ಒಪ್ಪಂದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಡ್ಯೂ ಡಿಲಿಜೆನ್ಸ್
ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ಹಿಂದಿನ ಶೋಧಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯೋಪಯೋಗಿ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿ: ಹಕ್ಕುಪತ್ರ, ವ್ಯಾಜ್ಯ, ಕಂಪನಿಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ (Registrar of Companies), ಪರವಾನಗಿಗಳು, ಮುದ್ರಾಂಕ ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ
- ಒಪ್ಪಂದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಎಂದರೆ ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪಕ್ಷಕಾರರು, ಅಧಿಕಾರ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು, ಅಪಾಯ, ನಿರ್ಗಮನ ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಓದುವುದು; ಡ್ಯೂ ಡಿಲಿಜೆನ್ಸ್ (due diligence, ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆ) ಎಂದರೆ ಎದುರು ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ಇದು ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಗುತ್ತಿಗೆಗಳು, ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಷೇರು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಹಣ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ಕೈ ಬದಲಾಗುವ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
- ಅಧಿಕಾರ: ಯಾರು ಸಹಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿಯ ಅಥವಾ ಪಾಲುದಾರರ ಯಾವ ಅಧಿಕಾರದ ಮೇಲೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ಎದುರು ಪಕ್ಷದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅದರ MCA ಮಾಸ್ಟರ್ ಡೇಟಾದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ.
- ಅಪಾಯದ ಷರತ್ತುಗಳು: ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಪಾವತಿ, ವಾರಂಟಿಗಳು, ನಷ್ಟಭರ್ತಿ (indemnity) ಷರತ್ತುಗಳು, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಮಿತಿ, ಒಪ್ಪಂದದ ಮುಕ್ತಾಯ, ಫೋರ್ಸ್ ಮಜೂರ್ (force majeure), ಗೌಪ್ಯತೆ, ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ವಿವಾದ ಷರತ್ತು.
- ROC ಶೋಧ: ಕಂಪನಿಯ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳು, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಋಣಭಾರಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟರ್; ಕಂಪನಿಯು ಋಣಭಾರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅದನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲೇಬೇಕು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ (ಸೆಕ್ಷನ್ 77, ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2013).
- ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಶೋಧ: ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳ ಸರಣಿ ಮತ್ತು ಉಪ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಋಣಭಾರಗಳು ಮತ್ತು ಮ್ಯುಟೇಷನ್ (ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ) ಸಹಿತ.
- ವ್ಯಾಜ್ಯ ಶೋಧ: ಪಕ್ಷಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕುರಿತು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಹೈಕೋರ್ಟ್, NCLT, DRT ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ.
- ನಿಯಂತ್ರಕ ಪರವಾನಗಿಗಳು: GST ನೋಂದಣಿ, ಅಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೋಂದಣಿ, ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಲಯವಾರು ಪರವಾನಗಿಗಳು.
- ಮುದ್ರಾಂಕ: ಸರಿಯಾಗಿ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸದ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ದಂಡ ಪಾವತಿಸುವವರೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದಾದ ದೋಷ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಸಿಂಧುಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 13/12/2023 ರಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.
- ನೋಂದಣಿ: ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲೇಬೇಕು (ಸೆಕ್ಷನ್ 17, ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908), ಅದೂ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ (ಸೆಕ್ಷನ್ 23).
- ವಿವಾದಗಳು: ತುರ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ ಕೋರದ ವಾಣಿಜ್ಯ ದಾವೆಗೆ ಮೊದಲು ದಾವೆ ಪೂರ್ವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ನಡೆಯಲೇಬೇಕು (ಸೆಕ್ಷನ್ 12A, ವಾಣಿಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2015).
- Lokesh Bhardwaj Law Offices (LBLO) ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ: ಡ್ಯೂ ಡಿಲಿಜೆನ್ಸ್ಗೆ ಬೇಕಾದ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೋರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಶೋಧಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ, ಡ್ಯೂ ಡಿಲಿಜೆನ್ಸ್ ವರದಿಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಅದರ ಕರಡಿನಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ (ರೆಡ್ಲೈನ್) ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ
- ಟರ್ಮ್ ಶೀಟ್ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಟರ್ಮ್ ಶೀಟ್ (term sheet, ಮುಖ್ಯ ಷರತ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿ) ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತಾ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಯಾವ ಷರತ್ತುಗಳು ಬಂಧನಕಾರಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೌಪ್ಯತೆ, ಏಕಮಾತ್ರ ಮಾತುಕತೆಯ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳು) ಮತ್ತು ಯಾವುವು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಟರ್ಮ್ ಶೀಟ್ ಹೇಳಬೇಕು; ಆಗ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನೇ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದ ಎಂದು ನಂತರ ವಾದಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಕೋರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ. ಖರೀದಿದಾರರು ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಕೋರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ: ಸಂಸ್ಥೆಯ ರಚನಾ ದಾಖಲೆಗಳು, ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಷೇರುದಾರರ ನಿರ್ಣಯಗಳು, ಶಾಸನಬದ್ಧ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ಗಳು, ಪ್ರಮುಖ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳು, ಪರವಾನಗಿಗಳು, ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಮತ್ತು ಹೂಡುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಇರುವ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ. ಮಾರಾಟಗಾರರ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವೇ ನಂತರ ವಾರಂಟಿಗಳ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ.
- ROC ಶೋಧ. MCA ಪೋರ್ಟಲ್ನಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಡೇಟಾ, ನಿರ್ದೇಶಕರ ಪಟ್ಟಿ, ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹಣಕಾಸು ವಿವರಪಟ್ಟಿಗಳು, ವಾರ್ಷಿಕ ರಿಟರ್ನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಋಣಭಾರಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2013 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 77 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದೂ ನೋಂದಾಯಿಸದ ಋಣಭಾರವು ಕಂಪನಿಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ.
- ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಶೋಧ. ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಯಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸರಣಿಯ ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕಿನ ಮೂಲವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಋಣಭಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಧ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮ್ಯುಟೇಷನ್, ಪುರಸಭೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಂಜೂರಾದ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶೋಧಿಸುವ ಅವಧಿಯು ವಹಿವಾಟಿನ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತಿರಬೇಕು. ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದೂ ನೋಂದಾಯಿಸದ ದಾಖಲೆಗಳು ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ (ಸೆಕ್ಷನ್ 49, ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908).
- ವ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಶೋಧ. ಪಕ್ಷಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕುರಿತು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಹೈಕೋರ್ಟ್, NCLT, DRT ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಧ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಪರವಾನಗಿಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವ ಹಾಗೂ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಶೋಧಫಲವನ್ನು ಬೆಲೆ, ವಹಿವಾಟಿನ ರಚನೆ ಅಥವಾ ಮುಂದುವರಿಯುವ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಡ್ಯೂ ಡಿಲಿಜೆನ್ಸ್ ವರದಿ. ವರದಿಯು ಪ್ರತಿ ಸಮಸ್ಯೆ, ಅದರ ಮೂಲ, ಅದರ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ: ವಹಿವಾಟು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲಿನ ಷರತ್ತು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಷ್ಟಭರ್ತಿ, ಬೆಲೆಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಅಥವಾ ಮುಂದುವರಿಯದಿರಲು ಕಾರಣ.
- ಕರಡು ರಚನೆ ಮತ್ತು ಮಾತುಕತೆ. ನಂತರ ಒಪ್ಪಂದದ ಕರಡನ್ನು ವರದಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ತಿದ್ದಲಾಗುತ್ತದೆ: ಸರಿಯಾದ ಪಕ್ಷಕಾರರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಗಳು, ಪಾವತಿಯ ಭದ್ರತೆ, ಡ್ಯೂ ಡಿಲಿಜೆನ್ಸ್ ಶೋಧಫಲಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ವಾರಂಟಿಗಳು, ನಷ್ಟಭರ್ತಿ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಿತಿಗಳು, ಒಪ್ಪಂದ ಮುಕ್ತಾಯದ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಗೌಪ್ಯತೆ, ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾನೂನು, ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆ (ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಷನ್) ಇದ್ದರೆ ಅದರ ಪೀಠಸ್ಥಾನ (seat) ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು, ಹಾಗೂ ನೋಟಿಸ್ ಷರತ್ತು.
- ಸಹಿ ಮಾಡುವಾಗಿನ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು. ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1899 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸದ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ದಂಡ ಪಾವತಿಸುವವರೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ, ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ನೋಂದಣಿಗೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಸೆಕ್ಷನ್ 23).
- ಸಹಿಯ ನಂತರ. ಸೆಕ್ಷನ್ 77 ರ ಅಡಿಯ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಋಣಭಾರಗಳನ್ನು ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಬಳಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ನವೀಕರಣದ ದಿನಾಂಕಗಳು ಕಂಪನಿಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲೆ ವಿವಾದ ಉಂಟಾದರೆ, ತುರ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ ಕೋರದ ಹೊರತು, ದಾವೆಗೆ ಮೊದಲು ದಾವೆ ಪೂರ್ವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2015 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 12A ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನು ನಿಬಂಧನೆಗಳು
- ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872)
- ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1899
- ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908: ಸೆಕ್ಷನ್ 17 (ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು), 23 (ಹಾಜರುಪಡಿಸಲು ಕಾಲಾವಧಿ) ಮತ್ತು 49 (ನೋಂದಾಯಿಸದಿರುವುದರ ಪರಿಣಾಮ)
- ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2013: ಸೆಕ್ಷನ್ 77 (ಋಣಭಾರಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವ ಕರ್ತವ್ಯ)
- ವಾಣಿಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2015: ಸೆಕ್ಷನ್ 12A (ದಾವೆ ಪೂರ್ವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ)
- ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಧಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 1996 (Arbitration and Conciliation Act, 1996) (ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುದ್ರಾಂಕ)
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸದ ಒಪ್ಪಂದ ಅಸಿಂಧುವೇ?
ಇಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1899 (Indian Stamp Act, 1899) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾಗಿ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸದ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವವರೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದು ಅಸಿಂಧುವಲ್ಲ. ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕುರಿತ ಉಲ್ಲೇಖದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಏಳು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠವು 13/12/2023 ರಂದು, ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸದಿರುವುದು ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದಾದ ದೋಷ ಮತ್ತು ಅದು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗದಂತೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಇದರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪಾಠ: ಸಹಿ ಮಾಡುವಾಗಲೇ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ದೋಷವನ್ನು ನಂತರ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಶುಲ್ಕದ ಜೊತೆಗೆ ದಂಡವನ್ನೂ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ನನ್ನ ಅಂಗಡಿ ಅಥವಾ ಕಚೇರಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು (ಲೀಸ್) ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕೇ?
ಅದು ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಗೆ, ಅಥವಾ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದರೆ, ಹೌದು. ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 (Registration Act, 1908) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17(1)(d) ಅಂತಹ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 49 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದೂ ನೋಂದಾಯಿಸದ ದಾಖಲೆಯು ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಸೀಮಿತವಾದ ಪೂರಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಹಲವು ಗುತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು ಹನ್ನೊಂದು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಬರೆಯುವುದು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ, ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಅದನ್ನು ನೋಂದಣಿಗೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕು.
ದಾಖಲೆಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲು ನಮಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯವಿದೆ?
ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 23 ರ ಪ್ರಕಾರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ದಿನದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ನೋಂದಣಿಗೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕು. ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಾನೂನು ಹೇಳುವಂತೆ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕವನ್ನೂ ಪಾವತಿಸಲೇಬೇಕು, ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಕಾರರು ಅಥವಾ ಅವರ ಮುಖ್ತ್ಯಾರರು ಉಪ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಯ (Sub-Registrar) ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಲೇಬೇಕು. ಅನುಮತಿಸಿದ ಸಮಯದ ನಂತರ ಹಾಜರುಪಡಿಸಿದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಸಹಿ ಮಾಡುವಾಗಲೇ ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು, ನಂತರಕ್ಕೆ ಬಿಡಬಾರದು.
ROC ಶೋಧವು ಕಂಪನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಏನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ?
ಅದು ಕಂಪನಿಯ ನೋಂದಾಯಿತ ವಿವರಗಳು, ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಯಾದ ಬಂಡವಾಳ, ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹಣಕಾಸು ವಿವರಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ರಿಟರ್ನ್ಗಳು, ಹಾಗೂ ಅದರ ಋಣಭಾರಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ (register of charges) ಅನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2013 (Companies Act, 2013) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 77 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಋಣಭಾರವನ್ನು (charge) ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅದನ್ನು ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಬಳಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲೇಬೇಕು; ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಸಾಲದಾತರು ಈಗಾಗಲೇ ಭದ್ರತೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಶೋಧವು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳೇ ಒಂದು ಶೋಧಫಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳೂ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲೆ ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಮೊದಲು ನಾವು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗೆ (ಮೀಡಿಯೇಷನ್) ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲೇಬೇಕೇ?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಹೌದು. ವಾಣಿಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2015 (Commercial Courts Act, 2015) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 12A ಪ್ರಕಾರ, ತುರ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸದ ದಾವೆಯನ್ನು, ವಾದಿಯು ದಾವೆ ಪೂರ್ವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ (pre-institution mediation) ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸುವವರೆಗೆ ಹೂಡಬಾರದು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ Patil Automation ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅದಿಲ್ಲದೆ ಹೂಡಿದ ದಾವೆಯು ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗಲು ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ತುರ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಗತ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ದಾವೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೂಡಬಹುದು, ಆದರೆ ತುರ್ತು ನಿಜವೇ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಸಮಯವನ್ನು ಕಾಲಮಿತಿಯ ಲೆಕ್ಕದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಉತ್ತರಗಳು ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಸಾರಾಂಶಗಳು; ಇವು ಯಾವುದೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಕರಣದ ಕುರಿತ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.
ಈ ಪುಟವು 17/10/2026 ರಂದು ಇದ್ದ ಕಾನೂನಿನ ಮಾಹಿತಿ ಸಾರಾಂಶ. ಇದು ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.
ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಓದಿದ ಕಡತ ಬೇಕು.
ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ ಭೇಟಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ, G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಕಚೇರಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೇ ಓದುತ್ತಾರೆ.
← ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ