Lokesh Bhardwaj Law Offices ← कायदा जाणून घ्या

हे पान इंग्रजीत लिहिलेल्या पानाचा अनुवाद आहे. दोन्हींत फरक असेल तेथे इंग्रजी मजकूर ग्राह्य धरला जाईल. हे पान इंग्रजीत वाचा

Lokesh Bhardwaj Law Offices · वकील आणि कायदेशीर सल्लागार, नवी दिल्ली · lokeshbhardwajlawoffices.com
सायबर · चुकीचे UPI हस्तांतरण

कोणीतरी चुकून माझ्या खात्यात पैसे पाठवले आणि ते परत मागत आहे, किंवा मी चुकीच्या UPI ID वर पैसे पाठवले. मी काय करावे?

ते पैसे स्वतः परत पाठवू नका. खात्यात लहान रक्कम जमा होणे आणि त्यानंतर लिंक, QR कोड, कलेक्ट रिक्वेस्ट याद्वारे किंवा दुसऱ्या क्रमांकावर ती "परत" करायला सांगणारा कॉल येणे, हा फसवणुकीचा नेहमीचा प्रकार आहे. कॉल करणाऱ्याला त्याच्या स्वतःच्या बँकेकडे तक्रार करायला सांगा, आणि तुमच्या बँकेला लेखी कळवा, म्हणजे रक्कम परत करायची असल्यास ती बँकेकडून बँकेकडे परत जाईल. तुमचे नसलेले पैसे जाणूनबुजून स्वतःकडे ठेवणे हा गुन्हा ठरू शकतो.

अप्रामाणिकपणे केलेला अपहार BNS च्या कलम 314 खाली शिक्षापात्र आहे, आणि फसवणुकीशी संबंधित जमा रकमेमुळे तुमच्या खात्यावर निर्बंध येऊ शकतो, म्हणून ती रक्कम खर्च करू नका. तुम्ही चुकीच्या UPI ID वर पैसे भरले असतील, तर UPI ॲपमध्ये आणि तुमच्या बँकेकडे लगेच तक्रार करा. बँका भरलेल्या तपशिलांनुसार रक्कम जमा करतात आणि ते तपशील बरोबर भरणे ही पाठवणाऱ्याची जबाबदारी आहे, त्यामुळे हस्तांतरण आपोआप उलटवले जात नाही. बँकेने 30 दिवसांत तक्रार सोडवली नाही, तर त्यानंतर 90 दिवसांच्या आत cms.rbi.org.in वर RBI लोकपालाकडे जा. फसवणुकीसाठी 1930 वर कॉल करा किंवा cybercrime.gov.in वापरा.

काय करावे, क्रमाने

  1. पैसे लिंक, QR कोड, कलेक्ट रिक्वेस्ट याद्वारे किंवा दुसऱ्या क्रमांकावर परत करू नका, आणि ते खर्च करू नका.
  2. अनपेक्षितपणे जमा झालेल्या रकमेबद्दल तुमच्या बँकेला लेखी कळवा आणि रक्कम परत करायची असल्यास ती बँकेकडून बँकेकडे परत करण्यास सांगा.
  3. तुमच्या स्वतःच्या चुकीच्या हस्तांतरणाची तक्रार व्यवहार संदर्भ क्रमांकासह UPI ॲपमध्ये आणि तुमच्या बँकेकडे लगेच करा.
  4. बँकेने 30 दिवसांत तक्रार सोडवली नाही, तर cms.rbi.org.in वर RBI लोकपालाकडे तक्रार करा.
  5. फसवणुकीचा संशय असेल, तर 1930 वर कॉल करा किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार करा.

लागू होणाऱ्या तरतुदी

कायदा: कलम 314, भारतीय न्याय संहिता, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023); रिझर्व्ह बँक एकात्मिक लोकपाल योजना, 2026 (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026).

शेवटचे अद्ययावतीकरण: 17/10/2026.

हे पान 17/10/2026 रोजीच्या कायद्याचा शैक्षणिक सारांश आहे. हा कायदेशीर सल्ला नाही.

अस्वीकरण हे पान भारतीय वकील परिषद नियम (Bar Council of India Rules), प्रकरण II, भाग VI, नियम 36 चे पालन करून सर्वसामान्य जनतेच्या कायदेविषयक शिक्षणासाठी प्रसिद्ध केले आहे. हा कायदेशीर सल्ला नाही, यामुळे वकील आणि अशील असे नाते निर्माण होत नाही, आणि वेगळे नमूद केले नसल्यास यात दिल्लीसाठी 17/10/2026 रोजीच्या स्थितीनुसार कायदा मांडला आहे. मुदतीचे कालावधी, शुल्क, मर्यादा आणि नियामक परिपत्रके बदलतात; कृती करण्यापूर्वी त्यांची खात्री करून घ्या, आणि तुमच्या स्वतःच्या तथ्यांवर सल्ला घ्या.
WhatsApp