ਟ੍ਰੇਡ ਮਾਰਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਰਾਖੀ: ਫ਼ਾਈਲਿੰਗ, ਰਜਿਸਟਰੀ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼, ਵਿਰੋਧ, ਉਲੰਘਣਾ
ਰਜਿਸਟਰਡ ਟ੍ਰੇਡ ਮਾਰਕ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਉਸ ਮਾਲ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਨਿਵੇਕਲਾ ਹੱਕ ਅਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਲਈ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ
- ਰਜਿਸਟਰਡ ਟ੍ਰੇਡ ਮਾਰਕ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਉਸ ਮਾਲ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦਾ ਨਿਵੇਕਲਾ ਹੱਕ ਅਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਲਈ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਮਾਰਕ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵੀ ਪਾਸਿੰਗ ਆਫ਼ (passing off) ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਬੂਤ ਦੇਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਫ਼ਾਈਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਜਿਸਟਰ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ। ਬਹੁਤੇ ਇਨਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਚੰਗੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਪੜਤਾਲ ਰਿਪੋਰਟ (examination report)। ਫ਼ਾਈਲਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਜਿਸਟਰੀ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਵਾਬ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਵਿਰੋਧ (opposition)। ਮਾਰਕ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਟ੍ਰੇਡ ਮਾਰਕਸ ਜਰਨਲ (Trade Marks Journal) ਵਿੱਚ ਛਪਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਰਜ਼ੀਕਾਰ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਮਿਲਣ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਵਾਬੀ ਬਿਆਨ (counter-statement) ਦਾਇਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ 10 ਸਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਨਕਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼, ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਜ਼ ਐਂਡ ਡਿਸਿਸਟ ਨੋਟਿਸ (cease and desist notice), ਫਿਰ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਪਾਸਿੰਗ ਆਫ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ, ਅੰਤਰਿਮ ਹੁਕਮ-ਇਮਤਨਾਈ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਸਮੇਤ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਵਪਾਰਕ ਅਦਾਲਤਾਂ ਜਾਂ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ IP ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਕੇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਸੁਣੇ ਬਿਨਾਂ (ex parte) ਫ਼ੌਰੀ ਹੁਕਮ-ਇਮਤਨਾਈ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਡੋਮੇਨ ਨਾਂ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਹੈਂਡਲ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸ ਦੀਆਂ ਲਿਸਟਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਹਟਵਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਰਾਹ ਹਨ, ਜੋ ਅਦਾਲਤੀ ਕੇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ
- ਕਲਾਸ (Class)
- ਮਾਲ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ 45 ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਮਾਰਕ ਹਰ ਕਲਾਸ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤਜਵੀਜ਼ਸ਼ੁਦਾ (Proposed to be used) ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ (user date)
- ਵਰਤਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਫ਼ਾਈਲ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਸਮੇਤ ਕਿਸੇ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨਾ।
- ਵਰਡ ਮਾਰਕ, ਡਿਵਾਈਸ ਮਾਰਕ, ਲੇਬਲ (Word mark, device mark, label)
- ਇਕੱਲਾ ਨਾਂ, ਲੋਗੋ, ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮੇਲ।
- ਪੜਤਾਲ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਧਾਰਾ 9 ਤੇ 11 ਹੇਠ ਇਤਰਾਜ਼
-
- ਧਾਰਾ 9 (ਨਿਰਪੇਖ ਆਧਾਰ): ਮਾਰਕ ਵਰਣਨਾਤਮਕ ਹੈ, ਆਮ ਨਾਂ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨਹੀਂ;
- ਧਾਰਾ 11 (ਸਾਪੇਖ ਆਧਾਰ): ਮਾਰਕ ਕਿਸੇ ਪਹਿਲੇ ਮਾਰਕ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਸੁਣਵਾਈ (Show cause hearing)
- ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਪੜਤਾਲਕਾਰ (Examiner) ਅੱਗੇ ਸੁਣਵਾਈ।
- ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ (Advertisement and opposition)
- ਮਾਰਕ ਛਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਮ ਲੋਕ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰ ਸਕਣ।
- ਸੁਧਾਈ (Rectification)
- ਰਜਿਸਟਰਡ ਮਾਰਕ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਜਾਂ ਦਰੁਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ।
- ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਾਰਕ (Well-known mark)
- ਉਹ ਮਾਰਕ ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਉਸ ਦੀ ਸਾਖ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਪਾਸਿੰਗ ਆਫ਼ (Infringement and passing off)
- ਮਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਜਾਂ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਮਾਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ (ਉਲੰਘਣਾ), ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਗ਼ਲਤ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ (ਪਾਸਿੰਗ ਆਫ਼)।
- ਜੌਨ ਡੋ (ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ) ਹੁਕਮ (John Doe (Ashok Kumar) order)
- ਬੇਨਾਮ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੁਕਮ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਨਕਲੀ ਮਾਲ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਐਂਟਨ ਪਿਲਰ ਹੁਕਮ (Anton Piller order) (ਲੋਕਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, Local Commissioner)
- ਉਲੰਘਣਾ ਵਾਲੇ ਮਾਲ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਜ਼ਬਤੀ।
ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ
1. ਮਾਰਕ ਚੁਣਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ।
ਘੜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਾਲ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਰਣਨਾਤਮਕ ਸ਼ਬਦ ("Best Rice") ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ:
- ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਅਤੇ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਮਾਰਕ;
- ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ;
- ਡੋਮੇਨ;
- ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸ ਦੀਆਂ ਲਿਸਟਿੰਗਾਂ।
2. ਫ਼ਾਈਲਿੰਗ।
ਆਨਲਾਈਨ ਫ਼ਾਈਲ ਕਰੋ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੇਤ:
- ਅਰਜ਼ੀਕਾਰ ਦੇ ਵੇਰਵੇ;
- ਮਾਰਕ;
- ਕਲਾਸ ਅਤੇ ਮਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ (specification);
- ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ, ਸਬੂਤ ਸਮੇਤ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਵੇ;
- ਮੁਖ਼ਤਿਆਰਨਾਮਾ, ਜਿੱਥੇ ਏਜੰਟ ਫ਼ਾਈਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ, ਛੋਟੇ ਉੱਦਮ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਘੱਟ ਫ਼ੀਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
3. ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਬ।
ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ:
- ਹਰ ਇਤਰਾਜ਼ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇ;
- ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਦੀ ਦਲੀਲ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੀਂ ਹਾਸਲ ਹੋਈ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਦਿਖਾਵੇ (ਵਿਕਰੀ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ, ਇਨਵੌਇਸ);
- ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਮਾਰਕਾਂ ਤੋਂ ਫ਼ਰਕ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਣਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
4. ਵਿਰੋਧ।
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਇਆ ਵਿਰੋਧ ਸਬੂਤ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸਾਖ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਾਇਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਰਜ਼ੀਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸਬੂਤ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
5. ਹੱਕ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣਾ।
- ਪੜਤਾਲ ਕਰੋ: ਪਰਖ ਲਈ ਖ਼ਰੀਦ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨਸ਼ਾਟ।
- ਨੋਟਿਸ ਭੇਜੋ।
- ਦਾਅਵਾ ਦਾਇਰ ਕਰੋ, ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਤਰਿਮ ਹੁਕਮ-ਇਮਤਨਾਈ, ਲੋਕਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਜੌਨ ਡੋ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ।
ਹਰਜਾਨਾ, ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ (accounts of profits) ਅਤੇ ਖ਼ਰਚੇ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਅੰਤਰਿਮ ਹੁਕਮ-ਇਮਤਨਾਈ ਦੇ ਕੇਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਕਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਿਆਂ ਹੀ ਫ਼ੌਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕੋ।
6. ਪੋਰਟਫ਼ੋਲੀਓ ਦੀ ਸੰਭਾਲ।
ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਦਾ ਕੈਲੰਡਰ ਰੱਖੋ, ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਮਾਰਕਾਂ ਲਈ ਜਰਨਲ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਮਾਰਕ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ (assignment) ਅਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰਜਿਸਟਰੀ ਕੋਲ ਦਰਜ ਕਰਵਾਓ।
ਸਵਾਲ ਜੋ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ
ਕੀ ਮੈਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ™ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਹਾਂ। ™ ਦਾਅਵਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ® ਸਿਰਫ਼ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮਾਰਕ ਲਈ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਨਾਂ ਮੈਥੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ਾਈਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਆਪਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰੋ, ਜਾਂ ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਸੁਧਾਈ (rectification) ਮੰਗੋ।
ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?
ਰਜਿਸਟਰੀ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ।
ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਟ੍ਰੇਡ ਮਾਰਕ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਹੱਕ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਡਰਿਡ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ (Madrid Protocol) ਇੱਕੋ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਆਨਲਾਈਨ ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਕਰੇਤਾ ਮੇਰੇ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਅਦਾਲਤੀ ਕੇਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਤੋਂ ਲਿਸਟਿੰਗ ਹਟਵਾਉਣ (ਟੇਕਡਾਊਨ) ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਜਵਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਸਾਰ ਹਨ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰੀਫ਼ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਵੇ।
ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi ਵਿਖੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਿੱਠੀ-ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਆਪ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਪੰਨਾ Lokesh Bhardwaj Law Offices ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਿਯਮ (Bar Council of India Rules) ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਮੁਵੱਕਿਲ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। LBLO ਕਿਸੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਹੋਈ ਐਂਗੇਜਮੈਂਟ ਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 14/11/2026 ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸੀ।
← ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ