Lokesh Bhardwaj Law Offices ← सर्व कार्यक्षेत्रे

हे पान इंग्रजीत लिहिलेल्या पानाचे भाषांतर आहे. दोन्हींमध्ये फरक असल्यास इंग्रजी मजकूर ग्राह्य धरला जाईल. इंग्रजी पान वाचा

Lokesh Bhardwaj Law Offices · वकील आणि कायदेशीर सल्लागार, नवी दिल्ली · lokeshbhardwajlawoffices.com
कार्यक्षेत्र

दिवाणी दावे: वसुली, ताबा, मनाई हुकूम, वाटणी आणि घोषणा

दिवाणी दाव्यात न्यायालयाकडे पैसा, मालमत्ता, एखादी गोष्ट करण्याचा किंवा न करण्याचा आदेश, संयुक्त मालकीच्या मालमत्तेची वाटणी, किंवा हक्कांची घोषणा मागितली जाते.

फिर्याद, समन्स, लेखी जबाब, वादमुद्दे, पुरावा, युक्तिवाद, हुकूमनामा, अंमलबजावणी.
दिवाणी दाव्याचा प्रवास

थोडक्यात

तुमच्या कानावर पडणाऱ्या संज्ञा

फिर्याद, वादी, प्रतिवादी (Plaint, plaintiff, defendant)
दावा सुरू करणारा दस्तऐवज, दावा करणारी व्यक्ती, आणि जिच्याविरुद्ध दावा केला आहे ती व्यक्ती.
लेखी जबाब
प्रतिवादीचे उत्तर. वाणिज्यिक दाव्यांमध्ये ते 30 दिवसांच्या आत दाखल केले पाहिजे, जे 120 दिवसांच्या कठोर कमाल मर्यादेपर्यंत वाढवता येते.
प्रत्युत्तर (Replication)
लेखी जबाबाला वादीने दिलेले उत्तर.
वादमुद्दे (Issues)
न्यायालय निर्णयासाठी निश्चित करते ते प्रश्न.
पुराव्याचे प्रतिज्ञापत्र आणि उलटतपासणी (Affidavit of evidence and cross-examination)
साक्षीदार पुरावा कसा देतात आणि त्याची तपासणी कशी होते.
हुकूमनामा आणि निकाल (Decree and judgment)
हक्क ठरवणारा औपचारिक आदेश, आणि त्यामागील कारणे.
प्राथमिक हुकूमनामा आणि अंतिम हुकूमनामा (Preliminary decree and final decree)
वाटणीमध्ये, पहिला हिस्से जाहीर करतो आणि दुसरा मालमत्तेची प्रत्यक्ष सीमांनुसार (metes and bounds) विभागणी करतो.
मधल्या काळातील नफा (Mesne profits)
मालमत्तेच्या बेकायदेशीर ताब्यासाठी नुकसानभरपाई.
Lis pendens (लिस पेंडेन्स, प्रलंबित दावा)
दावा चालू असताना हस्तांतरित झालेली मालमत्ता दाव्याच्या निकालाच्या अधीन राहते हा नियम.
Ex parte (एक्स पार्टे, एकतर्फी)
समन्स बजावल्यानंतरही हजर न झालेल्या पक्षकाराच्या अनुपस्थितीत दिलेला निर्णय.
न्यायालयीन शुल्क (Court fee)
बहुतेक फिर्यादींवर देय, अनेकदा मागितलेल्या दिलाशाच्या मूल्यावर मोजले जाणारे (ad valorem).
अंमलबजावणी, जप्ती, ताबा वॉरंट (Execution, attachment, warrant of possession)
हुकूमनाम्याची अंमलबजावणी करणारी पावले.

सविस्तर

1. दाव्याची निवड.

2. वाणिज्यिक दावे.

वाणिज्यिक दाव्यांमध्ये पुढील गोष्टी असतात:

ते अधिक जलद असतात, पण प्रक्रियेतील चुका अधिक महाग पडतात.

3. पुरावा.

दिवाणी प्रकरणांचा निर्णय दस्तऐवज आणि साक्षीदारांवर होतो. दावा दाखल करण्यापूर्वी कार्यालय पुढील गोष्टी गोळा करते:

इलेक्ट्रॉनिक पुराव्यासाठी (ईमेल, संदेश, CCTV) भारतीय साक्ष्य अधिनियम, 2023 (Bharatiya Sakshya Adhiniyam, 2023) च्या कलम 63 खालील प्रमाणपत्र आवश्यक असते; या कलमाने 01/07/2024 पासून पुरावा अधिनियमाच्या (Evidence Act) कलम 65B ची जागा घेतली.

4. अंमलबजावणी.

पैशांच्या हुकूमनाम्याची अंमलबजावणी करण्याच्या मार्गांमध्ये पुढील गोष्टी येतात:

ताब्याच्या हुकूमनाम्याची अंमलबजावणी ताबा वॉरंटद्वारे होते.

5. अपिले.

पहिले अपील तथ्ये आणि कायदा या दोन्हींवर करता येते. दुसरे अपील उच्च न्यायालयाकडे केवळ कायद्याच्या भरीव प्रश्नावरच करता येते.

लोक विचारतात ते प्रश्न

खरेदीदाराने 2023 मधील तीन बिलांची रक्कम दिलेली नाही. आता उशीर झाला आहे का?

सर्वसाधारणपणे, तीन वर्षांचा कालावधी प्रत्येक रक्कम देय झाल्यापासून सुरू होतो. मुदत संपण्यापूर्वी कर्जाची स्वाक्षरी केलेली लेखी पोच, किंवा लेखी स्वीकारलेली अंशतः रक्कम, दिली गेली असेल तर नवा कालावधी सुरू होतो (मुदत अधिनियम, 1963 (Limitation Act, 1963) ची कलमे 18 आणि 19). प्रत्येक बिल तपासा.

मी संक्षिप्त दावा दाखल करावा की नियमित दावा?

दावा लेखी दस्तऐवजावर आधारित असेल आणि बचाव कमकुवत असण्याची शक्यता असेल तर संक्षिप्त दावा. तथ्यांवरच वाद असेल तर नियमित दावा.

माझा भाऊ माझ्या संमतीशिवाय आमच्या वडिलांचे घर विकत आहे. मी काय करू शकतो?

हस्तांतरणाविरुद्ध अंतरिम मनाई हुकमाच्या अर्जासह वाटणीचा दावा. संभाव्य खरेदीदारांसाठी जाहीर सूचनाही प्रसिद्ध करता येते.

दिवाणी दाव्याला किती वेळ लागतो?

अनेक न्यायालयांत वर्षानुवर्षे. वाणिज्यिक न्यायालये अधिक जलद असतात. अंतरिम आदेश अनेकदा व्यवहारातील परिणाम लवकरच ठरवतात.

माझा कायदेशीर खर्च मला परत मिळू शकतो का?

न्यायालये खर्च देऊ शकतात, आणि वाणिज्यिक न्यायालयांनी "खर्च निकालानुसार" (costs follow the event) हा दृष्टिकोन पाळणे अपेक्षित आहे. संपूर्ण खर्च परत मिळेल याची खात्री नाही.

ही उत्तरे शैक्षणिक स्वरूपाचे सारांश आहेत; ती कोणत्याही वैयक्तिक प्रकरणावरील कायदेशीर सल्ला नाहीत.

नियुक्ती

गंभीर प्रश्नासाठी नीट वाचलेली कागदपत्रे हवीत.

भेटी पूर्वनियोजित वेळ घेऊन G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi येथे होतात. पत्रव्यवहार प्रमुख वकील वाचतात.

अस्वीकरण कार्यालय कोणत्या क्षेत्रांतील काम स्वीकारते हे या पानावर सांगितले आहे; हे पान माहितीपर आहे, बार कौन्सिल ऑफ इंडिया नियम (Bar Council of India Rules), प्रकरण II, भाग VI, नियम 36 यांचे पालन करून प्रसिद्ध केले आहे, आणि ही जाहिरात किंवा अशील मिळवण्याचा प्रयत्न नाही. येथील कोणताही मजकूर कायदेशीर सल्ला नाही, आणि हे पान वाचल्याने वकील-अशील संबंध निर्माण होत नाही.

हे पान बार कौन्सिल ऑफ इंडिया नियमांनी (Bar Council of India Rules) दिलेल्या परवानगीनुसार Lokesh Bhardwaj Law Offices च्या कामाविषयी सर्वसाधारण माहिती देते. हा कायदेशीर सल्ला नाही, आणि यामुळे वकील-अशील संबंध निर्माण होत नाही. LBLO कोणत्याही प्रकरणात केवळ लेखी मान्य केलेल्या नियुक्तीच्या आधारेच काम पाहते.

शेवटचा आढावा: 15/11/2026. Lokesh Bhardwaj Law Offices.

कायद्याची स्थिती 15/11/2026 रोजीची.

WhatsApp