Lokesh Bhardwaj Law Offices ← सर्व कार्यक्षेत्रे

हे पान इंग्रजीत लिहिलेल्या पानाचे भाषांतर आहे. दोन्हींमध्ये फरक असल्यास इंग्रजी मजकूर ग्राह्य धरला जाईल. इंग्रजी पान वाचा

Lokesh Bhardwaj Law Offices · वकील आणि कायदेशीर सल्लागार, नवी दिल्ली · lokeshbhardwajlawoffices.com
भारतात व्यवसाय करणे

भारतात कर्मचारी नेमणे: कामगार संहिता, धोरणे आणि POSH

भारतातील कामगार कायदा नोव्हेंबर 2025 मध्ये बदलला. भारतात नेमणूक करण्यासाठी परदेशी कंपनीकडे काय व्यवस्था असलीच पाहिजे हे हे पान समजावून सांगते.

प्रस्ताव आणि करार, कामगार संहितांखालील नोंदण्या, POSH सह धोरणे, वेतनपट आणि अंशदाने, नोकरी सोडणे.
भारतात नेमणूक

थोडक्यात

तुमच्या कानावर पडणाऱ्या संज्ञा

कामगार संहिता (Labour Codes)
21/11/2025 पासून लागू असलेल्या चार संहिता, ज्या वेतन, औद्योगिक संबंध, सामाजिक सुरक्षा आणि कामकाजाची परिस्थिती यांना लागू होतात.
कामगार आणि कर्मचारी (Worker and employee)
संहितांखालील प्रवर्ग, ज्यांवरून कोणते संरक्षण लागू होते हे ठरते.
वेतनाची व्याख्या (Wages definition)
भविष्य निर्वाह निधी, उपदान आणि इतर अंशदानांसाठी वेतन म्हणून काय गणले जाते.
निश्चित मुदतीची नोकरी (Fixed-term employment)
ठरावीक कालावधीसाठीची नोकरी, लाभांमध्ये समानतेसह.
स्थायी आदेश (Standing orders)
मोठ्या आस्थापनांसाठीचे सेवा नियम.
उपदान (Gratuity)
निवृत्ती किंवा सेवासमाप्तीवेळचा लाभ.
स्पर्धा-निषेध कलमे (Non-compete clauses)
नोकरीनंतरची बंधने भारतात सर्वसाधारणपणे अंमलात आणता येत नाहीत. गोपनीयता आणि कर्मचारी न पळवण्याच्या कलमांकडे वेगळ्या प्रकारे पाहिले जाते.
POSH अंतर्गत समिती (Internal Committee)
10 किंवा अधिक कर्मचारी असल्यास बंधनकारक.

सविस्तर

टप्पा 1: नोंदणी

आस्थापना पुढील कायद्यांखाली नोंदणी करते:

टप्पा 2: नोकरीच्या अटी

नियुक्तिपत्र आणि अटींमध्ये पुढील बाबी असतात:

संहितांमधील "वेतन" या शब्दाच्या व्याख्येमुळे उपदान, बोनस आणि सामाजिक सुरक्षा अंशदाने कशी मोजली जातात यावर परिणाम होतो. म्हणूनच वेतनरचनेचा आढावा आवश्यक असतो.

टप्पा 3: धोरणे

किमान धोरणे:

जागतिक धोरणे जशीच्या तशी उतरवली जात नाहीत, तर भारतीय आवश्यकतांनुसार बदलली जातात.

टप्पा 4: POSH अधिनियमाखालील अंतर्गत समिती

समिती अधिनियमाच्या आवश्यकतेनुसार, बाह्य सदस्यासह, स्थापन केली जाते. तक्रारींची चौकशी वैधानिक मुदतीत केली जाते, आणि वार्षिक अहवाल दाखल केला जातो.

टप्पा 5: कंत्राटदार आणि प्रतिनियुक्तीवरील कर्मचारी

कंत्राटी कामगार आणि स्टाफिंग व्यवस्थांसाठी अनुपालनाची जबाबदारी वाटून देणारे करार आवश्यक असतात. मूळ कंपनीकडून प्रतिनियुक्तीवर आलेल्या कर्मचाऱ्यांच्या बाबतीत व्हिसा, सामाजिक सुरक्षा आणि कर यांविषयी प्रश्न निर्माण होतात, जे त्यांच्या आगमनापूर्वी सोडवले जातात.

टप्पा 6: नोकरी सोडणे

राजीनामे आणि सेवासमाप्ती योग्य नोटीस, संपूर्ण आणि अंतिम हिशेब, मालमत्ता आणि गोपनीय माहिती परत घेणे, आणि कागदोपत्री नोंद यांसह हाताळल्या जातात.

नेहमीच्या चुका

लोक विचारतात ते प्रश्न

भारतात नेमणूक करण्यासाठी आम्हाला भारतीय संस्था आवश्यक आहे का?

थेट नोकरीवर ठेवण्यासाठी सहसा होय. काही कंपन्या स्टाफिंग किंवा "employer of record" व्यवस्था वापरतात, ज्यासाठी काळजीपूर्वक केलेले करार आवश्यक असतात.

परिविक्षा कालावधी असतो का?

परिविक्षा हा कायद्याच्या मर्यादेत कराराचा विषय आहे.

नोकरी संपल्यानंतर लागू होणारे स्पर्धा-निषेध (non-compete) कलम आम्ही ठेवू शकतो का?

नोकरीनंतरची बंधने भारतात अंमलात आणणे सर्वसाधारणपणे कठीण असते. गोपनीयता आणि कर्मचारी न पळवण्याच्या (non-solicitation) कलमांकडे वेगळ्या प्रकारे पाहिले जाते.

ही उत्तरे शैक्षणिक स्वरूपाचे सारांश आहेत; ती कोणत्याही वैयक्तिक प्रकरणावरील कायदेशीर सल्ला नाहीत.

नियुक्ती

गंभीर प्रश्नासाठी नीट वाचलेली कागदपत्रे हवीत.

भेटी पूर्वनियोजित वेळ घेऊन G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi येथे होतात. पत्रव्यवहार प्रमुख वकील वाचतात.

अस्वीकरण कार्यालय कोणत्या क्षेत्रांतील काम स्वीकारते हे या पानावर सांगितले आहे; हे पान माहितीपर आहे, बार कौन्सिल ऑफ इंडिया नियम (Bar Council of India Rules), प्रकरण II, भाग VI, नियम 36 यांचे पालन करून प्रसिद्ध केले आहे, आणि ही जाहिरात किंवा अशील मिळवण्याचा प्रयत्न नाही. येथील कोणताही मजकूर कायदेशीर सल्ला नाही, आणि हे पान वाचल्याने वकील-अशील संबंध निर्माण होत नाही.

हे पान बार कौन्सिल ऑफ इंडिया नियमांनी (Bar Council of India Rules) दिलेल्या परवानगीनुसार Lokesh Bhardwaj Law Offices च्या कामाविषयी सर्वसाधारण माहिती देते. हा कायदेशीर सल्ला नाही, आणि यामुळे वकील-अशील संबंध निर्माण होत नाही. LBLO कोणत्याही प्रकरणात केवळ लेखी मान्य केलेल्या नियुक्तीच्या आधारेच काम पाहते.

कायद्याची स्थिती 14/11/2026 रोजीची.

WhatsApp