నా కంపెనీ, LLP లేదా భాగస్వామ్య సంస్థ అప్పులకు నేను వ్యక్తిగతంగా బాధ్యుడినా?
అది వ్యాపార రూపంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఏకైక యజమాని (సోల్ ప్రొప్రైటర్), సాధారణ భాగస్వామ్య సంస్థ భాగస్వాములు పరిమితి లేకుండా వ్యక్తిగతంగా బాధ్యులు. కంపెనీ వాటాదారులు, డైరెక్టర్లు, LLP భాగస్వాములు సాధారణ పరిస్థితుల్లో దాని అప్పులకు బాధ్యులు కారు; కానీ వారు వ్యక్తిగత హామీ ఇచ్చినా, బౌన్స్ అయిన దాని చెక్కులపై సంతకం చేసినా లేదా మోసపూరితంగా వ్యవహరించినా బాధ్యులవుతారు.
బ్యాంకులు సాధారణంగా ప్రమోటర్ల నుంచి వ్యక్తిగత హామీలు తీసుకుంటాయి; కంపెనీ పరిష్కార ప్రక్రియ (రిజల్యూషన్) కొనసాగుతుండగానే హామీదారుపై దివాలా ప్రక్రియ చేపట్టవచ్చు. కంపెనీ చెక్కు బౌన్స్ అయితే, దానిపై సంతకం చేసిన వ్యక్తిని, కంపెనీ వ్యాపార బాధ్యతలు చూస్తున్న వారిని ప్రాసిక్యూట్ చేయవచ్చు. ప్రైవేటు కంపెనీ చెల్లించని ఆదాయపు పన్నును, GSTని దాని డైరెక్టర్ల నుంచి వసూలు చేయవచ్చు; ఆ ఎగవేత తమ తీవ్ర నిర్లక్ష్యం, విధుల దుర్వినియోగం లేదా విధి ఉల్లంఘన వల్ల జరగలేదని వారు రుజువు చేస్తే మాత్రమే మినహాయింపు. ప్రావిడెంట్ ఫండ్, అలాంటి ఇతర చట్టబద్ధ చెల్లింపుల ఎగవేతలకు కూడా బాధ్యతలు చూస్తున్న వ్యక్తులే బాధ్యులవుతారు. రాజీనామా చేసినా, పదవిలో ఉన్న కాలానికి సంబంధించిన బాధ్యత ముగియదు.
ఏం చేయాలి, వరుస క్రమంలో
- మీ వ్యాపార రూపాన్ని గుర్తించండి: ఏకైక యాజమాన్యం, సాధారణ భాగస్వామ్య సంస్థ, కంపెనీ లేదా LLP.
- మీరు ఏకైక యజమాని లేదా సాధారణ భాగస్వామ్య సంస్థ భాగస్వామి అయితే, ప్రతి అప్పును పరిమితి లేని మీ వ్యక్తిగత బాధ్యతగా పరిగణించండి.
- మీరు వ్యక్తిగత హామీ ఇచ్చారా, కంపెనీ లేదా LLP చెక్కుపై సంతకం చేశారా అని చూడండి, ఎందుకంటే ఇవి మిమ్మల్ని వ్యక్తిగతంగా బాధ్యులను చేస్తాయి.
- ఆదాయపు పన్ను, GST, ప్రావిడెంట్ ఫండ్ బకాయిలు చెల్లించారో లేదో సరిచూసుకోండి, ఎందుకంటే అలాంటి ఎగవేతలను డైరెక్టర్ల నుంచి లేదా బాధ్యతలు చూస్తున్న వ్యక్తుల నుంచి వసూలు చేయవచ్చు.
- రాజీనామా చేసిన తర్వాత కూడా మీరు పదవిలో ఉన్న కాలపు రికార్డులను భద్రపరచుకోండి, ఎందుకంటే రాజీనామా ఆ కాలానికి సంబంధించిన బాధ్యతను ముగించదు.
వర్తించే నిబంధనలు
చట్టం: భారతీయ భాగస్వామ్య చట్టం, 1932 (Indian Partnership Act, 1932) లోని సెక్షన్ 25; పరిమిత బాధ్యత భాగస్వామ్య చట్టం, 2008 (Limited Liability Partnership Act, 2008) లోని సెక్షన్ 27, 28, 30; కంపెనీల చట్టం, 2013 (Companies Act, 2013) లోని సెక్షన్ 339; నెగోషియబుల్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ చట్టం, 1881 (Negotiable Instruments Act, 1881) లోని సెక్షన్ 141; ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025 (Income-tax Act, 2025) లోని సెక్షన్ 323 (1961 చట్టంలోని పాత సెక్షన్ 179); కేంద్ర వస్తు, సేవల పన్ను చట్టం, 2017 (Central Goods and Services Tax Act, 2017) లోని సెక్షన్ 89. Lalit Kumar Jain v. Union of India, (2021) 9 SCC 321; Dilip B. Jiwrajka v. Union of India, (2024) 5 SCC 435.
చివరిగా నవీకరించిన తేదీ: 17/10/2026.
చట్టం తెలుసుకోండి: 130 సరళమైన న్యాయ సమాధానాలు
ప్రాక్టీస్ విభాగం: కార్పొరేట్, కంప్లయన్స్ & వాణిజ్యం
ఈ పేజీ 17/10/2026 నాటి చట్టానికి సంబంధించిన అవగాహన సారాంశం. ఇది న్యాయ సలహా కాదు.
← చట్టం తెలుసుకోండి