Lokesh Bhardwaj Law Offices ← എല്ലാ പ്രാക്ടീസ് മേഖലകളും

ഇംഗ്ലീഷിൽ എഴുതിയ ഒരു പേജിന്റെ വിവർത്തനമാണ് ഈ പേജ്. രണ്ടും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുള്ളിടത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് പാഠത്തിനാണ് പ്രാബല്യം. ഇംഗ്ലീഷ് പേജ് വായിക്കുക

Lokesh Bhardwaj Law Offices · അഭിഭാഷകരും നിയമ കൺസൾട്ടന്റുമാരും, ന്യൂഡൽഹി · lokeshbhardwajlawoffices.com
പ്രാക്ടീസ് മേഖല

വാഹനാപകട ക്ലെയിമുകൾ: പരിക്കിനും മരണത്തിനുമുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം

റോഡപകടത്തിൽ പരിക്കേറ്റ ഒരാളോ അപകടത്തിൽ മരിച്ച ഒരാളുടെ കുടുംബമോ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം, 1988 (Motor Vehicles Act, 1988) പ്രകാരം മോട്ടോർ ആക്സിഡന്റ്സ് ക്ലെയിംസ് ട്രൈബ്യൂണലിനു മുമ്പാകെ നഷ്ടപരിഹാരം ക്ലെയിം ചെയ്യുന്നു; സാധാരണയായി വാഹനത്തിന്റെ ഇൻഷുററാണ് തുക നൽകുന്നത്.

ചുരുക്കത്തിൽ

നിങ്ങൾ കേൾക്കാനിടയുള്ള പദങ്ങൾ

MACT
മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളുടെ ഉപയോഗത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന ക്ലെയിമുകൾ തീരുമാനിക്കാൻ വകുപ്പ് 165 പ്രകാരം രൂപീകരിച്ച മോട്ടോർ ആക്സിഡന്റ്സ് ക്ലെയിംസ് ട്രൈബ്യൂണൽ (Motor Accidents Claims Tribunal).
ക്ലെയിം ഹർജി (Claim petition)
വകുപ്പ് 166 പ്രകാരം നഷ്ടപരിഹാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷ.
വിശദമായ അപകട റിപ്പോർട്ട് (Detailed Accident Report)
ട്രൈബ്യൂണലിന് അയച്ചുകൊടുക്കുന്ന, അപകടം സംബന്ധിച്ച പോലീസ് റിപ്പോർട്ട്; ട്രൈബ്യൂണൽ ഇതിനെ നഷ്ടപരിഹാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷയായി കണക്കാക്കുന്നു (വകുപ്പ് 166(4)).
ഗുണ്യവും ഗുണകവും (Multiplicand and multiplier)
ആശ്രിതത്വത്തിന്റെ വാർഷിക നഷ്ടവും, മരിച്ചയാളുടെ പ്രായമനുസരിച്ച് അതിനു ബാധകമാക്കുന്ന വർഷങ്ങളുടെ എണ്ണവും.
ഭാവി സാധ്യതകൾ (Future prospects)
വരുമാനത്തിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള വർധന കണക്കിലെടുക്കാൻ മരിച്ചയാളുടെ വരുമാനത്തോട് കൂട്ടുന്ന ശതമാനം.
പരമ്പരാഗത ഇനങ്ങൾ (Conventional heads)
എസ്റ്റേറ്റ് നഷ്ടം, കൺസോർഷ്യം നഷ്ടം, ശവസംസ്കാര ചെലവ് എന്നിവയ്ക്കുള്ള നിശ്ചിത തുകകൾ.
കൺസോർഷ്യം (Consortium)
സഹവാസവും പരിചരണവും നഷ്ടപ്പെട്ടതിനുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം: ഭർത്താവിനോ ഭാര്യക്കോ ദാമ്പത്യ കൺസോർഷ്യം, മക്കൾക്ക് മാതാപിതൃ കൺസോർഷ്യം, മാതാപിതാക്കൾക്ക് പുത്ര കൺസോർഷ്യം.
നോ-ഫോൾട്ട് ബാധ്യത (No-fault liability)
അശ്രദ്ധ തെളിയിക്കാതെ നൽകേണ്ട, വകുപ്പ് 164 പ്രകാരമുള്ള നിശ്ചിത നഷ്ടപരിഹാരം.
പണം നൽകി തിരിച്ചുപിടിക്കൽ (Pay and recover)
പോളിസി വ്യവസ്ഥ ലംഘിക്കപ്പെട്ടിടത്ത്, ഇൻഷുറർ ക്ലെയിമന്റിന് പണം നൽകുകയും പിന്നീട് ആ തുക ഉടമയിൽ നിന്ന് തിരിച്ചുപിടിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന ഉത്തരവ്.

വിശദമായി

പരിക്കിനും മരണത്തിനുമുള്ള വാഹനാപകട ക്ലെയിമുകൾ

മരണമോ ശാരീരിക പരിക്കോ മൂന്നാം കക്ഷിയുടെ വസ്തുവിന് കേടുപാടോ ഉണ്ടാക്കുന്ന, മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളുടെ ഉപയോഗത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങൾക്കായി മോട്ടോർ വാഹന നിയമം, 1988 വകുപ്പ് 165 പ്രകാരം ക്ലെയിംസ് ട്രൈബ്യൂണലുകൾ രൂപീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ട്രൈബ്യൂണൽ നടത്തുന്നത് സിവിൽ വിചാരണയല്ല, അന്വേഷണമാണ്; യഥാർഥ കേസുകളിൽ ഇരകൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള ക്ഷേമനിയമമാണ് ഇതെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ആർക്ക്, എവിടെ ക്ലെയിം ചെയ്യാം

  • പരിക്കേറ്റയാൾ, കേടുപറ്റിയ വസ്തുവിന്റെ ഉടമ, മരിച്ച ആളുടെ എല്ലാ നിയമപരമായ പ്രതിനിധികളോ അവരിൽ ആരെങ്കിലുമോ, അല്ലെങ്കിൽ അധികാരപ്പെടുത്തിയ ഏജന്റ് (വകുപ്പ് 166(1)). എല്ലാ നിയമപരമായ പ്രതിനിധികളും ചേരുന്നില്ലെങ്കിൽ ക്ലെയിം എല്ലാവരുടെയും പ്രയോജനത്തിനായി നൽകുകയും ചേരാത്തവരെ എതിർകക്ഷികളാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
  • ട്രൈബ്യൂണൽ ക്ലെയിമന്റ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു: അപകടം നടന്ന സ്ഥലം, ക്ലെയിമന്റ് താമസിക്കുന്നതോ ബിസിനസ് നടത്തുന്നതോ ആയ സ്ഥലം, അല്ലെങ്കിൽ പ്രതി താമസിക്കുന്ന സ്ഥലം (വകുപ്പ് 166(2)).
  • വകുപ്പ് 159 പ്രകാരം പോലീസ് അയച്ചുകൊടുക്കുന്ന അപകട റിപ്പോർട്ട് ട്രൈബ്യൂണൽ നഷ്ടപരിഹാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷയായി കണക്കാക്കുന്നു (വകുപ്പ് 166(4)); അതിനാൽ കുടുംബം ക്ലെയിം ഫയൽ ചെയ്യുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ ക്ലെയിം ആരംഭിക്കാം.
  • പരിക്കേറ്റയാൾ പിന്നീട് മരിച്ചാൽ, മരണം പരിക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിലും, പരിക്കിനുള്ള ക്ലെയിം അവകാശം നിയമപരമായ പ്രതിനിധികൾക്ക് നിലനിൽക്കുന്നു (വകുപ്പ് 166(5)).

ഇൻഷുററുടെ പങ്കും അതിന്റെ പ്രതിവാദങ്ങളും

അപകടത്തെക്കുറിച്ച് വിവരം ലഭിക്കുമ്പോൾ, ക്ലെയിം തീർപ്പാക്കാൻ ഇൻഷുറർ ഒരു ഓഫീസറെ നിയോഗിക്കണം; ആ ഓഫീസർക്ക് 30 ദിവസത്തിനകം ട്രൈബ്യൂണലിനു മുമ്പാകെ ഒത്തുതീർപ്പ് വാഗ്ദാനം നൽകാം. ക്ലെയിമന്റ് സ്വീകരിച്ചാൽ ട്രൈബ്യൂണൽ ഒത്തുതീർപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തുകയും അതു ലഭിച്ച് 30 ദിവസത്തിനകം ഇൻഷുറർ പണം നൽകുകയും വേണം; ക്ലെയിമന്റ് നിരസിച്ചാൽ ക്ലെയിം മെറിറ്റിൽ കേൾക്കും (വകുപ്പ് 149). ക്ലെയിമിന്റെ നോട്ടീസ് ലഭിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, വകുപ്പ് 150(2)-ലെ കാരണങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഇൻഷുറർക്ക് പ്രതിവാദം ഉന്നയിക്കാനാകൂ; ഉദാഹരണത്തിന് പെർമിറ്റിനു പുറത്തുള്ള വാഹന ഉപയോഗം, ലൈസൻസില്ലാത്തതോ അയോഗ്യനാക്കപ്പെട്ടതോ ആയ ഡ്രൈവർ വാഹനം ഓടിച്ചത്, മദ്യത്തിന്റെയോ മയക്കുമരുന്നിന്റെയോ സ്വാധീനത്തിൽ ഓടിച്ചത്, അല്ലെങ്കിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വസ്തുത മറച്ചുവച്ച് നേടിയ പോളിസി.

പോളിസി വ്യവസ്ഥയുടെ ലംഘനം മാത്രം ഇരയുടെ ക്ലെയിം പരാജയപ്പെടുത്തുന്നില്ല. ഇൻഷുറർ ലംഘനം തെളിയിക്കണമെന്നും ലംഘനം അടിസ്ഥാനപരമായിരിക്കണമെന്നും National Insurance Co. Ltd. v. Swaran Singh, (2004) 3 SCC 297 കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു; അതു തെളിഞ്ഞാൽപ്പോലും ക്ലെയിമന്റിന് പണം നൽകി ഉടമയിൽ നിന്ന് തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ ട്രൈബ്യൂണലിന് ഇൻഷുററോട് നിർദേശിക്കാം. ലൈസൻസുകളുടെ കാര്യത്തിൽ, ലഘു മോട്ടോർ വാഹന ലൈസൻസുള്ള ഒരാൾക്ക് മൊത്തം വാഹനഭാരം 7,500 kg കവിയാത്ത ട്രാൻസ്പോർട്ട് വാഹനം ഓടിക്കാമെന്നും, അതിനാൽ ആ കാരണം മാത്രം പറഞ്ഞ് ഇൻഷുറർക്ക് ബാധ്യത നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്നും 06/11/2024-ന് തീർപ്പാക്കിയ Bajaj Alliance General Insurance Co. Ltd. v. Rambha Devi, 2024 INSC 840 കേസിൽ ഒരു ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് വിധിച്ചു.

രേഖകൾ

  • FIR, സൈറ്റ് പ്ലാൻ, പോലീസ് അപകട റിപ്പോർട്ട്; അപകടമുണ്ടാക്കിയ വാഹനത്തിന്റെ രജിസ്ട്രേഷൻ, ഇൻഷുറൻസ്, ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ് വിവരങ്ങൾ.
  • പരിക്കുകേസുകളിൽ, ചികിത്സാ രേഖ, ബില്ലുകൾ, വൈകല്യ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, വരുമാന നഷ്ടത്തിന്റെ തെളിവ്.
  • മരണക്കേസുകളിൽ, പോസ്റ്റ്മോർട്ടം റിപ്പോർട്ട്, മരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, മരിച്ചയാളുടെ പ്രായത്തിന്റെയും വരുമാനത്തിന്റെയും തെളിവ് (ശമ്പള സ്ലിപ്പുകൾ, ആദായനികുതി റിട്ടേണുകൾ, ബിസിനസ് രേഖകൾ), ആശ്രിതരുടെ തെളിവ്.

നഷ്ടപരിഹാരം കണക്കാക്കുന്ന വിധം

നീതിയുക്തമായ നഷ്ടപരിഹാരമാണ് നിയമം ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. സമാന കേസുകൾക്ക് സമാന അവാർഡുകൾ ലഭിക്കാൻ സുപ്രീം കോടതി രീതി ഏകീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

മരണക്കേസുകൾ: ഗുണക രീതി

  1. വരുമാനം. മരിച്ചയാളുടെ തെളിയിക്കപ്പെട്ട വരുമാനം, നികുതി കുറച്ച്.
  2. ഭാവി സാധ്യതകൾ. National Insurance Co. Ltd. v. Pranay Sethi, (2017) 16 SCC 680 കേസിൽ ഒരു ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് ഈ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ നിശ്ചയിച്ചു: സ്ഥിരം ജോലിക്ക്, 40 വയസ്സിൽ താഴെ 50 ശതമാനം, 40 മുതൽ 50 വരെ 30 ശതമാനം, 50 മുതൽ 60 വരെ 15 ശതമാനം; സ്വയംതൊഴിലുകാർക്കോ നിശ്ചിത ശമ്പളക്കാർക്കോ ഇതേ പ്രായവിഭാഗങ്ങളിൽ 40, 25, 10 ശതമാനം.
  3. വ്യക്തിപരമായ ചെലവുകൾ. Sarla Verma v. Delhi Transport Corporation, (2009) 6 SCC 121 പിന്തുടർന്ന്, മരിച്ചയാൾ രണ്ടോ മൂന്നോ ആശ്രിതരുള്ള വിവാഹിതനായിരുന്നെങ്കിൽ മൂന്നിലൊന്നും, നാലു മുതൽ ആറു വരെ ആശ്രിതരുണ്ടെങ്കിൽ നാലിലൊന്നും, ആറിലധികമുണ്ടെങ്കിൽ അഞ്ചിലൊന്നും, അവിവാഹിതനാണെങ്കിൽ സാധാരണയായി പകുതിയും കുറയ്ക്കുന്നു; തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒഴിവുകളുണ്ട്.
  4. ഗുണകം. മരിച്ചയാളുടെ പ്രായമനുസരിച്ച്: 25 വയസ്സു വരെ 18, 26 മുതൽ 30 വരെ 17, 31 മുതൽ 35 വരെ 16, 36 മുതൽ 40 വരെ 15, 41 മുതൽ 45 വരെ 14, 46 മുതൽ 50 വരെ 13, 51 മുതൽ 55 വരെ 11, 56 മുതൽ 60 വരെ 9, 61 മുതൽ 65 വരെ 7, 66 മുതൽ 70 വരെ 5 (Sarla Verma ഖണ്ഡിക 42, Pranay Sethi-യിൽ ശരിവച്ചത്).
  5. പരമ്പരാഗത ഇനങ്ങൾ. എസ്റ്റേറ്റ് നഷ്ടം Rs. 15,000, കൺസോർഷ്യം നഷ്ടം Rs. 40,000, ശവസംസ്കാര ചെലവ് Rs. 15,000 എന്നിങ്ങനെ Pranay Sethi നിശ്ചയിച്ചു; ഇവ ഓരോ മൂന്നു വർഷം കൂടുമ്പോഴും 10 ശതമാനം വർധിപ്പിക്കണം.

Magma General Insurance Co. Ltd. v. Nanu Ram, (2018) 18 SCC 130 കേസിൽ, കൺസോർഷ്യത്തിൽ ദാമ്പത്യ, മാതാപിതൃ, പുത്ര കൺസോർഷ്യം ഉൾപ്പെടുന്നുവെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യാഖ്യാനിച്ചു; അങ്ങനെ മക്കൾക്കും മാതാപിതാക്കൾക്കും അതു ലഭിക്കുന്നു. United India Insurance Co. Ltd. v. Satinder Kaur, (2021) 11 SCC 780 കേസിൽ കോടതി മുഴുവൻ രീതിയും പ്രയോഗിച്ചു, വിധവയ്ക്ക് ദാമ്പത്യ കൺസോർഷ്യവും മൂന്നു മക്കളിൽ ഓരോരുത്തർക്കും മാതാപിതൃ കൺസോർഷ്യവും അനുവദിച്ചു, സ്നേഹവും വാത്സല്യവും നഷ്ടപ്പെട്ടത് കൺസോർഷ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ അതു പ്രത്യേക ഇനമല്ലെന്നും വിധിച്ചു. മരിച്ചയാളുടെ സംഭാവനാപരമായ അശ്രദ്ധ (contributory negligence) അവാർഡ് ആനുപാതികമായി കുറയ്ക്കുമെന്നും ഇതേ വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു.

പരിക്കുകേസുകൾ

പരിക്കുകേസുകളിൽ ട്രൈബ്യൂണൽ സാമ്പത്തിക ഇനങ്ങളും (ചികിത്സയുടെയും ഭാവി ചികിത്സയുടെയും ചെലവ്, യാത്ര, പരിചാരകന്റെ ചെലവ്, ചികിത്സാകാലത്തെ വരുമാന നഷ്ടം, ഭാവിയിൽ സമ്പാദിക്കാനുള്ള ശേഷിയുടെ നഷ്ടം) സാമ്പത്തികേതര ഇനങ്ങളും (വേദനയും ദുരിതവും, ജീവിതസൗകര്യങ്ങളുടെയും ആയുർദൈർഘ്യ പ്രതീക്ഷയുടെയും നഷ്ടം) അനുവദിക്കുന്നു. ഭാവി വരുമാന നഷ്ടം പ്രവർത്തനപരമായ വൈകല്യത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, അതായത് ആ വ്യക്തി ചെയ്തിരുന്ന ജോലിയിൽ സമ്പാദിക്കാനുള്ള കഴിവിൽ ശാരീരിക വൈകല്യം ഉണ്ടാക്കിയ ഫലം; ഇത് മെഡിക്കൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റിലെ ശതമാനത്തെക്കാൾ കൂടുതലോ കുറവോ ആകാം.

ക്ലെയിം തീയതി മുതൽ ട്രൈബ്യൂണലിന് പലിശ അനുവദിക്കാം. കുടുംബം 22 വർഷം കാത്തിരിക്കേണ്ടി വന്നതിനാൽ Satinder Kaur കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി പ്രതിവർഷം 12 ശതമാനം പലിശ അനുവദിച്ചു; ഓരോ കേസിന്റെയും വസ്തുതകൾക്കനുസരിച്ചാണ് പലിശ എന്ന് ഇതു കാണിക്കുന്നു.

നോ-ഫോൾട്ട് നഷ്ടപരിഹാരവും ഹിറ്റ് ആൻഡ് റണ്ണും

വകുപ്പ് 164: തെറ്റ് തെളിയിക്കാതെയുള്ള നിശ്ചിത നഷ്ടപരിഹാരം

മോട്ടോർ വാഹനത്തിന്റെ ഉപയോഗത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ അപകടം മൂലമുള്ള മരണത്തിനോ ഗുരുതര പരിക്കിനോ, മരണമെങ്കിൽ നിശ്ചിത Rs. 5 ലക്ഷവും ഗുരുതര പരിക്കെങ്കിൽ Rs. 2.5 ലക്ഷവും നിയമപരമായ അവകാശികൾക്കോ ഇരയ്ക്കോ നൽകാൻ വാഹന ഉടമയെയോ അംഗീകൃത ഇൻഷുററെയോ വകുപ്പ് 164 ബാധ്യസ്ഥരാക്കുന്നു. ആരുടെയെങ്കിലും തെറ്റായ പ്രവൃത്തിയോ അശ്രദ്ധയോ വീഴ്ചയോ ക്ലെയിമന്റ് ഉന്നയിക്കുകയോ തെളിയിക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ടതില്ല (വകുപ്പ് 164(2)). ഇതേ മരണത്തിനോ പരിക്കിനോ മറ്റേതെങ്കിലും നിയമപ്രകാരം ഇതിനകം നൽകിയ നഷ്ടപരിഹാരം കുറയ്ക്കും (വകുപ്പ് 164(3)).

ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രധാനമാണ്. വകുപ്പ് 149-ലെ ഒത്തുതീർപ്പ് നടപടിക്രമത്തിലൂടെ വകുപ്പ് 164 പ്രകാരമുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം ക്ലെയിമന്റ് സ്വീകരിച്ചാൽ, ട്രൈബ്യൂണലിനു മുമ്പാകെയുള്ള ക്ലെയിം ഹർജി ഇല്ലാതാകും (വകുപ്പ് 166(1)-ന്റെ രണ്ടാം പ്രൊവിസോ). മരിച്ചയാൾക്ക് നല്ല വരുമാനമുണ്ടായിരുന്നിടത്തോ പരിക്ക് ഗുരുതരമായിടത്തോ, ഗുണക രീതിയിൽ കണക്കാക്കുന്ന വകുപ്പ് 166 പ്രകാരമുള്ള തെറ്റിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ക്ലെയിം സാധാരണയായി വളരെ കൂടുതൽ തുക നൽകും; അതിനാൽ ആ താരതമ്യത്തിനു ശേഷം മാത്രമേ നിശ്ചിത തുക സ്വീകരിക്കാവൂ.

വകുപ്പ് 161: ഹിറ്റ് ആൻഡ് റൺ

വാഹനം കണ്ടെത്താനാകാത്തിടത്ത്, ഒരു പദ്ധതി പ്രകാരം നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ വകുപ്പ് 161 കേന്ദ്ര സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു: മരണത്തിന് നിശ്ചിത Rs. 2 ലക്ഷവും ഗുരുതര പരിക്കിന് Rs. 50,000-വും, അല്ലെങ്കിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ നിർദേശിക്കുന്ന ഉയർന്ന തുക. ഹിറ്റ് ആൻഡ് റൺ മോട്ടോർ അപകടങ്ങളിലെ ഇരകൾക്കുള്ള നഷ്ടപരിഹാര പദ്ധതി, 2022 ക്ലെയിം ഫോമുകളും, ക്ലെയിംസ് എൻക്വയറി ഓഫീസറിൽ തുടങ്ങി ക്ലെയിമുകൾ സ്വീകരിക്കുകയും തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ജില്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും വ്യക്തമാക്കുന്നു.

അർഹരായ ഇരകളിൽ വളരെ കുറച്ചുപേർ മാത്രമേ പദ്ധതി പ്രകാരം ക്ലെയിം ചെയ്യുന്നുള്ളൂ എന്ന് S. Rajaseekaran v. Union of India, 2024 INSC 37 കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി കണ്ടെത്തി. ഒരു അപകടം ഹിറ്റ് ആൻഡ് റൺ ആണെന്ന് പോലീസ് നിഗമനത്തിലെത്തിയാൽ ഇരയെയോ നിയമപരമായ പ്രതിനിധികളെയോ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കണമെന്നും, ആദ്യ അപകട റിപ്പോർട്ട് ഒരു മാസത്തിനകം ക്ലെയിംസ് എൻക്വയറി ഓഫീസർക്ക് ലഭിക്കണമെന്നും, ഒരു മാസത്തിനകം ക്ലെയിം നൽകിയില്ലെങ്കിൽ ക്ലെയിംസ് എൻക്വയറി ഓഫീസർ ജില്ലാ നിയമസേവന അതോറിറ്റിയെ അറിയിക്കണമെന്നും, ആ അതോറിറ്റി ക്ലെയിം ചെയ്യാൻ കുടുംബത്തെ സഹായിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. തുകകൾ കാലാകാലങ്ങളിൽ വർധിപ്പിക്കുന്നത് പരിഗണിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ഗോൾഡൻ അവറിലെ ചികിത്സ

അപകടത്തിൽപ്പെട്ടവർക്ക് ഗോൾഡൻ അവറിൽ, അതായത് ഗുരുതരമായ പരിക്കിനു തൊട്ടുപിന്നാലെ വേഗത്തിലുള്ള പരിചരണം ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഏറ്റവും സാധ്യതയുള്ള സമയത്ത്, പണമില്ലാതെ ചികിത്സ നൽകാനുള്ള ഒരു പദ്ധതി വകുപ്പ് 162 ആവശ്യപ്പെടുന്നു. പദ്ധതി ബാധകമാണോ എന്ന് ചികിത്സിക്കുന്ന ആശുപത്രിക്കും പോലീസിനും കുടുംബത്തോട് പറയാനാകും; പരിധിയും പരിരക്ഷാ കാലയളവും പ്രാബല്യത്തിലുള്ള പദ്ധതി നിശ്ചയിക്കുന്നവയാണ്.

ക്ലെയിമിനുള്ള കാലഹരണം (വകുപ്പ് 166(3))

മോട്ടോർ വാഹന (ഭേദഗതി) നിയമം, 2019 (Motor Vehicles (Amendment) Act, 2019) വീണ്ടും ചേർത്തതും 01/04/2022 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിലുള്ളതുമായ വകുപ്പ് 166(3), അപകടം നടന്ന് ആറു മാസത്തിനകം നൽകുന്നതല്ലാത്ത നഷ്ടപരിഹാര അപേക്ഷ സ്വീകരിക്കരുതെന്ന് വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. മുൻ നിയമത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, കാലതാമസം മാപ്പാക്കാനുള്ള വ്യവസ്ഥ ഇതിലില്ല. 14/11/1994 മുതൽ 01/04/2022 വരെ നിശ്ചിത കാലയളവ് ഒന്നുംതന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

വ്യവസ്ഥയുടെ സാധുത ICICI Lombard General Insurance Co. Ltd. v. Ayiti Navaneetha, SLP (C) Nos. 8412-8413/2023 കേസിൽ സുപ്രീം കോടതിക്കു മുമ്പാകെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഒരു റിട്ട് ഹർജിയായ Bhagirathi Dash v. Union of India-യോടൊപ്പമാണ് ഇതു കേൾക്കുന്നത്. കേസുകൾ തീർപ്പാകാതെ നിൽക്കുന്നിടത്തോളം വകുപ്പ് 166(3) പ്രകാരം കാലഹരണപ്പെട്ടു എന്ന കാരണത്താൽ ക്ലെയിംസ് ട്രൈബ്യൂണലുകളും ഹൈക്കോടതികളും ക്ലെയിം ഹർജികൾ തള്ളരുതെന്ന് 04/11/2025-ലെ ഉത്തരവിലൂടെ കോടതി നിർദേശിച്ചു. 16/11/2026 വരെ അന്തിമ തീരുമാനം കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല.

പ്രായോഗികമായി ഇതിന്റെ അർഥം

  • സാധ്യമാകുന്നിടത്തെല്ലാം അപകടം നടന്ന് ആറു മാസത്തിനകം ഫയൽ ചെയ്യുക. ഇടക്കാല ഉത്തരവ് ഇപ്പോൾ വൈകിയ ക്ലെയിമുകൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും അന്തിമ തീരുമാനം ഈ തടസ്സം പുനഃസ്ഥാപിച്ചേക്കാം.
  • വകുപ്പ് 159 പ്രകാരം ട്രൈബ്യൂണലിന് അയച്ചുകൊടുക്കുന്ന പോലീസ് അപകട റിപ്പോർട്ട് തന്നെ അപേക്ഷയായി കണക്കാക്കുന്നു (വകുപ്പ് 166(4)); കുടുംബം നടപടിയെടുക്കാൻ വൈകുന്നിടത്ത് ഇതു പ്രധാനമാണ്.
  • നിശ്ചിത കാലയളവ് ഇല്ലെങ്കിൽപ്പോലും, യുക്തിരഹിതമായ ദീർഘകാലത്തിനു ശേഷം കൊണ്ടുവരുന്ന ക്ലെയിം സജീവമായ ക്ലെയിമല്ല എന്ന നിലയിൽ നിരസിക്കപ്പെടാം; അപകടം നടന്ന് 17 വർഷത്തിനു ശേഷം ഫയൽ ചെയ്ത ഒരു കേസിൽ 2026-ൽ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ഇങ്ങനെ വിധിച്ചു.

കാലയളവ് കണക്കാക്കുന്ന വിധവും ഇടക്കാല ഉത്തരവിന്റെ സ്രോതസ്സുകളും മോട്ടോർ വാഹന നിയമത്തിനുള്ള കാലഹരണ പേജിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു.

MACT അവാർഡുകൾക്കെതിരായ അപ്പീലുകൾ

അവാർഡിൽ പരാതിയുള്ള ഏതൊരാൾക്കും അവാർഡ് തീയതി മുതൽ 90 ദിവസത്തിനകം ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകാം (വകുപ്പ് 173(1)). മതിയായ കാരണത്താൽ തടസ്സപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ വൈകിയുള്ള അപ്പീലും ഹൈക്കോടതിക്ക് സ്വീകരിക്കാം.

  • കെട്ടിവയ്പ്. അവാർഡ് പ്രകാരം പണം നൽകേണ്ടയാൾ, സാധാരണയായി ഇൻഷുററോ ഉടമയോ, അപ്പീൽ സ്വീകരിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് Rs. 25,000 അല്ലെങ്കിൽ അനുവദിച്ച തുകയുടെ 50 ശതമാനം, ഏതാണോ കുറവ്, അത് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിക്കുന്ന രീതിയിൽ കെട്ടിവയ്ക്കണം (വകുപ്പ് 173(1)-ന്റെ ഒന്നാം പ്രൊവിസോ). തുക കൂട്ടിക്കിട്ടാൻ അപ്പീൽ നൽകുന്ന ക്ലെയിമന്റ് ഒന്നും കെട്ടിവയ്ക്കേണ്ടതില്ല.
  • കുറഞ്ഞ മൂല്യം. അപ്പീലിൽ തർക്കത്തിലുള്ള തുക Rs. 1 ലക്ഷത്തിൽ കുറവാണെങ്കിൽ അപ്പീൽ നിലനിൽക്കില്ല (2019-ൽ ഭേദഗതി ചെയ്ത വകുപ്പ് 173(2)).
  • ഹൈക്കോടതി പരിശോധിക്കുന്നത്. അപ്പീൽ വസ്തുതകളെയും നിയമത്തെയും സംബന്ധിച്ചതാണ്: അശ്രദ്ധ, സ്വീകരിച്ച വരുമാനം, ഗുണകം, ഭാവി സാധ്യതകൾ, കിഴിവ്, കൺസോർഷ്യം, ഇൻഷുററുടെ പ്രതിവാദങ്ങൾ. സുപ്രീം കോടതിയുടെ സാധാരണ രീതിയിൽ നിന്ന് ട്രൈബ്യൂണൽ വ്യതിചലിച്ചിടത്ത്, അപ്പീൽ സാധാരണയായി അതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
  • സുപ്രീം കോടതി. ഹൈക്കോടതിയിൽ നിന്ന് സുപ്രീം കോടതിയിലേക്ക് സ്പെഷ്യൽ ലീവ് ഹർജി നൽകാം; നഷ്ടപരിഹാരം സംബന്ധിച്ച പ്രധാന വിധികളിൽ പലതും അത്തരം ഹർജികളിലാണ് ഉണ്ടായത്.

അവാർഡിന് പലിശയുള്ളതിനാലും കെട്ടിവയ്പ് വ്യവസ്ഥ പണം നൽകുന്നയാൾക്കു മാത്രം ബാധകമായതിനാലും, അവാർഡ് തീരെ കുറവാണെന്നു കരുതുന്ന ക്ലെയിമന്റ് ഇൻഷുററുടെ അപ്പീലിനായി കാത്തിരിക്കാതെ കാരണങ്ങൾ വിലയിരുത്തി 90 ദിവസത്തിനകം ഫയൽ ചെയ്യണം.

ആളുകൾ ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ

ഇന്ത്യയിൽ റോഡപകടത്തിലെ മരണത്തിന് എത്ര നഷ്ടപരിഹാരം ലഭിക്കും?

തെറ്റിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ക്ലെയിമിന് നിശ്ചിത തുകയില്ല. മരിച്ചയാളുടെ വരുമാനം ട്രൈബ്യൂണൽ എടുക്കുന്നു, അതിനോട് ഭാവി സാധ്യതകൾ കൂട്ടുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന് 40 വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള സ്ഥിരം ജോലിക്കാരന് 50 ശതമാനം), വ്യക്തിപരമായ ചെലവുകൾക്കുള്ള ഒരു പങ്ക് കുറയ്ക്കുന്നു (രണ്ടോ മൂന്നോ ആശ്രിതരുള്ള വിവാഹിതന് മൂന്നിലൊന്ന്), തുടർന്ന് വാർഷിക നഷ്ടത്തെ പ്രായമനുസരിച്ച് 18 മുതൽ 5 വരെ നിശ്ചയിച്ച ഒരു ഗുണകം (multiplier) കൊണ്ട് ഗുണിക്കുന്നു. പിന്നീട് എസ്റ്റേറ്റ് നഷ്ടം, കൺസോർഷ്യം, ശവസംസ്കാര ചെലവ് എന്നീ പരമ്പരാഗത ഇനങ്ങൾ കൂട്ടുന്നു; ഇവ 2017-ൽ യഥാക്രമം Rs. 15,000, Rs. 40,000, Rs. 15,000 എന്നു നിശ്ചയിച്ചതും ഓരോ മൂന്നു വർഷം കൂടുമ്പോഴും 10 ശതമാനം വർധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

ഒരാൾ മരിക്കുമ്പോൾ വാഹനാപകട ക്ലെയിം ആർക്ക് ഫയൽ ചെയ്യാം?

മരിച്ചയാളുടെ എല്ലാ നിയമപരമായ പ്രതിനിധികൾക്കുമോ അവരിൽ ആർക്കെങ്കിലുമോ, അല്ലെങ്കിൽ അവർ അധികാരപ്പെടുത്തുന്ന ഏജന്റിനോ ഫയൽ ചെയ്യാം (വകുപ്പ് 166(1)). ചില നിയമപരമായ പ്രതിനിധികൾ ചേരുന്നില്ലെങ്കിലും ക്ലെയിം എല്ലാവരുടെയും പ്രയോജനത്തിനായിത്തന്നെയാണ് നൽകുന്നത്; ചേരാത്തവരെ എതിർകക്ഷികളാക്കുന്നു. മരിച്ചയാളെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നവരും നിയമപരമായ പ്രതിനിധികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ വിധവയും മക്കളും മാതാപിതാക്കളും സാധാരണയായി ഒരുമിച്ച് ക്ലെയിം ചെയ്യുന്നു. കൺസോർഷ്യം ജീവിതപങ്കാളിക്കും ഓരോ കുട്ടിക്കും, കുട്ടി മരിച്ച കേസിൽ മാതാപിതാക്കൾക്കും വെവ്വേറെ നൽകുന്നു.

വാഹനാപകട ക്ലെയിം എവിടെയാണ് ഫയൽ ചെയ്യേണ്ടത്?

ക്ലെയിമന്റിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം, അപകടം നടന്ന സ്ഥലത്തോ ക്ലെയിമന്റ് താമസിക്കുന്നതോ ബിസിനസ് നടത്തുന്നതോ ആയ സ്ഥലത്തോ പ്രതി താമസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തോ അധികാരപരിധിയുള്ള ക്ലെയിംസ് ട്രൈബ്യൂണലിനു മുമ്പാകെ (വകുപ്പ് 166(2)). അപകടം മറ്റൊരു സംസ്ഥാനത്താണ് നടന്നതെങ്കിലും കുടുംബത്തിന് വീടിനടുത്തുതന്നെ ക്ലെയിം ചെയ്യാൻ ഇത് അവസരം നൽകുന്നു. ട്രൈബ്യൂണലിന് അയച്ചുകൊടുക്കുന്ന പോലീസ് അപകട റിപ്പോർട്ട് വകുപ്പ് 166(4) പ്രകാരം നഷ്ടപരിഹാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷയായി കണക്കാക്കുന്നു; ക്ലെയിമന്റുമാർ പിന്നീട് സ്വന്തം തെളിവുകളുമായി ആ നടപടികളിൽ ചേരുന്നു.

വാഹനാപകട ക്ലെയിം ഫയൽ ചെയ്യാനുള്ള സമയപരിധി എത്ര?

അപകടം നടന്ന് ആറു മാസം എന്നാണ് വകുപ്പ് 166(3) പറയുന്നത്; കാലതാമസം മാപ്പാക്കാനുള്ള വ്യവസ്ഥ അതിലില്ല. എന്നാൽ ഈ വ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരായ ചോദ്യം ചെയ്യൽ കേൾക്കുന്ന സുപ്രീം കോടതി 04/11/2025-ന്, കേസ് തീർപ്പാകാതെ നിൽക്കുന്നിടത്തോളം ഈ വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം കാലഹരണപ്പെട്ടു എന്ന കാരണത്താൽ ട്രൈബ്യൂണലുകളും ഹൈക്കോടതികളും ക്ലെയിമുകൾ തള്ളരുതെന്ന് നിർദേശിച്ചു; 16/11/2026 വരെ അന്തിമ തീരുമാനം കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. എന്നിരുന്നാലും ആറു മാസത്തിനകം ഫയൽ ചെയ്യുന്നതാണ് സുരക്ഷിതം, കാരണം അന്തിമ വിധി ഈ തടസ്സം പുനഃസ്ഥാപിച്ചേക്കാം; വളരെ പഴയ ക്ലെയിമുകൾ കാലഹരണപ്പെട്ടവയെന്ന നിലയിൽ നിരസിക്കപ്പെടാനും ഇടയുണ്ട്.

മോട്ടോർ വാഹന നിയമം (Motor Vehicles Act) വകുപ്പ് 164 പ്രകാരമുള്ള നോ-ഫോൾട്ട് നഷ്ടപരിഹാരം എന്താണ്?

അശ്രദ്ധ തെളിയിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ലാതെ, മരണത്തിന് നിശ്ചിത Rs. 5 ലക്ഷവും ഗുരുതര പരിക്കിന് Rs. 2.5 ലക്ഷവും വകുപ്പ് 164 നൽകുന്നു; ഇതു നൽകേണ്ടത് വാഹനത്തിന്റെ ഉടമയോ ഇൻഷുററോ ആണ്. ഇതേ സംഭവത്തിന് മറ്റേതെങ്കിലും നിയമപ്രകാരം നൽകിയ നഷ്ടപരിഹാരം കുറയ്ക്കും. ഇത് വേഗത്തിൽ ലഭിക്കുമെങ്കിലും തെറ്റിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ക്ലെയിമിനെക്കാൾ സാധാരണയായി കുറവായിരിക്കും; വകുപ്പ് 149 പ്രകാരമുള്ള ഇൻഷുററുടെ ഒത്തുതീർപ്പ് നടപടിക്രമത്തിലൂടെ ക്ലെയിമന്റ് ഇതു സ്വീകരിച്ചാൽ സാധാരണ ക്ലെയിം ഹർജി ഇല്ലാതാകും. വാഗ്ദാനം സ്വീകരിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് രണ്ടും താരതമ്യം ചെയ്യണം.

ഹിറ്റ് ആൻഡ് റൺ അപകടത്തിലെ വാഹനം ഒരിക്കലും കണ്ടെത്തിയില്ലെങ്കിൽ എന്തു നഷ്ടപരിഹാരം ലഭിക്കും?

വകുപ്പ് 161, ഹിറ്റ് ആൻഡ് റൺ മോട്ടോർ അപകടങ്ങളിലെ ഇരകൾക്കുള്ള നഷ്ടപരിഹാര പദ്ധതി, 2022 (Compensation to Victims of Hit and Run Motor Accidents Scheme, 2022) എന്നിവ പ്രകാരം കേന്ദ്ര സർക്കാർ മരണത്തിന് നിശ്ചിത Rs. 2 ലക്ഷവും ഗുരുതര പരിക്കിന് Rs. 50,000-വും, അല്ലെങ്കിൽ അത് നിർദേശിക്കുന്ന ഉയർന്ന തുകയും നൽകുന്നു. ജില്ലയിലെ ക്ലെയിംസ് എൻക്വയറി ഓഫീസർക്കാണ് ക്ലെയിം നൽകേണ്ടത്. പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് പോലീസ് കുടുംബത്തെ അറിയിക്കണമെന്നും, ഒരു മാസത്തിനകം ക്ലെയിം ഫയൽ ചെയ്യാത്തിടത്ത് ജില്ലാ നിയമസേവന അതോറിറ്റി സഹായിക്കണമെന്നും S. Rajaseekaran v. Union of India (2024) കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി നിർദേശിച്ചു.

ഡ്രൈവർക്ക് സാധുവായ ലൈസൻസ് ഇല്ലായിരുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിക്ക് പണം നൽകാൻ വിസമ്മതിക്കാമോ?

അത്ര എളുപ്പമല്ല. പോളിസി വ്യവസ്ഥയുടെ ലംഘനം ഇൻഷുറർ തെളിയിക്കണം; അതു തെളിഞ്ഞാൽപ്പോലും ഇരയ്ക്ക് പണം നൽകാനും ആ തുക ഉടമയിൽ നിന്ന് തിരിച്ചുപിടിക്കാനും ട്രൈബ്യൂണലിന് ഇൻഷുററോട് ഉത്തരവിടാമെന്ന് National Insurance Co. Ltd. v. Swaran Singh കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. ലഘു മോട്ടോർ വാഹന ലൈസൻസ് 7,500 kg വരെ മൊത്തം ഭാരമുള്ള ട്രാൻസ്പോർട്ട് വാഹനത്തിനും ബാധകമാണെന്ന് 2024-ൽ Bajaj Alliance v. Rambha Devi കേസിൽ ഒരു ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് വിധിച്ചു. അതിനാൽ ലൈസൻസ് സംബന്ധിച്ച പ്രതിവാദം കൊണ്ട് ഇരയുടെ അവാർഡ് പരാജയപ്പെടുന്നത് അപൂർവമാണ്.

സ്നേഹവും വാത്സല്യവും നഷ്ടപ്പെട്ടതിനുള്ള തുക കൺസോർഷ്യം നഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ടു നൽകുമോ?

ഇല്ല. സ്നേഹവും വാത്സല്യവും നഷ്ടപ്പെട്ടത് കൺസോർഷ്യം നഷ്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതാണെന്നും, അതിൽ ദാമ്പത്യ, മാതാപിതൃ, പുത്ര കൺസോർഷ്യം ഉൾപ്പെടുന്നുവെന്നും United India Insurance Co. Ltd. v. Satinder Kaur കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി വിധിക്കുകയും അത് പ്രത്യേക ഇനമായി അനുവദിക്കരുതെന്ന് ട്രൈബ്യൂണലുകളോട് നിർദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. മരണക്കേസിലെ മൂന്നു പരമ്പരാഗത ഇനങ്ങൾ എസ്റ്റേറ്റ് നഷ്ടം, കൺസോർഷ്യം നഷ്ടം, ശവസംസ്കാര ചെലവ് എന്നിവയാണ്. എന്നാൽ കൺസോർഷ്യം അർഹതയുള്ള ഓരോ കുടുംബാംഗത്തിനും നൽകുന്നു: ജീവിതപങ്കാളിക്ക്, ഓരോ കുട്ടിക്കും, കുട്ടി മരിച്ചിടത്ത് മാതാപിതാക്കൾക്കും.

ഗുരുതരമായ പരിക്കിനോ സ്ഥിരമായ വൈകല്യത്തിനോ നഷ്ടപരിഹാരം തീരുമാനിക്കുന്നത് എങ്ങനെ?

യഥാർഥവും ഭാവിയിലുമുള്ള ചികിത്സാ ചെലവുകൾ, പരിചാരകന്റെയും യാത്രയുടെയും ചെലവുകൾ, ചികിത്സാകാലത്തെ വരുമാന നഷ്ടം, ഭാവിയിൽ സമ്പാദിക്കാനുള്ള ശേഷിയുടെ നഷ്ടം എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം വേദനയ്ക്കും ദുരിതത്തിനും ജീവിതസൗകര്യങ്ങളുടെ നഷ്ടത്തിനുമുള്ള തുകകളും ട്രൈബ്യൂണൽ അനുവദിക്കുന്നു. ഭാവി വരുമാന നഷ്ടം പ്രവർത്തനപരമായ വൈകല്യത്തെ (functional disability) ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, അതായത് ആ വ്യക്തിയുടെ സ്വന്തം ജോലിയിൽ സമ്പാദിക്കാനുള്ള കഴിവിൽ പരിക്ക് ഉണ്ടാക്കിയ ഫലം; ഡോക്ടർ നൽകുന്ന ശതമാനം മാത്രം അതു തീരുമാനിക്കുന്നില്ല. ചികിത്സാ രേഖകൾ, ബില്ലുകൾ, വൈകല്യ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, അപകടത്തിനു മുമ്പ് ചെയ്തിരുന്ന ജോലിയുടെ തെളിവ് എന്നിവയാണ് ക്ലെയിമിന്റെ കാതൽ.

മോട്ടോർ ആക്സിഡന്റ്സ് ക്ലെയിംസ് ട്രൈബ്യൂണലിന്റെ അവാർഡിനെതിരെ ഞാൻ എങ്ങനെ അപ്പീൽ നൽകും?

വകുപ്പ് 173 പ്രകാരം അവാർഡ് തീയതി മുതൽ 90 ദിവസത്തിനകം ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ ഫയൽ ചെയ്യുക; മതിയായ കാരണമുണ്ടെങ്കിൽ വൈകിയുള്ള അപ്പീലും സ്വീകരിച്ചേക്കാം. പണം നൽകേണ്ട ഇൻഷുററോ ഉടമയോ ആദ്യം Rs. 25,000 അല്ലെങ്കിൽ അവാർഡ് തുകയുടെ പകുതി, ഏതാണോ കുറവ്, അതു കെട്ടിവയ്ക്കണം. തർക്കത്തിലുള്ള തുക Rs. 1 ലക്ഷത്തിൽ താഴെയാണെങ്കിൽ അപ്പീൽ നിലനിൽക്കില്ല. അപ്പീൽ വസ്തുതകളും നിയമവും വീണ്ടും തുറക്കുന്നു; അതിനാൽ വരുമാനം, ഭാവി സാധ്യതകൾ, കിഴിവുകൾ, ഗുണകം, കൺസോർഷ്യം എന്നിവയിൽ ട്രൈബ്യൂണൽ സാധാരണ രീതിയിൽ നിന്ന് എവിടെയാണ് വ്യതിചലിച്ചതെന്ന് അപ്പീൽ കാരണങ്ങൾ കൃത്യമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടണം.

ഈ ഉത്തരങ്ങൾ വിജ്ഞാനപരമായ സംഗ്രഹങ്ങളാണ്; ഏതെങ്കിലും വ്യക്തിഗത കേസിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിയമോപദേശമല്ല.

എൻഗേജ്മെന്റ്

ഗൗരവമുള്ള ചോദ്യത്തിന് വേണ്ടത് വായിച്ചു പഠിച്ച ബ്രീഫ് ആണ്.

കോൺഫറൻസുകൾ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച സമയത്ത്, G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi എന്ന വിലാസത്തിലാണ്. കത്തിടപാടുകൾ പ്രിൻസിപ്പൽ തന്നെ വായിക്കുന്നു.

നിരാകരണം ഓഫീസ് ജോലി സ്വീകരിക്കുന്ന മേഖലകളാണ് ഈ പേജ് വിവരിക്കുന്നത്; ഇത് വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമുള്ളതാണ്, ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ ചട്ടങ്ങൾ, അധ്യായം II, ഭാഗം VI, ചട്ടം 36 പാലിച്ചാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്, ഇത് പരസ്യമോ കക്ഷികളെ തേടലോ അല്ല. ഇവിടെയുള്ളതൊന്നും നിയമോപദേശമല്ല; ഇത് വായിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അഭിഭാഷക-കക്ഷി ബന്ധം ഉണ്ടാകുന്നുമില്ല.

ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ ചട്ടങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്ന പ്രകാരം, Lokesh Bhardwaj Law Offices-ന്റെ ജോലിയെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുവിവരങ്ങളാണ് ഈ പേജ് നൽകുന്നത്. ഇത് നിയമോപദേശമല്ല; ഇത് അഭിഭാഷക-കക്ഷി ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നുമില്ല. രേഖാമൂലം സമ്മതിച്ച എൻഗേജ്മെന്റിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ LBLO ഒരു വിഷയത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കൂ.

16/11/2026-ലെ നിയമസ്ഥിതി.

WhatsApp