ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੜਤਾਲ: ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ, ਸਕੀਮ ਜਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚ ਲਓ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਲੋਕ ਉਹੀ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ
- ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚ ਲਓ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਲੋਕ ਉਹੀ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
- ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ;
- ਫ਼ਰੈਂਚਾਈਜ਼;
- ਭਾਈਵਾਲੀ;
- ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ;
- "ਉੱਚੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ" ਵਾਲੀ ਸਕੀਮ;
- ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ।
- ਕਈ ਧੋਖਾਧੜੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀਆਂ ਧੋਖਾਧੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀਆਂ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਸਕੀਮਾਂ, ਬਿਨਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੂਹਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਕੀਮਾਂ, ਚਿੱਟ-ਫ਼ੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਛਾਪਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖੋ।
- ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ:
- ਅਦਾਰੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਈਲਿੰਗਾਂ;
- ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ;
- ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ (ਜੋ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ: SEBI, RBI, RERA, IRDAI);
- ਮੁੱਖ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ;
- ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਮੁਕੱਦਮੇ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀਆਪਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ;
- ਸੰਪਤੀਆਂ ਤੇ ਚਾਰਜ;
- ਖ਼ੁਦ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼।
- ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ। ਜਿੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਪੜਤਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਵੀ ਜਾਂਚਦੀ ਹੈ: ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਜਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵਾਲਾ ਰੂਟ, ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ, ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ।
- ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਲਿਖਤੀ ਨੋਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ, ਨਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਅਤੇ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ
- MCA ਮਾਸਟਰ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ROC ਫ਼ਾਈਲਿੰਗਾਂ (MCA master data and ROC filings)
- ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ (Ministry of Corporate Affairs) ਦੇ ਪੋਰਟਲ ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੇਰਵੇ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਚਾਰਜ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਫ਼ਾਈਲਿੰਗਾਂ।
- DIN
- ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪਛਾਣ ਨੰਬਰ (Director Identification Number), ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਹਰ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਉਹ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।
- ਚਾਰਜ (Charge)
- ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਇਆ ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਹੱਕ।
- ਸਮੂਹਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਕੀਮ (Collective investment scheme, CIS)
- ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸਕੀਮ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ SEBI ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
- ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (Deposit)
- ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪੈਸਾ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਨਿਯਮਿਤ (ਅਨਰੈਗੂਲੇਟਿਡ) ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਸਕੀਮਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ।
- ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲੇਸਮੈਂਟ (Private placement)
- ਕੰਪਨੀਜ਼ ਐਕਟ (Companies Act) ਦੀ ਧਾਰਾ 42 ਹੇਠ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਪਛਾਣੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਂ ਸਕਿਉਰਿਟੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ। ਇਜਾਜ਼ਤ ਵਾਲੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਪਬਲਿਕ ਇਸ਼ੂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਪੌਂਜ਼ੀ ਦੇ ਲੱਛਣ (Ponzi features)
- ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ, ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਉੱਚਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਦਬਾਅ।
- FDI ਦਾ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਰੂਟ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵਾਲਾ ਰੂਟ (FDI automatic route and approval route)
- ਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
- ਐਸਕ੍ਰੋ, ਪੂਰਵ-ਸ਼ਰਤਾਂ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਹੱਕ, ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੀਟ (Escrow, conditions precedent, information rights, board seat)
- ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤੀ ਸ਼ਰਤਾਂ।
ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ
1. ਅਦਾਰਾ।
ਜਾਂਚੋ:
- ਕੰਪਨੀ ਬਣਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼;
- ਉਸ ਦੀ ਸਰਗਰਮ (ਐਕਟਿਵ) ਸਥਿਤੀ;
- ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ;
- ਕੀ ਫ਼ਾਈਲਿੰਗਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਹਨ;
- ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਏ ਚਾਰਜ;
- ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਤੇ ਅਦਾ ਕੀਤੀ (ਪੇਡ-ਅੱਪ) ਪੂੰਜੀ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਕੰਪਨੀ ਜੋ ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰੇ, ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ।
2. ਪ੍ਰਮੋਟਰ।
ਜਾਂਚੋ:
- ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰ ਤੋਂ ਹਟਾਈਆਂ (ਸਟ੍ਰੱਕ-ਆਫ਼) ਜਾਂ ਦੀਵਾਲੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ;
- eCourts ਅਤੇ NCLT ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਮੁਕੱਦਮੇ;
- ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ;
- ਖ਼ਬਰਾਂ।
ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪਤੇ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸਬੂਤ ਮੰਗੋ ਜੋ ਫ਼ਾਈਲਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ।
3. ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸਥਿਤੀ।
ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰੋ: ਸਲਾਹਕਾਰੀ ਜਾਂ ਪੋਰਟਫ਼ੋਲੀਓ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ SEBI ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਜਾਂ NBFC ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ RBI ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਲਈ RERA ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ। ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੂਚੀਆਂ ਦੇਖੋ।
4. ਸੰਪਤੀਆਂ।
ਜਾਇਦਾਦ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ (ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਵਾਲੇ ਪੰਨੇ ਦੇਖੋ)। ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂਚੋ।
5. ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ।
ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਦਾਲਤਾਂ, NCLT ਅਤੇ DRT ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਦੀਵਾਲੀਆਪਨ ਜਾਂ ਵਸੂਲੀ ਦੇ ਕੇਸ ਸਾਰੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
6. ਦਸਤਾਵੇਜ਼।
ਨਿਵੇਸ਼ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਪੜ੍ਹੋ:
- ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ;
- ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਕ;
- ਵਾਰੰਟੀਆਂ;
- ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਹੱਕ;
- ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ;
- ਝਗੜਿਆਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ।
ਜਿਹੜਾ ਵਾਅਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ, ਉਹ ਸੌਦੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
7. ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ।
- ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ।
- ਕੋਈ ਲਿਖਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਹੋਣਾ।
- ਨਕਦ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਅਦਾਇਗੀ।
- ਛੇਤੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਬਾਅ।
- ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੇਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕ।
- ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੇਲ ਨਾ ਖਾਂਦੇ ਪਤੇ।
ਸਵਾਲ ਜੋ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ
ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਮਹੀਨੇ ਦਾ 3% ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ?
ਜਿਹੜੀ ਕੰਪਨੀ ਰੈਗੂਲੇਟਿਡ ਅਦਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਉੱਚੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਪੈਸਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਵਾਓ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
ਜਿਸ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਹਫ਼ਤੇ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇਸ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਿੰਨੀ ਛੇਤੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਪੜਤਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਜੋਖਮਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਜੋਖਮ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੈਂ NRI ਹਾਂ। ਕੀ ਮੈਂ ਦੋਸਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਸ ਖੇਤਰ ਲਈ ਲਾਗੂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ।
ਜੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ, ਹੋਰ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਰੋਕ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਵਸੂਲੀ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਬਾਰੇ ਤੁਰੰਤ ਸਲਾਹ ਲਓ।
ਇਹ ਜਵਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਸਾਰ ਹਨ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰੀਫ਼ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਵੇ।
ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi ਵਿਖੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਿੱਠੀ-ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਆਪ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਪੰਨਾ Lokesh Bhardwaj Law Offices ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਿਯਮ (Bar Council of India Rules) ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਮੁਵੱਕਿਲ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। LBLO ਕਿਸੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਹੋਈ ਐਂਗੇਜਮੈਂਟ ਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 14/11/2026 ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸੀ।
← ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ