ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਫ਼੍ਰੀਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਖੁਲ੍ਹਵਾਵਾਂ?
ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ (acknowledgement) ਦਾ ਨੰਬਰ, ਉਹ ਥਾਣਾ ਜਾਂ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਜਿਸ ਨੇ ਖਾਤਾ ਫ਼੍ਰੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਪੁੱਛੋ। ਫਿਰ ਉਸ ਜਾਂਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖਾਤਾ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਸਮੇਤ ਲਿਖੋ। ਜੇ ਫ਼੍ਰੀਜ਼ ਜਾਰੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਖਾਤਾ ਖੁਲ੍ਹਵਾਉਣ ਲਈ ਸੰਬੰਧਤ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਕੋਲ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ, ਜਾਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਰਿੱਟ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰੋ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫ਼੍ਰੀਜ਼ 1930 ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਜਾਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਪੋਰਟਲ ਤੇ ਹੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਅਜਨਬੀ ਨੇ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪੈਸਾ ਕਈ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਪਛਾਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਖਾਤਾ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਪਹਿਲਾ ਬਦਲ ਉਸ ਰਕਮ ਤੇ ਲੀਅਨ (lien) ਲਾਉਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਕਾਸੀ ਤੇ ਰੋਕ (debit freeze) ਲਈ ਧਾਰਾ 107 ਹੇਠ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਧਾਰਾ 106 ਹੇਠ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਲਾਏ ਫ਼੍ਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨੁਕਤਾ ਅੰਤਿਮ ਤੌਰ ਤੇ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਚੈਟ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ
- ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਨੰਬਰ, ਉਹ ਥਾਣਾ ਜਾਂ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਜਿਸ ਨੇ ਖਾਤਾ ਫ਼੍ਰੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਪੁੱਛੋ।
- ਆਪਣੀ ਖਾਤਾ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਉਹ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਚੈਟ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ ਜੋ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਜਾਂਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲਿਖੋ, ਅਤੇ ਨਕਲ ਇਸ ਸਬੂਤ ਸਮੇਤ ਰੱਖੋ ਕਿ ਚਿੱਠੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
- ਉਸ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਕਰੋ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਲੀਅਨ ਹੇਠ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
- ਜੇ ਫ਼੍ਰੀਜ਼ ਜਾਰੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਖਾਤਾ ਖੁਲ੍ਹਵਾਉਣ ਲਈ ਸੰਬੰਧਤ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਕੋਲ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ, ਜਾਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਰਿੱਟ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰੋ।
ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਪਬੰਧ
ਕਾਨੂੰਨ: ਧਾਰਾ 106 (ਪੁਰਾਣੀ 102 CrPC), 107, 497 (ਪੁਰਾਣੀ 451 CrPC) ਅਤੇ 503 (ਪੁਰਾਣੀ 457 CrPC), ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਹਿਤਾ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023); ਅਨੁਛੇਦ 226, ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ। Neelkanth Pharma Logistics, ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ, 20/02/2025; Malabar Gold and Diamond Ltd., ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ, 16/01/2026।
ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਅੱਪਡੇਟ: 17/10/2026।
ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਣੋ: 130 ਸਰਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਵਾਬ
ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦਾ ਖੇਤਰ: ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਮੁਕੱਦਮੇ, ਅਪੀਲਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਪਰਾਧ
ਇਹ ਪੰਨਾ 17/10/2026 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।
← ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਣੋ