ഒരു ഭൂമി 12 വർഷം കൈവശം വെക്കുന്നയാൾ അതിന്റെ ഉടമയാകുമോ?
വെറുതെ കൈവശം വെച്ചതുകൊണ്ടു മാത്രം ആകില്ല. പ്രതികൂല കൈവശാവകാശം (adverse possession) വഴി ഒരാൾ ഉടമയാകുന്നത്, ഭൂമി പരസ്യമായും തുടർച്ചയായും ഉടമയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം നിഷേധിച്ചുകൊണ്ടും, സ്വകാര്യ ഉടമയ്ക്കെതിരെ 12 വർഷമോ സർക്കാരിനെതിരെ 30 വർഷമോ കൈവശം വെക്കുകയും, അത് കോടതിയിൽ കർശനമായി തെളിയിക്കുകയും ചെയ്താൽ മാത്രമാണ്. വാടകക്കാരൻ, ലൈസൻസി, നോട്ടക്കാരൻ അല്ലെങ്കിൽ കുടുംബാംഗം എന്ന നിലയിൽ അനുവാദത്തോടെ തുടങ്ങിയ കൈവശം, എത്ര കാലം നീണ്ടാലും, കണക്കിലെടുക്കില്ല.
കാലാവധി തുടങ്ങുന്നത് കൈവശം ഉടമയ്ക്ക് വിരുദ്ധമായിത്തീരുന്ന ദിവസം മുതലാണ്, ആ വ്യക്തി പ്രവേശിച്ച ദിവസം മുതലല്ല. കാലാവധി തീരുമ്പോൾ വസ്തു തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ഉടമയുടെ അവകാശം ഇല്ലാതാകും; അങ്ങനെ നേടിയ ഉടമസ്ഥാവകാശം സംരക്ഷിക്കാൻ കൈവശക്കാരന് കേസ് ഫയൽ ചെയ്യാൻ പോലും കഴിയും. ഉടമകൾ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഭൂമി പതിവായി പരിശോധിക്കണം, അതിന് വേലി കെട്ടണം, പോക്കുവരവും (മ്യൂട്ടേഷൻ) വസ്തുനികുതിയും സ്വന്തം പേരിൽ നിലനിർത്തണം, ഓരോ വാടകയും ലൈസൻസും വാടക രസീതുകൾ സഹിതം എഴുതി രേഖയാക്കണം, അനധികൃത കൈവശം തുടങ്ങി 12 വർഷം തികയുന്നതിന് വളരെ മുമ്പുതന്നെ കൈവശം വീണ്ടെടുക്കാൻ കേസ് ഫയൽ ചെയ്യണം.
ചെയ്യേണ്ടത്, ക്രമത്തിൽ
- നിങ്ങളുടെ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഭൂമി പതിവായി പരിശോധിക്കുക, അതിന് വേലി കെട്ടുക.
- പോക്കുവരവും വസ്തുനികുതിയും നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം പേരിൽ നിലനിർത്തുക.
- ഓരോ വാടകയും ലൈസൻസും എഴുതി രേഖയാക്കുക, വാടക രസീതുകൾ സൂക്ഷിക്കുക.
- ഏതെങ്കിലും അനധികൃത കൈവശം എപ്പോൾ തുടങ്ങി എന്ന് എഴുതിവെക്കുക; കൈവശം ഉടമയ്ക്ക് വിരുദ്ധമായിത്തീരുന്ന ദിവസം മുതലാണ് കാലാവധി തുടങ്ങുന്നത്.
- അനധികൃത കൈവശം തുടങ്ങി 12 വർഷം തികയുന്നതിന് വളരെ മുമ്പുതന്നെ കൈവശം വീണ്ടെടുക്കാൻ കേസ് ഫയൽ ചെയ്യുക.
ബാധകമായ വ്യവസ്ഥകൾ
നിയമം: വകുപ്പ് 27, ഷെഡ്യൂളിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 64, 65, 112, ലിമിറ്റേഷൻ ആക്ട്, 1963 (Limitation Act, 1963). Ravinder Kaur Grewal v. Manjit Kaur, (2019) 8 SCC 729.
അവസാനം പുതുക്കിയത്: 17/10/2026.
നിയമം അറിയുക: 130 ലളിതമായ നിയമ ഉത്തരങ്ങൾ
പ്രാക്ടീസ് മേഖല: വസ്തു & റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്
17/10/2026-ലെ നിയമസ്ഥിതിയുടെ വിജ്ഞാനപരമായ സംഗ്രഹമാണ് ഈ പേജ്. ഇത് നിയമോപദേശമല്ല.
← നിയമം അറിയുക