Lokesh Bhardwaj Law Offices ← എല്ലാ പ്രാക്ടീസ് മേഖലകളും

ഇംഗ്ലീഷിൽ എഴുതിയ ഒരു പേജിന്റെ വിവർത്തനമാണ് ഈ പേജ്. രണ്ടും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുള്ളിടത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് പാഠത്തിനാണ് പ്രാബല്യം. ഇംഗ്ലീഷ് പേജ് വായിക്കുക

Lokesh Bhardwaj Law Offices · അഭിഭാഷകരും നിയമ കൺസൾട്ടന്റുമാരും, ന്യൂഡൽഹി · lokeshbhardwajlawoffices.com
പ്രാക്ടീസ് മേഖല

പ്രത്യേക മേഖലകളും ഭൂമി നിയന്ത്രണങ്ങളും: ഈ ഭൂമി വാങ്ങാൻ കഴിയുമോ?

ചില ഭൂമിക്ക് ഒരു ഉടമസ്ഥാവകാശ ആധാരവും വെളിപ്പെടുത്താത്ത നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട്; കാരണം അവ ഉടലെടുക്കുന്നത് ഭൂമി ആരുടേതാണെന്നതിൽ നിന്നല്ല, അത് എവിടെയാണെന്നതിൽ നിന്നാണ്.

ഭൂമിയുടെ വിഭാഗം, ഭൂപരിധി, കുടിയായ്മ നിയമങ്ങൾ, ഏറ്റെടുക്കൽ വിജ്ഞാപനങ്ങൾ, ഉപയോഗ അനുമതികൾ, വാങ്ങുന്നയാളുടെ യോഗ്യത.
ഈ ഭൂമി വാങ്ങാൻ കഴിയുമോ?

ചുരുക്കത്തിൽ

പ്രത്യേക മേഖലകളും നിയന്ത്രണങ്ങളും

ചില ഭൂമിക്ക് ഒരു ഉടമസ്ഥാവകാശ ആധാരവും വെളിപ്പെടുത്താത്ത നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട്; കാരണം അവ ഉടലെടുക്കുന്നത് ഭൂമി ആരുടേതാണെന്നതിൽ നിന്നല്ല, അത് എവിടെയാണെന്നതിൽ നിന്നാണ്. വസ്തു ഈ മേഖലകളിൽ ഏതിലെങ്കിലും പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന് ഒരു പരിശോധന സാധാരണ നോക്കുന്നു.

മേഖലനിയന്ത്രണം എന്ത്
സംരക്ഷിത സ്മാരകത്തിനു സമീപംപുരാതന സ്മാരകങ്ങളും പുരാവസ്തു സ്ഥലങ്ങളും അവശിഷ്ടങ്ങളും നിയമം, 1958 (Ancient Monuments and Archaeological Sites and Remains Act, 1958) പ്രകാരം, കേന്ദ്ര സംരക്ഷിത സ്മാരകത്തിനു തൊട്ടുചുറ്റുമുള്ള നിരോധിത മേഖലയിൽ പുതിയ നിർമാണം അനുവദിക്കില്ല; അതിനപ്പുറമുള്ള നിയന്ത്രിത മേഖലയിലെ നിർമാണത്തിന് മുൻകൂർ അനുമതി വേണം. രണ്ടു മേഖലകളുടെയും വ്യാപ്തി നിയമം നിശ്ചയിക്കുന്നു; കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് വിജ്ഞാപനം വഴി അവ വിപുലീകരിക്കാം. സംസ്ഥാന നിയമങ്ങൾ സംസ്ഥാന സ്മാരകങ്ങളെ അവയുടേതായ പരിധികളോടെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
തീരദേശ ഭൂമികടൽ, കായലുകൾ (creeks), വേലിയേറ്റ നദികൾ എന്നിവയോടു ചേർന്ന ഭൂമി തീരദേശ നിയന്ത്രണ മേഖലാ വിജ്ഞാപനത്തിന്റെ (Coastal Regulation Zone Notification) പരിധിയിൽ വരുന്നു. മേഖലയും വേലിയേറ്റ രേഖയിൽ (high tide line) നിന്നുള്ള ദൂരവും അനുസരിച്ച് നിർമാണവും ഉപയോഗവും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു.
വിമാനത്താവളത്തിനോ പ്രതിരോധ സ്ഥാപനത്തിനോ സമീപംവിമാനത്താവളങ്ങൾക്കു സമീപം കെട്ടിടത്തിന്റെ ഉയരത്തിന് എയർപോർട്ട്സ് അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് നിരാക്ഷേപ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (NOC) വേണം. പ്രതിരോധ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കു സമീപമുള്ള ഭൂമിക്ക് വർക്ക്സ് ഓഫ് ഡിഫൻസ് നിയമം (Works of Defence Act) പ്രകാരം നിർമാണ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.
വനവും പരിസ്ഥിതി ലോല മേഖലകളുംവനമായോ വനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതായോ (deemed forest) രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭൂമി കേന്ദ്ര അനുമതിയില്ലാതെ വനേതര ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല. ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾക്കും വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾക്കും ചുറ്റുമുള്ള പരിസ്ഥിതി ലോല മേഖലകൾ വ്യവസായവും നിർമാണവും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
നദീ പ്രളയതടങ്ങളും ജലാശയങ്ങളുംപ്രളയതട മേഖലകളും (ഡൽഹിയിൽ യമുന പ്രളയതടം) രേഖപ്പെടുത്തിയ കുളങ്ങൾ, ജോഹഡുകൾ, ഓടകൾ എന്നിവയും നിർമാണം നിയന്ത്രിക്കുകയോ വിലക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു.
ഏറ്റെടുക്കലിനു കീഴിലുള്ള ഭൂമിഏറ്റെടുക്കലിനുള്ള വിജ്ഞാപനമോ അവാർഡോ സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥാവകാശം മരവിപ്പിക്കുകയോ ഇല്ലാതാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. ഖസ്രയ്ക്കോ പ്ലോട്ടിനോ വേണ്ടി ഏറ്റെടുക്കൽ രേഖകൾ പരിശോധിക്കുന്നു.
ആദിവാസി, പട്ടിക മേഖലകൾ (Scheduled Areas)പട്ടികവർഗക്കാരുടെ കൈവശമുള്ള ഭൂമി ആദിവാസികളല്ലാത്തവർക്കു കൈമാറുന്നത് പല സംസ്ഥാനങ്ങളും വിലക്കുകയോ നിയന്ത്രിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന് ജാർഖണ്ഡ്, ഒഡീഷ, ആന്ധ്രപ്രദേശ്, വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ).
മലയോര, അതിർത്തി സംസ്ഥാനങ്ങൾഹിമാചൽ പ്രദേശ് കർഷകരല്ലാത്തവർ വാങ്ങുന്നതും ഉത്തരാഖണ്ഡ് സംസ്ഥാനത്തിനു പുറത്തുള്ളവർ വാങ്ങുന്നതും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ജമ്മു കശ്മീർ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം, സിക്കിം, പല വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് അവിടെ താമസക്കാരല്ലാത്തവരോ കർഷകരല്ലാത്തവരോ വാങ്ങുന്നതിൽ അവയുടേതായ നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട്.
ഭൂപരിധിയും മിച്ചഭൂമിയുംഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭൂപരിധി നിയമപ്രകാരം മിച്ചമായി പ്രഖ്യാപിച്ച കൃഷിഭൂമി സംസ്ഥാനത്തിൽ നിക്ഷിപ്തമാകുന്നു; അതു വിൽക്കാനാവില്ല.
പൈതൃക മേഖലകളും പ്രത്യേക പ്ലാനുകളുംപൈതൃക പ്രദേശങ്ങൾ, മെട്രോ ഇടനാഴികൾ, പ്രത്യേക മേഖലാ പ്ലാനുകൾ എന്നിവ അനുവദനീയമായ ഉയരം, ഉപയോഗം, FAR എന്നിവ മാറ്റാം.

ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രാദേശിക നിയമ സംവിധാനങ്ങൾ

ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് മറ്റെവിടെയും തുല്യമില്ലാത്ത ഭൂനിയമങ്ങളുണ്ട്. സാധാരണ കാണുന്നവ ഇവിടെ ഉദാഹരണങ്ങളായി മാത്രം പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു.

സംസ്ഥാനം അല്ലെങ്കിൽ പ്രദേശംനിയമ സംവിധാനം
ഹരിയാനയും പഞ്ചാബുംപഞ്ചാബ് ഭൂസംരക്ഷണ നിയമം (Punjab Land Preservation Act) പ്രകാരം വിജ്ഞാപനം ചെയ്ത ഭൂമിയും ആരവല്ലി മേഖലകളും മരംമുറിക്കൽ, നിർമാണം, ഉപയോഗ മാറ്റം എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. പ്ലോട്ട് തിരിച്ചുള്ള വികസനവും ഗ്രൂപ്പ് ഹൗസിംഗ് വികസനവും ലൈസൻസ്ഡ് കോളനി ചട്ടങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
ഡൽഹിറിഡ്ജ് മേഖലകൾ, യമുന പ്രളയതടം, ലാൽ ഡോറ, അനധികൃത കോളനികൾ, കൃഷിഭൂമിയിന്മേൽ ഡൽഹി ഭൂപരിഷ്കരണ നിയമം (Delhi Land Reforms Act) ഏർപ്പെടുത്തുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങൾ.
ഉത്തർപ്രദേശ്പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗക്കാരുടെ കൈവശമുള്ള ഭൂമിയുടെ കൈമാറ്റത്തിന്മേലും കൃഷിഭൂമിയുടെ പരിവർത്തനത്തിന്മേലും സംസ്ഥാന റവന്യൂ കോഡ് പ്രകാരമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ.
ഗുജറാത്ത്സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അസ്വസ്ഥ മേഖലാ നിയമം (disturbed areas law) പ്രകാരം, വിജ്ഞാപനം ചെയ്ത മേഖലകളിലെ വിൽപനകൾക്ക് കളക്ടറുടെ മുൻകൂർ അനുമതി വേണം.
മഹാരാഷ്ട്ര7/12 രേഖകൾ, NA അനുമതി, കൃഷിഭൂമിയിന്മേലുള്ള കുടിയായ്മ നിയമ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, മുംബൈയിലെ ചേരി പുനരധിവാസ, പുനർവികസന പദ്ധതികൾ.
ഗോവകോമുനിദാദുകളുടെ (comunidades, ഗ്രാമ സമൂഹങ്ങൾ) ഭൂമി, പോർച്ചുഗീസ് കാലത്തെ രേഖകളിലൂടെ പിന്തുടരുന്ന പഴയ ഉടമസ്ഥാവകാശങ്ങൾ.
കർണാടകനഗര വസ്തുക്കൾക്കുള്ള A ഖാത്ത, B ഖാത്ത വേർതിരിവ്, കൃഷിഭൂമിക്കുള്ള ഭൂപരിഷ്കരണ നിയമ (Land Reforms Act) സംവിധാനം.
തെലങ്കാനയും ആന്ധ്രപ്രദേശുംഭൂരഹിതർക്കു സർക്കാർ പതിച്ചു നൽകിയ ഭൂമി (assigned land) പൊതുവേ കൈമാറ്റം ചെയ്യാനാവില്ല.
ജാർഖണ്ഡും ഒഡീഷയുംആദിവാസി ഭൂമിയുടെ കൈമാറ്റം നിയന്ത്രിക്കുന്ന കുടിയായ്മ നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും; ഉദാഹരണത്തിന് ജാർഖണ്ഡിലെ ഛോട്ടാനാഗ്പൂർ, സന്താൾ പർഗാനാസ് കുടിയായ്മ നിയമങ്ങൾ, ഒഡീഷയിലെ പട്ടിക മേഖലകളിൽ പട്ടികവർഗക്കാരുടെ സ്ഥാവര സ്വത്ത് കൈമാറ്റം സംബന്ധിച്ച റെഗുലേഷൻ.
കേരളംനെൽവയലും തണ്ണീർത്തടവും പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതിന്മേലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ.
ബിഹാറും മറ്റു ചില സംസ്ഥാനങ്ങളുംമുൻഗണനാ ക്രയാവകാശം (pre-emption); വാങ്ങുന്നയാളുടെ അതേ വ്യവസ്ഥകളിൽ വസ്തു തനിക്കു വേണമെന്ന് ഒരു സഹ ഓഹരിക്കാരനോ അയൽക്കാരനോ അവകാശപ്പെടാൻ ഇത് അനുവദിക്കുന്നു.
ഭൂദാൻ, ഗ്രാംദാൻ ഭൂമിഭൂദാൻ പ്രസ്ഥാനത്തിനു കീഴിൽ ദാനം ചെയ്ത ഭൂമി പ്രത്യേക നിയമങ്ങൾ പ്രകാരമാണ് കൈവശം വെക്കുന്നത്; സാധാരണ അതു സ്വതന്ത്രമായി കൈമാറ്റം ചെയ്യാനാവില്ല.

ഓരോ തരം വസ്തുവിനും, വിൽക്കുന്നയാളെയും വാങ്ങുന്നയാളെയും സംബന്ധിച്ചും നടത്തുന്ന പരിശോധനകൾ വസ്തുവിന്റെ ടൈറ്റിൽ പരിശോധനയും ഡ്യൂ ഡിലിജൻസും എന്ന പേജിലാണ്.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ

നേരിട്ടു കാണേണ്ടതുണ്ടോ?

വേണ്ട. ആദ്യ കോൺഫറൻസ് വീഡിയോ വഴി നടത്താം; ഒരു വിഷയം പൂർണമായും ഇമെയിലിലൂടെയും വീഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെയും നടത്താനുമാകും. ഒരു കോടതിയോ അധികാരിയോ ആവശ്യപ്പെടുന്നിടത്തു മാത്രമേ അസ്സൽ രേഖകൾ വേണ്ടൂ; അത് എപ്പോഴാണെന്ന് ഓഫീസ് കക്ഷിയെ മുൻകൂട്ടി അറിയിക്കും.

വിദേശത്തിരുന്ന് ഓഫീസിനെ കേസ് ഏൽപ്പിക്കാമോ?

ഏൽപ്പിക്കാം. രേഖകൾ ഇമെയിൽ വഴിയോ സുരക്ഷിത അപ്‌ലോഡ് വഴിയോ അയയ്ക്കാം, കോൺഫറൻസുകൾ വീഡിയോ വഴി നടത്തുന്നു, വക്കാലത്ത് വിദേശത്തു വച്ച് ഒപ്പിട്ട് കൊറിയറിൽ അയയ്ക്കാം. സത്യവാങ്മൂലം ആവശ്യമുള്ളിടത്ത്, കേസിന്റെ ആവശ്യമനുസരിച്ച് അത് നോട്ടറിയുടെയോ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലർ ഓഫീസറുടെയോ മുമ്പാകെ സത്യം ചെയ്ത് ഒപ്പിടാം.

ആദ്യ സംഭാഷണം രഹസ്യമാണോ?

അതെ. ഉപദേശം തേടുമ്പോൾ ഒരു ഭാവി കക്ഷി ഓഫീസിനോടു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ, വിഷയം ഏറ്റെടുത്താലും ഇല്ലെങ്കിലും, രഹസ്യമായി കണക്കാക്കുന്നു. അക്കാരണത്താൽ, താൽപര്യ വൈരുധ്യ പരിശോധന പൂർത്തിയാകുന്നതു വരെ കക്ഷികളുടെ പേരുകളും ഒരു ചെറു വിവരണവും മാത്രമേ ഓഫീസ് ചോദിക്കൂ.

ജോലി തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പ് ഫീസ് എത്രയെന്ന് എനിക്കറിയാനാകുമോ?

ആകും. ഫീസിന്റെ അടിസ്ഥാനം, അതു നിശ്ചിത ഫീസോ ഘട്ടംതിരിച്ചുള്ളതോ റിട്ടെയ്നറോ മണിക്കൂർ നിരക്കോ ആകട്ടെ, ജോലി തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പ് എൻഗേജ്മെന്റ് ലെറ്ററിൽ രേഖാമൂലം സമ്മതിക്കുന്നു; അതിൽ എന്തെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നുവെന്നും ഏതെല്ലാം ചെലവുകൾ യഥാർഥ ചെലവിൽ ബിൽ ചെയ്യുമെന്നും അതോടൊപ്പം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

ഈ ഉത്തരങ്ങൾ വിജ്ഞാനപരമായ സംഗ്രഹങ്ങളാണ്; ഏതെങ്കിലും വ്യക്തിഗത കേസിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിയമോപദേശമല്ല.

എൻഗേജ്മെന്റ്

ഗൗരവമുള്ള ചോദ്യത്തിന് വേണ്ടത് വായിച്ചു പഠിച്ച ബ്രീഫ് ആണ്.

കോൺഫറൻസുകൾ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച സമയത്ത്, G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi എന്ന വിലാസത്തിലാണ്. കത്തിടപാടുകൾ പ്രിൻസിപ്പൽ തന്നെ വായിക്കുന്നു.

നിരാകരണം ഓഫീസ് ജോലി സ്വീകരിക്കുന്ന മേഖലകളാണ് ഈ പേജ് വിവരിക്കുന്നത്; ഇത് വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ മാത്രമുള്ളതാണ്, ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ ചട്ടങ്ങൾ, അധ്യായം II, ഭാഗം VI, ചട്ടം 36 പാലിച്ചാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്, ഇത് പരസ്യമോ കക്ഷികളെ തേടലോ അല്ല. ഇവിടെയുള്ളതൊന്നും നിയമോപദേശമല്ല; ഇത് വായിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അഭിഭാഷക-കക്ഷി ബന്ധം ഉണ്ടാകുന്നുമില്ല.

ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ ചട്ടങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്ന പ്രകാരം, Lokesh Bhardwaj Law Offices-ന്റെ ജോലിയെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുവിവരമാണ് ഈ പേജ് നൽകുന്നത്. ഇത് നിയമോപദേശമല്ല; ഇത് അഭിഭാഷക-കക്ഷി ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നുമില്ല. രേഖാമൂലം അംഗീകരിച്ച എൻഗേജ്മെന്റിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമേ LBLO ഒരു വിഷയത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കൂ.

അവസാനം പരിശോധിച്ചത്: 14/11/2026. Lokesh Bhardwaj Law Offices. 14/11/2026-ലെ നിയമസ്ഥിതി.

WhatsApp