Lokesh Bhardwaj Law Offices ← എല്ലാ പ്രാക്ടീസ് മേഖലകളും

ഇംഗ്ലീഷിൽ എഴുതിയ ഒരു പേജിന്റെ വിവർത്തനമാണ് ഈ പേജ്. രണ്ടും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുള്ളിടത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് പാഠത്തിനാണ് പ്രാബല്യം. ഇംഗ്ലീഷ് പേജ് വായിക്കുക

Lokesh Bhardwaj Law Offices · അഭിഭാഷകരും നിയമ കൺസൾട്ടന്റുമാരും, ന്യൂഡൽഹി · lokeshbhardwajlawoffices.com
പ്രാക്ടീസ് മേഖല

സ്വത്ത് വിഭജനം: വിഭജന കേസ്, പ്രാഥമിക ഡിക്രിയും അന്തിമ ഡിക്രിയും, കൈവശം, ഇൻജങ്ഷനുകൾ

തങ്ങൾ സംയുക്തമായി സ്വന്തമാക്കിയത് എങ്ങനെ വിഭജിക്കണമെന്ന് സഹ ഉടമകൾക്ക് യോജിക്കാനാകാത്തപ്പോൾ, അത് വിഭജിക്കപ്പെടാനുള്ള അവകാശം നിയമം ഓരോരുത്തർക്കും നൽകുന്നു; സാധ്യമെങ്കിൽ ധാരണയിലൂടെ, അല്ലെങ്കിൽ വിഭജന കേസിലൂടെ.

ചുരുക്കത്തിൽ

നിങ്ങൾ കേൾക്കാനിടയുള്ള പദങ്ങൾ

സഹ ഉടമ, സഹ ഓഹരിക്കാരൻ, കോപാർസനർ (Co-owner, co-sharer and coparcener)
സ്വത്ത് സംയുക്തമായി സ്വന്തമാക്കിയിരിക്കുന്നവർ. മിതാക്ഷര നിയമപ്രകാരം ഹിന്ദു കൂട്ടുകുടുംബ സ്വത്തിൽ ജന്മനാ ഓഹരിയുള്ളയാളാണ് കോപാർസനർ.
metes and bounds പ്രകാരമുള്ള വിഭജനം (Partition by metes and bounds)
സ്വത്തിനെ ഓരോന്നും പ്രത്യേകമായി സ്വന്തമാക്കുന്ന, വേർതിരിച്ച് അതിരുകൾ നിർണയിച്ച ഭാഗങ്ങളായി ഭൗതികമായി വിഭജിക്കൽ.
പ്രാഥമിക ഡിക്രി (Preliminary decree)
കക്ഷികളുടെ അവകാശങ്ങളും ഓഹരികളും പ്രഖ്യാപിക്കുകയും വിഭജനത്തിനുള്ള നിർദേശങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന കോടതിയുടെ ഡിക്രി.
അന്തിമ ഡിക്രി (Final decree)
പ്രാഥമിക ഡിക്രിക്ക് അനുസൃതമായി സ്വത്ത് യഥാർത്ഥത്തിൽ വിഭജിക്കുകയോ അതിന്റെ വിൽപ്പന ഉത്തരവിടുകയോ ചെയ്യുന്ന ഡിക്രി. അതോടെ മാത്രമേ കേസ് അവസാനിക്കൂ.
കമ്മീഷണർ (Commissioner)
സിവിൽ നടപടി നിയമസംഹിത, 1908 ഓർഡർ XXVI ചട്ടം 13 പ്രകാരം സ്വത്ത് വിഭജിച്ച് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ കോടതി നിയമിക്കുന്ന വ്യക്തി.
Owelty (ഓഹരി തുല്യമാക്കൽ തുക)
കൃത്യമായി വിഭജിക്കാനാവാത്ത ഓഹരികൾ തുല്യമാക്കാൻ ഒരു കക്ഷി മറ്റൊരാൾക്ക് നൽകാൻ നിർദേശിക്കപ്പെടുന്ന പണം (ഓർഡർ XXVI ചട്ടം 14(1)).
Mesne profits (അന്യായ കൈവശകാലത്തെ ലാഭം)
അന്യായമായി കൈവശം വെക്കുന്നയാൾ സ്വത്തിൽ നിന്ന് നേടിയതോ നേടാമായിരുന്നതോ ആയ ലാഭം; ഇത് ഉടമയ്ക്ക് നൽകാൻ കോടതിക്ക് ഉത്തരവിടാം.
Lis pendens (കേസ് നിലവിലിരിക്കെ)
ഒരു വസ്തുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള കേസ് നിലനിൽക്കുമ്പോൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആ വസ്തു ഡിക്രിക്ക് വിധേയമായി തുടരുമെന്ന നിയമം (വകുപ്പ് 52, സ്വത്ത് കൈമാറ്റ നിയമം, 1882).
താൽക്കാലിക ഇൻജങ്ഷൻ (Temporary injunction)
കേസ് നിലവിലിരിക്കെ, നശിപ്പിക്കൽ, അന്യാധീനപ്പെടുത്തൽ അല്ലെങ്കിൽ കൈവശത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കൽ എന്നിവ തടയുന്ന, സിവിൽ നടപടി നിയമസംഹിത ഓർഡർ XXXIX പ്രകാരമുള്ള ഉത്തരവ്.
പുറന്തള്ളൽ (Ouster)
ഒരു സഹ ഉടമയെ സംയുക്ത സ്വത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കൽ. കൂട്ടുകുടുംബ സ്വത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട അംഗം, ആ ഒഴിവാക്കൽ തനിക്ക് അറിവായ തീയതി മുതൽ 12 വർഷത്തിനകം കേസ് കൊടുക്കണം (ആർട്ടിക്കിൾ 110, ലിമിറ്റേഷൻ നിയമം, 1963).

വിശദമായി

ഡൽഹിയിൽ സംയുക്തമായി സ്വന്തമാക്കിയ സ്വത്ത് ധാരണയിലൂടെയോ കേസിലൂടെയോ എങ്ങനെ വിഭജിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും, കുടുംബ സ്വത്തുതർക്കത്തോടൊപ്പം പലപ്പോഴും വരുന്ന കൈവശ, ഇൻജങ്ഷൻ കേസുകളും ഈ പേജ് വിശദീകരിക്കുന്നു. ഒരു സിവിൽ കേസിന്റെ പൊതുരൂപം, അതിലെ വാദപത്രങ്ങൾ, തെളിവ്, അപ്പീൽ എന്നിവ സിവിൽ കേസുകൾ എന്ന പേജിലും, അന്തിമ ഡിക്രി നടപ്പാക്കുന്നത് എക്സിക്യൂഷൻ പേജിലും ഉണ്ട്.

സ്വത്ത് വിഭജനം

1. ആർക്ക് ഓഹരി അവകാശപ്പെടാം

2. വിഭജനത്തിനുള്ള വഴികൾ

3. ഡൽഹിയിൽ വിഭജന ആധാരത്തിന്റെ സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും രജിസ്ട്രേഷനും

ഡൽഹി NCT സർക്കാരിന്റെ റവന്യൂ വകുപ്പ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, വിഭജന ആധാരത്തിന്റെ സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടി കക്ഷികൾ അവരവരുടെ ഓഹരികളുടെ അനുപാതത്തിൽ അടയ്ക്കണം; തുക ഡൽഹിയിൽ ബാധകമായ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാമ്പ് നിയമം, 1899 (Indian Stamp Act, 1899) ഒന്നാം പട്ടികയിൽ പറയുന്നതാണ്. ഒരു പ്രത്യേക ആധാരത്തിനുള്ള തുക വകുപ്പിന്റെ ഓൺലൈൻ കാൽക്കുലേറ്റർ നൽകുന്നു. വസ്തുവോ അതിന്റെ ഒരു ഭാഗമോ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശത്തെ സബ് രജിസ്ട്രാറുടെ അടുത്ത് വിഭജന ആധാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം.

4. വാക്കാലുള്ള വിഭജനം എന്ന പ്രതിവാദം

മകളുടെ വിഭജന അവകാശവാദത്തിനെതിരെയുള്ള ഒരു സാധാരണ പ്രതിവാദം, കുടുംബം വളരെ മുമ്പേ വാക്കാൽ വിഭജനം നടത്തിയെന്നതാണ്. അത്തരം വാദം വഞ്ചനാപരമായോ ഒത്തുകളിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ഉണ്ടാക്കാവുന്ന രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്ത മെമ്മോറാണ്ടത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, എളുപ്പത്തിൽ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണെന്നും, അത്തരം വിഭജനം വകുപ്പ് 6(5) പ്രകാരം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്നും സുപ്രീം കോടതി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് (Vineeta Sharma v. Rakesh Sharma, സുപ്രീം കോടതി 11/08/2020-ന് തീർപ്പാക്കിയത്). അനൗപചാരികമായി സ്വത്ത് വിഭജിച്ച കുടുംബം, എല്ലാ അംഗങ്ങളും ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ആ വിഭജനം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത രേഖയിൽ രേഖപ്പെടുത്തണം.

വിഭജന കേസുകളും പ്രാഥമിക, അന്തിമ ഡിക്രികളും

1. ഫോറവും കോടതി ഫീസും

ഡൽഹിയിൽ, വസ്തുവിന്റെ മൂല്യം Rs. 2 കോടി വരെയാണെങ്കിൽ അത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നിടത്ത് അധികാരപരിധിയുള്ള ജില്ലാ കോടതിയിലും, Rs. 2 കോടിയിൽ കൂടുതലാണെങ്കിൽ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ ഒറിജിനൽ വിഭാഗത്തിലും വിഭജന കേസ് ഫയൽ ചെയ്യുന്നു (വകുപ്പ് 5(2), ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി നിയമം, 1966 (Delhi High Court Act, 1966), 2015-ൽ ഭേദഗതി ചെയ്തപ്രകാരം). ഡൽഹിയിൽ ബാധകമായ കോടതി ഫീസ് നിയമം, 1870 (Court-fees Act, 1870) പ്രകാരമാണ് കോടതി ഫീസ് അടയ്ക്കേണ്ടത്; അത് കണക്കാക്കുന്ന രീതി വാദി സംയുക്ത കൈവശത്തിലാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടോ അതോ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; ഫയൽ ചെയ്യുന്നതിനു മുമ്പ് വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അത് കണക്കാക്കണം.

2. സമയപരിധി

സഹ ഉടമസ്ഥത തുടരുന്നിടത്തോളം, വിഭജനം ആവശ്യപ്പെടാനുള്ള ഒരു സഹ ഉടമയുടെ അവകാശവും സാധാരണയായി തുടരുന്നു. എന്നാൽ കൂട്ടുകുടുംബ സ്വത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട ഒരാൾ, ആ ഒഴിവാക്കൽ തനിക്ക് അറിവായ തീയതി മുതൽ 12 വർഷത്തിനകം തന്റെ ഓഹരി നടപ്പാക്കാൻ കേസ് കൊടുക്കണം (ആർട്ടിക്കിൾ 110, ലിമിറ്റേഷൻ നിയമം, 1963); ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള കൈവശ അവകാശവാദം സാധാരണയായി ആർട്ടിക്കിൾ 65 പ്രകാരം 12 വർഷത്തിന് വിധേയമാണ്. അതിനാൽ ഒരു സഹ ഓഹരിക്കാരൻ ദീർഘകാലം പരസ്യമായി മറ്റുള്ളവരെ ഒഴിവാക്കുന്നത് അവർക്ക് അപകടകരമാണ്.

3. ഘട്ടങ്ങൾ

  1. പ്ലെയിന്റ്. അത് ഓരോ വസ്തുവും, ഓരോ സഹ ഓഹരിക്കാരനെയും (എല്ലാവരും കക്ഷികളാകണം), വാദിയുടെ ഓഹരിയും അത് ഉണ്ടാകുന്ന വിധവും പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു; വിഭജനം, പ്രത്യേക കൈവശം, വാടകയുടെ കണക്ക്, ബാധകമെങ്കിൽ mesne profits എന്നിവ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
  2. ഇടക്കാല സംരക്ഷണം. വസ്തു അന്യാധീനപ്പെടുത്തപ്പെടാനോ നശിപ്പിക്കപ്പെടാനോ കേടുവരുത്തപ്പെടാനോ സാധ്യതയുള്ളിടത്തോ, വാദിയെ കൈവശത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുമെന്ന ഭീഷണിയുള്ളിടത്തോ, കോടതിക്ക് താൽക്കാലിക ഇൻജങ്ഷൻ അനുവദിക്കാം (ഓർഡർ XXXIX ചട്ടം 1). ഉത്തരവില്ലെങ്കിൽ പോലും, കേസ് നിലവിലിരിക്കെയുള്ള കൈമാറ്റം ഡിക്രിക്ക് വിധേയമായി തുടരും (വകുപ്പ് 52, സ്വത്ത് കൈമാറ്റ നിയമം).
  3. പത്രിക (written statement), തർക്കവിഷയങ്ങൾ, തെളിവ്, സ്വത്തിന്റെ വ്യാപ്തി, ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിന്റെ സ്വഭാവം, മുമ്പ് നടന്ന ഏതെങ്കിലും വിഭജനം, ഓഹരികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച്.
  4. പ്രാഥമിക ഡിക്രി. കോടതി കക്ഷികളുടെ ഓഹരികൾ പ്രഖ്യാപിച്ച് നിർദേശങ്ങൾ നൽകുന്നു (ഓർഡർ XX ചട്ടം 18(2)). അന്തിമ ഡിക്രിക്ക് മുമ്പ് ഒരു മരണമോ നിയമത്തിലെ മാറ്റമോ മൂലം ഒരു ഓഹരിയിൽ മാറ്റം വന്നാൽ, അന്തിമ ഡിക്രി നടപടികളിൽ കോടതി അത് കണക്കിലെടുക്കുന്നു (Vineeta Sharma v. Rakesh Sharma, സുപ്രീം കോടതി 11/08/2020-ന് തീർപ്പാക്കിയത്).
  5. കമ്മീഷൻ. പ്രഖ്യാപിച്ച അവകാശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വിഭജനം നടത്താൻ കോടതിക്ക് ഒരു കമ്മീഷണറെ നിയമിക്കാം (ഓർഡർ XXVI ചട്ടം 13). കമ്മീഷണർ നിർദേശിച്ച ഓഹരികളായി സ്വത്ത് വിഭജിച്ച് അവ നൽകുന്നു; അധികാരമുണ്ടെങ്കിൽ അവയുടെ മൂല്യം തുല്യമാക്കാൻ തുകകൾ നിശ്ചയിക്കുന്നു; റിപ്പോർട്ടിനെതിരെയുള്ള എതിർപ്പുകൾ കേട്ട് കോടതി അത് സ്ഥിരീകരിക്കുകയോ മാറ്റം വരുത്തുകയോ റദ്ദാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു (ഓർഡർ XXVI ചട്ടം 14).
  6. അന്തിമ ഡിക്രി, സ്ഥിരീകരിച്ച റിപ്പോർട്ടിനനുസരിച്ച്, സ്വത്ത് metes and bounds പ്രകാരം വിഭജിക്കുന്നത്.

4. അന്തിമ ഡിക്രിക്ക് സമയപരിധിയില്ല, sine die മാറ്റിവെക്കലുമില്ല

പ്രാഥമിക ഡിക്രി കൊണ്ട് കേസ് തീർപ്പാകുന്നില്ല. സുപ്രീം കോടതി 13/06/2022-ന് തീർപ്പാക്കിയ Kattukandi Edathil Krishnan v. Kattukandi Edathil Valsan എന്ന കേസിൽ, അന്തിമ ഡിക്രി നടപടികൾ ആരംഭിക്കാൻ സമയപരിധിയില്ലെന്നും ഏതു കക്ഷിക്കും അപേക്ഷിക്കാമെന്നും കോടതി വിധിച്ചു; എന്നാൽ പ്രാഥമിക ഡിക്രിക്ക് ശേഷം കേസ് sine die മാറ്റിവെക്കുന്ന രീതിയെ വിമർശിച്ചു. Shub Karan Bubna v. Sita Saran Bubna, (2009) 9 SCC 689 എന്ന കേസിലെ തന്റെ മുൻ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന്, പ്രാഥമിക ഡിക്രി പാസാക്കി താമസിയാതെ, പ്രത്യേക നടപടികൾ ആവശ്യപ്പെടാതെ സ്വമേധയാ, ഓർഡർ XX ചട്ടം 18 പ്രകാരമുള്ള നടപടികൾക്കായി കേസ് ലിസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ കോടതി വിചാരണക്കോടതികളോട് നിർദേശിച്ചു.

5. സ്വത്ത് വിഭജിക്കാൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ

ഒരു ഫ്ലാറ്റോ ചെറിയ വീടോ പലപ്പോഴും നീതിപൂർവം വിഭജിക്കാൻ കഴിയില്ല. അപ്പോൾ, വിഭജനം ന്യായമായോ സൗകര്യപ്രദമായോ നടത്താൻ കഴിയാതിരിക്കുകയും വിൽപ്പന എല്ലാവർക്കും കൂടുതൽ ഗുണകരമാകുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, പകുതിയോ അതിലധികമോ താൽപ്പര്യമുള്ള ഓഹരിയുടമകളുടെ അപേക്ഷയിൽ, വിൽപ്പനയ്ക്കും വിൽപ്പനത്തുകയുടെ വിതരണത്തിനും നിർദേശിക്കാൻ വിഭജന നിയമം, 1893 കോടതിയെ അനുവദിക്കുന്നു (വകുപ്പ് 2). വിൽപ്പന ആവശ്യപ്പെടുന്നവരുടെ ഓഹരി വാങ്ങാൻ മറ്റേതെങ്കിലും ഓഹരിയുടമ അപേക്ഷിച്ചാൽ, കോടതി അതിന്റെ മൂല്യം നിർണയിച്ച് അയാൾക്ക് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു; പലരും അപേക്ഷിച്ചാൽ, മൂല്യനിർണയത്തിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന തുക വിളിക്കുന്നയാൾക്ക് ലഭിക്കും (വകുപ്പ് 3). ഒരു കുടുംബ താമസവീട്ടിൽ ഒരു അന്യൻ ഓഹരി വാങ്ങി വിഭജനത്തിന് കേസ് കൊടുക്കുന്നിടത്ത്, ഒരു കുടുംബാംഗത്തിന് മൂല്യനിർണയ പ്രകാരം അയാളുടെ ഓഹരി വാങ്ങാമെന്ന് ഏറ്റെടുക്കാം (വകുപ്പ് 4). വിൽപ്പന കോടതി നിശ്ചയിക്കുന്ന കരുതൽ ലേലത്തുകയ്ക്ക് വിധേയമാണ്; ഓഹരിയുടമകൾക്ക് ലേലം വിളിക്കാം (വകുപ്പ് 6); കോടതിക്ക് സ്വത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം വിഭജിച്ച് ബാക്കി വിൽക്കാം (വകുപ്പ് 9).

സ്വത്തിന്റെ കുടുംബ ഒത്തുതീർപ്പ്

പല വിഭജന കേസുകളും ഒത്തുതീർപ്പിൽ അവസാനിക്കുന്നു; പലതും ഒരിക്കലും ഫയൽ ചെയ്യേണ്ടതില്ലായിരുന്നു. ഒരു ഡിക്രിക്ക് കഴിയാത്തത് ഒത്തുതീർപ്പിന് ചെയ്യാനാകും: ഒരു വസ്തു അതിൽ താമസിക്കുന്ന അംഗത്തിന് നൽകി മറ്റൊരാൾക്ക് പകരം ഒരു ബിസിനസോ പണമോ നൽകാം, ഒഴിഞ്ഞുകൊടുക്കാനുള്ള തീയതികൾ നിശ്ചയിക്കാം, നിലവിലുള്ള എല്ലാ കേസുകളും ഒറ്റയടിക്ക് അവസാനിപ്പിക്കാം. സത്യസന്ധവും സ്വമേധയാ ഉള്ളതുമായ കുടുംബ ക്രമീകരണങ്ങളോട് കോടതികൾ ശക്തമായി അനുകൂലമായ നിലപാടെടുക്കുന്നുവെന്ന് സുപ്രീം കോടതി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് (Kale v. Deputy Director of Consolidation, (1976) 3 SCC 119).

നല്ല ഒത്തുതീർപ്പ് ആധാരത്തിൽ എന്തുണ്ടാകണം, ഡൽഹിയിലെ സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടി, രജിസ്ട്രേഷൻ സ്ഥിതി, ഒത്തുതീർപ്പുകൾ റദ്ദാക്കപ്പെടാൻ ഇടയാക്കുന്ന തെറ്റുകൾ എന്നിവ കുടുംബ ഒത്തുതീർപ്പുകളുടെ പേജ് വിശദീകരിക്കുന്നു.

കൈവശ, ഇൻജങ്ഷൻ കേസുകൾ

1. കൈവശം വീണ്ടെടുക്കൽ

2. ഇൻജങ്ഷനുകൾ

തർക്കത്തിലുള്ള സ്വത്ത് നശിപ്പിക്കപ്പെടാനോ കേടുവരുത്തപ്പെടാനോ അന്യാധീനപ്പെടുത്തപ്പെടാനോ സാധ്യതയുള്ളിടത്തോ, കടക്കാരെ വഞ്ചിക്കാൻ പ്രതി തന്റെ സ്വത്ത് നീക്കം ചെയ്യുകയോ വിനിയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നിടത്തോ, വാദിയെ കൈവശത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുമെന്നോ സ്വത്തുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മറ്റുവിധത്തിൽ ദോഷം ചെയ്യുമെന്നോ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നിടത്തോ താൽക്കാലിക ഇൻജങ്ഷൻ അനുവദിക്കാം (ഓർഡർ XXXIX ചട്ടം 1). കോടതി സാധാരണയായി ആദ്യം എതിർകക്ഷിക്ക് നോട്ടീസ് നൽകണം; നോട്ടീസില്ലാതെ ഇൻജങ്ഷൻ അനുവദിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, കാരണം രേഖപ്പെടുത്തണം; അപേക്ഷകൻ ഉടൻ കടലാസുകൾ നൽകണം (ചട്ടം 3); മുപ്പതു ദിവസത്തിനകം അപേക്ഷ തീർപ്പാക്കാൻ കോടതി ശ്രമിക്കണം (ചട്ടം 3A). ഇൻജങ്ഷൻ അനുസരിക്കാത്തതിന്, അനുസരിക്കാത്ത കക്ഷിയുടെ സ്വത്ത് ജപ്തി ചെയ്തും മൂന്നു മാസം വരെ സിവിൽ ജയിലിൽ തടവിലാക്കിയും ശിക്ഷിക്കാം; അനുസരണക്കേട് തുടരുകയാണെങ്കിൽ, ഒരു വർഷത്തിനു ശേഷം ജപ്തി ചെയ്ത സ്വത്ത് വിറ്റ് വിൽപ്പനത്തുകയിൽ നിന്ന് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാം (ചട്ടം 2A).

സ്ഥിരം ഇൻജങ്ഷൻ കേസിന്റെ അവസാനം പ്രത്യേക പരിഹാര നിയമം, 1963 പ്രകാരം ഡിക്രി വഴി അനുവദിക്കുന്നു. കൈവശം പോലുള്ള കൂടുതൽ പരിഹാരം ആവശ്യപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന വാദി അത് ആവശ്യപ്പെടണം; കൂടുതൽ പരിഹാരം ലഭ്യമായിരുന്നിട്ടും അവകാശപ്പെടാതിരുന്നാൽ വെറും പ്രഖ്യാപനം അനുവദിക്കില്ല (വകുപ്പ് 34-ന്റെ പ്രൊവിസോ).

3. ഇൻജങ്ഷൻ മാത്രമോ, പ്രഖ്യാപനവും കൈവശവുമോ?

കേസിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ് പല വസ്തു കേസുകളും തീരുമാനിക്കുന്നത്. Anathula Sudhakar v. P. Buchi Reddy, (2008) 4 SCC 594 എന്ന കേസിൽ കോടതി വിശദീകരിച്ചത്: വാദിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം വ്യക്തവും തർക്കം കൈവശത്തെക്കുറിച്ചു മാത്രവുമാണെങ്കിൽ ഇൻജങ്ഷൻ കേസ് മതി; വസ്തു ഒഴിഞ്ഞ സ്ഥലമാണെങ്കിൽ, കൈവശം ഉടമസ്ഥാവകാശത്തെ പിന്തുടരുന്നു, ഇൻജങ്ഷൻ കേസിൽ പോലും കോടതിക്ക് ഉടമസ്ഥാവകാശം പരിശോധിക്കേണ്ടിവരാം; എന്നാൽ ഉടമസ്ഥാവകാശം ഗൗരവമായി തർക്കത്തിലോ സങ്കീർണമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതോ ആണെങ്കിൽ, വാദി ഉടമസ്ഥാവകാശ പ്രഖ്യാപനത്തിനും അനുബന്ധ പരിഹാരത്തിനും കേസ് കൊടുക്കണം; വെറും ഇൻജങ്ഷനുള്ള കേസിൽ കോടതി അത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ തീരുമാനിക്കരുത്. തെറ്റായ രൂപത്തിൽ ഫയൽ ചെയ്ത കേസ് വർഷങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുത്തിയേക്കാം.

ആളുകൾ ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ

ഡൽഹിയിൽ വിഭജന കേസ് ഫയൽ ചെയ്യുന്നത് എങ്ങനെ?

വസ്തുവിന്റെ മൂല്യം Rs. 2 കോടി വരെയാണെങ്കിൽ അത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നിടത്തെ ജില്ലാ കോടതിയിലും, അതിൽ കൂടുതലാണെങ്കിൽ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ ഒറിജിനൽ വിഭാഗത്തിലും പ്ലെയിന്റ് (വാദപത്രം) ഫയൽ ചെയ്യുക. പ്ലെയിന്റിൽ ഓരോ വസ്തുവും ഓരോ സഹ ഓഹരിക്കാരനെയും പട്ടികപ്പെടുത്തണം, നിങ്ങളുടെ ഓഹരിയും അത് എങ്ങനെ ലഭിച്ചു എന്നതും പറയണം, വിഭജനം, പ്രത്യേക കൈവശം, കണക്കുകൾ എന്നിവ ആവശ്യപ്പെടണം. എല്ലാ സഹ ഓഹരിക്കാരെയും കക്ഷികളാക്കണം. ആരെങ്കിലും വസ്തു വിൽക്കാനോ മാറ്റം വരുത്താനോ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, സിവിൽ നടപടി നിയമസംഹിത (Code of Civil Procedure) ഓർഡർ XXXIX പ്രകാരം താൽക്കാലിക ഇൻജങ്ഷനു വേണ്ടി അതേസമയം അപേക്ഷിക്കുക.

വിഭജന കേസിലെ പ്രാഥമിക ഡിക്രിയും അന്തിമ ഡിക്രിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്താണ്?

ആർക്ക് എത്ര ഓഹരിക്ക് അർഹതയുണ്ടെന്ന് പ്രാഥമിക ഡിക്രി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും വസ്തു വിഭജിക്കാനുള്ള നിർദേശങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു (ഓർഡർ XX ചട്ടം 18). അന്തിമ ഡിക്രി അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ വിഭജിക്കുന്നു; സാധാരണയായി വസ്തു ഓഹരികളായി വിഭജിച്ച് നൽകുന്ന ഒരു കമ്മീഷണറുടെ റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ആവശ്യമുള്ളിടത്ത് മൂല്യങ്ങൾ തുല്യമാക്കാൻ പണം നൽകാനുള്ള നിർദേശത്തോടെ (ഓർഡർ XXVI ചട്ടങ്ങൾ 13, 14). അന്തിമ ഡിക്രി പാസാക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ കേസ് അവസാനിക്കൂ; പ്രാഥമിക ഡിക്രിക്ക് ശേഷം താമസിയാതെ അന്തിമ ഡിക്രി നടപടികൾ സ്വമേധയാ ഏറ്റെടുക്കാൻ സുപ്രീം കോടതി വിചാരണക്കോടതികളോട് നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അന്തിമ ഡിക്രിക്ക് അപേക്ഷിക്കാൻ സമയപരിധിയുണ്ടോ?

ഇല്ല. Kattukandi Edathil Krishnan v. Kattukandi Edathil Valsan (13/06/2022) എന്ന കേസിൽ, അന്തിമ ഡിക്രി വരെ കേസ് നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ അന്തിമ ഡിക്രി നടപടികൾ ആരംഭിക്കാൻ സമയപരിധിയില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. പ്രാഥമിക ഡിക്രിക്ക് ശേഷം താമസിയാതെ, suo motu (സ്വമേധയാ), ഓർഡർ XX ചട്ടം 18 പ്രകാരമുള്ള അന്തിമ ഡിക്രി നടപടികൾക്കായി കേസ് ലിസ്റ്റ് ചെയ്യാനും കേസ് sine die (തീയതി നിശ്ചയിക്കാതെ) മാറ്റിവെക്കാതിരിക്കാനും കോടതി വിചാരണക്കോടതികളോട് നിർദേശിച്ചു. അന്തിമ ഡിക്രി പാസാക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ, അതിന്റെ നടപ്പാക്കൽ (execution) നടപ്പാക്കലിനുള്ള സമയപരിധിക്ക് വിധേയമാണ്.

അച്ഛന്റെ പൂർവിക സ്വത്തിൽ മകൾക്ക് ഓഹരി അവകാശപ്പെടാമോ?

അതെ, മിതാക്ഷര നിയമം ബാധകമായ ഹിന്ദു കൂട്ടുകുടുംബത്തിന്റെ കോപാർസനറി സ്വത്തിൽ. 2005-ലെ ഭേദഗതി മുതൽ, ഹിന്ദു പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം, 1956 (Hindu Succession Act, 1956) വകുപ്പ് 6 മകളെ മകന്റെ അതേ അവകാശങ്ങളോടെ ജന്മനാ കോപാർസനർ ആക്കുന്നു; അവളുടെ അവകാശം 09/09/2005-ന് അച്ഛൻ ജീവിച്ചിരുന്നോ എന്നതിനെ ആശ്രയിക്കുന്നില്ലെന്ന് Vineeta Sharma v. Rakesh Sharma (2020) എന്ന കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. 20/12/2004-നു മുമ്പ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ആധാരം വഴിയോ കോടതി ഡിക്രി വഴിയോ നടത്തിയ വിഭജനം മാത്രമേ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ. അച്ഛന്റെ സ്വയാർജിത സ്വത്താകട്ടെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിൽപ്പത്രം അല്ലെങ്കിൽ പിന്തുടർച്ചാ നിയമം അനുസരിച്ച് കൈമാറുന്നു.

വീട് വിഭജിക്കാൻ കഴിയില്ല. അത് വിൽക്കാൻ കോടതിക്ക് ഉത്തരവിടാമോ?

ഉവ്വ്. വിഭജന നിയമം, 1893 (Partition Act, 1893) വകുപ്പ് 2 പ്രകാരം, വസ്തു ന്യായമായോ സൗകര്യപ്രദമായോ വിഭജിക്കാൻ കഴിയാതിരിക്കുകയും വിൽപ്പന എല്ലാ ഓഹരിയുടമകൾക്കും ഗുണകരമാകുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, പകുതിയോ അതിലധികമോ ഓഹരിയുള്ളവർ ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ, കോടതിക്ക് വിൽപ്പനയും വിൽപ്പനത്തുകയുടെ വിതരണവും ഉത്തരവിടാം. വകുപ്പ് 3 പ്രകാരം, വിൽപ്പന ആവശ്യപ്പെടുന്നവരുടെ ഓഹരികൾ കോടതി നിശ്ചയിക്കുന്ന മൂല്യത്തിൽ വാങ്ങാൻ മറ്റേതൊരു ഓഹരിയുടമയ്ക്കും അപേക്ഷിക്കാം. വിൽപ്പന ഒരു കരുതൽ ലേലത്തുകയ്ക്ക് (reserved bid) വിധേയമാണ്; ഓഹരിയുടമകൾക്കു തന്നെ ലേലം വിളിക്കാം.

എന്റെ സമ്മതമില്ലാതെ ഞങ്ങളുടെ കൂട്ടുസ്വത്ത് വിൽക്കാൻ സഹോദരൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് അത് കഴിയുമോ?

അദ്ദേഹത്തിന് സ്വന്തം അവിഭക്ത ഓഹരി മാത്രമേ വിൽക്കാനാകൂ, നിങ്ങളുടേത് പറ്റില്ല; വാങ്ങുന്നയാൾ സഹ ഉടമ എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് വരുന്നു. വസ്തു കുടുംബത്തിന്റെ താമസവീടും വാങ്ങുന്നയാൾ പുറത്തുള്ള ആളുമാണെങ്കിൽ, വീടിന്റെ സംയുക്ത കൈവശം വാങ്ങുന്നയാൾക്ക് അവകാശപ്പെടാനാവില്ല (വകുപ്പ് 44, സ്വത്ത് കൈമാറ്റ നിയമം, 1882 (Transfer of Property Act, 1882)); അയാൾ വിഭജനത്തിന് കേസ് കൊടുത്താൽ ഒരു കുടുംബാംഗത്തിന് മൂല്യനിർണയ പ്രകാരം അയാളുടെ ഓഹരി വാങ്ങാം (വകുപ്പ് 4, വിഭജന നിയമം, 1893). ഒരു വിഭജന കേസ് നിലവിലുണ്ടെങ്കിൽ, ഏതു വിൽപ്പനയും ഡിക്രിക്ക് വിധേയമായി തുടരും (വകുപ്പ് 52). കൈമാറ്റത്തിന് യഥാർത്ഥ സാധ്യതയുള്ളിടത്ത് ഇൻജങ്ഷൻ ആവശ്യപ്പെടാം.

ഞാൻ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ ആരോ എന്റെ വസ്തു കൈയേറി. വേഗത്തിൽ എന്തു ചെയ്യാം?

നിങ്ങളുടെ സമ്മതമില്ലാതെയും നിയമപ്രകാരമുള്ള നടപടിക്രമത്തിലൂടെയല്ലാതെയും നിങ്ങളെ കൈവശത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കിയെങ്കിൽ, പ്രത്യേക പരിഹാര നിയമം, 1963 (Specific Relief Act, 1963) വകുപ്പ് 6 പ്രകാരം പുറത്താക്കി ആറു മാസത്തിനകം കേസ് ഫയൽ ചെയ്ത് ഉടമസ്ഥാവകാശം തെളിയിക്കാതെ തന്നെ കൈവശം വീണ്ടെടുക്കാം; സ്വന്തം ഉടമസ്ഥാവകാശം ഉന്നയിച്ച് പ്രതിക്ക് അതിനെ പരാജയപ്പെടുത്താനാവില്ല; ഡിക്രിക്കെതിരെ അപ്പീലില്ല. സർക്കാരിനെതിരെ ഈ കേസ് ഫയൽ ചെയ്യാനാവില്ല. ആറു മാസത്തിനു ശേഷം, നിങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേസ് കൊടുക്കണം; സാധാരണയായി ലിമിറ്റേഷൻ നിയമം, 1963 (Limitation Act, 1963) ആർട്ടിക്കിൾ 65 പ്രകാരം 12 വർഷത്തിനകം.

ഇൻജങ്ഷനു വേണ്ടിയാണോ, പ്രഖ്യാപനത്തിനും കൈവശത്തിനും വേണ്ടിയാണോ കേസ് ഫയൽ ചെയ്യേണ്ടത്?

നിങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം വ്യക്തമാണോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. നിങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം തർക്കത്തിലല്ലാത്തതും കൈവശം മാത്രം പ്രശ്നമായതുമായ സാഹചര്യത്തിൽ ഇൻജങ്ഷൻ കേസ് മതിയാകുമെന്നും, എന്നാൽ പ്രതി നിങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തെ ഗൗരവമായി തർക്കിക്കുന്നിടത്ത്, ഉടമസ്ഥാവകാശ പ്രഖ്യാപനത്തിനും കൈവശം പോലുള്ള അനുബന്ധ പരിഹാരത്തിനും വേണ്ടി കേസ് കൊടുക്കണമെന്നും Anathula Sudhakar v. P. Buchi Reddy (2008) എന്ന കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി വിശദീകരിച്ചു. കൈവശം അവകാശപ്പെടാമായിരുന്നിട്ടും പ്രഖ്യാപനം മാത്രം ആവശ്യപ്പെടുന്ന വാദിയുടെ കേസ് പ്രത്യേക പരിഹാര നിയമം, 1963 വകുപ്പ് 34-ന്റെ പ്രൊവിസോ പ്രകാരം തള്ളപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ആരെങ്കിലും ഇൻജങ്ഷൻ ഉത്തരവ് അനുസരിക്കാതിരുന്നാൽ എന്തു സംഭവിക്കും?

സിവിൽ നടപടി നിയമസംഹിത ഓർഡർ XXXIX ചട്ടം 2A പ്രകാരം, അനുസരിക്കാത്തയാളുടെ സ്വത്ത് ജപ്തി ചെയ്യാനും അയാളെ മൂന്നു മാസം വരെ സിവിൽ ജയിലിൽ തടവിലാക്കാനും കോടതിക്ക് ഉത്തരവിടാം. ജപ്തി ഒരു വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ നീളാനാവില്ല; അനുസരണക്കേട് തുടരുകയാണെങ്കിൽ, ജപ്തി ചെയ്ത സ്വത്ത് വിൽക്കാം; വിൽപ്പനത്തുകയിൽ നിന്ന് നഷ്ടം സഹിച്ച കക്ഷിക്ക് കോടതി നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാം. അനുയോജ്യമായ കേസിൽ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടികളും ലഭ്യമായേക്കാം.

വിഭജന കേസ് അവസാനം വരെ നടത്തുന്നതിനു പകരം ഒത്തുതീർപ്പാക്കാമോ?

ഉവ്വ്, കോടതികൾ അത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. കക്ഷികൾക്ക് കോടതി മുമ്പാകെ ഒരു ഒത്തുതീർപ്പ് രേഖപ്പെടുത്താം; അതിന്മേൽ ഡിക്രി പാസാക്കും. ഒത്തുതീർപ്പ് ഡിക്രിക്ക് രജിസ്ട്രേഷൻ ആവശ്യമില്ല; കേസിന്റെ വിഷയവസ്തുവല്ലാത്ത സ്ഥാവര സ്വത്ത് അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ മാത്രം അത് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം (വകുപ്പ് 17(2)(vi), രജിസ്ട്രേഷൻ നിയമം, 1908 (Registration Act, 1908)). കോടതിക്കു പുറത്ത്, സ്ഥാവര സ്വത്ത് വിഭജിക്കുന്ന കുടുംബ ഒത്തുതീർപ്പ് ആധാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം. നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഒത്തുതീർപ്പിലേക്കുള്ള ഏറ്റവും വേഗമേറിയ വഴി പലപ്പോഴും മധ്യസ്ഥതയാണ്.

ഈ ഉത്തരങ്ങൾ വിജ്ഞാനപരമായ സംഗ്രഹങ്ങളാണ്; ഏതെങ്കിലും വ്യക്തിഗത കേസിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിയമോപദേശമല്ല.

എൻഗേജ്മെന്റ്

ഗൗരവമുള്ള ചോദ്യത്തിന് വേണ്ടത് വായിച്ചു പഠിച്ച ബ്രീഫ് ആണ്.

കോൺഫറൻസുകൾ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച സമയത്ത്, G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi എന്ന വിലാസത്തിലാണ്. കത്തിടപാടുകൾ പ്രിൻസിപ്പൽ തന്നെ വായിക്കുന്നു.

നിരാകരണം ഓഫീസ് ജോലി സ്വീകരിക്കുന്ന മേഖലകളാണ് ഈ പേജ് വിവരിക്കുന്നത്; ഇത് വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമുള്ളതാണ്, ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ ചട്ടങ്ങൾ, അധ്യായം II, ഭാഗം VI, ചട്ടം 36 പാലിച്ചാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്, ഇത് പരസ്യമോ കക്ഷികളെ തേടലോ അല്ല. ഇവിടെയുള്ളതൊന്നും നിയമോപദേശമല്ല; ഇത് വായിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അഭിഭാഷക-കക്ഷി ബന്ധം ഉണ്ടാകുന്നുമില്ല.

ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ ചട്ടങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്ന പ്രകാരം, Lokesh Bhardwaj Law Offices-ന്റെ ജോലിയെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുവിവരങ്ങളാണ് ഈ പേജ് നൽകുന്നത്. ഇത് നിയമോപദേശമല്ല; ഇത് അഭിഭാഷക-കക്ഷി ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നുമില്ല. രേഖാമൂലം സമ്മതിച്ച എൻഗേജ്മെന്റിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമാണ് LBLO ഒരു കേസിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

അവസാനം പുനഃപരിശോധിച്ചത്: 16/11/2026. Lokesh Bhardwaj Law Offices.

16/11/2026-ലെ നിയമസ്ഥിതി.

WhatsApp