trust कडे वरच्या स्तरावर नेल्यापासून 21 दिवसांनंतर उपलब्ध.
काम झाले नाही तर: PFRDA च्या Designated Member समोर पुनरीक्षण, आणि त्यानंतर Securities Appellate Tribunal.
Income Tax e-filing and CPC helpdesk
विवरणपत्र भरणे, सूचना (intimation), दुरुस्ती, परतावा आणि प्रक्रियेशी संबंधित इतर प्रश्नांसाठी आयकर विभागाचा (Income Tax Department) मदत कक्ष.
फोन: 1800 103 0025 / 1800 419 0025 / +91-80-46122000 / +91-80-61464700 संकेतस्थळ: incometax.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमचा परतावा लांबला आहे, तुम्हाला न समजलेली सूचना (intimation) मिळाली आहे, किंवा e-filing पोर्टलवर विवरणपत्र किंवा फॉर्म भरताना अडचण येत आहे.
प्रतिसादाचा वेळ: 08:00 ते 20:00 वाजेपर्यंत, सोमवार ते शुक्रवार सुरू.
काम झाले नाही तर: e-filing पोर्टलवर (Grievances दुवा) किंवा pgportal.gov.in येथील CPGRAMS वर तक्रार दाखल करा.
खर्च: मोफत (टोल-फ्री क्रमांक)
Income Tax grievance: e-filing portal, Aaykar Seva Kendra and CPGRAMS
आयकर विभागाविरुद्ध औपचारिक तक्रारीचे मार्ग: e-filing पोर्टल, स्थानिक Aaykar Seva Kendra, किंवा CPGRAMS.
संकेतस्थळ: incometaxindia.gov.in
केव्हा वापरावे: परतावा, मागणी, PAN किंवा कर निर्धारण याबाबतची तुमची अडचण मदत कक्षाने सोडवलेली नाही आणि तुम्हाला पोच क्रमांकासह नोंदवलेली तक्रार हवी आहे.
Income Tax Demand Facilitation Centre
आयकर विभागाचे केंद्र, जे करदात्यांना त्यांच्या नावावर दाखवलेली थकीत कर मागणी निकाली काढण्यास मदत करते.
फोन: 1800 309 0130 / +91 821 6671200 / +91 821-7151515 संकेतस्थळ: incometax.gov.in
केव्हा वापरावे: पोर्टलवर थकीत मागणी दिसते, जी तुमच्या मते चुकीची आहे किंवा आधीच भरलेली आहे; तुम्ही taxdemand@cpc.incometax.gov.in वर ई-मेलही करू शकता.
प्रतिसादाचा वेळ: येणारे कॉल सोमवार ते शुक्रवार 08:00 ते 20:00 वाजेपर्यंत आणि शनिवारी 09:00 ते 18:00 वाजेपर्यंत, राष्ट्रीय सुट्ट्या वगळता.
खर्च: मोफत (टोल-फ्री क्रमांक)
TRACES helpdesk (TDS, Form 16, Form 26AS)
Form 16, Form 26AS मधील कर जमा (tax credit) आणि TDS विवरणाविषयीच्या प्रश्नांसाठी आयकर विभागाच्या TDS प्रक्रिया केंद्राचा मदत कक्ष.
फोन: 1800 103 0344 / +91-120-4814600 संकेतस्थळ: tdscpc.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमच्याकडून कापलेला TDS Form 26AS मध्ये दिसत नाही, किंवा Form 16, 16A किंवा कमी दराने कपातीच्या प्रमाणपत्राबाबत तुमचा प्रश्न आहे; contactus@tdscpc.gov.in वर ई-मेल करा.
प्रतिसादाचा वेळ: 10:00 ते 18:00 वाजेपर्यंत, सोमवार ते शनिवार सुरू.
खर्च: मोफत (टोल-फ्री क्रमांक)
PAN and TAN helpline (Protean, formerly NSDL)
Protean (NSDL) मार्फत केलेल्या PAN आणि TAN अर्जांसाठी हेल्पलाइन: नवे कार्ड देणे, अद्ययावत करणे आणि दुरुस्ती.
फोन: +91-20-27218080 संकेतस्थळ: protean-tinpan.com
केव्हा वापरावे: तुमचे PAN कार्ड आलेले नाही, किंवा Protean मार्फत अर्ज केलेल्या PAN किंवा TAN च्या तपशिलांत दुरुस्ती किंवा बदल करायचा आहे.
प्रतिसादाचा वेळ: 07:00 ते 23:00 वाजेपर्यंत, सर्व दिवस सुरू.
GST Self Service portal and GST Helpdesk
GST प्रणालीचे पोर्टल, जिथे करदाता तक्रार किंवा तिकीट नोंदवतो आणि तिकीट क्रमांकाने त्याचा मागोवा घेतो, टोल-फ्री मदत कक्षासह.
फोन: 1800-103-4786 संकेतस्थळ: selfservice.gstsystem.in
केव्हा वापरावे: GST पोर्टलवर नोंदणी, विवरणपत्रे, भरणा किंवा परतावा याबाबत तुम्हाला अडचण येत आहे आणि पाठपुराव्यासाठी तिकीट क्रमांक हवा आहे.
खर्च: मोफत (टोल-फ्री क्रमांक)
ग्राहक
National Consumer Helpline (NCH)
केंद्र सरकारची हेल्पलाइन, जी ग्राहकांच्या तक्रारी नोंदवते आणि त्या संबंधित कंपनीकडे, नियामकाकडे किंवा लोकपालाकडे पाठवते.
फोन: 1915 or 1800-11-4000 (8 AM to 8 PM, daily except national holidays); SMS and WhatsApp 8800001915 संकेतस्थळ: consumerhelpline.gov.in
केव्हा वापरावे: विक्रेता, सेवा पुरवठादार किंवा ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्म सदोष वस्तू, निकृष्ट सेवा, परतावा किंवा जादा रक्कम आकारणे याबद्दलची तुमची तक्रार सोडवत नाही; NCH ॲप आणि UMANG ॲपवरही उपलब्ध.
प्रतिसादाचा वेळ: NCH च्या म्हणण्यानुसार निष्कर्षापर्यंत पोहोचण्यास कमाल 30 दिवसांपर्यंतचा वेळ लागू शकतो; मागोवा घेण्यासाठी डॉकेट क्रमांक दिला जातो.
काम झाले नाही तर: NCH स्वतःचे वर्णन खटल्यापूर्वीचा टप्पा असे करते: तक्रार तुमच्या समाधानाप्रमाणे सुटली नाही, तर योग्य ग्राहक आयोगाकडे (Consumer Commission) जा (तक्रार e-Jagriti मार्फत दाखल होते).
खर्च: मोफत (टोल-फ्री क्रमांक)
e-Jagriti (online filing before Consumer Commissions)
जिल्हा, राज्य आणि राष्ट्रीय ग्राहक आयोगांसमोर ग्राहक तक्रारी दाखल करण्यासाठी आणि त्यांचा मागोवा घेण्यासाठी ग्राहक व्यवहार विभागाचे (Department of Consumer Affairs) पोर्टल.
संकेतस्थळ: e-jagriti.gov.in
केव्हा वापरावे: कंपनीने आणि National Consumer Helpline ने वाद सोडवलेला नाही आणि तुम्हाला परतावा, वस्तू बदलून देणे किंवा भरपाई यासाठी औपचारिक आदेश हवा आहे.
प्रतिसादाचा वेळ: तक्रार दाखल केल्यापासून 21 दिवसांत तिच्या स्वीकारार्हतेचा निर्णय झाला नाही, तर ती स्वीकारली गेली असे मानले जाते (ग्राहक व्यवहार विभागाने नमूद केल्याप्रमाणे).
Central Consumer Protection Authority (CCPA)
दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती, अनुचित व्यापारी प्रथा आणि ग्राहकांच्या संपूर्ण वर्गावर परिणाम करणारे ग्राहक हक्कांचे उल्लंघन यांसाठीचा नियामक.
संकेतस्थळ: ccpa.doca.gov.in
केव्हा वापरावे: एखादी जाहिरात किंवा व्यापारी प्रथा फक्त तुम्हालाच नव्हे, तर एकाच वेळी अनेक ग्राहकांना हानी पोहोचवते; com-ccpa[at]gov[dot]in वर किंवा CCPA, Department of Consumer Affairs, Krishi Bhawan, New Delhi 110001 येथे लिहा.
काम झाले नाही तर: CCPA फक्त ग्राहकांच्या वर्गाशी संबंधित प्रकरणे हाताळते: वैयक्तिक तक्रारी National Consumer Helpline (1915) कडे नोंदवल्या पाहिजेत आणि e-Jagriti मार्फत ग्राहक आयोगासमोर दाखल करता येतात.
Spam calls and SMS: DND complaint on 1909
TRAI च्या विनियमांखाली, न मागितलेले व्यावसायिक कॉल आणि संदेश (UCC) यांविरुद्ध तुमच्या दूरसंचार कंपनीकडे करायची तक्रार.
फोन: 1909 (call or SMS) संकेतस्थळ: trai.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला स्पॅम किंवा टेलिमार्केटिंगचा कॉल किंवा SMS येतो; तुम्ही TRAI DND ॲप किंवा तुमच्या दूरसंचार कंपनीचे ॲप किंवा संकेतस्थळही वापरू शकता.
Telecom service complaints: operator complaint centre and Appellate Authority
दूरसंचार ग्राहक तक्रार निवारण विनियम, 2012 (Telecom Consumers Complaint Redressal Regulations, 2012) खाली मोबाइल, लँडलाइन आणि ब्रॉडबँड तक्रारींसाठी दोन टप्प्यांची तक्रार निवारण प्रणाली.
संकेतस्थळ: trai.gov.in
केव्हा वापरावे: बिल, रिचार्ज, नेटवर्क, पोर्टिंग किंवा ब्रॉडबँडच्या अडचणींसाठी: आधी तुमच्या दूरसंचार कंपनीच्या तक्रार केंद्राकडे तक्रार करा (तपशील TRAI च्या TCCMS पोर्टलवर, tccms.trai.gov.in).
काम झाले नाही तर: दूरसंचार कंपनीच्या तक्रार केंद्राने तक्रारीचे समाधानकारक निवारण केले नाही, तर त्या कंपनीच्या अपिलीय प्राधिकाऱ्याकडे (Appellate Authority) अपील करा (तपशील https://tccms.trai.gov.in/Queries.aspx?cid=3 येथे).
UGC e-Samadhaan
विद्यापीठे आणि महाविद्यालये यांच्याविरुद्ध विद्यार्थी, शिक्षक आणि शिक्षकेतर कर्मचारी यांच्या तक्रारींसाठी UGC चे एक-खिडकी ऑनलाइन पोर्टल.
फोन: 1800-111-656 (24x7) संकेतस्थळ: samadhaan.ugc.ac.in
केव्हा वापरावे: विद्यापीठ किंवा महाविद्यालय शुल्क, परतावा, पदवी, प्रवेश किंवा तत्सम बाबींविषयीची तक्रार सोडवत नाही; ई-मेल: e-samadhan[at]ugc[dot]gov[dot]in.
खर्च: मोफत (टोल-फ्री क्रमांक)
National Anti-Ragging Helpline
कोणत्याही महाविद्यालयातील किंवा विद्यापीठातील रॅगिंगची माहिती देण्यासाठी हेल्पलाइन आणि पोर्टल.
फोन: 1800-180-5522 संकेतस्थळ: antiragging.in
केव्हा वापरावे: विद्यार्थ्याचे रॅगिंग होत आहे किंवा त्याला रॅगिंगची धमकी दिली जात आहे; तक्रारी helpline@antiragging.in वर ई-मेलनेही पाठवता येतात किंवा https://www.antiragging.in/complaint_register_form.html येथे दाखल करता येतात.
खर्च: मोफत (टोल-फ्री क्रमांक)
Haryana RERA, Gurugram (HARERA Gurugram)
गुरुग्राम जिल्ह्यासाठी रिअल इस्टेट नियामक: बिल्डर आणि एजंट यांच्याविरुद्ध घर खरेदीदारांच्या ऑनलाइन तक्रारी.
फोन: +91 124-2971103 (Help Desk) संकेतस्थळ: haryanarera.gov.in
केव्हा वापरावे: गुरुग्राम जिल्ह्यातील बिल्डर ताबा देण्यास उशीर करतो, परतावा नाकारतो किंवा कराराचा भंग करतो; प्राधिकरणाकडे किंवा न्यायनिर्णय अधिकाऱ्याकडे (Adjudicating Officer) ऑनलाइन तक्रार नोंदवा. कार्यालय: New PWD Rest House, Civil Lines, Gurugram.
Haryana RERA, Panchkula (HRERA Panchkula)
गुरुग्राम वगळता हरियाणाच्या सर्व जिल्ह्यांसाठी रिअल इस्टेट नियामक: बिल्डर आणि एजंट यांच्याविरुद्ध घर खरेदीदारांच्या तक्रारी.
फोन: +91 172-2584232, 2585232 संकेतस्थळ: haryanarera.gov.in
केव्हा वापरावे: गुरुग्राम जिल्ह्याबाहेरील हरियाणातील बिल्डर (उदाहरणार्थ फरिदाबाद किंवा सोनीपत) ताबा देण्यास उशीर करतो किंवा परतावा नाकारतो. कार्यालय: Mini Secretariat, New Office Block, 2nd and 3rd Floor, Sector-1, Panchkula 134114.
UP RERA (Uttar Pradesh Real Estate Regulatory Authority)
नोएडा, ग्रेटर नोएडा आणि गाझियाबादसह उत्तर प्रदेशासाठी रिअल इस्टेट नियामक: बिल्डर आणि एजंट यांच्याविरुद्ध ऑनलाइन तक्रारी.
फोन: Lucknow office 0522-2781444; Greater Noida office 0120-2977713 (9:30 AM to 6:30 PM, Monday to Saturday) संकेतस्थळ: up-rera.in
केव्हा वापरावे: उत्तर प्रदेशातील बिल्डर ताबा देण्यास उशीर करतो, परतावा नाकारतो किंवा प्रकल्पाच्या निर्धारित संकलन खात्याबाहेर पैसे घेतो; पोर्टलवर तक्रार किंवा भरपाईचा दावा नोंदवा.
AirSewa
विमान कंपन्या आणि विमानतळ यांच्याविरुद्ध तक्रारी कळवण्यासाठी आणि उड्डाणाची स्थिती तपासण्यासाठी विमान प्रवाशांसाठीचे सरकारी पोर्टल.
संकेतस्थळ: airsewa.gov.in
केव्हा वापरावे: विमान कंपनी किंवा विमानतळ उशीर, उड्डाण रद्द होणे, परतावा, विमानात चढू न देणे किंवा सामान याबद्दलची तुमची तक्रार सोडवत नाही.
RailMadad
प्रवाशांच्या तक्रारींसाठी आणि प्रवासादरम्यानच्या मदतीसाठी भारतीय रेल्वेचे (Indian Railways) पोर्टल.
संकेतस्थळ: railmadad.indianrailways.gov.in
केव्हा वापरावे: रेल्वेगाड्यांमधील आणि स्थानकांवरील स्वच्छता, खानपान, कर्मचाऱ्यांची वागणूक, सुरक्षा, परतावा किंवा इतर अडचणींविषयीच्या तक्रारींसाठी.
नोकरी
SAMADHAN portal (Ministry of Labour and Employment)
केंद्रीय कामगार प्राधिकरणांसमोर औद्योगिक वाद, दावे आणि सर्वसाधारण तक्रारी मांडण्यासाठी कामगार आणि संघटनांसाठीचे ऑनलाइन पोर्टल.
संकेतस्थळ: samadhan.labour.gov.in
केव्हा वापरावे: बेकायदेशीरपणे कामावरून काढणे, वेतनास उशीर, अनधिकृत कपाती, न दिलेले किमान वेतन, ओव्हरटाइम, उपदान (ग्रॅच्युइटी), बोनस किंवा मातृत्व लाभ यांसाठी हे वापरा, जिथे तुमच्या नियोक्त्याचे प्रकरण केंद्रीय कामगार यंत्रणा (Regional Labour Commissioner (Central)) हाताळते.
Delhi Labour Department helpline (Office of the Labour Commissioner, GNCTD)
दिल्लीतील कामगारांच्या तक्रारींसाठी Delhi Labour Commissioner ची हेल्पलाइन आणि मुख्य कार्यालय.
फोन: 155214; 011-23962823 संकेतस्थळ: labour.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीतील नियोक्त्याने (केंद्र सरकारच्या अखत्यारीत नसलेल्या) वेतन किंवा किमान वेतन दिलेले नाही, किंवा तुम्हाला कामावरून काढले आहे, तेव्हा कॉल करा किंवा भेट द्या; कार्यालय 5, Sham Nath Marg, Delhi 110054 येथे आहे.
SHe-Box (Sexual Harassment electronic Box), Ministry of Women and Child Development
2013 च्या अधिनियमाखाली कामाच्या ठिकाणी महिलांच्या लैंगिक छळाच्या तक्रारींसाठी सरकारी पोर्टल.
संकेतस्थळ: shebox.wcd.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्ही कामाच्या ठिकाणी लैंगिक छळाला सामोरे जाणारी महिला असाल तर हे वापरा, क्षेत्र संघटित असो वा असंघटित, सार्वजनिक असो वा खासगी, तुमचे पद किंवा कामाचा दर्जा काहीही असो.
EPFO grievance portal (EPFiGMS) and EPFO helpdesk
EPFO विरुद्ध भविष्य निर्वाह निधी आणि निवृत्तिवेतनाच्या तक्रारींसाठी पोर्टल आणि टोल-फ्री मदत कक्ष.
फोन: 14470 संकेतस्थळ: epfigms.gov.in
केव्हा वापरावे: PF रक्कम काढणे, हस्तांतरण, निवृत्तिवेतन किंवा KYC ची बाब अडकली आहे; PF सदस्य, EPS निवृत्तिवेतनधारक, नियोक्ते आणि इतर जण तक्रार दाखल करू शकतात, UMANG ॲपमधील EPFO Services खालीही.
काम झाले नाही तर: प्रलंबित तक्रारीवर तुम्ही स्मरणपत्र पाठवू शकता आणि त्याच पोर्टलवर तिची स्थिती तपासू शकता.
ESIC toll free helpline and grievance (Employees' State Insurance Corporation)
ESI लाभ, कार्ड आणि रुग्णालये यांबाबत विमाधारक कामगारांसाठी हेल्पलाइन आणि तक्रारीचा मार्ग.
फोन: 1800-11-2526 (toll free); 011-23604700 संकेतस्थळ: esic.gov.in
केव्हा वापरावे: ESI चे वैद्यकीय किंवा रोख लाभ नाकारले गेले किंवा लांबले तर कॉल करा; लेखी तक्रारी pg-hqrs@esic.nic.in वर ई-मेलने किंवा CPGRAMS मार्फत, ESIC आणि तुमचे Regional Office निवडून, पाठवता येतात.
e-Shram portal and helpdesk (unorganised workers)
असंघटित कामगारांसाठी राष्ट्रीय माहितीसंच आणि कार्ड, ज्यामुळे कल्याणकारी आणि सामाजिक सुरक्षा योजनांचा लाभ घेता येतो.
फोन: 14434; 18008896811 संकेतस्थळ: eshram.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमचे वय 16 किंवा त्याहून अधिक असेल, तुम्ही असंघटित क्षेत्रात काम करत असाल आणि EPFO किंवा ESIC चे सदस्य नसाल, तर नोंदणी करा; त्यासाठी Aadhaar आणि Aadhaar शी जोडलेला मोबाइल लागतो, किंवा Common Service Centre ला भेट द्या.
प्रतिसादाचा वेळ: मदत कक्ष रविवारसह दररोज सकाळी 9.00 ते संध्याकाळी 6.00 काम करतो.
काम झाले नाही तर: 14434 वर संपर्क होऊ शकला नाही, तर https://gms.eshram.gov.in येथील e-Shram Grievance Portal वर तक्रार दाखल करा.
खर्च: मोफत
e-Shram registration for platform (gig) workers
डिलिव्हरी आणि कॅब ॲग्रीगेटर कामगारांसारख्या प्लॅटफॉर्म कामगारांसाठी e-Shram नोंदणीची स्वतंत्र खिडकी.
फोन: 14434; 18008896811 संकेतस्थळ: register.eshram.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्ही ॲप आधारित प्लॅटफॉर्म किंवा ॲग्रीगेटरमार्फत काम करत असाल, तर e-Shram च्या मुख्यपृष्ठावरील 'Platform Worker' नोंदणीचा दुवा वापरा.
प्रतिसादाचा वेळ: मदत कक्ष रविवारसह दररोज सकाळी 9.00 ते संध्याकाळी 6.00 काम करतो.
खर्च: मोफत
अनिवासी भारतीय (NRI)
MADAD portal and helpline (Consular Grievances Monitoring System, MEA)
परदेशातील भारतीयांना मिळणाऱ्या वाणिज्य दूतावासीय सेवांविषयीच्या तक्रारींसाठी परराष्ट्र मंत्रालयाचे (Ministry of External Affairs) पोर्टल आणि हेल्पलाइन.
फोन: 1800-11-3090 (toll free); +91-11-40503090 (international) संकेतस्थळ: madad.gov.in
केव्हा वापरावे: परदेशातील भारतीयाला वाणिज्य दूतावासीय मदत हवी आहे किंवा दूतावासाने अथवा वाणिज्य दूतावासाने कारवाई केलेली नाही, उदाहरणार्थ मृत्यू, अटकाव, न दिलेले वेतन, बेपत्ता व्यक्ती किंवा भरती एजंटविरुद्धची तक्रार अशा प्रसंगी.
काम झाले नाही तर: समाधान झाले नाही, तर Joint Secretary, CPV Division, Ministry of External Affairs यांच्याकडे अपील करा (फोन 011-23387104, ई-मेल jscpv@mea.gov.in).
Pravasi Bharatiya Sahayata Kendra (PBSK) 24x7 helpline, New Delhi
परदेशात जाणाऱ्या किंवा परदेशात काम करणाऱ्या भारतीय कामगारांसाठी MEA ची हेल्पलाइन, 11 भाषांत.
फोन: 1800-11-3090 (toll free); 011-26885021; 011-40503090; 01244420215 (KPBSK New Delhi) संकेतस्थळ: mea.gov.in
केव्हा वापरावे: परदेशात नोकरी स्वीकारण्यापूर्वी भरती एजंटची पडताळणी करण्यासाठी, किंवा जादा पैसे घेणे, फसवणूक किंवा बदललेला करार याची तक्रार करण्यासाठी कॉल करा; ई-मेल helpline@owrc.in.
प्रतिसादाचा वेळ: हेल्पलाइन 24x7 चालते.
काम झाले नाही तर: भरती एजंटविरुद्धच्या तक्रारी Protector of Emigrants किंवा Protector General of Emigrants यांच्याकडे, किंवा MADAD पोर्टलवरही नोंदवता येतात.
खर्च: 1800-11-3090 वर टोल-फ्री; इतर क्रमांकांवर शुल्क लागू
eMigrate portal (Protector General of Emigrants, MEA)
परदेशी रोजगारासाठी MEA चे पोर्टल: स्थलांतर मंजुरी (emigration clearance), नोंदणीकृत भरती एजंट आणि परदेशी नियोक्ते.
संकेतस्थळ: emigrate.gov.in
केव्हा वापरावे: कामासाठी परदेशात जाण्यापूर्वी हे वापरून भरती एजंट नोंदणीकृत आहे आणि परदेशी नियोक्त्यावर बंदी नाही याची खात्री करा; उप-एजंटांशी कधीही व्यवहार करू नका.
प्रतिसादाचा वेळ: दर महिन्याच्या पहिल्या बुधवारी, सकाळी 10:00 ते दुपारी 12:00, Protector General of Emigrants यांच्यासोबत स्थलांतरितांसाठी Open House.
काम झाले नाही तर: Protector of Emigrants, Protector General of Emigrants, PBSK यांच्याकडे, किंवा MADAD पोर्टलवर तक्रार करा.
e-Sanad (online attestation and apostille of documents, MEA)
डिजिटल डिपॉझिटरीत उपलब्ध असलेल्या भारतीय दस्तऐवजांची पडताळणी, साक्षांकन आणि अपोस्टील (apostille) करण्यासाठी MEA ची ऑनलाइन सेवा.
फोन: 011-23088403; 011-23088404 संकेतस्थळ: esanad.nic.in
केव्हा वापरावे: भारतात दिलेला दस्तऐवज (उदाहरणार्थ 2014 पासूनची CBSE प्रमाणपत्रे) परदेशात वापरण्यासाठी साक्षांकित किंवा अपोस्टील करून घ्यावा लागतो; ई-मेल support@mea.gov.in.
काम झाले नाही तर: डिजिटल डिपॉझिटरीत नसलेल्या दस्तऐवजांसाठी MEA चा नेहमीचा साक्षांकन आणि अपोस्टीलचा मार्ग लागू होतो, जो तिने नेमलेल्या बाह्य एजन्सींमार्फत चालतो.
खर्च: अपोस्टीलसाठी प्रति दस्तऐवज Rs 50; सामान्य साक्षांकन मोफत; एजन्सी आणि टपाल शुल्क वेगळे
MEA attestation and apostille through outsourced agencies
परदेशात वापरण्यासाठी वैयक्तिक, शैक्षणिक आणि व्यावसायिक दस्तऐवजांच्या साक्षांकनाचा किंवा अपोस्टीलचा नेहमीचा मार्ग.
संकेतस्थळ: mea.gov.in
केव्हा वापरावे: आधी राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाच्या प्राधिकरणाकडून दस्तऐवज प्रमाणित करून घ्या, मग मूळ दस्तऐवज पासपोर्टच्या प्रतीसह MEA च्या अधिकृत एजन्सीकडे द्या (BLS International, Superb Enterprises, IVS Global, Alhind Tours and Travels); MEA थेट कोणतेही दस्तऐवज स्वीकारत नाही.
प्रतिसादाचा वेळ: बराच आधी अर्ज करण्याचा सल्ला MEA देते.
खर्च: अपोस्टील प्रति स्टिकर Rs 50 (MEA), त्याशिवाय एजन्सीचे प्रति दस्तऐवज Rs 84 आणि स्कॅनिंगचे प्रति पान Rs 3; MEA मध्ये साक्षांकन मोफत, त्याशिवाय तेच एजन्सी शुल्क
OCI Services portal (Overseas Citizen of India card)
नवीन OCI नोंदणी, पुन्हा कार्ड देणे, नव्या पासपोर्टनंतरचे बदल, आणि स्थितीची चौकशी यांसाठी ऑनलाइन पोर्टल.
संकेतस्थळ: ociservices.gov.in
केव्हा वापरावे: OCI कार्डसाठी अर्ज करणे, PIO कार्डचे रूपांतर करणे, नवा पासपोर्ट आणि छायाचित्र अपलोड करणे, किंवा अर्जाचा मागोवा घेणे यासाठी हे वापरा; अर्ज परदेशातील भारतीय दूतावासात (Indian Mission) किंवा भारतातील FRRO कडे सादर करा.
प्रतिसादाचा वेळ: सर्वसाधारणपणे OCI नोंदणी प्रमाणपत्र पोच मिळाल्यापासून 60 दिवसांत उपलब्ध होते; नव्या पासपोर्टनंतरचे दस्तऐवज 3 महिन्यांच्या आत अपलोड करावेत.
खर्च: नवीन नोंदणीसाठी परदेशात US$ 275 किंवा भारतात Rs 15,000 (PIO कार्डच्या बदल्यात US$ 100 किंवा Rs 5,500); पासपोर्ट आणि पत्त्यातील बदल विनामूल्य
e-FRRO (Foreigners Regional Registration Office online), FRRO Delhi support
परदेशी नागरिकांसाठी भारतातील ऑनलाइन व्हिसा आणि इमिग्रेशन सेवा: नोंदणी, व्हिसा मुदतवाढ, रूपांतर आणि बाहेर जाण्याचा परवाना (exit permit).
फोन: 011-26711443; 011-26713851 (24x7) संकेतस्थळ: indianfrro.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्ही भारतातील परदेशी नागरिक असाल (परदेशी पती, पत्नी किंवा नातेवाईक यांसह) आणि नोंदणी, व्हिसा मुदतवाढ किंवा exit permit हवा असेल, तर हे वापरा; FRRO Delhi हे East Block-VIII, Level-2, Sector-1, R.K. Puram येथे आहे, ई-मेल frrodli.support@gov.in.
प्रतिसादाचा वेळ: परदेशी नागरिकांना किमान 2 आठवडे आधी अर्ज करण्याचा सल्ला दिला जातो.
काम झाले नाही तर: निकडीच्या किंवा आणीबाणीच्या प्रसंगी थेट FRRO किंवा FRO कार्यालयात जा.
खर्च: शुल्क असल्यास ते ई-मेलने किंवा SMS ने कळवले जाते आणि ऑनलाइन भरले जाते; एजंटची गरज नाही
MEA list of NGOs and law firms to assist distressed NRIs
संकटात असलेल्या भारतीयांना मदत करणाऱ्या परदेशातील स्वयंसेवी संस्था (NGO) आणि कायदा फर्म यांची MEA ची दूतावासनिहाय यादी.
संकेतस्थळ: mea.gov.in
केव्हा वापरावे: वैवाहिक वाद, कौटुंबिक हिंसा, कामगार प्रकरणे किंवा मृत्यू भरपाईचे दावे यांसाठी संबंधित देशातील वकील किंवा मदत करणारी संस्था शोधण्यासाठी हे वापरा.
सरकार आणि नागरी सेवा
CPGRAMS (Centralised Public Grievance Redress and Monitoring System)
केंद्र सरकारच्या कोणत्याही मंत्रालयाविरुद्ध किंवा विभागाविरुद्ध तक्रार नोंदवण्यासाठी ऑनलाइन पोर्टल.
संकेतस्थळ: pgportal.gov.in
केव्हा वापरावे: केंद्र सरकारच्या कार्यालयाने तुमच्या अडचणीवर कारवाई केलेली नाही; न्यायप्रविष्ट बाबी, न्यायालयाचे निकाल, वैयक्तिक किंवा कौटुंबिक वाद, किंवा RTI बाबी यांसाठी नाही.
प्रतिसादाचा वेळ: तक्रारीचे निवारण 21 दिवसांत व्हायला हवे, उशीर झाल्यास कारणे देणाऱ्या अंतरिम उत्तरासह; अपील 30 दिवसांत दाखल करायचे असते.
काम झाले नाही तर: तक्रार ज्या प्रकारे निकाली काढली त्याने समाधान झाले नाही, तर 30 दिवसांत पोर्टलवर अपील दाखल करा; उशिरासाठी संबंधित मंत्रालयाच्या Director of Public Grievances कडे विषय न्या.
RTI Online (Central Government)
केंद्र सरकारची मंत्रालये, विभाग आणि सार्वजनिक प्राधिकरणे यांच्याकडे RTI अर्ज आणि पहिली अपिले दाखल करण्यासाठी पोर्टल.
फोन: 011-24010690, 011-24010691 (portal help desk, 9:00 AM to 5:30 PM, Monday to Friday) संकेतस्थळ: rtionline.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला केंद्र सरकारच्या संस्थेकडून माहिती किंवा अभिलेख हवे आहेत; दिल्ली सरकारच्या किंवा इतर राज्यांच्या संस्थांसाठी हे वापरू नका, शुल्क परत मिळत नाही.
काम झाले नाही तर: पहिले अपील त्याच पोर्टलवर दाखल करा; प्रथम अपिलीय प्राधिकाऱ्याच्या (First Appellate Authority) निर्णयानंतर, किंवा निर्णयाविना 45 दिवस गेल्यानंतर, केंद्रीय माहिती आयोगासमोर (Central Information Commission) दुसरे अपील दाखल करा.
Central Information Commission (second appeal and complaint under RTI)
केंद्रीय संस्थांसाठी आणि दिल्ली (NCT) मधील सार्वजनिक प्राधिकरणांसाठी माहितीचा अधिकार अधिनियम (RTI Act) खालील दुसरी अपिले आणि तक्रारी ऐकतो.
फोन: 011-26183053 (help desk) संकेतस्थळ: dss.cic.gov.in
केव्हा वापरावे: प्रथम अपिलीय प्राधिकाऱ्याने तुमचे RTI अपील फेटाळले आहे किंवा 45 दिवसांत त्यावर निर्णय दिलेला नाही.
प्रतिसादाचा वेळ: दुसरे अपील प्रथम अपिलीय प्राधिकाऱ्याचा निर्णय मिळाल्यापासून 90 दिवसांच्या आत, किंवा पहिल्या अपिलाचे 45 दिवस निर्णयाविना संपल्यानंतर 90 दिवसांच्या आत; पुरेसे कारण असल्यास उशीर माफ केला जाऊ शकतो.
खर्च: मोफत: दुसऱ्या अपिलासाठी किंवा तक्रारीसाठी शुल्क नाही
Delhi RTI Online Portal
दिल्ली राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र सरकारचे (Government of NCT of Delhi) विभाग आणि सार्वजनिक प्राधिकरणे यांच्याकडे RTI अर्ज आणि पहिली अपिले दाखल करण्यासाठी पोर्टल.
फोन: 011-23392726, 011-23392421 (help desk, 09:30 to 18:00 on working days) संकेतस्थळ: rtionline.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला दिल्ली सरकारच्या विभागाकडून माहिती हवी आहे; केंद्र सरकारच्या किंवा इतर राज्यांच्या संस्थांसाठी नाही, शुल्क परत मिळत नाही.
काम झाले नाही तर: पहिल्या अपिलानंतर दुसरे अपील फक्त केंद्रीय माहिती आयोगाकडेच (Central Information Commission) करता येते, Public Grievances Commission कडे नाही.
Delhi Government PGMS (Public Grievance Redress and Monitoring System)
दिल्ली राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र सरकारच्या कोणत्याही विभागाकडे तक्रार नोंदवण्यासाठी 24x7 सुरू असलेले ऑनलाइन पोर्टल.
संकेतस्थळ: pgms.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्ली सरकारचा विभाग सेवा देण्यात अपयशी ठरला आहे; न्यायप्रविष्ट, कौटुंबिक, सेवाविषयक किंवा RTI बाबींसाठी नाही.
CM Jan Sunwai Portal and CM Helpline 1902 (Delhi)
दिल्ली सरकारच्या कार्यालयांविरुद्धच्या तक्रारी नोंदवण्यासाठी आणि त्यांचा मागोवा घेण्यासाठी दिल्लीच्या मुख्यमंत्र्यांचे तक्रार पोर्टल, ॲप आणि हेल्पलाइन.
फोन: 1902 संकेतस्थळ: cmjansunwai.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला नागरी सेवांविषयीची किंवा विभागाविषयीची तक्रार मुख्यमंत्री कार्यालयाकडे न्यायची आहे; RTI, न्यायप्रविष्ट बाबी किंवा सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या सेवाविषयक बाबींसाठी नाही.
काम झाले नाही तर: ठरलेल्या मुदतीत तक्रार सुटली नाही, तर पोर्टलवर स्मरणपत्र पाठवा; तक्रार नीट निकाली काढली गेली नसेल तर तसा अभिप्राय द्या, जेणेकरून वरिष्ठ अधिकारी ती पुन्हा सुरू करू शकतील.
Public Grievances Commission, Delhi
दिल्ली सरकारचे विभाग, स्थानिक संस्था आणि दिल्ली पोलीस यांच्या अधिकाऱ्यांविरुद्धच्या तक्रारी ऐकणारी स्वतंत्र संस्था.
फोन: 011-23379900, 011-23379901 संकेतस्थळ: pgc.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: विभागाचे स्वतःचे तक्रार निवारणाचे मार्ग वापरून झाले आहेत आणि अडचण कायम आहे; न्यायप्रविष्ट, निनावी किंवा सेवाविषयक बाबींसाठी नाही.
प्रतिसादाचा वेळ: सर्वसाधारणपणे विभागाकडून 7 दिवसांत अहवाल मागवला जातो आणि प्रकरण 4 ते 5 आठवड्यांत सुनावणीसाठी लावले जाते.
खर्च: मोफत: तक्रार अर्जासाठी शुल्क नाही
MCD Citizen's Call Centre and MCD311 app
नागरी तक्रारी आणि महापालिका सेवांसाठी दिल्ली महानगरपालिकेचे (Municipal Corporation of Delhi) कॉल सेंटर, ॲप आणि पोर्टल.
फोन: 155305 संकेतस्थळ: mcdonline.nic.in
केव्हा वापरावे: MCD क्षेत्रातील स्वच्छता, रस्ते, पथदिवे, मालमत्ता कर, जन्म आणि मृत्यू प्रमाणपत्रे आणि महापालिकेशी संबंधित इतर अडचणींसाठी.
DDA Helpline and public hearing
घरे, जमीन आणि वाटप यांविषयीच्या बाबींसाठी दिल्ली विकास प्राधिकरणाची (Delhi Development Authority) हेल्पलाइन आणि तक्रार संपर्क.
फोन: 1800110332 संकेतस्थळ: dda.gov.in
केव्हा वापरावे: DDA सदनिका, भूखंड, रूपांतर (conversion), वाटप किंवा परतावा यांविषयीच्या अडचणींसाठी.
काम झाले नाही तर: DDA मधील, पूर्वनियोजित वेळ न घेता येता येणाऱ्या जनसुनावणीला हजर राहा: अधिकारी दर सोमवारी आणि गुरुवारी, दुपारी 2:30 ते 4:30; Vice Chairman दर सोमवारी, दुपारी 2:30 ते 4:30.
Delhi Jal Board Helpline 1916
पाण्याची बिले, पाणीपुरवठा, टँकर, पाणी साचणे, गटाराच्या अडचणी आणि बेकायदेशीर बोअरिंग यांसाठी Delhi Jal Board ची तक्रार लाइन.
फोन: 1916, 1800117118 (toll free); WhatsApp 9650291021; Control Command Centre 8383068300 संकेतस्थळ: delhijalboard.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: पाणी येत नाही, गढूळ पाणी येते, गटार तुंबले आहे, टँकर हवा आहे किंवा पाण्याच्या बिलाची अडचण आहे.
काम झाले नाही तर: बिल, मीटर वाचन किंवा चुकीचे बिल यांच्या अडचणींसाठी Zonal Revenue Officer किंवा संबंधित Joint किंवा Deputy Director यांच्याशी संपर्क साधा.
BSES Rajdhani Power Limited (BRPL) Helpline 19123
दक्षिण आणि पश्चिम दिल्लीतील BRPL ग्राहकांसाठी 24x7 वीज हेल्पलाइन.
फोन: 19123 (24x7 toll free); WhatsApp 8800919123; emergency and streetlight 011-49516707 संकेतस्थळ: bsesdelhi.com
केव्हा वापरावे: तुमचे बिल BSES Rajdhani चे असेल, तर वीजपुरवठा खंडित होणे, बिल, मीटर किंवा नवीन जोडणी यांविषयीच्या तक्रारींसाठी.
काम झाले नाही तर: वीज वितरण कंपनीने (discom) तक्रार सोडवली नाही, तर BRPL साठीच्या Consumer Grievance Redressal Forum (CGRF) समोर तक्रार दाखल करा.
BSES Yamuna Power Limited (BYPL) Helpline 19122
पूर्व आणि मध्य दिल्लीतील BYPL ग्राहकांसाठी 24x7 वीज हेल्पलाइन.
फोन: 19122 (24x7); streetlight emergency 011-41999808 संकेतस्थळ: bsesdelhi.com
केव्हा वापरावे: तुमचे बिल BSES Yamuna चे असेल, तर वीजपुरवठा खंडित होणे, बिल, मीटर किंवा नवीन जोडणी यांविषयीच्या तक्रारींसाठी.
काम झाले नाही तर: वीज वितरण कंपनीने (discom) तक्रार सोडवली नाही, तर BYPL साठीच्या Consumer Grievance Redressal Forum (CGRF) समोर तक्रार दाखल करा.
Tata Power-DDL Helpline 19124
उत्तर आणि वायव्य दिल्लीतील Tata Power Delhi Distribution ग्राहकांसाठी वीज हेल्पलाइन.
फोन: 19124, 1800-208-9124 (toll free) संकेतस्थळ: tatapower-ddl.com
केव्हा वापरावे: तुमचे बिल Tata Power-DDL चे असेल, तर वीजपुरवठा खंडित होणे, बिल, मीटर किंवा नवीन जोडणी यांविषयीच्या तक्रारींसाठी.
काम झाले नाही तर: वीज वितरण कंपनीने (discom) तक्रार सोडवली नाही, तर TPDDL साठीच्या Consumer Grievance Redressal Forum (CGRF) समोर तक्रार दाखल करा.
CGRF for Tata Power-DDL (TPDDL)
Tata Power-DDL विरुद्धच्या वीज ग्राहकांच्या तक्रारींवर निर्णय देणारा वैधानिक मंच.
फोन: 9717702316, 011-66112490, 011-66112491 संकेतस्थळ: tatapower-ddl.com
केव्हा वापरावे: Tata Power-DDL ने तुमचा बिल, मीटर, जोडणी किंवा पुरवठ्याचा वाद मिटवलेला नाही; कार्यालय Sub Station Building, New Police Colony, Model Town-II, Delhi 110009 येथे आहे.
काम झाले नाही तर: Electricity Ombudsman, Delhi (वीज लोकपाल) यांच्याकडे निवेदन करा.
Electricity CGRF for NDMC
वीज वितरक म्हणून NDMC विरुद्धच्या वीज ग्राहकांच्या तक्रारींवर निर्णय देणारा वैधानिक मंच.
फोन: 011-23340756 संकेतस्थळ: online.ndmc.gov.in
केव्हा वापरावे: NDMC ने तुमचा वीज बिल, मीटर किंवा जोडणीचा वाद मिटवलेला नाही; कार्यालय Shaheed Bhagat Singh Place, Gole Market, New Delhi येथे आहे.
काम झाले नाही तर: Electricity Ombudsman, Delhi (वीज लोकपाल) यांच्याकडे निवेदन करा.
Electricity Ombudsman, Delhi
CGRF च्या निर्णयाने समाधान न झालेल्या ग्राहकांसाठी वीज अधिनियम, 2003 (Electricity Act, 2003) च्या कलम 42(6) खालील अपिलीय प्राधिकारी.
फोन: 011-26144979 संकेतस्थळ: electricityombudsmandelhi.co.in
केव्हा वापरावे: CGRF ने तुमच्या वीजविषयक तक्रारीचे निवारण केलेले नाही; कार्यालय B-53, Paschimi Marg, Vasant Vihar, New Delhi 110057 येथे आहे.
खर्च: दाखल करण्यापूर्वी CGRF च्या आदेशानुसार देय असलेल्या कोणत्याही रकमेचा एक तृतीयांश भाग वीज वितरण कंपनीकडे (discom) जमा करावा लागतो
Delhi Lokayukta
दिल्लीचे मंत्री, आमदार (MLA) आणि नगरसेवक अशा सार्वजनिक पदाधिकाऱ्यांविरुद्धच्या भ्रष्टाचाराच्या किंवा पदाच्या गैरवापराच्या आरोपांची चौकशी करतो.
फोन: 2337-0865, 2337-0561, 2337-0073 (Delhi code 011) संकेतस्थळ: lokayukta.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमच्याकडे दिल्लीच्या निवडून आलेल्या सार्वजनिक पदाधिकाऱ्याविरुद्ध विशिष्ट पुरावा आहे; यात सनदी अधिकारी किंवा न्यायिक अधिकारी येत नाहीत.
प्रतिसादाचा वेळ: ज्या वर्तनाबद्दल तक्रार आहे त्यापासून 5 वर्षांच्या आत तक्रार केली पाहिजे.
खर्च: न्यायिक मुद्रांकांत Rs 500, विहित नमुन्यातील तक्रार आणि प्रतिज्ञापत्रासह
Delhi Forest Department Green Helpline
झाडे आणि वनांशी संबंधित तक्रारींसाठी दिल्लीच्या वन आणि वन्यजीव विभागाची (Department of Forests and Wildlife) टोल-फ्री हेल्पलाइन.
फोन: 1800118600 संकेतस्थळ: forest.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीत झाडांची बेकायदेशीर तोड किंवा झाडांचे नुकसान, किंवा वन अथवा वन्यजीवांशी संबंधित अडचण कळवण्यासाठी.
Delhi Transport Department (Public Relations Officer)
वाहन चालवण्याचा परवाना, वाहन नोंदणी, परमिट आणि फिटनेस यांविषयीच्या प्रश्नांसाठी दिल्ली परिवहन विभागाचा (Delhi Transport Department) सार्वजनिक संपर्क.
फोन: 011-23994223 संकेतस्थळ: transport.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीतील वाहन चालवण्याचा परवाना, RC, परमिट किंवा रस्ता कर याबद्दल तुमचा प्रश्न किंवा अडचण आहे आणि तुम्हाला विभागाचे कार्यालय हवे आहे.
Parivahan eChallan portal (MoRTH)
वाहतूक चलन तपासा, ते ऑनलाइन भरा, आणि चुकीच्या किंवा भरूनही न भरलेले दिसणाऱ्या चलनाबद्दल तक्रार तिकीट नोंदवा.
संकेतस्थळ: echallan.parivahan.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला चलनाचा SMS येतो आणि ते खरे आहे का हे तपासायचे आहे, ते भरायचे आहे, किंवा चुकीचा वाहन क्रमांक, दोनदा भरणा किंवा पुरावा नसणे याची माहिती Grievance System (Complaint दुवा) मार्फत द्यायची आहे.
Delhi Traffic Police helpline
दिल्लीतील वाहतुकीविषयीच्या तक्रारी, प्रश्न आणि माहिती, फोन, WhatsApp किंवा ई-मेलद्वारे.
फोन: 1095 / 011-25844444; WhatsApp 8750871493 संकेतस्थळ: traffic.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीतील वाहतुकीविषयीच्या कोणत्याही तक्रारीसाठी, प्रश्नासाठी किंवा सूचनेसाठी; तक्रारी grievance.traffic@delhipolice.gov.in वर आणि माहितीच्या विनंत्या info.traffic@delhipolice.gov.in वर ई-मेलनेही पाठवता येतात.
Delhi Traffic Police: complaint against a wrong challan (Raise Complaint)
चुकीचा वाहन क्रमांक, चुकीचा गुन्हा किंवा सदोष पुरावा यांसाठी दिल्लीच्या वाहतूक चलनाला हरकत घेण्याचा ऑनलाइन अर्ज.
फोन: 1095 / 011-25844444 संकेतस्थळ: traffic.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीच्या चलनात चुकीचा वाहन क्रमांक, चुकीचा गुन्हा, पुराव्यातील अडचण, किंवा क्रमांक तुमचा पण वाहन तुमचे नाही असे दिसते; चलन क्रमांक आणि पुष्टी देणारे चित्र (2 MB पेक्षा कमी) तयार ठेवा.
काम झाले नाही तर: Delhi Traffic Police च्या FAQ मध्ये नमूद आहे की चलन अन्याय्य आहे असे तुम्हाला वाटत असेल, तर तुम्ही त्याला न्यायालयातही आव्हान देऊ शकता.
Delhi Traffic Police: pay pending challan or notice
दिल्लीची प्रलंबित वाहतूक चलने आणि नोटिसा पाहण्यासाठी आणि भरण्यासाठी, तसेच भरण्याची स्थिती तपासण्यासाठी अधिकृत पान.
फोन: 1095 / 011-25844444 संकेतस्थळ: traffic.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला दिल्लीची वाहतूक नोटीस किंवा चलन ऑनलाइन भरायचे आहे, किंवा भरणा पूर्ण झाला याची खात्री करायची आहे (traffic.delhipolice.gov.in/notice/check-payment येथे Check Payment Status).
Delhi Traffic Police: towed or impounded vehicle
टो करून नेलेले वाहन कुठे आहे आणि ते सोडवून घेण्यासाठी किती रक्कम भरावी लागेल हे जाणून घ्या.
फोन: 1095 / 011-25844444 संकेतस्थळ: traffic.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमचे उभे केलेले वाहन जागेवर नाही आणि ते दिल्लीत टो करून नेले गेले असण्याची शक्यता आहे: जवळच्या Traffic Circle शी किंवा हेल्पलाइनशी संपर्क साधा, किंवा Check Towed/Impounded Vehicle हे पान वापरा.
प्रतिसादाचा वेळ: टो केल्यापासून किंवा जप्त केल्यापासून 48 तासांनंतर प्रतिदिन ताबा शुल्क लागू होते.
खर्च: उल्लंघनाची तडजोड रक्कम (compounding amount) आणि त्याशिवाय टोइंग शुल्क: दुचाकी Rs 200, कार/जीप/व्हॅन Rs 400, हलके मालवाहू वाहन Rs 1000, मध्यम आणि जड वाहने Rs 1500, मल्टी ॲक्सल ट्रेलर Rs 2000.
Delhi Traffic Police: complaint of corruption against traffic staff
दिल्ली वाहतूक पोलीस कर्मचाऱ्यांनी लाच मागणे किंवा त्यांचा भ्रष्टाचार याबद्दलची लेखी किंवा ई-मेल तक्रार.
संकेतस्थळ: traffic.delhipolice.gov.in
केव्हा वापरावे: वाहतूक पोलीस अधिकारी लाच मागतो: Addl. Commissioner of Police/Traffic (HQ), Delhi Traffic Police Headquarters, Dev Prakash Shastri Marg, Todapur, Delhi 110012 येथे लिहा, किंवा addlcp.tfchq@delhipolice.gov.in वर ई-मेल करा.
Virtual Courts (traffic challans): Delhi Traffic Department and Delhi Notice Department
ऑनलाइन न्यायालय, जिथे न्यायालयाकडे पाठवलेले वाहतूक चलन दंड म्हणून भरता येते किंवा त्याला आव्हान देता येते.
संकेतस्थळ: vcourts.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमचे दिल्लीचे चलन किंवा नोटीस Virtual Court मध्ये आहे असा SMS तुम्हाला येतो: चलनांसाठी Delhi (Traffic Department) किंवा नोटिसांसाठी Delhi (Notice Department) निवडा, मोबाइल, CNR, पक्षकाराचे नाव किंवा चलन/वाहन क्रमांक यांनी शोधा, मग दंड भरा किंवा आव्हान देण्याचा पर्याय निवडा; मदतीसाठी ई-मेल supportdel-vcourts@indiancourts.nic.in.
प्रतिसादाचा वेळ: दंड ऑनलाइन भरल्यानंतर प्रकरण तात्काळ निकाली निघते आणि लगेच पावती दिली जाते.
काम झाले नाही तर: दंड मान्य नसेल, तर 'I wish to contest the case' निवडा; OTP पडताळणीनंतर प्रकरण नियमित न्यायालयाकडे वर्ग होते आणि तुम्हाला न्यायालयाचे नाव आणि तारीख दाखवली जाते.
Sarathi Parivahan (driving licence services)
शिकाऊ परवाना, वाहन चालवण्याचा परवाना, नूतनीकरण, दुसरी प्रत आणि मोबाइल क्रमांक बदलणे यांसाठी केंद्रीय पोर्टल, दिल्लीसह राज्यनिहाय.
संकेतस्थळ: sarathi.parivahan.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला वाहन चालवण्याच्या परवान्यासाठी अर्ज करायचा आहे, त्याचे नूतनीकरण करायचे आहे किंवा त्यावरील मोबाइल क्रमांक बदलायचा आहे (sarathi.parivahan.gov.in/sarathiservice/mobNumUpdpub.do); फक्त parivahan.gov.in आणि NextGen mParivahan ॲप वापरा, त्यांच्यासारखी दिसणारी संकेतस्थळे नको.
Vahan Parivahan (vehicle registration services and mobile number update)
वाहन नोंदणी (RC) सेवा, वाहनाचा तपशील आणि मालकाचा मोबाइल क्रमांक बदलणे यांसाठी केंद्रीय पोर्टल.
संकेतस्थळ: vahan.parivahan.gov.in
केव्हा वापरावे: चलनाचे SMS किंवा RC विषयीच्या सूचना जुन्या क्रमांकावर जातात, किंवा तुम्हाला तुमच्या वाहनाचा नोंदणीकृत तपशील पाहायचा आहे (vahan.parivahan.gov.in/nrservices); RTO मध्ये न जाता मोबाइल क्रमांक ऑनलाइन बदलता येतो.
UIDAI Aadhaar helpline
Aadhaar नोंदणी, बदल, डाउनलोड आणि तक्रारी यांसाठी मदत.
फोन: 1947 (toll free) संकेतस्थळ: uidai.gov.in
केव्हा वापरावे: Aadhaar चा तपशील चुकीचा आहे, बदल अडकला आहे, किंवा तुम्हाला तक्रार दाखल करायची आहे: 1947 वर कॉल करा, help@uidai.gov.in वर ई-मेल करा, किंवा uidai.gov.in वरील 'File a grievance' वापरा.
प्रतिसादाचा वेळ: 5 ते 17 वर्षे वयाच्या मुलांसाठीचे Mandatory Biometric Update (सक्तीचे बायोमेट्रिक अद्ययावतीकरण) 30/09/2027 पर्यंत विनामूल्य आहे.
खर्च: कॉल टोल-फ्री आहे; पत्त्यातील ऑनलाइन बदलासाठी Rs 75 शुल्क दाखवले जाते.
e-District Delhi
प्रमाणपत्रे आणि इतर सेवांसाठी ऑनलाइन अर्ज करण्यासाठी आणि दिलेल्या प्रमाणपत्रांची पडताळणी करण्यासाठी दिल्ली सरकारचे पोर्टल.
संकेतस्थळ: edistrict.delhigovt.nic.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला दिल्लीच्या महसूल विभागाकडून (Delhi Revenue Department) उत्पन्न, OBC, SC/ST, अधिवास, राष्ट्रीयत्व, हयात सदस्य किंवा पतदारी (solvency) प्रमाणपत्र, विवाह नोंदणी, किंवा जन्म अथवा मृत्यूच्या उशिरा नोंदणीसाठीचा आदेश हवा आहे.
Delhi Revenue Department: property registration at Sub-Registrar offices
नोंदणी अधिनियम, 1908 (Registration Act, 1908) खाली विक्रीखते, बक्षीसपत्रे, मृत्युपत्रे आणि अभिहस्तांतरणपत्रे (conveyance deeds) यांची नोंदणी.
संकेतस्थळ: revenue.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्ही दिल्लीत मालमत्ता खरेदी करत आहात, बक्षीस देत आहात किंवा मृत्युपत्राने देत आहात: संबंधित जिल्ह्याच्या Sub-Registrar कार्यालयात अर्ज करा, दोन्ही पक्ष, दोन साक्षीदार आणि ओळखपत्रे हजर ठेवून.
प्रतिसादाचा वेळ: प्रतिसादाचा वेळ सर्वसाधारणपणे 15 दिवसांच्या आत असे नमूद आहे.
Directorate of Vigilance, GNCT of Delhi
दिल्ली सरकारच्या अधिकाऱ्यांविरुद्धच्या दक्षता तक्रारी; ऑनलाइन Vigilance Complaint Information Management System (VCIMS) ही प्रणालीही चालवते.
फोन: 011-23392075 / 011-23392353 संकेतस्थळ: vigilance.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला दिल्ली सरकारच्या कर्मचाऱ्याचे गैरवर्तन किंवा भ्रष्टाचार कळवायचा आहे: VCIMS (vcims.delhi.gov.in) वर दाखल करा, dvigil@nic.in वर ई-मेल करा, किंवा 4th Floor, C Wing, Delhi Sachivalaya, New Delhi येथे लिहा.
Anti Corruption Branch, GNCT of Delhi
दिल्लीतील लोकसेवकांविरुद्धच्या लाचखोरीच्या आणि भ्रष्टाचाराच्या तक्रारींवर कारवाई करणारी पोलीस शाखा.
फोन: Duty Officer 011-23812905 / 011-23812906 संकेतस्थळ: vigilance.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: दिल्लीतील लोकसेवक लाच मागतो: Duty Officer शी संपर्क साधा किंवा Anti Corruption Branch, Vikas Bhawan-II, 5th Floor, Upper Bela Road, Civil Lines, Delhi 110054 येथे भेट द्या.
Lokpal of India
लोकपाल आणि लोकायुक्त अधिनियम, 2013 (Lokpal and Lokayuktas Act, 2013) खालील वैधानिक संस्था, जी तिच्या Lodge a Complaint सुविधेमार्फत भ्रष्टाचाराच्या तक्रारी स्वीकारते.
संकेतस्थळ: lokpal.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमची भ्रष्टाचाराची तक्रार लोकपाल आणि लोकायुक्त अधिनियम, 2013 खाली येते; तक्रार अधिसूचित विहित नमुन्यातच असली पाहिजे, कारण Lokpal फक्त त्याच नमुन्यातील तक्रारींवर प्रक्रिया करते.
Chief Electoral Officer, Delhi: voter list and Special Intensive Revision (SIR)
मतदार यादी सेवांसाठी दिल्ली निवडणूक कार्यालयाचे संकेतस्थळ; यात SIR साठी 2002 च्या मतदार यादीत तुमचे नाव शोधण्याची सोयही आहे.
संकेतस्थळ: ceodelhi.gov.in
केव्हा वापरावे: Booth Level Officer SIR चा गणना अर्ज (enumeration form) घेऊन येतो: तुमचा तपशील (नातेवाइकाचे नाव, AC चे नाव आणि क्रमांक, भाग क्रमांक, अनुक्रमांक) 2002 च्या दिल्ली यादीत शोधा, किंवा तुम्ही 2002 नंतर दिल्लीत आला असाल तर तुमच्या मूळ राज्याच्या शेवटच्या SIR यादीत शोधा.
न्यायालये आणि मोफत कायदेशीर मदत
NALSA Legal Aid Helpline 15100
तातडीच्या कायदेशीर मदतीसाठी आणि मोफत कायदेशीर मदतीसाठी राष्ट्रीय विधी सेवा प्राधिकरणाची (National Legal Services Authority) राष्ट्रीय टोल-फ्री हेल्पलाइन.
फोन: 15100 संकेतस्थळ: nalsa15100.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला तातडीची कायदेशीर मदत हवी असेल किंवा भारतात कुठेही मोफत कायदेशीर मदतीचा वकील कसा मिळवायचा हे जाणून घ्यायचे असेल तेव्हा कॉल करा.
काम झाले नाही तर: तुमच्या जिल्हा न्यायालयातील जिल्हा विधी सेवा प्राधिकरणाकडे (District Legal Services Authority) लेखी किंवा ऑनलाइन अर्ज करा, किंवा NALSA ला nalsa-dla@nic.in वर ई-मेल करा.
खर्च: मोफत
NALSA online legal aid application (Legal Services Management System, LSMS)
भारतातील कोणत्याही विधी सेवा प्राधिकरणाकडून मोफत कायदेशीर मदतीचा वकील मिळवण्यासाठी ऑनलाइन अर्ज; NALSA Legal Services ॲपवरही उपलब्ध.
फोन: 011-23382778, 23071450, 23382121 (NALSA office) संकेतस्थळ: scourtapp.nic.in
केव्हा वापरावे: तुम्ही मोफत कायदेशीर मदतीसाठी पात्र आहात आणि न्यायालय संकुलात न जाता अर्ज करायचा आहे.
काम झाले नाही तर: कायदेशीर मदत नाकारली गेली, तर संबंधित प्राधिकरणाच्या किंवा समितीच्या अध्यक्षांकडे (Chairman), किंवा राज्य विधी सेवा प्राधिकरणाच्या कार्यकारी अध्यक्षांकडे (Executive Chairman) अपील करा.
खर्च: मोफत
NALSA online victim compensation application
गुन्ह्याच्या बळींना भरपाईसाठी अर्ज करता यावा म्हणून NALSA च्या विधी सेवा पोर्टलवरील ऑनलाइन अर्ज.
संकेतस्थळ: scourtapp.nic.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला किंवा तुमच्यावर अवलंबून असलेल्या व्यक्तीला गुन्ह्यामुळे नुकसान किंवा इजा झाली आहे आणि बळी भरपाई योजनेखाली भरपाई मागायची आहे.
Who can get free legal aid (Section 12, Legal Services Authorities Act, 1987)
मोफत वकील कोणाला मिळतो याची यादी: SC/ST चे सदस्य, महिला, मुले, दिव्यांग व्यक्ती किंवा कोठडीतील व्यक्ती, कामगार, मानवी तस्करीचे आणि आपत्तीचे बळी, कमी उत्पन्न असलेल्या व्यक्ती.
फोन: 15100 संकेतस्थळ: nalsa.gov.in
केव्हा वापरावे: वकील नेमण्यापूर्वी हे तपासा: महिला, मुले, SC/ST चे सदस्य आणि कोठडीतील व्यक्ती त्यांचे उत्पन्न काहीही असले तरी पात्र ठरतात.
काम झाले नाही तर: मदत नाकारली गेली, तर प्राधिकरणाच्या किंवा समितीच्या अध्यक्षांकडे किंवा राज्य विधी सेवा प्राधिकरणाच्या कार्यकारी अध्यक्षांकडे अपील करा; त्यांचा निर्णय अंतिम असतो.
खर्च: मोफत (न्यायालय शुल्क, प्रक्रिया शुल्क आणि वकिलाचे शुल्क विधी सेवा संस्था सोसते)
Delhi State Legal Services Authority (DSLSA) and helpline 1516
दिल्लीत फोनवर मोफत कायदेशीर सल्ला आणि मोफत कायदेशीर मदतीचे वकील; कार्यालय 3rd Floor, Rouse Avenue District Court Complex येथे.
फोन: 1516 (24x7, toll-free), 15100, 9870101337 संकेतस्थळ: dslsa.org
केव्हा वापरावे: दिल्लीतील कोणत्याही बाबीवर कायदेशीर सल्ल्यासाठी कॉल करा, किंवा तुम्ही महिला, मूल, SC/ST चे सदस्य असाल, कोठडीत असाल, किंवा वर्षाला Rs 3 लाखांपेक्षा कमी कमावत असाल (ज्येष्ठ नागरिक आणि ट्रान्सजेंडर व्यक्तींसाठी Rs 4 लाख), तर मोफत वकिलासाठी अर्ज करा.
काम झाले नाही तर: कायदेशीर मदतीच्या वकिलाविरुद्धची तक्रार संबंधित जिल्हा विधी सेवा प्राधिकरणाकडे जाते; कायदेशीर मदत नाकारल्याविरुद्ध प्राधिकरणाच्या अध्यक्षांकडे किंवा DSLSA च्या कार्यकारी अध्यक्षांकडे अपील करता येते.
खर्च: मोफत
District Legal Services Authorities (DLSA) in Delhi: find yours
दिल्लीच्या प्रत्येक जिल्हा न्यायालय संकुलातील दर्शनी कार्यालये (front offices), जी कायदेशीर मदतीचे अर्ज स्वीकारतात; DSLSA चे साधन पोलीस ठाण्यावरून तुमचे DLSA शोधून देते.
फोन: 1516 संकेतस्थळ: dslsa.org
केव्हा वापरावे: तुम्हाला दिल्लीतील तुमच्या स्वतःच्या जिल्ह्यात मोफत वकील, बळी भरपाई किंवा लोक अदालत यांसाठी प्रत्यक्ष जाऊन अर्ज करायचा आहे.
काम झाले नाही तर: Rouse Avenue District Court Complex येथील DSLSA च्या मध्यवर्ती कार्यालयात जा किंवा 1516 वर कॉल करा.
खर्च: मोफत
Delhi Victim Compensation Scheme, 2018 (through DLSA)
ॲसिड हल्ल्याच्या बळींसह दिल्लीतील गुन्ह्यांच्या बळींसाठी भरपाई, जिचा निर्णय जिल्हा विधी सेवा प्राधिकरणाचे सचिव घेतात.
फोन: 1516 संकेतस्थळ: dslsa.org
केव्हा वापरावे: संबंधित जिल्हा न्यायालयाच्या DLSA कडे अर्ज करा; दावा SHO च्या शिफारशीवरून किंवा न्यायालयाच्या आदेशावरूनही येऊ शकतो.
प्रतिसादाचा वेळ: DSLSA च्या म्हणण्यानुसार भरपाईच्या आदेशापासून 24 तासांच्या आत रक्कम दिली जाते; ॲसिड हल्ल्याची भरपाई 3 महिन्यांच्या आत मंजूर केली जाते.
Supreme Court Legal Services Committee (SCLSC)
कलम 12 खाली पात्र असलेल्या व्यक्तींसाठी भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयातील प्रकरणांसाठी मोफत कायदेशीर मदतीचे वकील.
संकेतस्थळ: sclsc.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमचे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात दाखल करायचे आहे किंवा तिथे त्याचा बचाव करायचा आहे आणि तुम्ही पात्र आहात, किंवा तुमचे वार्षिक उत्पन्न Rs 5 लाखांपेक्षा कमी आहे.
खर्च: मोफत
Supreme Court Middle Income Group Legal Aid Society (MIG Scheme)
ज्यांचे एकूण उत्पन्न वर्षाला Rs 12 लाखांपेक्षा जास्त नाही अशा नागरिकांसाठी सर्वोच्च न्यायालयातील प्रकरणांसाठी कमी, निश्चित शुल्कावर काम करणारे पॅनेलवरील वकील.
फोन: 011-23388597 संकेतस्थळ: sci.gov.in
केव्हा वापरावे: मोफत कायदेशीर मदतीसाठी तुमचे उत्पन्न जास्त आहे, पण सर्वोच्च न्यायालयातील नेहमीचे शुल्क तुम्हाला परवडत नाही.
खर्च: सेवा शुल्क Rs 500 आणि त्याशिवाय Rs 750 आकस्मिक खर्चाची ठेव; वकिलाचे शुल्क Society च्या अनुसूचीनुसार (उदाहरणार्थ, नोटिशीच्या टप्प्यापर्यंत SLP चा मसुदा तयार करून दाखल करण्यासाठी एकत्रित Rs 10,000)
Delhi High Court Legal Services Committee (DHCLSC)
दिल्ली उच्च न्यायालयातील प्रकरणांसाठी मोफत कायदेशीर मदतीचे वकील; कार्यालय 34-38, Lawyers Chamber, Delhi High Court येथे.
फोन: 011-23383418, 1516 संकेतस्थळ: dhclsc.org
केव्हा वापरावे: तुमचे प्रकरण दिल्ली उच्च न्यायालयात आहे आणि तुम्ही पात्र आहात (महिला, मुले, SC/ST, कोठडीतील व्यक्ती, Rs 3 लाखांपेक्षा कमी उत्पन्न, किंवा ज्येष्ठ नागरिक आणि ट्रान्सजेंडर व्यक्तींसाठी Rs 4 लाख).
काम झाले नाही तर: DHCLSC च्या संकेतस्थळावरील Reminder/Clarification/Grievances दुवा वापरा; मदत नाकारल्याविरुद्ध समितीच्या अध्यक्षांकडे अपील करता येते.
खर्च: मोफत
Tele-Law (Department of Justice)
Common Service Centre किंवा Tele-Law ॲपमार्फत पॅनेलवरील वकिलाकडून फोनवर किंवा व्हिडिओ कॉलवर मोफत कायदेशीर सल्ला.
फोन: 011-23074401, 011-23070627 संकेतस्थळ: tele-law.in
केव्हा वापरावे: न्यायालयात जायचे की नाही हे ठरवण्यापूर्वी तुम्हाला सल्ला हवा आहे; Common Service Centre मध्ये किंवा Tele-Law for Citizens ॲपवर नोंदणी करा.
प्रतिसादाचा वेळ: भेटीची वेळ सर्वसाधारणपणे दुसऱ्या दिवसासाठी ठरवली जाते; त्याच दिवशी सल्ला मिळणे वकिलाच्या उपलब्धतेवर अवलंबून असते; प्रत्येक वेळ 20 मिनिटांची असते आणि एका प्रकरणात 3 पर्यंत सल्लामसलती होतात.
काम झाले नाही तर: telelaw.grievance@csc.gov.in वर ई-मेल करा किंवा 011-23074401 वर कॉल करा.
खर्च: मोफत
eCourts Services: case status for district and High Courts
कोणत्याही जिल्हा न्यायालयातील किंवा उच्च न्यायालयातील प्रकरणाची स्थिती, पुढील सुनावणीची तारीख आणि आदेश CNR क्रमांकाने तपासा, ऑनलाइन किंवा ॲपवर.
फोन: SMS your CNR number to 9766899899 संकेतस्थळ: services.ecourts.gov.in
केव्हा वापरावे: न्यायालयात न जाता तुम्हाला तुमच्या प्रकरणाची पुढील तारीख किंवा ताजा आदेश जाणून घ्यायचा आहे.
काम झाले नाही तर: प्रकरणाची माहिती उपलब्ध नसेल किंवा चुकीची असेल, तर संबंधित उच्च न्यायालयाच्या Central Project Coordinator ला ई-मेल करा (दिल्ली: cpc-del@aij.gov.in).
eCourts e-Pay
न्यायालय शुल्क, दंड, शास्ती आणि न्यायालयीन ठेवी यांचा ऑनलाइन भरणा.
संकेतस्थळ: pay.ecourts.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला न्यायालय शुल्क, दंड किंवा न्यायालयाने आदेश दिलेली ठेव भरायची आहे आणि ती ऑनलाइन भरायची आहे.
e-Sewa Kendra (court help desk)
प्रकरणाची स्थिती, प्रमाणित प्रतीचे अर्ज, ई-फायलिंगसाठी मदत, ई-पेमेंट आणि मोफत कायदेशीर मदतीबाबत मार्गदर्शन यांसाठी उच्च न्यायालये आणि जिल्हा न्यायालयांमधील मदत कक्ष.
संकेतस्थळ: ecommitteesci.gov.in
केव्हा वापरावे: ऑनलाइन न्यायालयीन सेवा वापरणे तुम्हाला सोपे वाटत नाही आणि न्यायालयात कोणीतरी मदत करावी अशी गरज आहे.
National Judicial Data Grid (NJDG)
भारतभरातील जिल्हा न्यायालये आणि उच्च न्यायालयांमधील प्रलंबित आणि निकाली निघालेल्या प्रकरणांचा सार्वजनिक माहितीसंच.
संकेतस्थळ: njdg.ecourts.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला एखाद्या न्यायालयाची, जिल्ह्याची किंवा राज्याची प्रलंबित आणि निकाली प्रकरणांची आकडेवारी हवी आहे.
Delhi High Court: registry, case information and WhatsApp service
प्रकरणाची स्थिती, सुनावणी याद्या (cause lists), निकाल, e-Visitor Pass आणि सार्वजनिक सूचना यांसाठी दिल्ली उच्च न्यायालयाचे अधिकृत संकेतस्थळ.
फोन: 011-43010101 संकेतस्थळ: delhihighcourt.nic.in
केव्हा वापरावे: तुमचे प्रकरण दिल्ली उच्च न्यायालयात आहे आणि तुम्हाला त्याची स्थिती, सुनावणी यादी किंवा प्रवेश पास हवा आहे.
काम झाले नाही तर: उच्च न्यायालयाच्या संकेतस्थळावरील Feedback अर्ज वापरा किंवा Registrar General, Delhi High Court, Sher Shah Road, New Delhi यांना लिहा.
Delhi High Court e-Filing, e-True Copy and e-Inspection
दिल्ली उच्च न्यायालयात ऑनलाइन दाखल करणे, आदेशांच्या सत्यप्रतींसाठी ऑनलाइन अर्ज, आणि न्यायालयीन फायलींची ऑनलाइन पाहणी.
संकेतस्थळ: dhcefiling.nic.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला दिल्ली उच्च न्यायालयात प्रकरण दाखल करायचे आहे, आदेशाची प्रत मिळवायची आहे (dhcmisc.nic.in/ecopy) किंवा फाइलची पाहणी करायची आहे (dhcmisc.nic.in/inspection).
काम झाले नाही तर: मदतीसाठी उच्च न्यायालयाच्या e-Sewa Kendra शी संपर्क साधा.
Supreme Court of India: case status, cause list and registry
सर्वोच्च न्यायालयातील प्रकरणाची स्थिती, सुनावणी याद्या, दैनंदिन आदेश, निकाल, कॅव्हेट शोध आणि प्रमाणित प्रती यांसाठी अधिकृत संकेतस्थळ.
फोन: 011-23116400, 23116401, 23116402, 23116403 संकेतस्थळ: sci.gov.in
केव्हा वापरावे: तुमचे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात आहे आणि तुम्हाला त्याची स्थिती, सुनावणीची तारीख किंवा आदेश हवे आहेत.
काम झाले नाही तर: Registrar, Supreme Court of India, Tilak Marg, New Delhi 110001 यांना लिहा (supremecourt@nic.in); संकेतस्थळावरील Grievance Status खाली तिचा मागोवा घ्या.
Supreme Court e-Filing (SC-eFM)
भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयात प्रकरणे आणि दस्तऐवज ऑनलाइन दाखल करणे.
संकेतस्थळ: efiling.sci.gov.in
केव्हा वापरावे: सर्वोच्च न्यायालयात याचिका, अपील किंवा दस्तऐवज दाखल करणे, स्वतः किंवा ॲडव्होकेट-ऑन-रेकॉर्डमार्फत; नवी SC-eFM 3.0 प्रणाली efiling3.sci.gov.in येथे आहे.
Supreme Court Reports online (e-SCR)
Supreme Court Reports मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालांचा, शोध घेता येणारा अधिकृत माहितीसंच.
संकेतस्थळ: scr.sci.gov.in
केव्हा वापरावे: तुम्हाला सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालाचा अधिकृत मजकूर वाचायचा आहे किंवा त्याचा संदर्भ द्यायचा आहे.
Lok Adalat and National Lok Adalat (Delhi)
प्रलंबित आणि खटल्यापूर्वीच्या दिवाणी प्रकरणांचा आणि तडजोडयोग्य फौजदारी प्रकरणांचा तडजोडीने निपटारा; दिल्लीतील पुढील National Lok Adalat 12/12/2026 रोजी अधिसूचित आहे.
फोन: 1516, 15100 संकेतस्थळ: dslsa.org
केव्हा वापरावे: प्रलंबित प्रकरण किंवा अद्याप न्यायालयात न गेलेला वाद मिटवण्यास दोन्ही बाजू तयार आहेत; ते लोक अदालतीकडे पाठवण्यास न्यायालयाला सांगा, किंवा त्यासाठी DLSA कडे अर्ज करा.
काम झाले नाही तर: निवाडा अंतिम आणि बंधनकारक असतो आणि त्याविरुद्ध अपील करता येत नाही; तडजोड झाली नाही, तर प्रकरण नियमित न्यायालयाकडे परत जाते.
खर्च: मोफत: न्यायालय शुल्क नाही, आणि प्रकरण मिटल्यास आधी भरलेले न्यायालय शुल्क परत केले जाते
Permanent Lok Adalats, Delhi (public utility services)
रोहिणी, माता सुंदरी लेन (ITO) आणि विकास पुरी येथील तीन संस्था, ज्या Rs 1 कोटीपर्यंतचे सार्वजनिक उपयोगिता सेवांचे वाद मिटवतात किंवा त्यांवर निर्णय देतात.
फोन: 1516 संकेतस्थळ: dslsa.org
केव्हा वापरावे: वीज, पाणी, वाहतूक, दूरसंचार, टपाल, रुग्णालय, विमा, बँकिंग, NBFC, गॅस, शिक्षण किंवा गृहनिर्माण सेवा पुरवठादाराविरुद्ध कोणत्याही न्यायालयात जाण्यापूर्वी वापरा.
काम झाले नाही तर: निवाडा अंतिम आणि बंधनकारक असतो आणि कोणत्याही दाव्यात किंवा अंमलबजावणी कार्यवाहीत त्याला आव्हान देता येत नाही (कलम 22E, विधी सेवा प्राधिकरण अधिनियम (Legal Services Authorities Act)).
खर्च: मोफत (अर्जावर न्यायालय शुल्क नाही)
Pre-institution mediation in commercial disputes (Section 12A, Commercial Courts Act) through DSLSA, DLSAs and DHCLSC
तातडीचा अंतरिम दिलासा न मागणारा Rs 3 लाख किंवा त्याहून अधिक रकमेचा व्यापारी दावा दाखल करण्यापूर्वीची सक्तीची मध्यस्थी.
फोन: 011-23383418 (DHCLSC); 1516 संकेतस्थळ: dslsa.org
केव्हा वापरावे: व्यापारी दावा दाखल करण्यापूर्वी संबंधित जिल्ह्याच्या DLSA कडे किंवा DHCLSC कडे, विहित नमुन्यात ई-मेलने अर्ज करा.
प्रतिसादाचा वेळ: मध्यस्थी अर्जापासून 3 महिन्यांच्या आत पूर्ण झाली पाहिजे, दोन्ही पक्षांच्या संमतीने ही मुदत 2 महिन्यांनी वाढवता येते; हा कालावधी मुदतमर्यादेच्या गणनेतून वगळला जातो.
काम झाले नाही तर: दुसरी बाजू हजर झाली नाही किंवा तिने नकार दिला, तर non-starter report दिला जातो आणि तुम्ही व्यापारी न्यायालयात (Commercial Court) दावा दाखल करू शकता.
खर्च: Rs 1,000 एकदाच भरायचे शुल्क
Court-annexed mediation in Delhi: Samadhan (Delhi High Court Mediation and Conciliation Centre) and Delhi Mediation Centres at district courts
दिल्ली उच्च न्यायालयातील आणि प्रत्येक जिल्हा न्यायालय संकुलातील मध्यस्थी केंद्रे, जिथे प्रशिक्षित मध्यस्थ पक्षकारांना वाद मिटवण्यास मदत करतात.
संकेतस्थळ: dhcmediation.nic.in
केव्हा वापरावे: तुम्ही आणि दुसरी बाजू वाटाघाटीने तडजोड करण्यास तयार आहात; न्यायालये प्रलंबित प्रकरणे येथे पाठवतात, आणि दावा दाखल करण्यापूर्वीची व्यापारी मध्यस्थीही येथेच होते.
काम झाले नाही तर: मध्यस्थी अयशस्वी झाली, तरी न्यायालयात प्रकरण पुढे चालवण्यास तुम्ही मोकळे राहता.
Delhi Dispute Resolution Society (DDRS), Government of NCT of Delhi
न्यायालयात किंवा पोलिसांकडे न जाता वाद मिटवण्यासाठी दिल्ली सरकारची मध्यस्थी केंद्रे; यात खटल्यापूर्वीचे वादही येतात.
फोन: 011-23813782, 23813783, 23813785, 23813778 संकेतस्थळ: ddrs.delhi.gov.in
केव्हा वापरावे: दोन्ही बाजू मध्यस्थीने वाद मिटवण्यास तयार असू शकतील, तेव्हा दिल्लीत न्यायालयांकडे किंवा पोलिसांकडे जाण्यापूर्वी वापरा.
Bar Council of Delhi: complaint against an advocate (Section 35, Advocates Act, 1961)
दिल्लीत नावनोंदणी झालेल्या वकिलाविरुद्ध व्यावसायिक किंवा इतर गैरवर्तनासाठी शिस्तभंगाची तक्रार.
फोन: 011-41752340, 011-43559586; WhatsApp 8851842206 (complaint section) संकेतस्थळ: delhibarcouncil.com
केव्हा वापरावे: तुमच्या वकिलाने तुमची फसवणूक केली आहे, तुमच्या पैशांचा किंवा कागदपत्रांचा गैरवापर केला आहे, किंवा तुमच्या हिताविरुद्ध काम केले आहे; 2/6, Siri Fort Institutional Area, Khel Gaon Marg, New Delhi 110049 येथे तक्रार दाखल करा.
प्रतिसादाचा वेळ: शिस्तपालन समितीने कार्यवाही 1 वर्षाच्या आत पूर्ण केली पाहिजे, अन्यथा ती Bar Council of India कडे वर्ग होते.
काम झाले नाही तर: आदेशापासून 60 दिवसांच्या आत Bar Council of India कडे अपील करा, आणि तिथून 60 दिवसांच्या आत सर्वोच्च न्यायालयाकडे.
खर्च: Rs 2,000 तक्रार शुल्क, आणि त्याशिवाय Rs 50 च्या मुद्रांक कागदावरील प्रतिज्ञापत्र
या पानावर 10/11/2026 रोजी तपासलेल्या अधिकृत हेल्पलाइन आणि पोर्टलची यादी आहे. हा कायदेशीर सल्ला नाही.
← Know the Law