ટ્રેડમાર્ક અને બ્રાન્ડનું રક્ષણ: અરજી, વાંધા, વિરોધ, ઉલ્લંઘન
નોંધાયેલો ટ્રેડમાર્ક તેના માલિકને નોંધાયેલા માલ અને સેવાઓ માટે તે વાપરવાનો, અને ઉલ્લંઘન માટે દાવો કરવાનો, એકમાત્ર હક આપે છે.
ટૂંકમાં
- નોંધાયેલો ટ્રેડમાર્ક તેના માલિકને નોંધાયેલા માલ અને સેવાઓ માટે તે વાપરવાનો, અને ઉલ્લંઘન માટે દાવો કરવાનો, એકમાત્ર હક આપે છે. નોંધાયા વગરના માર્કનું પણ પાસિંગ ઑફ (passing off) ના દાવાથી રક્ષણ થઈ શકે છે, પણ સાબિતી અઘરી છે.
- અરજી કરતાં પહેલાં, રજિસ્ટર અને બજારમાં શોધ કરો. સારી શોધ પરથી મોટા ભાગના ઇનકાર અને વિરોધનો અગાઉથી અંદાજ આવી જાય છે.
- પરીક્ષણ અહેવાલ (Examination report). અરજી પછી રજિસ્ટ્રી તે આપે છે. જવાબ એક મહિનાની અંદર આપવાનો હોય છે.
- વિરોધ (Opposition). માર્કની જાહેરાત ટ્રેડ માર્ક્સ જર્નલ (Trade Marks Journal) માં થાય પછી, કોઈ પણ વ્યક્તિ ચાર મહિનાની અંદર તેનો વિરોધ કરી શકે છે. અરજદાર વિરોધ મળ્યાના બે મહિનાની અંદર પ્રતિ-નિવેદન (counter-statement) દાખલ કરે છે.
- નોંધણી અરજીની તારીખથી 10 વર્ષ ચાલે છે અને તેનું નવીકરણ અનિશ્ચિત સમય સુધી કરાવી શકાય છે.
- નકલ સામે, સીઝ ઍન્ડ ડેસિસ્ટ નોટિસ, પછી વચગાળાના મનાઈહુકમની અરજી સાથે ઉલ્લંઘન અને પાસિંગ ઑફનો દાવો. દિલ્હીમાં આ દાવા વાણિજ્યિક અદાલતોમાં અથવા દિલ્હી હાઈકોર્ટના IP ડિવિઝનમાં જાય છે. કેસ મજબૂત હોય ત્યાં તાકીદના એકપક્ષીય (ex parte) મનાઈહુકમ મળી શકે છે.
- ડોમેન નામો, સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ અને માર્કેટપ્લેસ લિસ્ટિંગ માટે હટાવવાની પોતાની અલગ પ્રક્રિયાઓ છે, જે અદાલતના કેસની સાથે સાથે ચાલે છે.
તમે સાંભળશો તે શબ્દો
- વર્ગ (Class)
- માલ અને સેવાઓને 45 વર્ગોમાં વહેંચવામાં આવ્યાં છે. માર્કની નોંધણી વર્ગ પ્રમાણે થાય છે.
- "Proposed to be used" (વાપરવાનો ઇરાદો) અને ઉપયોગની તારીખ (user date)
- વાપરવાના ઇરાદાના આધારે અરજી કરવી, અથવા પુરાવા સાથે અગાઉની તારીખથી ઉપયોગનો દાવો કરવો.
- વર્ડ માર્ક, ડિવાઇસ માર્ક, લેબલ
- ફક્ત નામ, લોગો, અથવા બંનેનું સંયોજન.
- પરીક્ષણ અહેવાલ અને કલમ 9 અને 11 હેઠળના વાંધા
-
- કલમ 9 (નિરપેક્ષ આધારો): માર્ક વર્ણનાત્મક છે, સામાન્ય (generic) છે અથવા તેમાં વિશિષ્ટતા નથી;
- કલમ 11 (સાપેક્ષ આધારો): માર્ક અગાઉના કોઈ માર્ક સાથે ટકરાય છે.
- કારણદર્શક સુનાવણી (Show cause hearing)
- પરીક્ષક (Examiner) સમક્ષ વાંધાઓ પરની સુનાવણી.
- જાહેરાત અને વિરોધ
- જાહેર જનતા વાંધો લઈ શકે તે માટે માર્ક પ્રસિદ્ધ કરાય છે.
- સુધારણા (Rectification)
- નોંધાયેલા માર્કને દૂર કરવા કે સુધારવા માટેની અરજી.
- સુપ્રસિદ્ધ માર્ક (Well-known mark)
- એવો માર્ક જેને તેની પ્રતિષ્ઠાને કારણે બધા વર્ગોમાં રક્ષણ મળે છે.
- ઉલ્લંઘન (infringement) અને પાસિંગ ઑફ (passing off)
- માલ કે સેવાઓ પર એકસરખા અથવા છેતરામણી રીતે મળતા આવતા માર્કનો ઉપયોગ (ઉલ્લંઘન), અને ગૂંચવાડો ઊભો કરતી ખોટી રજૂઆત (પાસિંગ ઑફ).
- જૉન ડો (અશોક કુમાર) આદેશ, John Doe (Ashok Kumar) order
- નામ વગરના ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામેનો આદેશ, જે ઘણી વાર નકલી માલ વેચનારાઓ સામે વપરાય છે.
- એન્ટન પિલર આદેશ, Anton Piller order (લોકલ કમિશનર)
- ઉલ્લંઘન કરતા માલની અદાલતની દેખરેખ હેઠળ જપ્તી.
વિગતવાર
1. માર્ક પસંદ કરવો અને તેની ચકાસણી કરવી.
ઉપજાવી કાઢેલા અને માલ સાથે સંબંધ વગરના (arbitrary) શબ્દો સહેલાઈથી નોંધાય છે. વર્ણનાત્મક શબ્દો ("Best Rice") નોંધાતા નથી. આટલું શોધો:
- લાગુ પડતા વર્ગોમાં એકસરખા અને મળતા આવતા માર્ક;
- કંપનીઓનાં નામ;
- ડોમેન;
- માર્કેટપ્લેસ લિસ્ટિંગ.
2. અરજી કરવી.
ઑનલાઇન અરજી કરો, આની સાથે:
- અરજદારની વિગતો;
- માર્ક;
- વર્ગ અને માલ કે સેવાઓનું વર્ણન (specification);
- ઉપયોગનો દાવો, પુરાવા સાથે, જો હોય તો;
- પાવર ઑફ એટર્ની, જ્યાં એજન્ટ અરજી કરે છે.
સ્ટાર્ટ-અપ, નાના ઉદ્યોગો અને વ્યક્તિઓ ઓછી ફી ભરે છે.
3. પરીક્ષણ અને જવાબ.
જવાબમાં આટલું હોવું જોઈએ:
- દરેક વાંધાનો ઉત્તર;
- વિશિષ્ટતાની દલીલ, અથવા ઉપયોગથી મેળવેલી વિશિષ્ટતા (વેચાણ, જાહેરાતો, ઇન્વૉઇસ) ની સાબિતી;
- ટાંકવામાં આવેલા માર્કથી તમારો માર્ક કેવી રીતે જુદો છે તેની સ્પષ્ટતા.
ત્યાર પછી સુનાવણી થઈ શકે.
4. વિરોધ.
સારી રીતે ચલાવાયેલો વિરોધ પુરાવા પર આધારિત હોય છે. વિરોધ કરનાર અગાઉના ઉપયોગ અને પ્રતિષ્ઠાનો પુરાવો દાખલ કરે છે. અરજદાર પોતાના પુરાવા સાથે જવાબ આપે છે.
5. અમલ.
- તપાસ કરો: ચકાસણી માટેની ખરીદી (test purchases) અને સ્ક્રીનશૉટ.
- નોટિસ મોકલો.
- દાવો દાખલ કરો, જરૂર પ્રમાણે વચગાળાના મનાઈહુકમ, લોકલ કમિશનર અને જૉન ડો આદેશ માટેની અરજીઓ સાથે.
નુકસાની, નફાનો હિસાબ (accounts of profits) અને ખર્ચ મળી શકે છે. દાવો કરવામાં વિલંબ વચગાળાના મનાઈહુકમ માટેના કેસને નબળો પાડી શકે છે, તેથી નકલની જાણ થાય કે તરત પગલાં લો.
6. પોર્ટફોલિયોનું સંચાલન.
નવીકરણની તારીખોનું કેલેન્ડર રાખો, ટકરાતા માર્ક માટે જર્નલ પર નજર રાખો, અને એસાઇનમેન્ટ તથા લાઇસન્સ રજિસ્ટ્રીમાં નોંધાવો.
લોકો પૂછે છે તે પ્રશ્નો
શું હું નોંધણી પહેલાં ™ વાપરી શકું?
હા. ™ દાવો બતાવે છે. ® ફક્ત નોંધાયેલા માર્ક માટે છે.
કોઈએ મારા બ્રાન્ડના નામ માટે મારાથી પહેલાં અરજી કરી દીધી છે. હું શું કરી શકું?
તમારા અગાઉના ઉપયોગ અને પુરાવાના આધારે તેનો વિરોધ કરો, અથવા સુધારણા (rectification) માગો.
નોંધણીમાં કેટલો સમય લાગે છે?
વાંધા કે વિરોધ વગર, મહિનાઓ. તે હોય તો, વધુ સમય.
શું મારે દરેક દેશમાં ટ્રેડમાર્ક જોઈએ?
હા, હકો જે તે દેશના પ્રદેશ પૂરતા હોય છે. મેડ્રિડ પ્રોટોકોલ (Madrid Protocol) ઘણા દેશોને આવરી લેતી એક આંતરરાષ્ટ્રીય અરજીની છૂટ આપે છે.
માર્કેટપ્લેસ પરનો એક વેચનાર મારા ઉત્પાદનની નકલ કરે છે. શું અદાલતમાં કેસ જરૂરી છે?
પ્લેટફૉર્મ પરથી લિસ્ટિંગ હટાવવાની (takedown) પ્રક્રિયા ઝડપથી મદદ કરે છે. વારંવાર કે મોટા પાયે ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે અદાલતનો આદેશ જરૂરી છે.
આ જવાબો શૈક્ષણિક સારાંશ છે; તે કોઈ પણ વ્યક્તિગત બાબત અંગેની કાનૂની સલાહ નથી.
ગંભીર પ્રશ્ન માટે કાગળો પૂરેપૂરા વંચાય તે જરૂરી છે.
રૂબરૂ મુલાકાત (કોન્ફરન્સ) અગાઉથી સમય લઈને G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi ખાતે થાય છે. પત્રવ્યવહાર પ્રિન્સિપાલ પોતે વાંચે છે.
આ પાનું બાર કાઉન્સિલ ઑફ ઇન્ડિયાના નિયમો (Bar Council of India Rules) હેઠળ મળેલી છૂટ પ્રમાણે, Lokesh Bhardwaj Law Offices ના કામ વિશે સામાન્ય માહિતી આપે છે. તે કાનૂની સલાહ નથી, અને તેનાથી એડવોકેટ અને અસીલનો સંબંધ ઊભો થતો નથી. LBLO કોઈ બાબતમાં ફક્ત લેખિતમાં સંમત થયેલા એન્ગેજમેન્ટના આધારે જ કામ કરે છે.
14/11/2026 ના રોજની સ્થિતિ પ્રમાણેનો કાયદો.
← બધાં કાર્યક્ષેત્રો