Lokesh Bhardwaj Law Offices ← ಮುಖಪುಟ

ಈ ಪುಟವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪುಟದ ಅನುವಾದ. ಎರಡರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಠ್ಯವೇ ಮಾನ್ಯ. ಈ ಪುಟವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಓದಿ

ಕಾನೂನು ತಿಳಿಯಿರಿ

ಜನರು ನಿಜವಾಗಿ ಹುಡುಕುವ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ 130 ಸರಳ ಉತ್ತರಗಳು.

ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು. ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಜೀವನಾಂಶ. ವಂಚನೆಯ ಹಣದ ಮರುಪಾವತಿ. ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿ. ಚೆಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಲಗಳು. ಆಸ್ತಿಯ ಖರೀದಿ, ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ. ಸೊಸೈಟಿಗಳು ಮತ್ತು MCD ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ವಕೀಲರು. ವ್ಯವಹಾರ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳು. ಅಧಿಕೃತ ಸಹಾಯವಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ದೂರು ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೂ, ಹಾಗೂ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಸಾಧನದೊಂದಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆವಾರು ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ಕಾಲಮಿತಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉತ್ತರವೂ ಮೊದಲು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ, ನಂತರ ವಿವರ, ಆ ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ನೀವೇ ಕಾನೂನನ್ನು ಓದಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ದೆಹಲಿಯ ಜನರು ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ವಕೀಲರಾಗಿರುವ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬಳಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸಂಗತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಬೇಕು, ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಿಂತ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ.

ಬರೆದವರು: Lokesh Bhardwaj, ವಕೀಲರು · ಕೊನೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆ 17/10/2026; 54 ಉತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ಹಂತಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು 10/11/2026 ರಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ; 9 ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 12 ಅನ್ನು 15/11/2026 ರಂದು ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ · ಬೇರೆ ರೀತಿ ತಿಳಿಸದ ಹೊರತು ದೆಹಲಿಯ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು

ಪೊಲೀಸ್, ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಗತಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು ಇವು.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 173, BNSS

ಪೊಲೀಸರು FIR ದಾಖಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಯಾವುದೇ ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಪೊಲೀಸರು FIR ದಾಖಲಿಸಲೇಬೇಕು; ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ವಿವೇಚನಾಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲ. ಠಾಣೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 173(4) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೂರನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಉಪ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ; ಅದೂ ಫಲ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (ಅಫಿಡವಿಟ್) ಮತ್ತು ನೀವು ಮೊದಲು ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 175(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೂರಿನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೀಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ದಾಖಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಅಪರಾಧ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದರೂ ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ FIR ದಾಖಲಿಸಬಹುದು; ಇದನ್ನು ಝೀರೋ FIR (Zero FIR) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಠಾಣೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲೇಬೇಕು. ಸೆಕ್ಷನ್ 173(2) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ FIR ನ ಉಚಿತ ಪ್ರತಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ನಿಮಗಿದೆ. ಮೂರರಿಂದ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ದಾಖಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಪೊಲೀಸರು 14 ದಿನಗಳವರೆಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬಹುದು, ಆದರೆ ನೇರವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿಮ್ಮ ದೂರನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ನೀಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಠಾಣೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 173(4) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೂರನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಉಪ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ.
  3. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೂರಿನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಅದರ ಸ್ವೀಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೀಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ದಾಖಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ಅದೂ ಫಲ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ನೀವು ಮೊದಲು ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 175(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  5. FIR ದಾಖಲಾದ ನಂತರ ಸೆಕ್ಷನ್ 173(2) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಉಚಿತ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಡೆಯಿರಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 173 ಮತ್ತು 175. FIR ದಾಖಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠದ ತೀರ್ಪು Lalita Kumari, (2014) 2 SCC 1 ರಲ್ಲಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿದೆ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಮತ್ತು ದೂರುದಾರರಿಗೆ.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 35, BNSS

ಪೊಲೀಸರು ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ನನ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸಬಹುದೇ?

ಹೌದು, ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಏಳು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಮೊದಲು BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲೇಬೇಕು, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಬಂಧಿಸಬಹುದು. ಅಪರಾಧ ಯಾವುದೇ ಆಗಿರಲಿ, ಬಂಧನದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸಲೇಬೇಕು, ಸಾಧ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತವಾಗಿ; ಮತ್ತು 24 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಲೇಬೇಕು.

ನಿಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡಿಸುವ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ವಕೀಲರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ನಿಮಗಿದೆ. ಬಂಧನ ಮೆಮೊ (arrest memo) ಕೇಳಿ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ; ಏನೇ ಇರಲಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮುಂದೆ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಬಂಧನದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಾಧ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತವಾಗಿ.
  2. ಬಂಧನ ಮೆಮೊ ಕೇಳಿ ಮತ್ತು ಬಂಧನದ ಸಮಯವನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ವಕೀಲರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿ.
  4. ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀವು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ; ಸಹಿ ಹಾಕಲು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ.
  5. ಬಂಧನದ ಸಮಯದಿಂದ 24 ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ; ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಲೇಬೇಕು.

ಕಾನೂನು: BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 35, 36, 47 ಮತ್ತು 58; ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 22; Arnesh Kumar, (2014) 8 SCC 273 ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು, ಹಾಗೂ ಬಂಧನದ ಲಿಖಿತ ಕಾರಣಗಳ ಕುರಿತು 2024 ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು. ಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ: ಪೊಲೀಸರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಯಾವಾಗ ಬಂಧಿಸಬಹುದು?

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಅಧ್ಯಾಯ XXXV, BNSS

ಬಂಧನದ ನಂತರ ಜಾಮೀನು ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕು?

ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು; ಬಾಂಡ್ ಒದಗಿಸಿದಾಗ ಪೊಲೀಸರು ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 480 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ, ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 483 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಮೊದಲ ಅರ್ಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೊಲೀಸರು 60 ದಿನಗಳೊಳಗೆ (ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ) ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ, ಸೆಕ್ಷನ್ 187(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜಾಮೀನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ನಿಮಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಯಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದರೆ, ಸೆಕ್ಷನ್ 479 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಜಾಮೀನು ಷರತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಒಪ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುವುದು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಅಪರಾಧವು ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಹುದಾದದ್ದೇ ಅಥವಾ ಜಾಮೀನುರಹಿತವೇ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನು ಹಕ್ಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ಬಾಂಡ್ ಒದಗಿಸಿ.
  3. ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 480 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. ಸೆಕ್ಷನ್ 483 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  5. ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 60 ದಿನಗಳೊಳಗೆ, ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 187(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜಾಮೀನು ಕೇಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 478 ರಿಂದ 483, 187(3) ಮತ್ತು 479.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 482, BNSS

ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನು ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು?

ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನು ಎಂದರೆ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರೆ ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡುವ ಆದೇಶ. ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲು ಕಾರಣ ಸಿಕ್ಕ ಕೂಡಲೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; FIR ದಾಖಲಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಬಂಧನವಾದ ನಂತರ ಈ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.

ಆರೋಪದ ಸ್ವರೂಪ, ನಿಮ್ಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ನೀವು ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ಆರೋಪವು ಅವಮಾನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 482(4) ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ವಿರುದ್ಧದ ಕೆಲವು ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಇದು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲು ಕಾರಣ ಸಿಕ್ಕ ಕೂಡಲೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; FIR ಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಬಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯಬೇಡಿ.
  2. ಮೊದಲು BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 482(4) ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ವಿರುದ್ಧದ ಕೆಲವು ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
  3. ಸೆಕ್ಷನ್ 482 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. ಆರೋಪದ ಸ್ವರೂಪ, ನಿಮ್ಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ನೀವು ಏಕೆ ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು, ಮತ್ತು ಆರೋಪವು ಅವಮಾನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು ಎಂಬುದರ ಯಾವುದೇ ಸೂಚನೆ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 482; ರಕ್ಷಣೆಯ ಅವಧಿಯ ಕುರಿತು Sushila Aggarwal, (2020) 5 SCC 1.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 43(5), BNSS

ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಬಂಧಿಸಬಹುದೇ?

ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯೋದಯದ ನಡುವೆ ಬಂಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ; ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಿಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರ ಪೂರ್ವ ಲಿಖಿತ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅದೂ ಮಹಿಳಾ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬಂಧಿಸಬಹುದು. ಈ ನಿಯಮ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಪುರುಷರಿಗೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಿಯಮ ಇಲ್ಲ.

ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ; ಪೊಲೀಸರು ಆಕೆಯ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಆಕೆಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು. ಮಹಿಳೆಯ ಯಾವುದೇ ಶೋಧವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯೇ ನಡೆಸಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಪೊಲೀಸರು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯೋದಯದ ನಡುವೆ ಬಂದರೆ, ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಿಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರ ಪೂರ್ವ ಲಿಖಿತ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿ.
  2. ಬಂಧನವನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  3. ಮಹಿಳೆಯ ಯಾವುದೇ ಶೋಧವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯೇ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿಯಿರಿ.
  4. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇವಲ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಕರೆದಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಚಾರಿಸುವಂತೆ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಕೇಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 43(5), 179(1) ರ ಪರಂತುಕ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 46.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3), BNSS

BNSS ಸೆಕ್ಷನ್ 35 (ಹಳೆಯ 41A) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದಿದೆ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ನಿಗದಿತ ದಿನಾಂಕದಂದು ವಕೀಲರೊಂದಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಹಕರಿಸಿ; ಏಳು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಬದಲು ಪೊಲೀಸರು ಬಳಸುವ ಪರ್ಯಾಯವೇ ಈ ನೋಟಿಸ್. ಹಾಜರಾಗದಿರುವುದು ಮಾತ್ರವೇ ಅವರಿಗೆ ಬಂಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವ ಏಕೈಕ ಸಂಗತಿ.

FIR ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು FIR ನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ. ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿ, ಕೇಳದ್ದನ್ನು ನೀವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಡಿ, ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರ ನೀಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ; ಅದು ದಾಖಲೆಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನೋಟಿಸ್ ಓದಿ ಮತ್ತು ನೀವು ಹಾಜರಾಗಬೇಕಾದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. FIR ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು FIR ನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ.
  3. ನಿಗದಿತ ದಿನಾಂಕದಂದು ಹಾಜರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಹಕರಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಾಜರಾಗದಿರುವುದು ಮಾತ್ರವೇ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಬಂಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವ ಏಕೈಕ ಸಂಗತಿ.
  4. ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ನೀವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಡಿ, ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಡಿ.
  5. ನಿಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ನಂತರವೇ ನೀಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ದಾಖಲೆಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3) ರಿಂದ (6); Arnesh Kumar, (2014) 8 SCC 273.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 528, BNSS

ರಾಜಿಯ ನಂತರ FIR ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬಹುದೇ ಅಥವಾ ಹಿಂಪಡೆಯಬಹುದೇ?

BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 528 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ FIR ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬಹುದು: ಆರೋಪಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಕಂಡುಬರದಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಕಾರರು ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅಪರಾಧವು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದಾಗ; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ತನ್ನದೇ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಹುದು. ದೂರುದಾರರು FIR ಅನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಸೆಕ್ಷನ್ 359 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ವೈವಾಹಿಕ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ರಾಜಿಯಾದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸುತ್ತವೆ; ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಸಮಾಜದ ವಿರುದ್ಧದ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಒಪ್ಪಿದರೂ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತವೆ. ರಾಜಿಯನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ರಾಜಿಯನ್ನು ಲಿಖಿತರೂಪಕ್ಕೆ ತನ್ನಿ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರಿಂದ ಸಹಿ ಹಾಕಿಸಿ.
  2. ಅಪರಾಧವು ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 359 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ; ದೂರುದಾರರು FIR ಅನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
  3. ಅಪರಾಧವು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, FIR ರದ್ದುಪಡಿಸಲು BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 528 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. ಅರ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಿಖಿತ ರಾಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 528 ಮತ್ತು 359; Gian Singh, (2012) 10 SCC 303.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ · ಅನುಚ್ಛೇದ 226 ಮತ್ತು 32

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಎಂದರೇನು?

ಇದು ಅನುಚ್ಛೇದ 226 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ, ಅಥವಾ ಅನುಚ್ಛೇದ 32 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅರ್ಜಿ; ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಬಂಧನ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದರೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತುರ್ತಾಗಿ, ಹಲವು ಬಾರಿ ಅದೇ ದಿನ, ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವವರು ಪೊಲೀಸರಾಗಿರಲಿ, ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸಿಂಧುವಾದ ಆದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿರಲಿ, ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯ ಸಂಪರ್ಕದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ, ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರ ಹೆಸರುಗಳು, ವಾಹನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣ ವಕೀಲರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ಈ ಕಚೇರಿಯು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ; ಆ ವಿಷಯ ಪತ್ರಿಕಾ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಕೊನೆಯ ಸಂಪರ್ಕದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ, ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರ ಹೆಸರುಗಳು, ವಾಹನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಅನುಚ್ಛೇದ 226 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅನುಚ್ಛೇದ 32 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  3. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಬಂಧನ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದರೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೋರಿ.
  4. ತುರ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೋರಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತುರ್ತಾಗಿ, ಹಲವು ಬಾರಿ ಅದೇ ದಿನ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 21, 22, 32 ಮತ್ತು 226.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 69, BNS

ಸಂಬಂಧದ ನಂತರ ಬೇರೆಯಾಗುವುದು ಅಪರಾಧವೇ? BNS ಸೆಕ್ಷನ್ 69 (ಮದುವೆಯ ಸುಳ್ಳು ಭರವಸೆ) ಎಂದರೇನು?

ಇಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಆಗದಿರುವುದು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ. ವಂಚನೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ಈಡೇರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ನೀಡಿದ ಮದುವೆಯ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು BNS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 69 ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ; ಶಿಕ್ಷೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಸೆರೆವಾಸ ಮತ್ತು ದಂಡ. ಆ ಭರವಸೆ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಸುಳ್ಳಾಗಿರಬೇಕು.

"ವಂಚನೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳು" ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಬಡ್ತಿಯ ಸುಳ್ಳು ಭರವಸೆ, ಆಮಿಷ, ಅಥವಾ ಗುರುತನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶ ಏನಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ನೋಡುತ್ತವೆ: ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಯು ನಂತರ ಕುಟುಂಬದ ವಿರೋಧ ಅಥವಾ ಬದಲಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮುರಿದುಬಿದ್ದರೆ ಅದು ಭರವಸೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಈ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ. ಸೆಕ್ಷನ್‌ನ ಪದಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೂರುದಾರರು ಮಹಿಳೆಯಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಪರಾಧ ಸಂಜ್ಞೇಯ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನುರಹಿತ. ಸಂದೇಶಗಳು, ಮದುವೆಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧದ ಅವಧಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವರೂಪ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರ ಪಾಲಿಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಸಂಬಂಧ ಮುರಿದುಬಿದ್ದದ್ದು ಸೆಕ್ಷನ್ 318 ಅಡಿಯ ವಂಚನೆಯೂ ಅಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮೋಸ ಇರಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಎಲ್ಲಾ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮದುವೆಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರ ಪಾಲಿಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
  2. ಸಂಬಂಧದ ದಿನಾಂಕಗಳು, ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದು ಯಾವಾಗ, ಮತ್ತು ಮದುವೆ ಏಕೆ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಬರೆದಿಡಿ.
  3. ಭರವಸೆ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಸುಳ್ಳಾಗಿತ್ತೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿ ನಂತರ ಮುರಿದ ಭರವಸೆಯು ಭರವಸೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯೇ ಹೊರತು ಸೆಕ್ಷನ್ 69 ಅಡಿಯ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ.
  4. ಸೆಕ್ಷನ್ 69 ಅಡಿಯ ಯಾವುದೇ ದೂರನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಅಪರಾಧ ಸಂಜ್ಞೇಯ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನುರಹಿತ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 69 ಮತ್ತು 318. Pramod Suryabhan Pawar, (2019) 9 SCC 608; Kunal Rameshbhai Kalyani, 2026 INSC 987.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 482, BNSS

ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವುದಾಗಿ ಒಬ್ಬರು ಬೆದರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು (ಸಂದೇಶಗಳು, ಕರೆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು, ಇಮೇಲ್‌ಗಳು, ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು) ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ, ದಿನಾಂಕ ನಮೂದಿಸಿದ ಲಿಖಿತ ದೂರನ್ನು SHO ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ, ಅದರ ಪ್ರತಿಯನ್ನು DCP ಅವರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ. ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಬಂಧನವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಭಯಪಡಲು ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವಿದ್ದರೆ, BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 482 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಇನ್ನೂ ದಾಖಲಾಗದ FIR ವಿರುದ್ಧ ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮುಂಗಡ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಹಣ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಸುವುದು ಸುಲಿಗೆ; ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಏನನ್ನಾದರೂ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮಾಡಿಸಲು ಹಾಕುವ ಬೆದರಿಕೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಬೆದರಿಕೆ. ತಿಳಿದೂ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು, ಮತ್ತು ತಿಳಿದೂ ಸುಳ್ಳು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ಹೂಡುವುದು ಕೂಡ ಅಪರಾಧಗಳೇ; ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಕರಣ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಇವುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. FIR ದಾಖಲಾದರೆ ತನಿಖೆಗೆ ಸಹಕರಿಸಿ; ಸೆಕ್ಷನ್ 528 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಅದರ ರದ್ದತಿ ಕೋರಬಹುದು. ದೂರು ಸುಳ್ಳೇ ಎಂಬುದು ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಕುಂದುಕೊರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಲು ಎದುರು ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಹಕ್ಕಿದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಸಂದೇಶಗಳು, ಕರೆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು, ಇಮೇಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ದಿನಾಂಕ ನಮೂದಿಸಿದ ಲಿಖಿತ ದೂರನ್ನು SHO ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ, ಅದರ ಪ್ರತಿಯನ್ನು DCP ಅವರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪಡೆದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಜಾಮೀನುರಹಿತ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಬಂಧನವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಭಯಪಡಲು ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವಿದ್ದರೆ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 482 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. FIR ದಾಖಲಾದರೆ ತನಿಖೆಗೆ ಸಹಕರಿಸಿ.
  5. FIR ರದ್ದತಿ ಕೋರಲು ಸೆಕ್ಷನ್ 528 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 217, 248, 308 ಮತ್ತು 351; ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 482 (ಹಳೆಯ 438 CrPC) ಮತ್ತು 528.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 35 ಮತ್ತು 179, BNSS

ಪೊಲೀಸರು ಫೋನ್ ಅಥವಾ WhatsApp ಮೂಲಕ ನನ್ನನ್ನು ಠಾಣೆಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಹೋಗಲೇಬೇಕೇ?

ಫೋನ್ ಕರೆ ಅಥವಾ WhatsApp ಸಂದೇಶವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಮನ್ಸ್ ಅಲ್ಲ. ಪೊಲೀಸರು ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಲೇಬೇಕು: ನೀವು ಶಂಕಿತರಾಗಿದ್ದರೆ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 179 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ. ಸೆಕ್ಷನ್ 35 ರ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು WhatsApp ಅಥವಾ ಇತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾರಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಯಾದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕು.

ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರು, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ, FIR ಅಥವಾ ದೂರಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ಕೇಳಿ; ಪೊಲೀಸರ ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಂಚನೆಗಳಿಂದಲೂ ಇದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಕ್ಷಿಯು ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ 60 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರುಷನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರ ನಿವಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಲ್ಲಿಗೂ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಾಜರಾಗುವ ಮೊದಲು ನೀವು ವಕೀಲರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಒಯ್ಯಬಹುದು. ಸಿಂಧುವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾದ ಸೆಕ್ಷನ್ 35 ರ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಯಾವುದೇ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು, ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಬಂಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಐಚ್ಛಿಕ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರು, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಮತ್ತು FIR ಅಥವಾ ದೂರಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ಕೇಳಿ, ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ಕೇಳಿ: ನೀವು ಶಂಕಿತರಾಗಿದ್ದರೆ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 179 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ.
  3. ನೀವು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು ಮಹಿಳೆ, 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ 60 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರುಷ, ಅಂಗವಿಕಲರು ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಇರುವವರಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಚಾರಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿ.
  4. ಸರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಾದ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ಹಾಜರಾಗುವಾಗ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಒಯ್ಯಿರಿ.
  5. ಸಿಂಧುವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾದ ಸೆಕ್ಷನ್ 35 ರ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಬೇಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಿಂದ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಯಾವುದೇ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು, ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಬಂಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3), 35(6) ಮತ್ತು 179 (ಹಳೆಯ 41A ಮತ್ತು 160 CrPC). Satender Kumar Antil, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ 21/01/2025 ದಿನಾಂಕದ ಆದೇಶ; ಇದನ್ನು 16/07/2025 ರಂದು 2025 INSC 909 ರಲ್ಲಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 483, BNSS

ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಜಾಮೀನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಮುಂದೇನು?

ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತಿರಸ್ಕಾರ ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದಿಗೆ, BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 483 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ (ರೆಗ್ಯುಲರ್) ಜಾಮೀನಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಇದು ಹೊಸ ಅರ್ಜಿ, ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅಲ್ಲ; ಯಾವುದೇ ಕಾಯುವ ಅವಧಿ ಇಲ್ಲ. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 136 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಅರ್ಜಿ (special leave petition) ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಅದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ, ಆದರೆ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘ ಬಂಧನದಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ; ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ಜಿಯನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲೇಬೇಕು. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಮೊದಲ ರಿಮಾಂಡ್‌ನಿಂದ 60 ದಿನಗಳೊಳಗೆ, ಅಥವಾ ಮರಣದಂಡನೆ, ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ, ಆರೋಪಿಗೆ ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜಾಮೀನಿನ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೇ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗದ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಯು ಗರಿಷ್ಠ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಬಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಮರಣದಂಡನೆ ಅಥವಾ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಇರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಜಾಮೀನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ.
  2. ಯಾವುದೇ ಕಾಯುವ ಅವಧಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಿಗೆ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 483 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಮೀನಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  3. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 136 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. ಮೊದಲ ರಿಮಾಂಡ್‌ನಿಂದ 60 ದಿನಗಳೊಳಗೆ, ಅಥವಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜಾಮೀನು ಕೇಳಿ.
  5. ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘ ಬಂಧನದಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ಜಿಯನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 483 (ಹಳೆಯ 439 CrPC), 187(3) ಮತ್ತು 479; ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 136.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · MHA ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು, 22/02/2021

ಲುಕ್ ಔಟ್ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ (LOC) ಎಂದರೇನು? ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದೇ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಲುಕ್ ಔಟ್ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ (Look Out Circular) ಎಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಭಾರತದಿಂದ ಹೊರಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು, ಅಥವಾ ಅವರ ಪ್ರಯಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಲು ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇಮಿಗ್ರೇಷನ್‌ಗೆ (Bureau of Immigration) ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೋರಿಕೆ. ಹೌದು, ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ವ ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇಮಿಗ್ರೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಅದನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದಾಗ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮನವಿ, ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ, ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ.

ಪೊಲೀಸ್, CBI, ED ಮತ್ತು ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿರುವ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಅಧಿಕೃತ ಕೋರಿಕೆದಾರರ (originators) ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ LOC ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 22/02/2021 ರ ಕ್ರೋಡೀಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋರಿಕೆದಾರರು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಕೇಳುವವರೆಗೆ LOC ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ; ಅದು ತಾನಾಗಿಯೇ ರದ್ದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಸದವರ ವಿರುದ್ಧ LOC ತೆರೆಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 23/04/2024 ರಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು, ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆ ನಿಲುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ. LOC ಎಂಬುದು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮುಟ್ಟುಗೋಲಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ; ಮುಟ್ಟುಗೋಲನ್ನು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1967 (Passports Act, 1967) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕರಣ ಬಾಕಿ ಇದ್ದರೆ, ಪ್ರಯಾಣ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ಮೊದಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಿರಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಲುಕ್ ಔಟ್ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್‌ಗೆ ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೊಲೀಸ್, CBI ಅಥವಾ ED.
  2. ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ಕೋರಿ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಲಿಖಿತ ಮನವಿ ನೀಡಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪಡೆದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಸಂಸ್ಥೆ ಅದನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. ಪ್ರಕರಣ ಬಾಕಿ ಇದ್ದರೆ ಪ್ರಯಾಣ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ಮೊದಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಿರಿ.

ಕಾನೂನು: ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ 27/10/2010 ಮತ್ತು 22/02/2021 ದಿನಾಂಕದ ಕಚೇರಿ ಜ್ಞಾಪನಗಳು; ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 21; ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1967 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 10. Viraj Chetan Shah, ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್, 23/04/2024.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 316 ಮತ್ತು 318, BNS

ನನ್ನ ದೂರು "ಸಿವಿಲ್ ವಿಷಯ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪೊಲೀಸರು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ಆ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಷಯ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಂಗತಿಗಳಿಂದ ಸಿವಿಲ್ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ಎರಡೂ ಉದ್ಭವಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಸಿವಿಲ್ ಪರಿಹಾರ ಇದೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪೊಲೀಸರು FIR ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಒಪ್ಪಂದದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಅಥವಾ ಪಾವತಿಯಾಗದ ಸಾಲ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ: ವಂಚನೆಗೆ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಉದ್ದೇಶ ಇರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹಕ್ಕೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಆರೋಪಿಯ ವಶಕ್ಕೆ ನಂಬಿ ಒಪ್ಪಿಸಿರಬೇಕು.

ಮೋಸ ಅಥವಾ ನಂಬಿ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದನ್ನು ದಿನಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸುವ ಲಿಖಿತ ದೂರನ್ನು ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ (Station House Officer) ನೀಡಿ, ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪಡೆಯಿರಿ. FIR ದಾಖಲಾಗದಿದ್ದರೆ, BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 173(4) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಉಪ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ಸೆಕ್ಷನ್ 175(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಪೊಲೀಸರು ಕೇವಲ ಅಸಂಜ್ಞೇಯ ವರದಿ (NCR) ದಾಖಲಿಸಿದರೆ, ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಅವರು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲೇಬೇಕು. ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಲು ಪೊಲೀಸರಿಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಡಿ: ಕಾಲಮಿತಿ ಓಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಅದು ಮೂರು ವರ್ಷ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮೋಸ ಅಥವಾ ನಂಬಿ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದನ್ನು ದಿನಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸುವ ದೂರನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
  2. ಅದನ್ನು ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ ನೀಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪಡೆಯಿರಿ.
  3. FIR ದಾಖಲಾಗದಿದ್ದರೆ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 173(4) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೂರನ್ನು ಉಪ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ.
  4. ಸೆಕ್ಷನ್ 175(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಥವಾ ಕೇವಲ NCR ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
  5. ಪೊಲೀಸರಿಗಾಗಿ ಕಾಯದೆ, ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ; ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಕಾಲಮಿತಿ ಮೂರು ವರ್ಷ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 316 ಮತ್ತು 318; ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 173, 174 ಮತ್ತು 175. Indian Oil Corporation v. NEPC India Ltd. (ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 2006); Sarabjit Kaur v. State of Punjab (ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 01/03/2023).

ವಿವಾಹ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ

ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆಯ ಕಾನೂನು ಆಸ್ತಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಸ್ಥಳ.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಸೆಕ್ಷನ್ 13B, ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕು?

ಷರತ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದರೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರರಿಂದ ಎಂಟು ತಿಂಗಳು. ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ಅರ್ಜಿ (first motion), ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಯುವ ಅವಧಿ, ಮತ್ತು ಹದಿನೆಂಟು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಎರಡನೇ ಅರ್ಜಿ (second motion) ಅಗತ್ಯ; ಆದರೆ ಮೊದಲ ಅರ್ಜಿಗೆ ಮೊದಲೇ ದಂಪತಿ ಹದಿನೆಂಟು ತಿಂಗಳು (ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಒಂದು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಆರು ತಿಂಗಳು) ಬೇರೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರೆ, ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ (mediation) ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳು ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮನ್ನಾ ಮಾಡಬಹುದು.

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವರ್ಷ ಬೇರೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸಿರಬೇಕು. ಜೀವನಾಂಶ, ಸ್ತ್ರೀಧನ, ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆ (ಕಸ್ಟಡಿ) ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಇರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ರಾಜಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮೊದಲ ಅರ್ಜಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಅರ್ಜಿಗೆ ಮೊದಲು ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ರಾಜಿ ಹಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಚಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವರ್ಷ ಬೇರೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಜೀವನಾಂಶ, ಸ್ತ್ರೀಧನ, ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಇರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಸೆಕ್ಷನ್ 13B ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಮೊದಲ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ರಾಜಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ.
  4. ಮೊದಲ ಅರ್ಜಿಗೆ ಮೊದಲೇ ನೀವು ಹದಿನೆಂಟು ತಿಂಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರೆ, ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳು ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲ ಅರ್ಜಿಯ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಯುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮನ್ನಾ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಕೋರಿ.
  5. ಹದಿನೆಂಟು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಎರಡನೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ರಾಜಿ ಹಣದ ಹಂತ ಹಂತದ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಎರಡು ವಿಚಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 (Hindu Marriage Act, 1955), ಸೆಕ್ಷನ್ 13B; ಕಾಯುವ ಅವಧಿಯ ಮನ್ನಾ ಕುರಿತು Amardeep Singh, (2017) 8 SCC 746. ವಿಸ್ತೃತ ನೋಟ: ವೈವಾಹಿಕ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮತ್ತು ವೈವಾಹಿಕ ವಿಷಯಗಳು.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಸೆಕ್ಷನ್ 13, ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ

ನನ್ನ ಸಂಗಾತಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವ ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ?

ಸೆಕ್ಷನ್ 13 ರಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಾದಿತ (contested) ವಿಚ್ಛೇದನ: ಕ್ರೌರ್ಯ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಪರಿತ್ಯಾಗ, ವ್ಯಭಿಚಾರ, ಮತಾಂತರ, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಅಥವಾ ದಾಂಪತ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ಡಿಕ್ರಿಯ ನಂತರ ಒಂದು ವರ್ಷ ಸಹಜೀವನ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು. ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದಂತೆ ಮುರಿದುಬಿದ್ದ ದಾಂಪತ್ಯ ಎಂಬುದೊಂದೇ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನುಚ್ಛೇದ 142 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಾತ್ರ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾದಿತ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಮಧ್ಯಂತರ ಜೀವನಾಂಶವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರೌರ್ಯದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂದೇಶಗಳು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಪೊಲೀಸ್ ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು; ಅವುಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಸೆಕ್ಷನ್ 13 ರಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಕಾರಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ರೌರ್ಯ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಪರಿತ್ಯಾಗ ಅಥವಾ ವ್ಯಭಿಚಾರ.
  2. ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ: ಸಂದೇಶಗಳು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಪೊಲೀಸ್ ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು.
  3. ಆ ಕಾರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ವಿವಾದಿತ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದಂತೆ ಮುರಿದುಬಿದ್ದ ದಾಂಪತ್ಯ ಎಂಬುದೊಂದನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಡಿ.
  4. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಮಧ್ಯಂತರ ಜೀವನಾಂಶ ಕೇಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  5. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾದಿತ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಯೋಜಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 (Hindu Marriage Act, 1955), ಸೆಕ್ಷನ್ 13, 13(1A) ಮತ್ತು 23; ಅನುಚ್ಛೇದ 142 ಕುರಿತು Shilpa Sailesh, 2023 SCC OnLine SC 544.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಸೆಕ್ಷನ್ 144, BNSS

ಪತ್ನಿ ಎಷ್ಟು ಜೀವನಾಂಶ ಕೇಳಬಹುದು, ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ನಿ ಅದನ್ನು ಕೇಳಬಹುದೇ?

ನಿಗದಿತ ಸೂತ್ರ ಇಲ್ಲ; ಆದಾಯವಿಲ್ಲದ ಪತ್ನಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತಿಯ ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯದ ಸುಮಾರು ಐದನೇ ಒಂದರಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೊಂದಿಸುತ್ತವೆ; ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ನಿಯೂ, ಆಕೆಯ ಆದಾಯವು ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಾಲದಿದ್ದರೆ, ಜೀವನಾಂಶ ಕೇಳಬಹುದು. ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು (ಅಫಿಡವಿಟ್) ಸಲ್ಲಿಸಲೇಬೇಕು.

BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 144 (ಹಿಂದಿನ CrPC ಸೆಕ್ಷನ್ 125), ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ (Hindu Marriage Act) ಸೆಕ್ಷನ್ 24 ಮತ್ತು 25, ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯ (Domestic Violence Act) ಸೆಕ್ಷನ್ 20 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನಾಂಶ ಲಭ್ಯವಿದೆ; ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಮೊತ್ತಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿಸಿ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಇದು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬಾಕಿಯನ್ನು ಜಪ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಪತಿಯ ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯ, ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ಅವಧಿಯ ಜೀವನಮಟ್ಟದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ.
  2. BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 144, ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 24 ಮತ್ತು 25, ಅಥವಾ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 20 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಮಾಡದೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  3. ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. ಬೇರೊಂದು ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ನೀಡಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಂತಹ ಮೊತ್ತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ.
  5. ಪಾವತಿಯಾಗದ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಜಪ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ.

ಕಾನೂನು: BNSS, 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 144; ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 24 ಮತ್ತು 25; Rajnesh v. Neha, (2021) 2 SCC 324.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಪಾಲ್ಯರ ಕಾಯ್ದೆ

ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಂತರ ಮಗುವಿನ ಪಾಲನೆ (ಕಸ್ಟಡಿ) ಯಾರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ತಂದೆಗೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿವೆಯೇ?

ಮಗುವಿನ ಹಿತವೇ ಏಕೈಕ ಮಾನದಂಡ; ತಂದೆ ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಮೇಲುಗೈ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ. ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಗುವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಾಯಿಯ ಬಳಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತಂದೆಯರಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಭೇಟಿಯ ಹಕ್ಕು, ರಾತ್ರಿ ತಂಗುವ ಮತ್ತು ರಜಾ ದಿನಗಳ ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ನು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ತಂದೆ ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಯೋಗ್ಯರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಅಥವಾ ಹಂಚಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ.

ಕಸ್ಟಡಿ ಆದೇಶಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಅಂತಿಮವಲ್ಲ; ಸನ್ನಿವೇಶ ಬದಲಾದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಮಗುವನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿ ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿಯ ಹಕ್ಕಿನ ಸುತ್ತ ಅಲ್ಲ, ಏಕೈಕ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರುವ ಮಗುವಿನ ಹಿತದ ಸುತ್ತ ಕಟ್ಟಿ.
  2. ಕಸ್ಟಡಿ, ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ತಂಗುವ ಮತ್ತು ರಜಾ ದಿನಗಳ ಕಸ್ಟಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿಯ ಹಕ್ಕು, ಅಥವಾ ಜಂಟಿ ಅಥವಾ ಹಂಚಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೋರಿ.
  3. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಸ್ಟಡಿ ಆದೇಶವನ್ನೂ ಪಾಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಆದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಮಗುವನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿ ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
  4. ಕಸ್ಟಡಿ ಆದೇಶಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಅಂತಿಮವಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಸನ್ನಿವೇಶ ಬದಲಾದಾಗ ಆದೇಶವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಪಾಲ್ಯರ ಕಾಯ್ದೆ, 1890 (Guardians and Wards Act, 1890), ಸೆಕ್ಷನ್ 7, 17 ಮತ್ತು 25; ಹಿಂದೂ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕತೆ ಮತ್ತು ಪಾಲಕತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (Hindu Minority and Guardianship Act, 1956), ಸೆಕ್ಷನ್ 6; ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 (Hindu Marriage Act, 1955), ಸೆಕ್ಷನ್ 26.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 85, BNS

ನನ್ನ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ವಿರುದ್ಧ ಸುಳ್ಳು 498A ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು: ಯಾವುದೇ ಗಾಯವಿಲ್ಲದ, ಮತ್ತು IPC ಸೆಕ್ಷನ್ 307 (ಈಗ BNS ಸೆಕ್ಷನ್ 109) ರ ಅಡಿಯ ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಬಹುದಾದ ಇತರ ಅಪರಾಧ ಇಲ್ಲದ ಸೆಕ್ಷನ್ 498A (ಈಗ BNS ಸೆಕ್ಷನ್ 85) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ವಿಷಯವು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಮಿತಿಗೆ (Family Welfare Committee) ಹೋಗಿರುವಾಗ FIR ನಂತರದ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಬಂಧನ ಅಥವಾ ಬಲವಂತದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ರಾಜಿಯಾದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ, ವರದಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ (non-reportable) ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಅದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ದಾಂಪತ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ.

ಪತಿ ಅಥವಾ ಅವನ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಕ್ರೌರ್ಯ ಎಂಬುದು ಈಗ BNS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 85. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಪಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಆರೋಪಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 528 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೂರುದಾರರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಡಿ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದೇಶವೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ದೂರುದಾರರೊಂದಿಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದೇಶವೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
  2. ದಾಂಪತ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ.
  3. ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. FIR ನ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ವಿಷಯವು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಮಿತಿಯ ಮುಂದೆ ಇರುವಾಗ ಮೊದಲ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಂಧನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
  5. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಪಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗಾಗಿ ಆರೋಪಮುಕ್ತಿ, ಅಥವಾ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 528 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ರದ್ದತಿ ಕೋರಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 85 ಮತ್ತು 86; BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 482 ಮತ್ತು 528; Arnesh Kumar, (2014) 8 SCC 273.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, 2005

ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ದಾಖಲಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ನನಗೆ ಯಾವ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬಹುದು?

ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ (Protection of Women from Domestic Violence Act) ಸೆಕ್ಷನ್ 12 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಯ (Protection Officer) ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಆದೇಶ, ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಉಳಿಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ನಿವಾಸ ಆದೇಶ, ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಹಾರ, ಮಕ್ಕಳ ಕಸ್ಟಡಿ ಮತ್ತು ನಷ್ಟಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಇದು ಸಿವಿಲ್ ಪರಿಹಾರ; ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ದೌರ್ಜನ್ಯದಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಮೌಖಿಕ, ಲೈಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಮನೆ ನಿಮ್ಮ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ ಇರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ನಿವಾಸದ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲೇ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಅದರ ದಿನಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಬರೆದಿಡಿ, ದೌರ್ಜನ್ಯವು ದೈಹಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಮೌಖಿಕ, ಲೈಂಗಿಕ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಯಾವುದೇ ಆಗಿರಲಿ.
  2. ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 12 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  3. ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೋರಿ: ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಆದೇಶ, ನಿವಾಸ ಆದೇಶ, ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಹಾರ, ಕಸ್ಟಡಿ ಮತ್ತು ನಷ್ಟಪರಿಹಾರ.
  4. ಮನೆ ನಿಮ್ಮ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ ಇರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ.
  5. ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಕೋರಿ; ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲೇ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3, 12, 17 ರಿಂದ 22; ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಮನೆಯ ಕುರಿತು Satish Chander Ahuja, (2021) 1 SCC 414.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ದೆಹಲಿ ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ದೆಹಲಿ e-District ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದ ಉಪವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ (Sub-Divisional Magistrate) ಅವರ ಬಳಿ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿ, ಮತ್ತು ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಇಬ್ಬರೂ, ಪ್ರತಿ ಕಡೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ಸಾಕ್ಷಿ, ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರಾವೆ, ವಿಳಾಸದ ಪುರಾವೆ ಮತ್ತು ಮದುವೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿ. ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ (Hindu Marriage Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದೇ ದಿನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ (Special Marriage Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು 30 ದಿನಗಳ ನೋಟಿಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಲೇಬೇಕು.

2014 ರ ಆದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯ, ಮತ್ತು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್, ವೀಸಾ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅಗತ್ಯ. ಅಂತರಧರ್ಮೀಯ ಜೋಡಿಗಳು ಮತಾಂತರವಿಲ್ಲದೆ ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನೀವು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರೋ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲೋ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ; ಅಂತರಧರ್ಮೀಯ ಜೋಡಿಗಳು ಮತಾಂತರವಿಲ್ಲದೆ ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
  2. ದೆಹಲಿ e-District ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  3. ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದ ಉಪವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರ ಬಳಿ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿ.
  4. ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಇಬ್ಬರೂ, ಪ್ರತಿ ಕಡೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ಸಾಕ್ಷಿ, ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರಾವೆ, ವಿಳಾಸದ ಪುರಾವೆ ಮತ್ತು ಮದುವೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿ.
  5. ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ; ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದೇ ದಿನ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು 30 ದಿನಗಳ ನೋಟಿಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 8; ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1954 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 5 ರಿಂದ 13; ದೆಹಲಿ (ವಿವಾಹದ ಕಡ್ಡಾಯ ನೋಂದಣಿ) ಆದೇಶ, 2014 (Delhi (Compulsory Registration of Marriage) Order, 2014).

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೇ, ಮತ್ತು ಸಂಗಾತಿಗೆ ಯಾವ ಹಕ್ಕುಗಳಿವೆ?

ಹೌದು; ಇಬ್ಬರು ವಯಸ್ಕರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೋಂದಣಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. "ವಿವಾಹದ ಸ್ವರೂಪದ" ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಗೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯ (Domestic Violence Act) ರಕ್ಷಣೆಗಳು, ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಹಾರ ಸೇರಿದಂತೆ, ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ಆದರೆ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 144 ಅಡಿಯ ಜೀವನಾಂಶ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ವಿವಾಹ ಆಗಿರಬೇಕು.

ಇಂತಹ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿಯಿಂದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪಡೆಯುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಕ್ಕಳೇ. ಒಟ್ಟಿಗೆ ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿಡಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಬೇರೆಯಾದಾಗ ಜಂಟಿ ಒಡೆತನ ಇದೆ ಎಂಬ ಕಾನೂನು ಪೂರ್ವಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಒಟ್ಟಿಗೆ ಖರೀದಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಬೇರೆಯಾದಾಗ ಜಂಟಿ ಒಡೆತನ ಇದೆ ಎಂಬ ಕಾನೂನು ಪೂರ್ವಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ.
  2. ನೀವು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ರಕ್ಷಣೆಯು ವಿವಾಹದ ಸ್ವರೂಪದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
  3. ನೀವು ಇಂತಹ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದು ರಕ್ಷಣೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ, ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 144 ಅಡಿಯ ಜೀವನಾಂಶಕ್ಕೆ ವಿವಾಹ ಆಗಿರಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ನಿಮ್ಮ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಯೋಜಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Protection of Women from Domestic Violence Act, 2005), ಸೆಕ್ಷನ್ 2(f); Indra Sarma, (2013) 15 SCC 755.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಧನ

ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಏನು, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸ್ತ್ರೀಧನವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?

ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಡುವುದು ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ವರದಕ್ಷಿಣೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯ (Dowry Prohibition Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಸೆರೆವಾಸದ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಆರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹ. ಸ್ತ್ರೀಧನ, ಅಂದರೆ ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಗೆ ನೀಡಿದ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು, ಆಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ; ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯ (Domestic Violence Act) ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹದ ದೂರಿನ ಮೂಲಕ ಆಕೆ ಅದನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಲ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಧನದ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ; ಏನು ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ವಸೂಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತವೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಲ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಧನದ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ.
  2. ಪ್ರತಿ ವಸ್ತುವಿನ ಎದುರು ಅದನ್ನು ಯಾರು ಕೊಟ್ಟರು, ಯಾವಾಗ ಕೊಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಈಗ ಅದು ಯಾರ ಬಳಿ ಇದೆ ಎಂದು ಬರೆಯಿರಿ.
  3. ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹದ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ.
  4. ಯಾವುದೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಬೇಡಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಿ; ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಆ ಕಾಯ್ದೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ವರದಕ್ಷಿಣೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ಮತ್ತು 4; ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 316 (ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹ); ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (Hindu Succession Act, 1956), ಸೆಕ್ಷನ್ 14; ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 19(8).

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಸೆಕ್ಷನ್ 14, ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ

ಮದುವೆಯಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದೇ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಮದುವೆಯಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆಯುವವರೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವಿಚ್ಛೇದನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದ: ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂಕಷ್ಟ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿವಾದಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಅಸಾಧಾರಣ ನೀಚತನವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇಲೆ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಬಹುದು. ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ (Special Marriage Act) ಅಡಿಯ ವಿವಾಹಗಳಿಗೂ ಇದೇ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ. ವಿವಾಹವನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು, ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ದಾಂಪತ್ಯ ಸಂಬಂಧ ಏರ್ಪಡದಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ), ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮಗು ಇದ್ದರೆ ಅದರ ಹಿತವನ್ನು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ; ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ಪಡೆದ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಬೇರೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸಿರಬೇಕು; ಆದರೂ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನೂ ಮನ್ನಾ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪೂರ್ಣ ಪೀಠ 2025 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮದುವೆಯ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವಿಚ್ಛೇದನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
  2. ನಿಮಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂಕಷ್ಟ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿವಾದಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಅಸಾಧಾರಣ ನೀಚತನವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  3. ಆ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಮರೆಮಾಚಿ ಪಡೆದ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನೀವು ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
  4. ಸಂಗತಿಗಳು ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ, ಅದರ ಬದಲು ವಿವಾಹವನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು, ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಈ ನಿರ್ಬಂಧ ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 (Hindu Marriage Act, 1955), ಸೆಕ್ಷನ್ 10, 11, 12, 13B ಮತ್ತು 14; ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1954 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 29. ಒಂದು ವರ್ಷ ಬೇರೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಅವಧಿಯ ಮನ್ನಾ ಕುರಿತು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ (ಪೂರ್ಣ ಪೀಠ), 2025:DHC:11467-FB.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಸೆಕ್ಷನ್ 13, ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ

ವಿದೇಶದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುವೇ?

ತಾನಾಗಿಯೇ ಸಿಂಧುವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದಂಪತಿ ಯಾವ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದರೋ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ (Hindu Marriage Act), ಆ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ವಿದೇಶಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದ್ದು, ಆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಾರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಿದೇಶಿ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂಗಾತಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದ ಡಿಕ್ರಿ, ಅಥವಾ ಆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಒಳಪಟ್ಟು ಅಂತಹ ಕಾರಣದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿವಾದ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಬಂದ ಡಿಕ್ರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ವಿಚ್ಛೇದನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂಗಾತಿಯ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲದ "ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದಂತೆ ಮುರಿದುಬಿದ್ದ ದಾಂಪತ್ಯ" ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಿದ ಡಿಕ್ರಿ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಡಿಕ್ರಿ ಮಾನ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯು ದ್ವಿವಿವಾಹದ (bigamy) ಅಪರಾಧವಾಗಬಹುದು. ಸಂದೇಹವಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಘೋಷಣೆ ಕೋರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಇಬ್ಬರೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ವಿದೇಶಿ ಡಿಕ್ರಿಯ ದೃಢೀಕೃತ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂಗಾತಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಹೇಗೆ ಜಾರಿಯಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ವಿದೇಶಿ ಡಿಕ್ರಿಯ ದೃಢೀಕೃತ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂಗಾತಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಹೇಗೆ ಜಾರಿಯಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಡಿಕ್ರಿಯು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದೇ, ಅಥವಾ ನೀವು ಮದುವೆಯಾದ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಾರಣದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿವಾದ ನಡೆದು ಬಂದದ್ದೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  3. ಸಂದೇಹವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಘೋಷಣೆ ಕೋರಿ.
  4. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  5. ಸಂದೇಹ ಇರುವವರೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಮದುವೆಯಾಗಬೇಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಡಿಕ್ರಿ ಮಾನ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯು ದ್ವಿವಿವಾಹದ (bigamy) ಅಪರಾಧವಾಗಬಹುದು.

ಕಾನೂನು: ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1908 (Code of Civil Procedure, 1908), ಸೆಕ್ಷನ್ 13 ಮತ್ತು 14; ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1984 (Family Courts Act, 1984), ಸೆಕ್ಷನ್ 7; ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 82 (ದ್ವಿವಿವಾಹ). Y. Narasimha Rao v. Y. Venkata Lakshmi, (1991) 3 SCC 451.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ? ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ಸಿಂಧುವೇ?

ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ತಕ್ಷಣದ ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ (ತಲಾಖ್-ಎ-ಬಿದ್ದತ್) ಶೂನ್ಯ, ಮತ್ತು ಅದು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಸೆರೆವಾಸ ಮತ್ತು ದಂಡದ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಅಪರಾಧ. ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗಲು ಅವಕಾಶ ಉಳಿಸುವಂತೆ ಒಂದು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ತಲಾಖ್-ಎ-ಅಹ್ಸನ್ ಅಥವಾ ತಲಾಖ್-ಎ-ಹಸನ್ ಮೂಲಕದ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಪತ್ನಿಯ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಖುಲಾ, ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಮುಬಾರತ್, ಮತ್ತು ಪತ್ನಿ ಕೋರಿ ಪಡೆಯುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಡಿಕ್ರಿಗೂ ಮಾನ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಪತಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯದಿರುವುದು, ಎರಡು ವರ್ಷ ಆಕೆಯ ಪೋಷಣೆ ಮಾಡದಿರುವುದು, ಅಥವಾ ಕ್ರೌರ್ಯದಂತಹ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಪತ್ನಿ ವಿವಾಹ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ದಾವೆ ಹೂಡಬಹುದು. ತಕ್ಷಣದ ತಲಾಖ್ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಭತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಕ್ಕಳ ಕಸ್ಟಡಿಗಾಗಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಬಹುದು; ಆಕೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ರಕ್ತಸಂಬಂಧ ಅಥವಾ ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧದ ಆಕೆಯ ಸಂಬಂಧಿಯಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪೊಲೀಸರು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ವಿಚ್ಛೇದಿತ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯು 1986 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯ ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮೆಹರ್ ಸೇರಿದಂತೆ, BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 144 ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವನಾಂಶ ಕೇಳಬಹುದು. ತಲಾಖ್-ಎ-ಹಸನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅರ್ಜಿಗಳು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಇವೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ತಲಾಖ್ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ನೀಡಿದ ತಕ್ಷಣದ ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ಶೂನ್ಯ, ಆದರೆ ತಲಾಖ್-ಎ-ಅಹ್ಸನ್ ಮತ್ತು ತಲಾಖ್-ಎ-ಹಸನ್‌ಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
  2. ನೀವು ವಿಚ್ಛೇದನ ಬಯಸುವ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಖುಲಾ ಕೋರಿ, ಮುಬಾರತ್‌ಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ, ಅಥವಾ ಕ್ರೌರ್ಯದಂತಹ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ವಿವಾಹ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.
  3. ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ತಕ್ಷಣದ ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರೆ, ನೀವೇ ಅಥವಾ ರಕ್ತಸಂಬಂಧ ಅಥವಾ ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧದ ಸಂಬಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ.
  4. ತಕ್ಷಣದ ತಲಾಖ್ ನಂತರ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಭತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಕ್ಕಳ ಕಸ್ಟಡಿಗಾಗಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿ.
  5. ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಂತರ, 1986 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯ ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮೆಹರ್ ಸೇರಿದಂತೆ, BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 144 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನಾಂಶ ಕೇಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ (ವಿವಾಹದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2019 (Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019), ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ರಿಂದ 7; ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿವಾಹಗಳ ವಿಸರ್ಜನೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1939 (Dissolution of Muslim Marriages Act, 1939), ಸೆಕ್ಷನ್ 2; ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ (ವಿಚ್ಛೇದನದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1986 (Muslim Women (Protection of Rights on Divorce) Act, 1986), ಸೆಕ್ಷನ್ 3; ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 144. Shayara Bano v. Union of India, (2017) 9 SCC 1; Mohd. Abdul Samad v. State of Telangana, 2024 INSC 506.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · BNS ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ

ಪತ್ನಿ ಹಿಂಸೆ ಅಥವಾ ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಪತಿಗೆ ಯಾವ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರಗಳಿವೆ?

ಅವನಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯ (Domestic Violence Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ಆ ಕಾಯ್ದೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಲ್ಲೆ, ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಕೂಡಿಹಾಕಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಪತಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ (Bharatiya Nyaya Sanhita) ಅಡಿಯ ಗಾಯ ಉಂಟುಮಾಡುವುದು, ಅಕ್ರಮ ತಡೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಬೆದರಿಕೆಯಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳು ಅಪರಾಧಿ ಯಾರೇ ಆಗಿರಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರೌರ್ಯವು ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ವಿಚ್ಛೇದನ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಕಾರಣವೂ ಹೌದು.

ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 112 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ. ಅದೇ ದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ಸಂದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೂರಿನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಅದರ ಸ್ವೀಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ವಿವಾಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಕಿರುಕುಳ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ತಡೆಯುವ ನಿರ್ಬಂಧಕಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಬಹುದು. ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ವತಂತ್ರ ಆದಾಯವಿಲ್ಲದ ಪತಿಯು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯ (Hindu Marriage Act) ಅಡಿಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಜೀವನಾಂಶ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಜ್ಯ ವೆಚ್ಚ ಕೇಳಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ಕಡೆಯ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಘಟನೆ ನಡೆದ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ದಿನಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಯು ನಂತರದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 112 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ.
  2. ಅದೇ ದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಹಲ್ಲೆ, ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಕೂಡಿಹಾಕಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೂರಿನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಅದರ ಸ್ವೀಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆ ನಡೆದಾಗಲೇ ಅದನ್ನು ದಿನಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನಂತರದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ.
  5. ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ತಡೆಯುವ ನಿರ್ಬಂಧಕಾಜ್ಞೆಗಾಗಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಕೋರಿ, ಅಥವಾ ವಿಚ್ಛೇದನ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಬಳಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Protection of Women from Domestic Violence Act, 2005), ಸೆಕ್ಷನ್ 2(a); ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 115, 126, 127 ಮತ್ತು 351; ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 10, 13(1)(ia), 24 ಮತ್ತು 25; ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1984 (Family Courts Act, 1984), ಸೆಕ್ಷನ್ 7.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ವ್ಯಭಿಚಾರ

ನನ್ನ ಸಂಗಾತಿಗೆ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ವ್ಯಭಿಚಾರ ಅಪರಾಧವೇ, ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ವ್ಯಭಿಚಾರ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (Indian Penal Code) ಸೆಕ್ಷನ್ 497 ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023) ಆ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮರಳಿ ತರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಿವಿಲ್ ಪರಿಣಾಮಗಳಿವೆ: ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುವುದು ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ವಿಚ್ಛೇದನ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಕಾರಣ, ಮತ್ತು ಅದು ಜೀವನಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.

"ವ್ಯಭಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ" ಪತ್ನಿ, ಅಂದರೆ ಒಮ್ಮೆ ನಡೆದ ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಮುಂದುವರಿದ ನಡವಳಿಕೆ, BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 144 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನಾಂಶ ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಪುರಾವೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖಾತೆಗೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನುಗ್ಗುವುದೇ ಒಂದು ಅಪರಾಧವಾಗಬಹುದು. ಸಂಗಾತಿಯ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧದ ವಿಷಯವನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಕುವುದು ಮಾನಹಾನಿ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿತನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ದಾವೆಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಸೇವಾ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಎದುರಿಸಬಹುದು. ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು 2025 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು, ಆದರೆ ಕಾನೂನಿನ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಇನ್ನೂ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಪುರಾವೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖಾತೆಗೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನುಗ್ಗಬೇಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದೇ ಒಂದು ಅಪರಾಧವಾಗಬಹುದು.
  2. ನಿಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಡಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧದ ವಿಷಯವನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಮಾನಹಾನಿ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿತನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ದಾವೆಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ.
  3. ವಿಚ್ಛೇದನ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಬಳಸಿ; ಇಂತಹ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
  4. ಜೀವನಾಂಶ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ; ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.

ಕಾನೂನು: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 (Hindu Marriage Act, 1955), ಸೆಕ್ಷನ್ 10 ಮತ್ತು 13(1)(i); ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 144(4) ಮತ್ತು (5); ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 356 (ಮಾನಹಾನಿ). Joseph Shine v. Union of India, (2019) 3 SCC 39.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಸೆಕ್ಷನ್ 23, ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ

ವಿವಾಹಪೂರ್ವ ಒಪ್ಪಂದಗಳು (prenuptial agreements) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುವೇ?

ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿ ಸಿಂಧುವಲ್ಲ. ಯಾವ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯೂ ವಿವಾಹಪೂರ್ವ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಭವಿಷ್ಯದ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆಗೆ ಯೋಜಿಸುವ, ಅಥವಾ ಜೀವನಾಂಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 23 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ. ವಿಚ್ಛೇದನ, ಜೀವನಾಂಶ ಅಥವಾ ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಂತಹ ದಾಖಲೆಗೆ ಬದ್ಧವಲ್ಲ.

ಜೀವನಾಂಶದ ಹಕ್ಕು ಶಾಸನದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಗುವಿನ ಹಿತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಸ್ಪಷ್ಟ, ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಒಪ್ಪಂದವು ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ಮದುವೆಗೆ ಮೊದಲು ಏನನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಆದರೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು. ಎರಡು ಸಂದರ್ಭಗಳು ಭಿನ್ನ. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಿವಿಲ್ ಕೋಡ್ (Portuguese Civil Code) ಪ್ರಕಾರ ದಂಪತಿ ವಿವಾಹಪೂರ್ವ ಒಪ್ಪಂದದ (ante-nuptial agreement) ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕಾಹ್‌ನಾಮಾ, ಮೆಹರ್ ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ವಿವಾಹ ಒಪ್ಪಂದ. ಉಳಿದೆಡೆ, ಪತಿ ಪತ್ನಿ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕವೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಪೂರ್ವ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದ ಎಂದು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ವಿಚ್ಛೇದನ, ಜೀವನಾಂಶ ಅಥವಾ ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಲ್ಲ.
  2. ಭವಿಷ್ಯದ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆಗೆ ಯೋಜಿಸುವ ಅಥವಾ ಜೀವನಾಂಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ.
  3. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಸ್ಪಷ್ಟ, ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ; ಅದು ಒಡೆತನ ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು.
  4. ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರಿಸಲು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ನಿಮಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಲ್ಲಿ, ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಿವಿಲ್ ಕೋಡ್ ಅಡಿಯ ವಿವಾಹಪೂರ್ವ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು, ಅಥವಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯ ನಿಕಾಹ್‌ನಾಮಾವನ್ನು ಬಳಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 10 ಮತ್ತು 23; ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 (Hindu Marriage Act, 1955), ಸೆಕ್ಷನ್ 24 ಮತ್ತು 25; ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 144; ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಿವಿಲ್ ಕೋಡ್, 1867.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಅನುಚ್ಛೇದ 21, ಸಂವಿಧಾನ

ನಾನು ವಯಸ್ಕ. ನಾನು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಮದುವೆಯಾಗುವುದನ್ನು ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ತಡೆಯಬಹುದೇ, ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಬಳಸಿ ನನ್ನನ್ನು ವಾಪಸ್ ಕರೆತರಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಬಯಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಯಸಿದವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಬಹುದು; 18 ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು 21 ವರ್ಷದ ಪುರುಷ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬಹುದು. ಈ ಆಯ್ಕೆಯು ಅನುಚ್ಛೇದ 21 ಅಡಿಯ ಜೀವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ ಭಾಗ. ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಮನೆಗೆ ಮರಳುವಂತೆ ಪೊಲೀಸರು ಬಲವಂತ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ತಂದೆ ತಾಯಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕೂಡಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.

ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿ ನಾಪತ್ತೆ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದರೆ, ನೀವು ವಯಸ್ಕರು ಮತ್ತು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಅದು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ; ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಜೊತೆಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದ ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ (Station House Officer) ಲಿಖಿತ ಮಾಹಿತಿ ಕಳುಹಿಸಿ. ನಿಮಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಇದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೂಡಿಹಾಕಿದ್ದರೆ 112 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ (ಮಹಿಳೆಯರು 181 ಗೆ ಕೂಡ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು) ಮತ್ತು ಅನುಚ್ಛೇದ 226 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಪೊಲೀಸ್ ರಕ್ಷಣೆ ಕೋರಿ. ಬೆದರಿಕೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೋಡಿಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಘಟಕಗಳು, 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಕಳ್ಳತನವಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮನೆ ಬಿಡುವಾಗ ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರಾವೆ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಒಯ್ಯಿರಿ.
  2. ನೀವು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದ ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಮಾಹಿತಿ ಕಳುಹಿಸಿ.
  3. ನಾಪತ್ತೆ ದೂರು ದಾಖಲಾದರೆ, ನೀವು ವಯಸ್ಕರು ಮತ್ತು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
  4. ನಿಮಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಇದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೂಡಿಹಾಕಿದ್ದರೆ 112 ಗೆ, ಅಥವಾ ನೀವು ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರೆ 181 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ.
  5. ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದರೆ ಪೊಲೀಸ್ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅನುಚ್ಛೇದ 226 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 21; ವಿವಾಹಯೋಗ್ಯ ವಯಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 2006 (Prohibition of Child Marriage Act, 2006). Lata Singh v. State of U.P., (2006) 5 SCC 475; Shakti Vahini v. Union of India, (2018) 7 SCC 192.

ಕೌಟುಂಬಿಕ · ಸೆಕ್ಷನ್ 13B, ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ

ನಾವು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದ್ದೆವು, ಆದರೆ ನನ್ನ ಸಂಗಾತಿ ಈಗ ಎರಡನೇ ಅರ್ಜಿಗೆ (second motion) ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ರಿ ಹೊರಡುವವರೆಗೂ ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಇಬ್ಬರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೂ ಬೇಕು. ಎರಡನೇ ಅರ್ಜಿಗೆ ಮೊದಲು ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಡೆಯವರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡುವಂತಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸುಮ್ಮನೆ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, ಜಂಟಿ ಅರ್ಜಿ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಗ ನಿಮ್ಮ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ಕ್ರೌರ್ಯ ಅಥವಾ ಪರಿತ್ಯಾಗದಂತಹ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ವಿವಾದಿತ ಅರ್ಜಿ.

ಎರಡನೇ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಲೇಬೇಕು; ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲಲ್ಲ ಮತ್ತು 18 ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ತಡವಾಗಿ ಅಲ್ಲ; ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಮನ್ನಾ ಮಾಡಬಹುದು. ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸಂಗಾತಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅನುಮತಿಸಿದರೆ, ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾಜರಾಗಬಹುದು. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ಮುಂದೆ ದಾಖಲಾದ ರಾಜಿ ಒಪ್ಪಂದವು ತಾನಾಗಿಯೇ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡುವಂತೆ ಬಲವಂತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದಂತೆ ಮುರಿದುಬಿದ್ದ ದಾಂಪತ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಾಹವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲು ಅನುಚ್ಛೇದ 142 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ನಿಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ, ಮತ್ತು ಉತ್ತರವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ನಿಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿ ಸಿದ್ಧರಿದ್ದು ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾಜರಾಗಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಕೋರಿ.
  3. ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ, ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ 18 ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ತಡವಾಗದಂತೆ ಎರಡನೇ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಕ್ರೌರ್ಯ ಅಥವಾ ಪರಿತ್ಯಾಗದಂತಹ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ವಿವಾದಿತ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 (Hindu Marriage Act, 1955), ಸೆಕ್ಷನ್ 13 ಮತ್ತು 13B; ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 142. Sureshta Devi v. Om Prakash, (1991) 2 SCC 25; Amardeep Singh v. Harveen Kaur, (2017) 8 SCC 746.

ವಂಚನೆ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ದೂರುಗಳು

ಇಲ್ಲಿ ಸಮಯವನ್ನು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೈಬರ್ · 1930 ಮತ್ತು cybercrime.gov.in

UPI ಅಥವಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಂಚನೆಯ ನಂತರ ನನ್ನ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?

ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ; ಹಣ ಹಿಂತೆಗೆಯುವ ಮೊದಲೇ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು. ನಂತರ ಅದೇ ದಿನ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ದೂರು ನೀಡಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ.

ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಹಣವನ್ನು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಹಿವಾಟಿನ ID ಗಳು, ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ವಂಚನೆಯು BNS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 318 ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯ (Information Technology Act) ಸೆಕ್ಷನ್ 66C ಮತ್ತು 66D ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ, ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ.
  2. ವಹಿವಾಟಿನ ID ಗಳು, ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಅದೇ ದಿನ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ದೂರು ನೀಡಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ.
  4. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೂರಿನ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೂರಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಹಣದ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 318; ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 66C ಮತ್ತು 66D; ಆಸ್ತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಕುರಿತು BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 497 ಮತ್ತು 503.

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ · RBI ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ

ಅನಧಿಕೃತ ವಹಿವಾಟಿನ ಹಣವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. RBI ನಿಯಮಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ?

ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಕಾರ, ವಂಚನೆಯು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಡೆಯ ಲೋಪದಿಂದ ಆಗಿದ್ದು ಮೂರು ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ನೀವು ಯಾವುದೇ ನಷ್ಟ ಭರಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ; ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ರೂ. 5,000 ದಿಂದ ರೂ. 25,000 ವರೆಗಿನ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಭರಿಸಬೇಕು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹತ್ತು ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕೇ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕು, ನೀವಲ್ಲ.

ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿ; 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಯದಿದ್ದರೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ RBI ಸಮಗ್ರ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ (RBI Integrated Ombudsman) ಬಳಿ ಹೋಗಿ; ಇದು ಉಚಿತ. ವರದಿ ಮಾಡುವ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುತ್ತೋಲೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; 2026 ರಲ್ಲಿ ಅವು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ವಹಿವಾಟನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ, ಸಾಧ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳೊಳಗೆ, ಮತ್ತು ನೀವು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ದಿನಾಂಕದ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕೃತಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಹತ್ತು ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಜಮಾ ಮಾಡುವಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು ಕೇಳಿ; ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನದು.
  4. ದೂರು 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಯದಿದ್ದರೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ RBI ಸಮಗ್ರ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಬಳಿ ಹೋಗಿ; ಇದು ಉಚಿತ.
  5. ವರದಿ ಮಾಡುವ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುತ್ತೋಲೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; 2026 ರಲ್ಲಿ ಅವು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು.

ಕಾನೂನು: ಅನಧಿಕೃತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ 06/07/2017 ದಿನಾಂಕದ RBI ಸುತ್ತೋಲೆ DBR.No.Leg.BC.78/09.07.005/2017-18; ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮಗ್ರ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2026 (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026) (2021 ರ ಯೋಜನೆಯ ಬದಲಿಗೆ 01/07/2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ).

ಸೈಬರ್ · ವಂಚನೆಗಳು

"ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್" ಎಂದರೇನು, ಅದು ನಿಜವೇ?

ಅದು ವಂಚನೆ. ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ, CBI, ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (Enforcement Directorate) ಅಥವಾ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಯಾರನ್ನೂ ವೀಡಿಯೊ ಕರೆಯ ಮೂಲಕ ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ "ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಕಳಂಕಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು" ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕರೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ಏನನ್ನೂ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಡಿ, ಮತ್ತು 1930 ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ.

ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಭೌತಿಕ ವಶ, ಬಂಧನ ಮೆಮೊ ಮತ್ತು 24 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಕರೆಯಲ್ಲೇ ಇರುವಂತೆ, ವಿಷಯವನ್ನು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಇಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು "ಸುರಕ್ಷಿತ ಖಾತೆಗೆ" ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅಪರಾಧವನ್ನು, ಕಾನೂನನ್ನಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಕರೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ.
  2. ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಕಳಂಕಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಆಗಲಿ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಖಾತೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಖಾತೆಗೆ ಆಗಲಿ, ಯಾವುದೇ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ.
  3. ಕರೆಯ ಬಗ್ಗೆ 1930 ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ.
  4. ಕರೆ ಮಾಡಿದವರು ಒತ್ತಾಯಿಸುವಂತೆ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಇಡುವ ಬದಲು, ಕರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೊಬ್ಬರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
  5. ನಿಜವಾದ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಭೌತಿಕ ವಶ, ಬಂಧನ ಮೆಮೊ ಮತ್ತು 24 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ, ವೀಡಿಯೊ ಕರೆ ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಬಂಧನ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 35 ರಿಂದ 58.

ಗ್ರಾಹಕ · e-Jagriti

ಗ್ರಾಹಕ ದೂರನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ?

e-Jagriti ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ (e-jagriti.gov.in) ಸಲ್ಲಿಸಿ: ರೂ. 50 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ, ರೂ. 2 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ. ರೂ. 5 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ, ವಕೀಲರು ಐಚ್ಛಿಕ, ಮತ್ತು ದಾವೆಯ ಕಾರಣ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲೇಬೇಕು.

ಮಾರಾಟಗಾರ ಇರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನೀವು ವಾಸಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಮೂರರಿಂದ ಐದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಕಾಯ್ದೆಯ ಗುರಿ; ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾದಿತ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಒಂದರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷ ಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ. ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್, ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ನೀವು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಮೊತ್ತದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಮತ್ತು ನೀವು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಮೊತ್ತದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ.
  2. ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ: ರೂ. 50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯೋಗ, ರೂ. 2 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಆಯೋಗ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗ.
  3. ದಾವೆಯ ಕಾರಣ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ e-Jagriti ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ (e-jagriti.gov.in) ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ; ನೀವು ವಾಸಿಸುವಲ್ಲಿಯೇ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
  4. ಪಾವತಿಸುವ ಮೊದಲು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ರೂ. 5 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ವಕೀಲರು ಐಚ್ಛಿಕ.
  5. ಕಾಯ್ದೆಯ ಗುರಿ ಮೂರರಿಂದ ಐದು ತಿಂಗಳಾದರೂ, ಪ್ರಕರಣ ವಿವಾದಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಜಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 (Consumer Protection Act, 2019), ಸೆಕ್ಷನ್ 34, 35, 47, 58 ಮತ್ತು 69; ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ (ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ) ನಿಬಂಧನೆಗಳು, 2020 (Consumer Protection (Consumer Commission Procedure) Regulations, 2020).

ವಿಮೆ · ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್

ನನ್ನ ವಿಮಾ ಕ್ಲೇಮ್ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಬರೆಯಿರಿ; ಅವರು 15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲೇಬೇಕು. ತಿರಸ್ಕಾರ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದರೆ ವಿಮಾ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ (Insurance Ombudsman) ಬಳಿ ಹೋಗಿ; ಅದು ಉಚಿತ, ರೂ. 50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಅದನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲೇಬೇಕು; ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಆದ ವಿಳಂಬವೊಂದೇ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಿಂಧುವಾದ ಕಾರಣವಲ್ಲ.

2024 ರ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮಾ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯ ನಂತರ ಮಾಹಿತಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಪಾಲಿಸಿ ಷರತ್ತಿನ ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ; ಅಸ್ಪಷ್ಟ ತಿರಸ್ಕಾರಗಳು ನಿಲ್ಲುವುದು ಅಪರೂಪ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಪಾಲಿಸಿ ಷರತ್ತಿನ ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
  2. ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಬರೆಯಿರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ; ಅವರು 15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲೇಬೇಕು.
  3. ಅನ್ವಯಿಸುವಲ್ಲಿ, ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಆದ ವಿಳಂಬವೊಂದೇ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಿಂಧುವಾದ ಕಾರಣವಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ.
  4. ತಿರಸ್ಕಾರ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದರೆ ವಿಮಾ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಬಳಿ ಹೋಗಿ; ಅದು ಉಚಿತ, ರೂ. 50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಅದನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲೇಬೇಕು.
  5. ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ವಿಮಾ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ನಿಯಮಗಳು, 2017 (Insurance Ombudsman Rules, 2017); IRDAI (ವಿಮಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು) ನಿಬಂಧನೆಗಳು, 2024 (IRDAI (Insurance Products) Regulations, 2024); ವಿಮಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1938 (Insurance Act, 1938), ಸೆಕ್ಷನ್ 45. ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನ: ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ.

ಗ್ರಾಹಕ · ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳು, 2020

ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರಾಟಗಾರ ನನಗೆ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಿಯಮಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ?

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿ ಇರಲೇಬೇಕು; ಅವರು 48 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ದೂರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಬಗೆಹರಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ಸಮಂಜಸ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ವೇದಿಕೆ ವಿಫಲವಾದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿ (National Consumer Helpline) 1915 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ e-Jagriti ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ವೇದಿಕೆಯೇ ಭರವಸೆ ಅಥವಾ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಮಾರಾಟಗಾರರ ವೈಫಲ್ಯಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯೂ ಹೊಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ಡರ್ ಪುಟ, ವಾಪಸಾತಿ ಕೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಾಟ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಆರ್ಡರ್ ಪುಟ, ವಾಪಸಾತಿ ಕೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಾಟ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ವೇದಿಕೆಯ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ; ಅವರು 48 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ಸ್ವೀಕೃತಿ ದೃಢಪಡಿಸಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಬಗೆಹರಿಸಲೇಬೇಕು.
  3. ವೇದಿಕೆ ವಿಫಲವಾದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿ 1915 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ.
  4. ಅದರ ನಂತರ e-Jagriti ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  5. ವೇದಿಕೆಯೇ ಭರವಸೆ ಅಥವಾ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಮಾರಾಟಗಾರನ ಜೊತೆಗೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನೂ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ (ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್) ನಿಯಮಗಳು, 2020 (Consumer Protection (E-Commerce) Rules, 2020), ನಿಯಮ 4, 5 ಮತ್ತು 6; ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 (Consumer Protection Act, 2019).

ಸೈಬರ್ · IT ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು BNS

ಯಾರೋ ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ನನ್ನ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ?

ಗುರುತಿನ ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ಬೇರೊಬ್ಬರ ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯ (Information Technology Act) ಸೆಕ್ಷನ್ 66C ಮತ್ತು 66D ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳು; ಖಾಸಗಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಸೆಕ್ಷನ್ 66E; ಮಾರ್ಫ್ ಮಾಡಿದ ಅಶ್ಲೀಲ ವಿಷಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 67; ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದು (stalking) ಮತ್ತು ಮಾನಹಾನಿ BNS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 78 ಮತ್ತು 356. cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಸೈಬರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಿ, ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ.

URL ಗಳು ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕ ಕಾಣುವಂತಿರುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. 20/02/2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾದ 2021 ರ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೇದಿಕೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೂರು ಬಂದ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ (ಹಿಂದೆ 24 ಗಂಟೆಗಳು) ಖಾಸಗಿ ಆಪ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲೇಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. URL ಗಳು ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕ ಕಾಣುವಂತಿರುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ವೇದಿಕೆಯ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ; ಖಾಸಗಿ ಆಪ್ತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೂರು ಬಂದ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲೇಬೇಕು.
  3. cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ.
  4. ಜಿಲ್ಲಾ ಸೈಬರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಿ ಮತ್ತು ದೂರಿನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ಹೊಂದುವ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗುರುತಿನ ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ಬೇರೊಬ್ಬರ ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ವಂಚನೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 66C ಮತ್ತು 66D.

ಕಾನೂನು: ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 66C ರಿಂದ 67A; ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 78 ಮತ್ತು 356; IT (ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು) ನಿಯಮಗಳು, 2021 (IT (Intermediary Guidelines) Rules, 2021), ನಿಯಮ 3(2)(b).

ಸೈಬರ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 106 ಮತ್ತು 107, BNSS

ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ದೂರಿನ ಕಾರಣ ನನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ದೂರು ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಸಂಖ್ಯೆ, ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಅಥವಾ ಸೈಬರ್ ಸೆಲ್, ಮತ್ತು ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ. ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ ವಿವರಣಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿವಾದಿತ ಜಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಬರೆಯಿರಿ. ಸ್ಥಗಿತ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಖಾತೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಗಿತಗಳು 1930 ಸಹಾಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ವರದಿ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ (National Cyber Crime Reporting Portal) ದಾಖಲಾದ ದೂರಿನ ನಂತರ ಆಗುತ್ತವೆ; ಆ ದೂರನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಹಣ ಹಲವು ಖಾತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋದ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ದಾಖಲಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಪೊಲೀಸರು ಜಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ವಿವಾದಿತ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಾಗ ಇಡೀ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬಾರದು, ಆ ಮೊತ್ತದ ಮೇಲೆ ಲಿಯನ್ (lien) ಇಡುವುದು ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬೇಕು, ಮತ್ತು ಡೆಬಿಟ್ ಸ್ಥಗಿತಕ್ಕೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 107 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆದೇಶ ಬೇಕು ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 106 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಗಿತಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅಂಶ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ಜಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ದೂರು ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಸಂಖ್ಯೆ, ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಅಥವಾ ಸೈಬರ್ ಸೆಲ್, ಮತ್ತು ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
  2. ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ ವಿವರಣಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಿವಾದಿತ ಜಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಚಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ.
  3. ಈ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಬರೆಯಿರಿ, ಮತ್ತು ಅದು ತಲುಪಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ವಿವಾದಿತ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಲಿಯನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಖಾತೆಯ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೋರಿ.
  5. ಸ್ಥಗಿತ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಖಾತೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 106 (ಹಳೆಯ 102 CrPC), 107, 497 (ಹಳೆಯ 451 CrPC) ಮತ್ತು 503 (ಹಳೆಯ 457 CrPC); ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 226. Neelkanth Pharma Logistics, ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್, 20/02/2025; Malabar Gold and Diamond Ltd., ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್, 16/01/2026.

ಸೈಬರ್ · IT ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು BNS

ನನ್ನ ಖಾಸಗಿ ಫೋಟೋಗಳು ಅಥವಾ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಒಬ್ಬರು ಬೆದರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ಹಣ ಕೊಡಬೇಡಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೇನನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸಬೇಡಿ; ಹಣ ಕೊಟ್ಟರೆ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ನಿಲ್ಲುವುದು ಅಪರೂಪ. ಚಾಟ್‌ಗಳು, ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು, ಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ನಂತರ cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ (ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು), 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ, ಅಥವಾ ತಕ್ಷಣದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದರೆ 112 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ. ಖಾಸಗಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಸುವುದು ಅಪರಾಧ, ಆ ಚಿತ್ರಗಳು ಹೇಗೆಯೇ ತಯಾರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿರಲಿ.

ನೀವು ವೇದಿಕೆಯ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗೂ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು. 20/02/2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾದ IT ನಿಯಮಗಳು, 2021 ರ ಪ್ರಕಾರ, ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಗ್ನವಾಗಿ ಅಥವಾ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ವಿಷಯವನ್ನು, ಮಾರ್ಫ್ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೂರು ಬಂದ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ (ಹಿಂದೆ 24 ಗಂಟೆಗಳು) ವೇದಿಕೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲೇಬೇಕು. ವೇದಿಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ gac.gov.in ನಲ್ಲಿ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಮಿತಿಗೆ (Grievance Appellate Committee) ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲೂ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು 181 ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ 18 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರಾಗಿದ್ದರೆ, ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2012 (Protection of Children from Sexual Offences Act, 2012) ಕೂಡ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಹಣ ಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೇನನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸಬೇಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಣ ಕೊಟ್ಟರೆ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ನಿಲ್ಲುವುದು ಅಪರೂಪ.
  2. ಚಾಟ್‌ಗಳು, ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು, ಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ ಅಥವಾ 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದರೆ 112 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ.
  4. ವೇದಿಕೆಯ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ ಮತ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಕೇಳಿ.
  5. ವೇದಿಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ gac.gov.in ನಲ್ಲಿ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಮಿತಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 2000 (Information Technology Act, 2000), ಸೆಕ್ಷನ್ 66E, 67 ಮತ್ತು 67A; ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 77 (ವೋಯರಿಸಂ, ಅಂದರೆ ಕದ್ದು ನೋಡುವುದು; ಮಹಿಳೆ ನೀಡಿದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಆಕೆಯ ಖಾಸಗಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಂಚುವುದನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ), 308 (ಸುಲಿಗೆ) ಮತ್ತು 351 (ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಬೆದರಿಕೆ); ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ) ನಿಯಮಗಳು, 2021 (Information Technology (Intermediary Guidelines and Digital Media Ethics Code) Rules, 2021), ನಿಯಮ 3(2)(b) ಮತ್ತು 3A.

ಸಿವಿಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 356, BNS

ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆದದ್ದಕ್ಕೆ ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯರು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಾವೆ ಹೂಡಬಹುದೇ?

ಹೌದು, ಅವರು ದಾವೆ ಹೂಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಬಿಲ್‌ಗಳು, ಸಂದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಬೆಂಬಲವಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅನುಭವದ ಸತ್ಯವಾದ ವಿವರಣೆ, ಮತ್ತು ಸದ್ಭಾವನೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮಾನಹಾನಿ ದಾವೆಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಉತ್ತರಗಳು. ಅಪಾಯ ಇರುವುದು ನಿಂದನೆ, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ, ಮತ್ತು ನೀವು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲಾಗದ ವಾಸ್ತವಾಂಶದ ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಬ್ಬರನ್ನು ವಂಚಕ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು.

ಮಾನಹಾನಿ ಒಂದು ಸಿವಿಲ್ ತಪ್ಪು; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಕಾಜ್ಞೆ ಕೇಳಬಹುದು. ಅದು ಸೆಕ್ಷನ್ 356 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧವೂ ಹೌದು; ಶಿಕ್ಷೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಸಾದಾ ಸೆರೆವಾಸ, ದಂಡ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆ. ಕಂಪನಿಯ ಮಾನಹಾನಿಯೂ ಆಗಬಹುದು. ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್ ನಿಮಗೆ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಬೇಡಿ: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ, ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗದ್ದನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಮತ್ತು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿ. ತಮ್ಮ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಬಂದ ದೂರುಗಳ ಮೇಲೆ ವೇದಿಕೆಗಳೂ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನಿಮಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ಮರುಪಾವತಿ ಅಥವಾ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 (Consumer Protection Act, 2019) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ದೂರು ನೀಡುವುದೇ ನೇರ ಪರಿಹಾರ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅನುಭವದ ವಿವರಣೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಬಿಲ್‌ಗಳು, ಸಂದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ, ಮತ್ತು ನಿಂದನೆ, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗದ ಯಾವುದನ್ನೇ ಆಗಲಿ ತಿದ್ದಿ ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ.
  3. ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಬೇಡಿ.
  4. ನಿಮಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ಮರುಪಾವತಿ ಅಥವಾ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರವಾಗಿದ್ದರೆ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ದೂರು ನೀಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 356, ಮತ್ತು ಅದರ ಅಪವಾದಗಳು: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸತ್ಯ, ಸದ್ಭಾವನೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅಥವಾ ಇತರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸದ್ಭಾವನೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು; ಕಾಲಮಿತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Limitation Act, 1963) ರ ಅನುಸೂಚಿಯ ಅನುಚ್ಛೇದ 75; ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019.

ಸೈಬರ್ · DPDP ಕಾಯ್ದೆ, 2023

ಒಂದು ಕಂಪನಿ ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. DPDP ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳೇನು?

ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (Digital Personal Data Protection Act, 2023) ನಿಮಗೆ ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ಕಂಪನಿಯ ಬಳಿ ನಿಮ್ಮ ಯಾವ ದತ್ತಾಂಶ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು, ಅದನ್ನು ತಿದ್ದಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅಳಿಸಿಹಾಕಿಸುವುದು, ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಲಭ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದರೆ ಅದರ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು. 2026 ರ ನವೆಂಬರ್ ಸ್ಥಿತಿಯಂತೆ ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ: ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಂಡಳಿಗೆ (Data Protection Board) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮತ್ತು, 13/11/2026 ರಿಂದ, ಸಮ್ಮತಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಿಗೆ (consent manager) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ, ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಕಂಪನಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು 13/05/2027 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ (Information Technology Act) ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ.

ಕಾಯ್ದೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ, ನೀವು ಮೊದಲು ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವಂತ ಕುಂದುಕೊರತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲೇಬೇಕು, ಆ ನಂತರವೇ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು. ಮಂಡಳಿಯು ರೂ. 250 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಆ ಹಣ ಭಾರತದ ಸಂಚಿತ ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಿಮಗಲ್ಲ. ನಷ್ಟಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕು: ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕಂಪನಿ ಪರಿಹಾರ ಕೊಡುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 43A, ಅದೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡುವವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ; ಗ್ರಾಹಕ ದೂರು ಅಥವಾ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಗೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಕರೆಗಳಿಗಾಗಿ DND ಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿ ಮತ್ತು ಏಳು ದಿನಗಳೊಳಗೆ 1909 ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ದುರುಪಯೋಗ ಅಥವಾ ಸೋರಿಕೆಯ ದಿನಾಂಕ ಸಹಿತ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂದೇಶಗಳು, ಇಮೇಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳು.
  2. ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು 13/05/2027 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
  3. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 43A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕ ದೂರು ಅಥವಾ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಯ ಮೂಲಕ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರ ಕೇಳಿ.
  4. ಕಾಯ್ದೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲು ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವಂತ ಕುಂದುಕೊರತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ಆ ನಂತರವೇ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
  5. ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಕರೆಗಳಿಗಾಗಿ DND ಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿ ಮತ್ತು ಏಳು ದಿನಗಳೊಳಗೆ 1909 ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 8(6), 11 ರಿಂದ 14, 33, 34 ಮತ್ತು 44; ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳು, 2025 (Digital Personal Data Protection Rules, 2025); 13/11/2025 ದಿನಾಂಕದ ಜಾರಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ G.S.R. 843(E); ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 43A; ಟೆಲಿಕಾಂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂವಹನ ಗ್ರಾಹಕ ಆದ್ಯತೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳು, 2018 (Telecom Commercial Communications Customer Preference Regulations, 2018).

ಗ್ರಾಹಕ · ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗಳು

ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಸಾರ್ಥಕವೇ, ಮತ್ತು ವಕೀಲರಿಲ್ಲದೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದೇ?

ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೌದು, ಏಕೆಂದರೆ ಮೊದಲ ಎರಡು ಹಂತಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಖರ್ಚಿಲ್ಲ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿಯಿಂದ (National Consumer Helpline) ಆರಂಭಿಸಿ (1915 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ consumerhelpline.gov.in ಬಳಸಿ); ಅದು ನಿಮ್ಮ ಕುಂದುಕೊರತೆಯನ್ನು ಕಂಪನಿಗೆ ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಫಲ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ರೂ. 5 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೂರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ವಕೀಲರಿಲ್ಲದೆ ನೀವೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಾಜರಾಗಬಹುದು.

ಸಹಾಯವಾಣಿಯು WhatsApp ನಲ್ಲಿ 8800001915 ಮೂಲಕ ಮತ್ತು UMANG ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕವೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದಾವೆಯ ಕಾರಣ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ, ನೀವು ವಾಸಿಸುವ ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳದ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ e-Jagriti ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ (e-jagriti.gov.in) ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ. ವಕೀಲರು ಇರಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಆಯೋಗ ಒತ್ತಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಒಪ್ಪಿದರೆ ವಿವಾದವನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಸರಕುಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಐದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನ ನೀಡುವುದು ಕಾಯ್ದೆಯ ಗುರಿ, ಆದರೆ ವಿವಾದಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ನಷ್ಟಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು; ನೀವು ಹಾಜರಾಗಬೇಕಾಗಬಹುದಾದ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಮೊತ್ತದೊಂದಿಗೆ ತೂಗಿ ನೋಡಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್, ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ನೀವು ಕೇಳುವ ನಿಖರ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ.
  2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ 1915 ಮೂಲಕ, consumerhelpline.gov.in ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ WhatsApp 8800001915 ಮೂಲಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಯನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿ.
  3. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ, ನೀವು ವಾಸಿಸುವ ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳದ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ e-jagriti.gov.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. ವಿಚಾರಣೆಯ ದಿನಾಂಕಗಳಂದು ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಾಜರಾಗಿ, ಮತ್ತು ಆಯೋಗ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 (Consumer Protection Act, 2019), ಸೆಕ್ಷನ್ 34, 37, 38(7), 39 ಮತ್ತು 69; ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ (ಗ್ರಾಹಕ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಆಯೋಗಗಳು) ನಿಯಮಗಳು, 2020 (Consumer Protection (Consumer Disputes Redressal Commissions) Rules, 2020), ನಿಯಮ 7; ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ (ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ) ನಿಬಂಧನೆಗಳು, 2020 (Consumer Protection (Consumer Commission Procedure) Regulations, 2020), ನಿಬಂಧನೆ 3 ಮತ್ತು 26.

ಸೈಬರ್ · ತಪ್ಪಾದ UPI ವರ್ಗಾವಣೆ

ಯಾರೋ ತಪ್ಪಾಗಿ ನನ್ನ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅಥವಾ ನಾನು ತಪ್ಪು UPI ID ಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ನೀವೇ ಅದನ್ನು ವಾಪಸ್ ಕಳುಹಿಸಬೇಡಿ. ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತ ಜಮೆಯಾದ ನಂತರ, ಅದನ್ನು ಲಿಂಕ್, QR ಕೋಡ್, ಕಲೆಕ್ಟ್ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಬೇರೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆಗೆ "ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ" ಕೇಳುವ ಕರೆ ಬರುವುದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಂಚನೆ. ತಮ್ಮದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ದೂರು ನೀಡುವಂತೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಹಿಂಪಾವತಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ನಡೆಯುವಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ. ನಿಮ್ಮದಲ್ಲದ ಹಣವನ್ನು ತಿಳಿದೂ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಪರಾಧವಾಗಬಹುದು.

ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ದುರ್ವಿನಿಯೋಗವು BNS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 314 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ, ಮತ್ತು ವಂಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಮೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯ ಮೇಲೆ ತಡೆ ಬೀಳಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಡಿ. ನೀವು ತಪ್ಪು UPI ID ಗೆ ಪಾವತಿಸಿದ್ದರೆ, ತಕ್ಷಣ UPI ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ. ನಮೂದಿಸಿದ ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರವೇ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಜಮಾ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಮೂದಿಸುವುದು ಕಳುಹಿಸುವವರ ಹೊಣೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕ್ 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅದರ ನಂತರದ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಬಳಿ ಹೋಗಿ. ವಂಚನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ cybercrime.gov.in ಬಳಸಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಲಿಂಕ್, QR ಕೋಡ್, ಕಲೆಕ್ಟ್ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಬೇರೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬೇಡಿ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಡಿ.
  2. ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಜಮೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಹಿಂಪಾವತಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿ.
  3. ನೀವೇ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪು ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ವಹಿವಾಟಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ತಕ್ಷಣ UPI ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ.
  4. ಬ್ಯಾಂಕ್ 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಸದಿದ್ದರೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ.
  5. ವಂಚನೆಯ ಶಂಕೆ ಇದ್ದರೆ 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 314; ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮಗ್ರ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2026 (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026).

ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಸಂಬಳ

ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಏನು ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು.

ಉದ್ಯೋಗ · ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ

ನನ್ನ ಕಂಪನಿ ನನಗೆ ಸಂಬಳ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ಲಿಖಿತ ಬೇಡಿಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ, 2019 (Code on Wages, 2019) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಈ ಸಂಹಿತೆ 21/11/2025 ರಿಂದ, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಸೇರಿದಂತೆ, ಯಾವುದೇ ವೇತನ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಉದ್ಯೋಗಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ದೆಹಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ (Delhi Shops and Establishments Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ. ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಯ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಿನವರೆಗೆ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು; ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲೇಬೇಕು.

ಮಾಸಿಕ ಸಂಬಳವನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳ 7 ನೇ ತಾರೀಖಿನೊಳಗೆ ಕೊಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ರಾಜೀನಾಮೆ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದಾಗ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಎರಡು ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರ, ಸಂಬಳದ ಚೀಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಣಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ದುಡಿದ ಸಂಬಳದ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಸಂಹಿತೆ ಅನುಮತಿಸುವ ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ಕಡಿತಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. 21/11/2025 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಬಾಕಿಯಾದ ವೇತನಗಳಿಗೆ ವೇತನ ಪಾವತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1936 (Payment of Wages Act, 1936) ಅನ್ವಯ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರ, ಸಂಬಳದ ಚೀಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಣಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಮತ್ತು ಯಾವ ತಿಂಗಳುಗಳ ಸಂಬಳ ಬಾಕಿ ಇದೆ ಎಂದು ಬರೆದಿಡಿ.
  2. ಬಾಕಿ ಸಂಬಳಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಬೇಡಿಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಮತ್ತು ತಲುಪಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ, 2019 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಅದು ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಯ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಿನವರೆಗೆ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು.
  4. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ದೆಹಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ.
  5. ಈ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಪಾವತಿ ಆಗದಿದ್ದರೆ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.

ಕಾನೂನು: ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ, 2019 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17, 18 ಮತ್ತು 45; ದೆಹಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1954 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 21 ಮತ್ತು 30; ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1908 (Code of Civil Procedure, 1908), ಆದೇಶ XXXVII.

ಉದ್ಯೋಗ · ಒಪ್ಪಂದ

ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿ ಪೂರೈಸದೆ ನಾನು ಕೆಲಸ ಬಿಡಬಹುದೇ? ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದೇ?

ನೀವು ಕೆಲಸ ಬಿಡಬಹುದು; ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಬಲವಂತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೇವೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುವ ನೋಟಿಸ್ ವೇತನವನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಯ ಮೂಲಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದೇ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗಿರುವ ಏಕೈಕ ಪರಿಹಾರ; ಅವರು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವಂತಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ದಂಡವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರವನ್ನು (relieving letter) ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

"ಅಬ್‌ಸ್ಕಾಂಡಿಂಗ್" (absconding) ಎಂಬುದು HR ವಿಭಾಗದ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ, ಕಾನೂನು ಸ್ಥಾನಮಾನವಲ್ಲ. ಲಿಖಿತವಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ, ಕೆಲಸವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕ ಚುಕ್ತಾ ಕೇಳಿ; ದುಡಿದ ಸಂಬಳವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಉದ್ಯೋಗದಾತರೇ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿಮ್ಮ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ನೀಡಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗೆ ಅದು ತಲುಪಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಾಂತರದ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ದುಡಿದ ಸಂಬಳ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕ ಚುಕ್ತಾವನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
  4. ಯಾವುದೇ ಬೆದರಿಕೆಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿ; ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುವ ನೋಟಿಸ್ ವೇತನವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡುವುದೇ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗಿರುವ ಏಕೈಕ ಪರಿಹಾರ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Specific Relief Act, 1963), ಸೆಕ್ಷನ್ 14; ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872), ಸೆಕ್ಷನ್ 73.

ಉದ್ಯೋಗ · ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ

ನೋಟಿಸ್ ಇಲ್ಲದೆ ನನ್ನನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೇ?

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಸೇವೆಯ ನಂತರ, ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನೋಟಿಸ್ ಅಥವಾ ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ವೇತನ ನೀಡಲೇಬೇಕು; ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ ಸಾಬೀತಾದ ದುರ್ನಡತೆಯ ಪ್ರಕರಣ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ, 2020 (Industrial Relations Code, 2020) ಅಡಿಯ "ಕಾರ್ಮಿಕ" (worker), ಅಂದರೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಮತ್ತು ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ. 18,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಅಲ್ಲದ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ ಪೂರೈಸಿದ್ದರೆ, ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್, ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 15 ದಿನಗಳ ಸರಾಸರಿ ವೇತನದಷ್ಟು ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿತ ಪರಿಹಾರ (retrenchment compensation), ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮರುಕೌಶಲ್ಯ ನಿಧಿಯಿಂದ 15 ದಿನಗಳ ವೇತನಕ್ಕೂ ಅರ್ಹರು.

ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಸಂಧಾನ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಬಳಿ, ನಂತರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗಬಹುದು; ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಮರುನೇಮಕಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು. 300 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರಿರುವ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಗಣಿ ಅಥವಾ ತೋಟದಲ್ಲಿ (plantation), ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯೂ ಬೇಕು. ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ. 21/11/2025 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲಿನ ವಜಾಗಳಿಗೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿವಾದಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1947 (Industrial Disputes Act, 1947) ಅನ್ವಯ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ವಜಾ ಪತ್ರ ಅಥವಾ ಸಂದೇಶ, ನಿಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಬಳದ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಬರೆದಿಡಿ.
  2. ನೀವು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ, 2020 ರ ಅಡಿಯ "ಕಾರ್ಮಿಕ" ಹೌದೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ: ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲ, ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ. 18,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರೂ ಅಲ್ಲ.
  3. ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನೋಟಿಸ್ ಅಥವಾ ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ವೇತನವನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ; ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ ಸಾಬೀತಾದ ದುರ್ನಡತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಸೇವೆಯ ನಂತರ ಅದು ನಿಮಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು.
  4. ನೀವು ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿದ್ದರೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಸಂಧಾನ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಬಳಿ, ನಂತರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ; ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಮರುನೇಮಕಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು.
  5. ನೀವು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.

ಕಾನೂನು: ದೆಹಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1954 (Delhi Shops and Establishments Act, 1954), ಸೆಕ್ಷನ್ 30; ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ, 2020 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(q), 2(zr), 70, 79 ಮತ್ತು 83.

ಉದ್ಯೋಗ · ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ

ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಏಳು ತಿಂಗಳ ಸೇವೆಯ ನಂತರ ನಾನು ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿಗೆ ಅರ್ಹನೇ?

21/11/2025 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ, 2020 (Code on Social Security, 2020) ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಸೇವೆಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ; ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಐದನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 240 ದಿನಗಳ ಸೇವೆ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ; ಕೆಲವು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿವೆ, ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಏಕರೂಪದ ನಿಯಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಎಂದರೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ, ಅಥವಾ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ, ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಪಡೆದ ವೇತನದ 15 ದಿನಗಳಷ್ಟು ಮೊತ್ತ; ಅದನ್ನು 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು.

ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಅನುಪಾತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಮರಣ ಅಥವಾ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷದ ಷರತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಪಾವತಿಸದಿದ್ದರೆ, ಸಂಹಿತೆಯ ಅಡಿಯ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಬಡ್ಡಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು 21/11/2025 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಪಾವತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1972 (Payment of Gratuity Act, 1972) ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಕೊನೆಯ ಕೆಲಸದ ದಿನದವರೆಗಿನ ನಿಮ್ಮ ನಿರಂತರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ, ಮತ್ತು ಎರಡೂ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ನಿಮಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ, ಅಥವಾ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಸೇವೆ ಇದ್ದರೆ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಂದ ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿಯನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
  3. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಐದನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 240 ದಿನಗಳ ಸೇವೆ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂತಹ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಆಗದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
  4. ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿಯನ್ನು 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ, 2020 ರ ಅಡಿಯ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಬಡ್ಡಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
  5. ನೀವು 21/11/2025 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಸಂಹಿತೆಯ ಬದಲು ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಪಾವತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1972 ಅನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ, 2020 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 53, 54 ಮತ್ತು 56; ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ, 2020 (Industrial Relations Code, 2020), ಸೆಕ್ಷನ್ 2(o); ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ಗಮನಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಪಾವತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1972 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 4 ಮತ್ತು 7.

ಉದ್ಯೋಗ · ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ

ನನ್ನ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು PF ಕಡಿತ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಪರಿಹಾರವೇನು?

ನಿಮ್ಮ UAN ಮತ್ತು ಸಂಬಳದ ಚೀಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ EPFO ದ EPFiGMS ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಂದುಕೊರತೆ ದಾಖಲಿಸಿ; ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ, 2020 (Code on Social Security, 2020) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ EPFO ದ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಬಾಕಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ದಂಡ ಪರಿಹಾರದೊಂದಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಸಂಬಳದಿಂದ ಕಡಿತ ಮಾಡಿದ ವಂತಿಗೆಯನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡದಿರುವುದು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವರ್ಷದ, ಸೆರೆವಾಸ ಮತ್ತು ರೂ. 1 ಲಕ್ಷ ದಂಡದ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹ, ಮತ್ತು ಅದು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹವೂ ಹೌದು.

ಪ್ರತಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ EPFO ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ನೀವು ಇನ್ನೂ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಸುಲಭ. EPF ಕಾಯ್ದೆ, 1952 ರದ್ದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಪರಿವರ್ತನಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ EPF ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು 21/11/2025 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲಿನ ಲೋಪಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ರದ್ದತಿಯ ನಂತರವೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. EPFO ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಕಡಿತ ಮಾಡಿದ ವಂತಿಗೆ ಯಾವ ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಜಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರೆದಿಡಿ.
  2. ನಿಮ್ಮ UAN ಮತ್ತು PF ಕಡಿತವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸಂಬಳದ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ.
  3. ನಿಮ್ಮ UAN ಮತ್ತು ಸಂಬಳದ ಚೀಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ EPFO ದ EPFiGMS ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಂದುಕೊರತೆ ದಾಖಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ, 2020 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ EPFO ದ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಬಾಕಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ದಂಡ ಪರಿಹಾರದೊಂದಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಕುಂದುಕೊರತೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರಿ.
  5. ಪ್ರತಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಇನ್ನೂ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಸುಲಭ.

ಕಾನೂನು: ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ, 2020 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 125, 127, 128 ಮತ್ತು 133; ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ನೌಕರರ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಬಂಧಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1952 (Employees' Provident Funds and Miscellaneous Provisions Act, 1952), ಸೆಕ್ಷನ್ 7A ಮತ್ತು 14B; ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 316.

ಉದ್ಯೋಗ · POSH ಕಾಯ್ದೆ

ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ದೂರನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಯೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು?

ಘಟನೆ ನಡೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿಗೆ (Internal Committee) ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿ (ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೆ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು); ಹತ್ತು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಸಮಿತಿ ಇರಲೇಬೇಕು. ಸಮಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಿತಿಗೆ (District Local Committee), ಅಥವಾ SHe-Box ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ದೂರು ನೀಡಿ.

ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲೇಬೇಕು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ವರದಿಯ ಮೇಲೆ 60 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ವಿಚಾರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಅಥವಾ ರಜೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ ಕೋರಬಹುದು. ಪ್ರತೀಕಾರದ ಕ್ರಮವೇ ಒಂದು ದುರ್ನಡತೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಅದರ ದಿನಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಬರೆದಿಡಿ, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಘಟನೆ ನಡೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿ; ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೆ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.
  3. ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಿತಿಗೆ, ಅಥವಾ SHe-Box ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ದೂರು ನೀಡಿ.
  4. ವಿಚಾರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಅಥವಾ ರಜೆಯಂತಹ ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ ಕೇಳಿ.
  5. ದಿನಾಂಕಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಿ: ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲೇಬೇಕು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ವರದಿಯ ಮೇಲೆ 60 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು.

ಕಾನೂನು: ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ (ತಡೆ, ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ) ಕಾಯ್ದೆ, 2013 (Sexual Harassment of Women at Workplace (Prevention, Prohibition and Redressal) Act, 2013), ಸೆಕ್ಷನ್ 4, 6, 9, 11 ಮತ್ತು 13. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಸರಣೆ: POSH.

ಉದ್ಯೋಗ · ಸೆಕ್ಷನ್ 27, ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ

ಉದ್ಯೋಗ ಬಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದೇ? ಅವಧಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟರೆ ನಾನು ಬಾಂಡ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕೇ?

ಹೌದು, ಸಮಂಜಸವಾದ ಬಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಕನಿಷ್ಠ ಸೇವಾ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಷರತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 27 ಅಡಿಯ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ಬಂಧವಲ್ಲ; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇದನ್ನು 2025 ರಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ತರಬೇತಿ ಅಥವಾ ನೇಮಕಾತಿ ವೆಚ್ಚದಂತಹ ತಮ್ಮ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮಂಜಸವಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಮನಸೋಇಚ್ಛೆಯ ದಂಡವನ್ನಲ್ಲ; ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಸುವಂತೆ ಬಲವಂತಪಡಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

ಆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆ ಅಥವಾ ರೂ. 2 ಲಕ್ಷ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಷರತ್ತನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಹಿರಿಯ ಹುದ್ದೆಗೆ ಆ ಮೊತ್ತ ಮಿತಿಮೀರಿದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೊತ್ತ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯೇ ಹೊರತು ತಾನಾಗಿಯೇ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಸಾಲವಲ್ಲ; ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಅನುಪಾತವಿಲ್ಲದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ತರಬೇತಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಾತದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿ. ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಬಾಂಡ್ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು ಲಿಯನ್ (lien) ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಬಹುದಾದ ಸರಕುಗಳಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿವೆ; ಅದೇ ರೀತಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಪರಿಹಾರವೂ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡುವುದೇ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಬಾಂಡ್ ಓದಿ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಸೇವಾ ಅವಧಿ ಹಾಗೂ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ತರಬೇತಿ ಅಥವಾ ನೇಮಕಾತಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
  3. ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸದ ಅವಧಿಗೆ ಅನುಪಾತದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡಲು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಮುಂದಾಗಿ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪತ್ರ ಹಾಗೂ ಇಮೇಲ್‌ನ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಅನುಪಾತವಿಲ್ಲದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಬಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೊತ್ತ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಮಾತ್ರ, ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
  5. ತಡೆಹಿಡಿದಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಪರಿಹಾರ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡುವುದೇ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 27 ಮತ್ತು 74; ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Specific Relief Act, 1963), ಸೆಕ್ಷನ್ 14; Vijaya Bank v. Prashant B. Narnaware, 2025 INSC 691.

ಉದ್ಯೋಗ · ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ

ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ನನ್ನ ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ (relieving letter), ಅನುಭವ ಪತ್ರ ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕ ಚುಕ್ತಾವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ಲಿಖಿತ ಬೇಡಿಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ. ರಾಜೀನಾಮೆ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದಾಗ ವೇತನವನ್ನು ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ, 2019 (Code on Wages, 2019) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17(2) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳೊಳಗೆ, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ, 2020 (Code on Social Security, 2020) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪಾವತಿಸಲೇಬೇಕು. ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ ಅಥವಾ ಅನುಭವ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯೂ ಸಮಯ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅದು ರಾಜೀನಾಮೆ ಅಂಗೀಕಾರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬರುವಂಥದ್ದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂಗೀಕಾರ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಾಂತರದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಯಾವ ಸಮರ್ಪಕ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲ.

ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರೆ, ಬಾಕಿ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ವೇತನ ಸಂಹಿತೆಯ ಅಡಿಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ; ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿಗಾಗಿ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಬಳಿ ಹೋಗಬೇಕು, ಮತ್ತು ಪತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಉಳಿದದ್ದಕ್ಕೆ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಬಹುದು. ಪೂರೈಸದ ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿಗೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳಿರುವ ವಸೂಲಾತಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ವೇತನದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ರಾಜೀನಾಮೆಯು ಸೇವಾ ಬಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ ವಿವಾದಿತ: ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ ನೀಡುವಂತೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯೋಗದಾತರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ರಾಜೀನಾಮೆ ಇಮೇಲ್, ಅದರ ಅಂಗೀಕಾರ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಾಂತರದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ರಾಜೀನಾಮೆ ಇಮೇಲ್, ಅದರ ಅಂಗೀಕಾರ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಾಂತರದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ.
  2. ಬಾಕಿ ವೇತನ, ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ ಅಥವಾ ಅನುಭವ ಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಬೇಡಿಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಮತ್ತು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರೆ, ಬಾಕಿ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ, 2019 ರ ಅಡಿಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಥವಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ.
  4. ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿಗಾಗಿ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  5. ಇನ್ನೂ ತಡೆಹಿಡಿದಿದ್ದರೆ, ಪತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಉಳಿದದ್ದಕ್ಕೆ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.

ಕಾನೂನು: ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ, 2019 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17 ಮತ್ತು 45; ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ, 2020 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 56; ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872), ಸೆಕ್ಷನ್ 73. 21/11/2025 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಬಾಕಿಗಳು ವೇತನ ಪಾವತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1936 (Payment of Wages Act, 1936) ಮತ್ತು ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಪಾವತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1972 (Payment of Gratuity Act, 1972) ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಉದ್ಯೋಗ · ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆರಿಗೆ ರಜೆಯ ನಂತರ ನನ್ನನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ವಜಾ ಮಾಡಬಹುದೇ ಅಥವಾ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಬಲವಂತಪಡಿಸಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ. ಹೆರಿಗೆ ರಜೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು, ಅಥವಾ ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ಅನನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸೇವಾ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. 21/11/2025 ರಿಂದ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ, 2020 (Code on Social Security, 2020) ರ ಅಧ್ಯಾಯ VI; ಇದು ಹೆರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 (Maternity Benefit Act, 1961) ರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ: ಹಿಂದಿನ 12 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 80 ದಿನಗಳ ಕೆಲಸದ ನಂತರ, ಮೊದಲ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ 26 ವಾರಗಳ ಮತ್ತು ಆ ನಂತರ 12 ವಾರಗಳ ವೇತನ ಸಹಿತ ರಜೆ.

ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಗಣಿಗಳು, ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿರುವ ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಥವಾ ದಿನಗೂಲಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಅದೇ 80 ದಿನಗಳ ಮಾನದಂಡದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಜಾ ಮಾಡಿದರೂ ಹೆರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ದುರ್ನಡತೆಯ ಪ್ರಕರಣ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದ. 50 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರ (ಕ್ರೆಷ್) ಕಡ್ಡಾಯ, ಮತ್ತು ರಜೆಯ ನಂತರ ಮನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ. ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ವಜಾ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್-ಕಮ್-ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ (Inspector-cum-Facilitator) ಅವರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ; ಅವರು ಪಾವತಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು. ರಜೆ ಅರ್ಜಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ರಜೆ ಅರ್ಜಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಬರೆದಿಡಿ.
  2. ಹೆರಿಗೆ ರಜೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಜಾ, ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಸೇವಾ ಷರತ್ತುಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿ.
  3. ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್-ಕಮ್-ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ ಅವರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ; ಅವರು ಪಾವತಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು.
  4. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಹೆರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ದುರ್ನಡತೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
  5. ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ವಜಾ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ, 2020 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 60, 67, 68 ಮತ್ತು 72 (ಅಧ್ಯಾಯ VI, ಹೆರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 ರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು); Municipal Corporation of Delhi v. Female Workers (Muster Roll), (2000) 3 SCC 224.

ಉದ್ಯೋಗ · ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ

ನನ್ನ ಕಂಪನಿ ನನ್ನನ್ನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಬಲವಂತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದಿದೆ. ನನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳೇನು?

ರಾಜೀನಾಮೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿರಲೇಬೇಕು. ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಪಡೆದ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ವಜಾ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಆಗ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ದಿನಾಂಕ ಹಾಕಿದ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ, ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಓದದೆ ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಡಿ; ಸಹಿ ಹಾಕುವಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದೇ ದಿನ ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ. ಆ ನಂತರ ನೀವು ಏನನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು ಎಂಬುದು ನೀವು "ಕಾರ್ಮಿಕ" (worker) ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯ ಉದ್ಯೋಗಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ, 2020 (Industrial Relations Code, 2020) ಅಡಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಿರಂತರ ಸೇವೆ ಪೂರೈಸಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ಅಥವಾ ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ವೇತನ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 15 ದಿನಗಳ ಸರಾಸರಿ ವೇತನದಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ನೀಡದೆ ಅವರ ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿತ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ; ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮರುಕೌಶಲ್ಯ ನಿಧಿಗೆ 15 ದಿನಗಳ ವೇತನವನ್ನೂ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆ ಸಂಧಾನ ಅಧಿಕಾರಿ, ನಂತರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ. ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ; ದೆಹಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1954 (Delhi Shops and Establishments Act, 1954) ಅನ್ವಯಿಸುವಲ್ಲಿ, ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಸೇವೆಯ ನಂತರ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನೋಟಿಸ್ ಅಥವಾ ವೇತನವನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಬೇಕು. 21/11/2025 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲಿನ ನಿರ್ಗಮನಗಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿವಾದಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1947 (Industrial Disputes Act, 1947) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೊದಲು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಗದವನ್ನು ಓದಿ, ಮತ್ತು ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ದಿನಾಂಕ ಹಾಕಿದ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಡಿ.
  2. ಸಹಿ ಹಾಕುವಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದೇ ದಿನ ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ.
  3. ನೀವು "ಕಾರ್ಮಿಕ" ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಹುದ್ದೆಯ ಉದ್ಯೋಗಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಏನನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
  4. ನೀವು ನೋಟಿಸ್ ಅಥವಾ ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ವೇತನ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿದ್ದರೆ ಸಂಧಾನ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು, ನಂತರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
  5. ನೀವು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಒಪ್ಪಂದ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1954 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ನೋಟಿಸ್ ಅಥವಾ ವೇತನವನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿವಾದಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1947 ರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ, 2020 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(zr), 70 ಮತ್ತು 83; ದೆಹಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1954 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 30.

ಉದ್ಯೋಗ · ಸೆಕ್ಷನ್ 27, ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ

ನಾನು ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಿರ್ಬಂಧ (non-compete) ಷರತ್ತನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದೇ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವೃತ್ತಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 27 ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರುವುದರ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ವ್ಯವಹಾರ ಆರಂಭಿಸುವುದರ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಇದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ, ಆ ನಿಷೇಧ ಎಷ್ಟೇ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯದ್ದಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸೀಮಿತ ಪ್ರದೇಶದ್ದಾಗಿರಲಿ. ನೀವು ಇನ್ನೂ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರ್ಬಂಧ ಸಿಂಧು.

ನೀವು ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ ಉಳಿಯುವುದು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸಂಕುಚಿತ. ಹಿಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ವ್ಯಾಪಾರ ರಹಸ್ಯಗಳು, ಗ್ರಾಹಕರ ದತ್ತಾಂಶ ಅಥವಾ ಇತರ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ಬಂಧಕಾಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ನಷ್ಟಪರಿಹಾರ ನೀಡಬಹುದು. ಹಿಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಅಥವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದರ ವಿರುದ್ಧದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾರ್ಡನ್ ಲೀವ್ (garden leave), ಅಂದರೆ ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ವೇತನ ನೀಡಿ ಕೆಲಸದಿಂದ ದೂರ ಇರಿಸುವುದು, ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಷರತ್ತಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದಾವೆಯ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವ ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನೀವು ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಒಯ್ದಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಷರತ್ತನ್ನು ಓದಿ ಮತ್ತು ಅದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ನಂತರವೋ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  2. ನೀವು ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಒಯ್ದಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ವ್ಯಾಪಾರ ರಹಸ್ಯಗಳು, ಗ್ರಾಹಕರ ದತ್ತಾಂಶ ಅಥವಾ ಇತರ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಡಿ.
  3. ಹಿಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಅಥವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದರ ವಿರುದ್ಧದ ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಓದಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಹ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  4. ದಾವೆಯ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವ ಯಾವುದೇ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಅದು ನಿಮಗೆ ತಲುಪಿದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ; ಆದರೂ ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಷರತ್ತಿನ ಆಧಾರದ ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಿಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 27; Niranjan Shankar Golikari v. Century Spinning, AIR 1967 SC 1098; Percept D'Mark v. Zaheer Khan, (2006) 4 SCC 227.

ಉದ್ಯೋಗ · ಆಡಳಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1985

ನಾನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರ, ನನಗೆ ಬಡ್ತಿ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ (Central Administrative Tribunal) ಮುಂದೆ, ಮೂಲ ಅರ್ಜಿಯ (original application) ಮೂಲಕ; ಆದರೆ ಮೊದಲು ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳು ನೀಡುವ ಪರಿಹಾರವನ್ನು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮನವಿ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು, ಬಳಸಬೇಕು. ಆ ಮನವಿ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶದಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಆದೇಶ ಬಾರದಿದ್ದರೆ, ಆ ಆರು ತಿಂಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವವರೆಗೆ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಮನವಿಗಳು ಆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಆರಂಭವನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣವಿತ್ತು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾದರೆ ತಡವಾದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠದ (Division Bench) ಮುಂದೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೌಕರರು ನೇರವಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಆದೇಶ ಅಥವಾ ನಡಾವಳಿಯನ್ನು, ಜ್ಯೇಷ್ಠತಾ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
  2. ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳು ಒದಗಿಸುವ ಮನವಿ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅದರ ದಿನಾಂಕದ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಅದರ ಮೇಲಿನ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶದಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಆದೇಶ ಬಾರದಿದ್ದರೆ ಆರು ತಿಂಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರದಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷ ಎಣಿಸಿ.
  4. ಆ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದೆ ಮೂಲ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ತಡವಾದರೆ ವಿಳಂಬ ಮನ್ನಾ ಅರ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಆಡಳಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1985 (Administrative Tribunals Act, 1985) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 14, 19, 20 ಮತ್ತು 21. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಸೇವಾ ವಿಷಯಗಳು. ಕಾಲಮಿತಿಗಳು: ಆಡಳಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯ ಕಾಲಮಿತಿ.

ತೆರಿಗೆ · ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025

ESOP ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಾಗಲೇ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು (option) ನೀಡುವುದರ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಅದನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಚಲಾಯಿಸಿದ ದಿನಾಂಕದಂದು ಷೇರುಗಳ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದಿಂದ ನೀವು ಪಾವತಿಸುವ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಅನುಲಾಭವಾಗಿ (perquisite) ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಮೂಲದಲ್ಲೇ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ನೀವು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಿದಾಗ, ಲಾಭಕ್ಕೆ ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭ (capital gains) ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

01/04/2026 ರಿಂದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Income-tax Act, 2025) ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅನುಲಾಭದ ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ನಿಯಮ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 (Income-tax Act, 1961) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದಂತೆಯೇ ಇದೆ. ನ್ಯಾಯಯುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿಯಮಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಅರ್ಹ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಅನುಲಾಭದ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕಾಯ್ದೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ನಂತರ ಕಡಿತ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ವೆಸ್ಟಿಂಗ್ ದಿನಾಂಕಗಳು, ಚಲಾವಣೆ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಚಲಾವಣೆಯ ಅವಧಿಗಾಗಿ ESOP ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಅನುದಾನ ಪತ್ರವನ್ನು ಓದಿ.
  2. ಚಲಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು ನ್ಯಾಯಯುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಸಂಬಳವಾಗಿ ಬಾಕಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
  3. ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಅರ್ಹ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆಯೇ, ಮುಂದೂಡಿಕೆ ನಿಮಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿ.
  4. ಚಲಾವಣೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ; ನೀವು ಮಾರಿದಾಗ ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು ಅವು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.

ಕಾನೂನು: ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Income-tax Act, 2025) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17(1)(d), 17(4) ಮತ್ತು 392(3) (ಹಿಂದೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 (Income-tax Act, 1961) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17(2)(vi) ಮತ್ತು 192(1C)). ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ವಿಲೀನ, ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ESOP.

ಉದ್ಯೋಗ · ಸೇವಾ ಕಾನೂನು

ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ನನಗೆ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ಸಂಬಳವನ್ನು ನನ್ನ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಹುದೇ?

ಅದು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು ಅನುಮತಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ: ಗ್ರೂಪ್ C ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ D ನೌಕರರಿಂದ; ನಿವೃತ್ತ ನೌಕರರಿಂದ ಅಥವಾ ವಸೂಲಾತಿ ಆದೇಶದ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ನಿವೃತ್ತರಾಗಲಿರುವ ನೌಕರರಿಂದ; ವಸೂಲಾತಿ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊದಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ; ಮತ್ತು ನೌಕರರನ್ನು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪಾವತಿಸಿದ್ದರೆ.

ಇತರ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಸೂಲಾತಿಯು ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ವಸೂಲಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೀರುವಷ್ಟು ಕಠೋರ ಅಥವಾ ನಿರಂಕುಶವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ. ತಪ್ಪು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸೇವಾ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ವಸೂಲಾತಿ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ, ಯಾವುದೇ ಕಾರಣ ಕೇಳಿ ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ, ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ವಸೂಲಾತಿ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ಆಪಾದಿತ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
  2. ನಿಮ್ಮ ಸೇವೆಯ ಗ್ರೂಪ್ ಅಥವಾ ವರ್ಗ, ನಿವೃತ್ತಿಯ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾವತಿ ನಡೆದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣ ಕೇಳಿ ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿತ ಸಂದರ್ಭಗಳೊಳಗೆ ತರುವ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.
  4. ವಸೂಲಾತಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ (Constitution of India) ಅನುಚ್ಛೇದ 14; State of Punjab v. Rafiq Masih (White Washer), (2015) 4 SCC 334. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಸೇವಾ ವಿಷಯಗಳು.

ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಅಪಘಾತಗಳು

ಚಲನ್‌ಗಳು, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿ ವಾಹನ ಚಾಲನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ.

ಸಂಚಾರ · ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಚಲನ್ ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ಪಾವತಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ವಾಹನ ಅಥವಾ ಚಲನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಳಸಿ echallan.parivahan.gov.in ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೆಹಲಿ ಸಂಚಾರ ಪೊಲೀಸ್ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಸಿ; ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ ಮತ್ತು vcourts.gov.in ನಲ್ಲಿರುವ ದೆಹಲಿ ವರ್ಚುವಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ (Delhi Virtual Court) ಅಥವಾ ಸಂಚಾರ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ವಾದಿಸಿ. ಪಾವತಿಯಾಗದ ಚಲನ್‌ಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವು ವಾಹನದ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ನವೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ನಡೆಯುವ ಲೋಕ ಅದಾಲತ್‌ಗಳು ಹಳೆಯ ಚಲನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ವಾಹನದ ವಿವರಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿರುವ ಚಲನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ವಾಹನ ಅಥವಾ ಚಲನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಳಸಿ echallan.parivahan.gov.in ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೆಹಲಿ ಸಂಚಾರ ಪೊಲೀಸ್ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಚಲನ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  2. ಚಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ವಾಹನ ವಿವರಗಳು ಇವೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಿ; ಛಾಯಾಚಿತ್ರವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ವಿವರಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿರುವ ಚಲನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು.
  3. ಚಲನ್ ಅನ್ನು ನೀವು ಒಪ್ಪಿದರೆ ಅದೇ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಿ.
  4. ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಾದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ, ಮತ್ತು vcourts.gov.in ನಲ್ಲಿರುವ ದೆಹಲಿ ವರ್ಚುವಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಂಚಾರ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ವಾದಿಸಿ.
  5. ಹಳೆಯ ಚಲನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ನಡೆಯುವ ಲೋಕ ಅದಾಲತ್‌ಗೆ ಒಯ್ಯಿರಿ, ಅದು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುತ್ತದೆ; ಪಾವತಿಯಾಗದ ಚಲನ್‌ಗಳು ವಾಹನದ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ನವೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಕಾನೂನು: 2019 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾದ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 (Motor Vehicles Act, 1988), ಸೆಕ್ಷನ್ 200 ಮತ್ತು 210B.

ಸಂಚಾರ · ಸೆಕ್ಷನ್ 185, ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಏನು?

ಮೊದಲ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳವರೆಗಿನ ಸೆರೆವಾಸ ಅಥವಾ ರೂ. 10,000 ವರೆಗಿನ ದಂಡ ಅಥವಾ ಎರಡೂ; ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗಿನ ಎರಡನೇ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅಥವಾ ರೂ. 15,000 ಅಥವಾ ಎರಡೂ. ಮಿತಿ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿ 100 ml ರಕ್ತದಲ್ಲಿ 30 mg ಮದ್ಯ; ಈ ಚಲನ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಚಲನ್ ಆಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಅಮಾನತು ಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ವಾಹನವನ್ನು ವಶದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉಸಿರಾಟ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನಿರಾಕರಿಸುವುದೇ ಒಂದು ಅಪರಾಧ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸಬೇಡಿ; ಮಿತಿ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿ 100 ml ರಕ್ತದಲ್ಲಿ 30 mg ಮದ್ಯ.
  2. ಕೇಳಿದರೆ ಉಸಿರಾಟ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ನಿರಾಕರಿಸುವುದೇ ಒಂದು ಅಪರಾಧ.
  3. ಚಲನ್ ಅನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ; ಅದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಚಲನ್ ಆಗಿದ್ದು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
  4. ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಅಮಾನತು ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ವಾಹನವನ್ನು ವಶದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಗದವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ: ಮೊದಲ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಅಥವಾ ರೂ. 10,000 ಅಥವಾ ಎರಡೂ, ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗಿನ ಎರಡನೇ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.

ಕಾನೂನು: ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 (Motor Vehicles Act, 1988), ಸೆಕ್ಷನ್ 185, 203 ಮತ್ತು 206.

ಸಂಚಾರ · ಪೊಲೀಸರ ಅಧಿಕಾರಗಳು

ಸಂಚಾರ ಪೊಲೀಸರು ನನ್ನ ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ ಅಥವಾ ನನ್ನ ವಾಹನವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?

ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮನ್ನು ವಾಹನದಿಂದ ಎಳೆದು ಹೊರಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ; ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಪರವಾನಗಿ, ನೋಂದಣಿ, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ರಸೀದಿ ನೀಡಿ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಮತ್ತು ಸಿಂಧುವಾದ ನೋಂದಣಿ, ಪರ್ಮಿಟ್ ಅಥವಾ ವಿಮೆ ಇಲ್ಲದೆ ವಾಹನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ವಶದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು DigiLocker ಅಥವಾ mParivahan ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಬಹುದು. ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಬಕಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ; ಉಪ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ (ಸಂಚಾರ) ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಕೇಳಿದಾಗ ನಿಮ್ಮ ಪರವಾನಗಿ, ನೋಂದಣಿ, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸಿ; ಅವುಗಳನ್ನು DigiLocker ಅಥವಾ mParivahan ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಬಹುದು.
  2. ಅಧಿಕಾರಿ ನಿಮ್ಮ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ರಸೀದಿ ಕೇಳಿ; ಇದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
  3. ಅಧಿಕಾರಿ ನಿಮ್ಮ ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡರೆ, ಅಥವಾ ಸಿಂಧುವಾದ ನೋಂದಣಿ, ಪರ್ಮಿಟ್ ಮತ್ತು ವಿಮೆ ಇರುವ ವಾಹನವನ್ನು ವಶದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿ.
  4. ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಬಕಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ಉಪ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ (ಸಂಚಾರ) ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 (Motor Vehicles Act, 1988), ಸೆಕ್ಷನ್ 130, 206 ಮತ್ತು 207; ಕೇಂದ್ರ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ನಿಯಮಗಳು, 1989 (Central Motor Vehicles Rules, 1989), ನಿಯಮ 139.

ಅಪಘಾತ · ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ

ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾವು ಅಥವಾ ಗಾಯವಾದರೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ?

ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು (Motor Accidents Claims Tribunal) ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಆದಾಯ, ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅವಲಂಬಿತರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುಣಕ (multiplier) ವಿಧಾನ ಬಳಸಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಸಾಂಗತ್ಯ ನಷ್ಟ, ಆಸ್ತಿ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ನಿಗದಿತ ಮೊತ್ತಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ವಾಹನದ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ ಇದನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸದೆಯೇ, ಸೆಕ್ಷನ್ 164 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿಗೆ ನಿಗದಿತ ರೂ. 5 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಗಾಯಕ್ಕೆ ರೂ. 2.5 ಲಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಅಪಘಾತವಾದ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಕ್ಲೇಮ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೆಕ್ಷನ್ 166(3) ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಆ ಮಿತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಸವಾಲು ಬಾಕಿ ಇರುವವರೆಗೆ, ಕ್ಲೇಮ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಲಮಿತಿ ಮೀರಿದವು ಎಂದು ವಜಾ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 04/11/2025 ರ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ, ಆದರೂ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಹಿಟ್ ಅಂಡ್ ರನ್ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ: ಸಾವಿಗೆ ರೂ. 2 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ್ಕೆ ರೂ. 50,000. FIR, ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಪುರಾವೆ, ಇವೇ ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. FIR, ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಆದಾಯದ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ; ಇವೇ ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣ.
  2. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅಪಘಾತವಾದ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಹಕ್ಕು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದೆ ಪರಿಹಾರದ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಸವಾಲು ಬಾಕಿ ಇರುವವರೆಗೆ, ತಡವಾದ ಕ್ಲೇಮ್ ಅನ್ನು ಕಾಲಮಿತಿ ಮೀರಿದೆ ಎಂದು ವಜಾ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ 04/11/2025 ರ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
  3. ತಪ್ಪನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ನೀವು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 164 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ: ಸಾವಿಗೆ ನಿಗದಿತ ರೂ. 5 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಗಾಯಕ್ಕೆ ರೂ. 2.5 ಲಕ್ಷ.
  4. ಗುಣಕ ವಿಧಾನದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಆದಾಯ, ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅವಲಂಬಿತರನ್ನು ತೋರಿಸಿ; ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ವಾಹನದ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ.
  5. ಹಿಟ್ ಅಂಡ್ ರನ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ: ಸಾವಿಗೆ ರೂ. 2 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ್ಕೆ ರೂ. 50,000.

ಕಾನೂನು: ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 (Motor Vehicles Act, 1988), ಸೆಕ್ಷನ್ 164, 166 ಮತ್ತು 166(3); Pranay Sethi, (2017) 16 SCC 680.

ಸಂಚಾರ · ಸೆಕ್ಷನ್ 50, ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ

ನಾನು ನನ್ನ ಕಾರು ಅಥವಾ ಬೈಕ್ ಮಾರಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಖರೀದಿದಾರರು RC ಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ನಾನು ಇನ್ನೂ ಹೊಣೆಗಾರನೇ?

ಹೌದು, ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ. ನೋಂದಣಿ ಬದಲಾಗುವವರೆಗೆ, RC ಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಕಾನೂನು ಮಾಲೀಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ: ಚಲನ್‌ಗಳು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೇ ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಮಾರಾಟದ ನಂತರವೂ ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರದ ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ನೋಂದಾಯಿತ ಮಾಲೀಕರ ವಿರುದ್ಧ ನೀಡಬಹುದು. ವಾಹನ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ತಕ್ಷಣ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ, ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ.

ವಾಹನವು ಅದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾರಾಟಗಾರರು 14 ದಿನಗಳೊಳಗೆ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ 45 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಫಾರ್ಮ್ 29 ರಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲೇಬೇಕು; ಖರೀದಿದಾರರು 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಫಾರ್ಮ್ 30 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು 14 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ವಿಮೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯವಿರುವ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಹಸ್ತಾಂತರ ರಸೀದಿ, ಖರೀದಿದಾರರ ಗುರುತಿನ ಪುರಾವೆ ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ. ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ವಾಹನವನ್ನು ಕಳುವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಸುಳ್ಳು ವರದಿ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ವಾಹನ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ತಕ್ಷಣ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ.
  2. ವಾಹನವು ಅದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ 14 ದಿನಗಳೊಳಗೆ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ 45 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಫಾರ್ಮ್ 29 ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  3. 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಫಾರ್ಮ್ 30 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು 14 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ವಿಮೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ.
  4. ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯವಿರುವ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಹಸ್ತಾಂತರ ರಸೀದಿ, ಖರೀದಿದಾರರ ಗುರುತಿನ ಪುರಾವೆ ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ, ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ವಾಹನವನ್ನು ಕಳುವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಬೇಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 (Motor Vehicles Act, 1988), ಸೆಕ್ಷನ್ 2(30), 50 ಮತ್ತು 157; ಕೇಂದ್ರ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ನಿಯಮಗಳು, 1989 (Central Motor Vehicles Rules, 1989), ನಿಯಮ 55; ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 217 (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರಿಗೆ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ). Naveen Kumar v. Vijay Kumar, (2018) 3 SCC 1.

ಅಪಘಾತ · ಸೆಕ್ಷನ್ 134, ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ

ನಾನು ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದೆ. ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು, ಮತ್ತು ನನ್ನ ವಿಮೆಯ ಅವಧಿ ಮುಗಿದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ವಾಹನ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಗಾಯಾಳುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿಗೆ ಒಯ್ಯಿರಿ, ಮತ್ತು ಅಪಘಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ, ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ 24 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ; ನಿಮ್ಮ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ. ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ವಿಮೆ ಇಲ್ಲದೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಅಪರಾಧ, ಮತ್ತು ಸಿಂಧುವಾದ ಪಾಲಿಸಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಚಾಲಕರೇ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಪಾವತಿಸಲೇಬೇಕು.

ಸಹಾಯ ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ವರದಿ ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳವರೆಗಿನ ಸೆರೆವಾಸ ಅಥವಾ ರೂ. 5,000 ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು. ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಚಾಲನೆಯಿಂದ ಸಾವು ಉಂಟುಮಾಡಿದರೆ BNS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 106(1) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಶಿಕ್ಷೆ ಇದೆ; ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣವಾದ ಹಿಟ್ ಅಂಡ್ ರನ್ ಉಪಬಂಧವಾದ ಸೆಕ್ಷನ್ 106(2) ಇನ್ನೂ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ವಿಮೆ ಇಲ್ಲದೆ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ ಮೊದಲ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳವರೆಗಿನ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ರೂ. 2,000 ದಂಡ ಇದೆ. ಅಪಘಾತ ಮಾಡಿದ ವಾಹನ ಪತ್ತೆಯೇ ಆಗದಿದ್ದರೆ, ಸಾವಿಗೆ ರೂ. 2 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಗಾಯಕ್ಕೆ ರೂ. 50,000 ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ರೂ. 1.5 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ನಗದುರಹಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅರ್ಹರು, ಮತ್ತು ಸದ್ಭಾವನೆಯಿಂದ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ದಾರಿಹೋಕರಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಇದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ವಾಹನ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಗಾಯಾಳುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿಗೆ ಒಯ್ಯಿರಿ.
  2. ಅಪಘಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ, ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ 24 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ.
  3. ನಿಮ್ಮ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ರೂ. 1.5 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ನಗದುರಹಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅರ್ಹರು ಎಂದು ಗಾಯಾಳುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿ.
  5. ಸಿಂಧುವಾದ ಪಾಲಿಸಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀವೇ ಪಾವತಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಆಗ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಚಾಲಕರೇ ಅದನ್ನು ಪಾವತಿಸಲೇಬೇಕು.

ಕಾನೂನು: ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 (Motor Vehicles Act, 1988), ಸೆಕ್ಷನ್ 134, 134A, 146, 161, 162, 187 ಮತ್ತು 196; ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 106(1) ಮತ್ತು 281; ಹಿಟ್ ಅಂಡ್ ರನ್ ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತಗಳ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಯೋಜನೆ, 2022 (Compensation to Victims of Hit and Run Motor Accidents Scheme, 2022); ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ನಗದುರಹಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಯೋಜನೆ, 2025 (Cashless Treatment of Road Accident Victims Scheme, 2025).

ಚೆಕ್‌ಗಳು, ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ವಸೂಲಾತಿ ಏಜೆಂಟರು

ಮೂರು ಗಡುವುಗಳು, ಮತ್ತು ಬಂಧನದ ಕುರಿತ ಒಂದು ನಿಯಮ.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 138, NI ಕಾಯ್ದೆ

ನನಗೆ ನೀಡಿದ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿ ಏನು?

ಬ್ಯಾಂಕಿನ ರಿಟರ್ನ್ ಮೆಮೊ ಬಂದ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಲಿಖಿತ ಬೇಡಿಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿ; ಚೆಕ್ ನೀಡಿದವರು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ 15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಚೆಕ್ ಅನ್ನು ಅದರ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಿರಲೇಬೇಕು.

ಈ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಸೆರೆವಾಸ ಅಥವಾ ಚೆಕ್ ಮೊತ್ತದ ಎರಡು ಪಟ್ಟಿನವರೆಗಿನ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ 20 ಪ್ರತಿಶತದವರೆಗಿನ ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಪಾವತಿಯಾದರೆ ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧ; ಬೌನ್ಸ್ ಆದ ಚೆಕ್‌ಗಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಚೆಕ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ರಿಟರ್ನ್ ಮೆಮೊವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ಚೆಕ್ ಅನ್ನು ಅದರ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  2. ರಿಟರ್ನ್ ಮೆಮೊ ಬಂದ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಚೆಕ್ ನೀಡಿದವರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಬೇಡಿಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿ, ಮತ್ತು ತಲುಪಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ನೋಟಿಸ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದಿನದಿಂದ ಪಾವತಿಸಲು ಚೆಕ್ ನೀಡಿದವರಿಗೆ 15 ದಿನಗಳ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ.
  4. ಮುಂದಿನ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  5. ಆರಂಭದಲ್ಲೇ 20 ಪ್ರತಿಶತದವರೆಗಿನ ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಕೋರಿ; ಪಾವತಿಯಾದರೆ ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಕಾನೂನು: ವರ್ಗಾವಣೀಯ ಲಿಖಿತಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1881 (Negotiable Instruments Act, 1881), ಸೆಕ್ಷನ್ 138, 142, 143A ಮತ್ತು 147. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್.

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ · RBI ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ಆಚರಣೆಗಳು

ವಸೂಲಾತಿ ಏಜೆಂಟರು ನನಗೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳೇನು?

ಏಜೆಂಟರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 7 ರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು; ಅವರು ಬೆದರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ, ನಿಂದಿಸುವಂತಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರು, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಂತಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ತಾವು ಯಾವ ಸಾಲದಾತರ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲೇಬೇಕು. ಸಾಲದಾತರ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ, ನಂತರ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ, ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆಗಳಿದ್ದರೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಬೆದರಿಕೆಗಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ. ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡದ ಸಾಲದ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ 1930 ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಕರೆಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಏಜೆಂಟರ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಸಾಲದಾತರೇ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಕರೆಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ, ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಕರೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ; ಏಜೆಂಟರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 7 ರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು.
  2. ತಾವು ಯಾವ ಸಾಲದಾತರ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಏಜೆಂಟರನ್ನು ಕೇಳಿ.
  3. ಸಾಲದಾತರ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ನಂತರ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ.
  5. ಬೆದರಿಕೆಗಳಿದ್ದರೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಬೆದರಿಕೆಗಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡದ ಸಾಲದ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ 1930 ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ವಸೂಲಾತಿ ಏಜೆಂಟರ ಕುರಿತ 12/08/2022 ದಿನಾಂಕದ RBI ಸುತ್ತೋಲೆ; RBI ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಲ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು, 2025 (RBI Digital Lending Directions, 2025); ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023), ಸೆಕ್ಷನ್ 351 ಮತ್ತು 79.

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ · ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಲೋಪ

ಸಾಲ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಾಕಿ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಸದಿರುವುದು ಸಿವಿಲ್ ವಿಷಯ: ಸಾಲದಾತರು ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ, ರೂ. 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ (Debts Recovery Tribunal) ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ SARFAESI ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ನೀಡಿದ ಚೆಕ್ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಂಡೇಟ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದರೆ, ಅಥವಾ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಇತ್ಯರ್ಥ (one-time settlement) ಕಾನೂನುಬದ್ಧ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಬ್ಯೂರೋಗಳಿಗೆ "settled" ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. SARFAESI ಬೇಡಿಕೆ ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ 60 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ; ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉತ್ತರಿಸಲೇಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮರುಪಾವತಿ ಲೋಪವನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ವಿಷಯ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಿ: ಸಾಲದಾತರು ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡಬಹುದು, ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು, ಅಥವಾ SARFAESI ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
  2. ನೀವು ನೀಡಿದ ಯಾವುದೇ ಚೆಕ್ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಂಡೇಟ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅದರಿಂದ ಅಥವಾ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿನ ವಂಚನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
  3. SARFAESI ಬೇಡಿಕೆ ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ 60 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ನಿಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ; ಆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉತ್ತರಿಸಲೇಬೇಕು.
  4. ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಇತ್ಯರ್ಥವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ತೂಗಿ ನೋಡಿ; ಅದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ, ಆದರೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಬ್ಯೂರೋಗಳಿಗೆ "settled" ಎಂದು ವರದಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ಹಣಕಾಸು ಆಸ್ತಿಗಳ ಭದ್ರತೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪುನರ್ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಭದ್ರತಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಜಾರಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 (Securitisation and Reconstruction of Financial Assets and Enforcement of Security Interest Act, 2002), ಸೆಕ್ಷನ್ 13; ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನ ಕಾಯ್ದೆ, 1993 (Recovery of Debts and Bankruptcy Act, 1993), ಸೆಕ್ಷನ್ 1(4); ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2007 (Payment and Settlement Systems Act, 2007), ಸೆಕ್ಷನ್ 25.

ಸಿವಿಲ್ · ಕಾಲಮಿತಿ ಕಾಯ್ದೆ

ನಾನು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?

ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಾಲವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು: ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ನಮೂದುಗಳು, ಸಾಲವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪತ್ರ ಸಾಕು. ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ. ದಾವೆಯನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಹೂಡಲೇಬೇಕು; ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಅವಧಿ ಹಣ ಕೊಟ್ಟ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ನೀವು ಹಣ ಕೇಳಿದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಅಲ್ಲ.

ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಲಿಖಿತ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಪಾವತಿ ಇದ್ದರೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದ, ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟ್ ಅಥವಾ ಚೆಕ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆದೇಶ XXXVII ಅಡಿಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ದಾವೆ ಹೆಚ್ಚು ತ್ವರಿತ. ಮರುಪಾವತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದರೆ ವರ್ಗಾವಣೀಯ ಲಿಖಿತಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1881 (Negotiable Instruments Act, 1881) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 138 ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಸದಿರುವುದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿವಿಲ್ ವಿಷಯ, ವಂಚನೆ ಅಲ್ಲ; ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಉದ್ದೇಶ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ವಂಚನೆ. ಸಾಲವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಕೊಡಿ: ರೂ. 20,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲವನ್ನು ನಗದಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Income-tax Act, 2025) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 185 (ಹಳೆಯ 269SS) ರ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಮತ್ತು ಸಾಲ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಆ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ದಂಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಸಾಲದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ನಮೂದುಗಳು, ಸಾಲವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪತ್ರ.
  2. ಹಣ ಕೊಟ್ಟ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ದಾವೆಗೆ ಇರುವ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಆ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ನೀವು ಹಣ ಕೇಳಿದ ದಿನದಿಂದ ಅಲ್ಲ.
  3. ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲು ಸಾಲ ಪಡೆದವರಿಂದ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಲಿಖಿತ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
  4. ಮರುಪಾವತಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದು ತಲುಪಿದ್ದರ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ, ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದ, ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟ್ ಅಥವಾ ಚೆಕ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆದೇಶ XXXVII ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಕಾಲಮಿತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Limitation Act, 1963) ರ ಅನುಚ್ಛೇದ 19 ಮತ್ತು 21 ಹಾಗೂ ಸೆಕ್ಷನ್ 18 ಮತ್ತು 19; ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1908 (Code of Civil Procedure, 1908) ರ ಆದೇಶ XXXVII; ವರ್ಗಾವಣೀಯ ಲಿಖಿತಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1881 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 138; ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 185 ಮತ್ತು 450; ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 318.

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ · RBI ನಿರ್ದೇಶನಗಳು

ನಾನು ಗೃಹ ಸಾಲವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ತೀರಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನನ್ನ ಆಸ್ತಿಯ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳೇನು?

ಸಾಲವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮರುಪಾವತಿಸಿದ ಅಥವಾ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿದ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸಾಲದಾತ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಸ್ತಿಯ ಎಲ್ಲ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ನೋಂದಾಯಿತ ಚಾರ್ಜ್ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು. ವಿಳಂಬವು ಸಾಲದಾತನ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿದ್ದರೆ, ವಿಳಂಬದ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ರೂ. 5,000 ಅನ್ನು ಅದು ನಿಮಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ದಾಖಲೆಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಹಾನಿಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ನಕಲು ಅಥವಾ ದೃಢೀಕೃತ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅದು ನಿಮಗೆ ನೆರವಾಗಬೇಕು ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ಭರಿಸಬೇಕು; ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ 30 ದಿನಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಈ ನಿಯಮವು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 13/09/2023 ರಂದು ನೀಡಿದ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿದೆ; ಅದು ಈಗ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವ್ಯವಹಾರ ನಡವಳಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು, 2025 (Responsible Business Conduct Directions, 2025) ರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೂ, ಗೃಹ ಹಣಕಾಸು ಕಂಪನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ NBFC ಗಳಿಗೂ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಶಾಖೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಲದಾತನ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ, ಪುರಾವೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ, ಸಮಗ್ರ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2026 (Integrated Ombudsman Scheme, 2026) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ, ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ. ಬಾಕಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (no-dues certificate) ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ; CERSAI ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅಡಮಾನ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಉಪ-ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಜ್ ತೆರವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಬಾಕಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಸಾಲವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮರುಪಾವತಿಸಿದ ಅಥವಾ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜ್ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಕೋರಿ ಶಾಖೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಾಲದಾತನ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯಿರಿ, ಪುರಾವೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ವಿಳಂಬವು ಸಾಲದಾತನ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿದ್ದರೆ, 30 ದಿನಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ವಿಳಂಬದ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ರೂ. 5,000 ಕೇಳಿ.
  4. 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಕರ ಉತ್ತರ ಬರದಿದ್ದರೆ, 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ, ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ.
  5. CERSAI ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅಡಮಾನ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಉಪ-ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಜ್ ತೆರವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: 13/09/2023 ದಿನಾಂಕದ RBI ಸುತ್ತೋಲೆ RBI/2023-24/60; ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವ್ಯವಹಾರ ನಡವಳಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು, 2025 (Reserve Bank of India Responsible Business Conduct Directions, 2025) ರ ಪ್ಯಾರಾ 354 ರಿಂದ 360; ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮಗ್ರ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2026 (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026); ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 (Consumer Protection Act, 2019).

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ · ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ

ನನ್ನ CIBIL ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾದ ಸುಸ್ತಿ ಅಥವಾ ನಾನು ಎಂದೂ ಪಡೆಯದ ಸಾಲ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ?

ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಪನಿ (CIBIL, Experian, Equifax ಅಥವಾ CRIF High Mark) ಮತ್ತು ಆ ನಮೂದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಲದಾತ, ಇಬ್ಬರ ಬಳಿಯೂ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ದಾಖಲಿಸಿ. ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ಕಾರಣ ನೀಡಲು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸೇರಿ 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಇದೆ; ಅದನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ವಿಳಂಬದ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ರೂ. 100 ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ನಿಮಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸ್ಕೋರ್ ಸಹಿತ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ವರದಿಯನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ದೂರು ತಿರಸ್ಕೃತವಾದರೆ ಅಥವಾ 30 ದಿನಗಳ ನಂತರವೂ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗದಿದ್ದರೆ, 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ. ನೀವು ಎಂದೂ ಪಡೆಯದ ಸಾಲವೆಂದರೆ ಅದು ಗುರುತಿನ ಕಳವು: ಅದನ್ನು cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸರಿಗೂ ವರದಿ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ಬಳಸಲಾದ ಅರ್ಜಿ ಹಾಗೂ KYC ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಲದಾತನಿಂದ ಕೇಳಿ. ಸರಿಯಾಗಿರುವ ನಮೂದನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ತಿ ಬಾಕಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ ಸಾಲವನ್ನು "settled" ಅಥವಾ "written-off" ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದು ಸರಿಯೇ, ಮತ್ತು ಅದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಉಳಿದ ಬಾಕಿಯನ್ನು ನಂತರ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಸಾಲದಾತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಉಚಿತ ಪೂರ್ಣ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ವರದಿ ಪಡೆದು ತಪ್ಪು ನಮೂದನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿ.
  2. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಆ ನಮೂದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಲದಾತ, ಇಬ್ಬರ ಬಳಿಯೂ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ದಾಖಲಿಸಿ.
  3. 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ದಾಖಲೆ ಸರಿಪಡಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಕಾರಣ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ವಿಳಂಬದ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ರೂ. 100 ಕೇಳಿ.
  4. ದೂರು ತಿರಸ್ಕೃತವಾದರೆ ಅಥವಾ 30 ದಿನಗಳ ನಂತರವೂ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗದಿದ್ದರೆ, 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ.
  5. ನೀವು ಎಂದೂ ಪಡೆಯದ ಸಾಲವನ್ನು cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ಬಳಸಲಾದ ಅರ್ಜಿ ಹಾಗೂ KYC ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಲದಾತನಿಂದ ಕೇಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಪನಿಗಳ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Credit Information Companies (Regulation) Act, 2005) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 21; ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಪನಿಗಳ ನಿಯಮಗಳು, 2006 (Credit Information Companies Rules, 2006) ರ ನಿಯಮ 20; ಪರಿಹಾರದ ಕುರಿತ 26/10/2023 ದಿನಾಂಕದ RBI ಸುತ್ತೋಲೆ RBI/2023-24/72, ಇದು 26/04/2024 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಈಗ RBI ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು, 2025 (RBI Credit Information Reporting Directions, 2025) ರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ; ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮಗ್ರ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2026 (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026).

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ · ಸೆಕ್ಷನ್ 50, CPC

ನನ್ನ ತಂದೆ ಅಥವಾ ಪತಿ ಸಾಲ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಅದನ್ನು ತೀರಿಸಬೇಕೇ?

ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಜೇಬಿನಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಮೃತರ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಯಾಗುವುದು ಅವರಿಂದ ತಮಗೆ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ; ಪತ್ನಿ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸಂಬಳ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಸಾಲದಾತ ಒತ್ತಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಾಲಕ್ಕೆ ಸಹ-ಸಾಲಗಾರರಾಗಿ ಅಥವಾ ಜಾಮೀನುದಾರರಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದ; ಅವರು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಭದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಲದಾತ ತನ್ನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಆಗಲೂ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದು; ಹಾಗಾಗಿ ಬಾಕಿ ತೀರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟ ಮನೆ ಅಥವಾ ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಕೊಂಡ ಕಾರನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು. ಭದ್ರತೆಯಿಲ್ಲದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಮೃತರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು; ಅವರು ಏನನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಪಾವತಿಯಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಾಲದಾತನಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಬಾಕಿ ವಿವರಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮತ್ತು ಸಾಲಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದ ವಿಮೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ಅದು ಬಾಕಿಯನ್ನು ತೀರಿಸಬಹುದು. ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಬೇಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಹೊಸ ವಾಗ್ದಾನವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬದ್ಧಗೊಳಿಸಬಹುದು. ವಸೂಲಿ ಏಜೆಂಟರು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವಂತಿಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಾಲದಾತನಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಬಾಕಿ ವಿವರಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ.
  2. ಸಾಲದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ-ಸಾಲಗಾರ, ಜಾಮೀನುದಾರ ಮತ್ತು ಸಾಲಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದ ವಿಮೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ಇದ್ದರೆ ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲೇಮ್ ಮಾಡಿ.
  3. ಮೃತರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಆಸ್ತಿಯ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ವಾರಸುದಾರರು ತಮಗೆ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಣೆಗಾರರು.
  4. ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟ ಮನೆ ಅಥವಾ ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಕೊಂಡ ಕಾರು ಮಾರಾಟವಾಗದಂತೆ ಭದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಬೇಕೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ.
  5. ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1908 (Code of Civil Procedure, 1908) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 50 ಮತ್ತು 52 (ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯು ಮೃತರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೈಗೆ ಬಂದಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಣೆಗಾರ); ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (Hindu Succession Act, 1956) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 6(4) (2005 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ ಮಾಡಿದ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಪುತ್ರರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಾಧ್ಯತೆ (pious obligation) ಇಲ್ಲ); ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 128.

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ · RBI ವಸೂಲಿ ನಿಯಮಗಳು

ಬೇರೆಯವರ ಸಾಲಕ್ಕಾಗಿ ನನಗೆ ವಸೂಲಿ ಕರೆಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ನಾನು ಕೇವಲ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದೆ, ಅಥವಾ ಅವರು ನನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ನಾನು ಹೊಣೆಗಾರನೇ?

ಇಲ್ಲ, ನೀವು ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಸಹಿ ಮಾಡಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ. ಕೇವಲ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅಥವಾ ಸಾಲಗಾರ ಯಾರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೋ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸಾಲದಾತನಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಸಹ-ಸಾಲಗಾರ ಅಥವಾ ಜಾಮೀನುದಾರರಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರು ಮಾತ್ರ ಹೊಣೆಗಾರರು, ಮತ್ತು ಜಾಮೀನುದಾರನ ಹೊಣೆ ಸಾಲಗಾರನ ಹೊಣೆಗೆ ಸಮ. ನೀವು ಸಾಲದ ಪಕ್ಷಗಾರರಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕರೆಗಳು ನಿಲ್ಲಬೇಕು ಎಂದು ಕರೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ.

ಸಾಲದಾತರು ಮತ್ತು ಅವರ ಏಜೆಂಟರು ಯಾರಿಗೂ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಬೆದರಿಸುವುದನ್ನು, ಸಾಲಗಾರನ ಕುಟುಂಬ, ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಆಗಿರುವವರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಖಾಸಗಿತನದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದನ್ನು, ಹಾಗೂ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ಸಂಜೆ 7 ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಸಾಲಗಾರನಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. ಸಾಲದ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ಫೋನಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಾಲದಾತನ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ; 30 ದಿನಗಳ ನಂತರವೂ ಮುಂದುವರಿದರೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಿ, ಆದರೆ ಆ ಯೋಜನೆಯು ಸಾಲದಾತನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಲಗಾರನೂ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು. ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ತಿರುಚಿದ (ಮಾರ್ಫ್ ಮಾಡಿದ) ಚಿತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಾಲ ಅಥವಾ ಜಾಮೀನು ಇದೆಯೇ ಎಂದು ನಿಮ್ಮ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಾಲ ಅಥವಾ ಜಾಮೀನು ಇದೆಯೇ ಎಂದು ನಿಮ್ಮ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  2. ನೀವು ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಸಹಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಸಾಲದ ಪಕ್ಷಗಾರರಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕರೆಗಳು ನಿಲ್ಲಬೇಕು ಎಂದು ಕರೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ.
  3. ಕರೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಸಾಲದಾತನ ಹೆಸರನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ಸಾಲದಾತನ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ; 30 ದಿನಗಳ ನಂತರವೂ ಕರೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದರೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಿ.
  5. ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ತಿರುಚಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 128; ವಸೂಲಿ ಏಜೆಂಟರ ಕುರಿತ 12/08/2022 ದಿನಾಂಕದ RBI ಸುತ್ತೋಲೆ RBI/2022-23/108; ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಲ ನೀಡಿಕೆ) ನಿರ್ದೇಶನಗಳು, 2025 (Reserve Bank of India (Digital Lending) Directions, 2025); ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮಗ್ರ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2026 (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026); ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 351 (ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಬೆದರಿಕೆ).

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ · RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2026

ಬ್ಯಾಂಕ್, NBFC ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಆ್ಯಪ್ ವಿರುದ್ಧ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡುವುದು ಹೇಗೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ?

ಮೊದಲು ಆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಗೇ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿ. ಅದು ದೂರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಉತ್ತರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ. ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಉಚಿತ, ಮತ್ತು ವಿವಾದದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ. ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಯೋಜನೆಯು ಯಾವುದೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿಲ್ಲ; ಸಂಸ್ಥೆಯು 15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ತನ್ನ ಉತ್ತರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮಗ್ರ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2026 (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026) ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ NBFC ಗಳು (ಗೃಹ ಹಣಕಾಸು ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ಬ್ಯಾಂಕೇತರ ವಾಲೆಟ್ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾಹಿತಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವು crpc@rbi.org.in ಗೆ ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು; ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ 14448. ದೂರನ್ನು ನೀವೇ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅಥವಾ ವಕೀಲರಲ್ಲದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೀವು ನೀಡಿದ ದೂರು, ಅದರ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿ. ಪರಿಣಾಮಾತ್ಮಕ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ರೂ. 30 ಲಕ್ಷ, ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ರೂ. 3 ಲಕ್ಷ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ತೀರ್ಪನ್ನು (award) ನೀವು 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಅದು ರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ; ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಗೇ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕದ ಪುರಾವೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಅದರ ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯಿರಿ, ಅಥವಾ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲದೆ 30 ದಿನಗಳು ಕಳೆಯುವವರೆಗೆ ಕಾಯಿರಿ.
  3. ಮುಂದಿನ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೀವು ನೀಡಿದ ದೂರು, ಅದರ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿ.
  4. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವು ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಸಹಾಯವಾಣಿ 14448 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ.
  5. ತೀರ್ಪನ್ನು 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ, ಅಥವಾ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮಗ್ರ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2026 ರ ಖಂಡ 8, 10, 15 ಮತ್ತು 17; ಈ ಯೋಜನೆಯು 01/07/2026 ರಿಂದ 2021 ರ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ; ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 1949 (Banking Regulation Act, 1949) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 35A.

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ · ವಾಹನ ಸಾಲಗಳು

EMI ಕಂತುಗಳು ತಪ್ಪಿದ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ನನ್ನ ಕಾರು ಅಥವಾ ಬೈಕನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದೆ. ಅದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೇ, ಮತ್ತು ನಾನು ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದೇ?

ಸುಸ್ತಿಯಾದ ನಂತರ ಸಾಲದಾತನು ಹೈಪೋಥಿಕೇಶನ್ ಮಾಡಿದ ವಾಹನವನ್ನು ಮರುವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಾಲದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಮಾತ್ರ, ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ, ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ. ಬಲಪ್ರಯೋಗ, ಬೆದರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೂಂಡಾಗಳ ಬಳಕೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ವಾಹನವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಸಾಲದಾತನು ಮರುಪಾವತಿಗೆ ನಿಮಗೆ ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ.

ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಲದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಿರಬೇಕು: ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲಿನ ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿ, ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನ, ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಮರುಪಾವತಿಗೆ ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶ, ಮತ್ತು ವಾಹನವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವ ಹಾಗೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ. SARFAESI ಕಾಯ್ದೆಯ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ 60 ದಿನಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಅಗತ್ಯ, ಮತ್ತು ಅದು ರೂ. 1 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಲಿಖಿತ ದೂರು 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗದಿದ್ದರೆ, cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು. ಅಕ್ರಮ ಜಪ್ತಿ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಮಾರಾಟದ ವಿರುದ್ಧ ಗ್ರಾಹಕ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಬಲಪ್ರಯೋಗ ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಮಾರಾಟದಿಂದ ಉಳಿದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತ ನಿಮ್ಮದು; ಕೊರತೆ ಬಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ನೀವು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಸಾಲದ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರತಿ, ಮರುವಶದ ನೋಟಿಸ್ ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತದ ವಿವರಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಾಲದಾತನಿಂದ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
  2. ಬಾಕಿ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಸಿದ್ಧ ಎಂದು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ವಾಹನವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೇಳಿ.
  3. ಸಾಲದಾತನಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿ; 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗದಿದ್ದರೆ cms.rbi.org.in ನಲ್ಲಿ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ.
  4. ಯಾವುದೇ ಬಲಪ್ರಯೋಗ ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ; ಫೋಟೊಗಳು, ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಬಂದವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ಅಕ್ರಮ ಜಪ್ತಿ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಮಾರಾಟದ ವಿರುದ್ಧ ಗ್ರಾಹಕ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮಾರಾಟದ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಕೇಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಬ್ಯಾಂಕೇತರ ಹಣಕಾಸು ಕಂಪನಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವ್ಯವಹಾರ ನಡವಳಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು, 2025 (Reserve Bank of India Responsible Business Conduct Directions, 2025) ರ ಪ್ಯಾರಾ 26, ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪ್ಯಾರಾ 450; SARFAESI ಕಾಯ್ದೆ, 2002 (SARFAESI Act, 2002) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 13(2) ಮತ್ತು 31; ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮಗ್ರ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2026 (Reserve Bank Integrated Ombudsman Scheme, 2026); ICICI Bank v. Prakash Kaur, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 2007; Citicorp Maruti Finance v. S. Vijayalaxmi, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 2012.

ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ

ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ, ಸರ್ಕಲ್ ದರಗಳು, GPA ಆಸ್ತಿ, ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಡರ್‌ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು.

ಆಸ್ತಿ · ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕಗಳು ಎಷ್ಟು?

ಖರೀದಿದಾರ ಪುರುಷನಾಗಿದ್ದರೆ ಮೌಲ್ಯದ ಶೇಕಡಾ ಆರು, ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಶೇಕಡಾ ನಾಲ್ಕು, ಜಂಟಿ ಮಾಲೀಕತ್ವಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ ಐದು; ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಶೇಕಡಾ ಒಂದು ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಪೇಸ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ರೂ. 100. ಇವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಲ್ ದರ ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚೋ ಅದರ ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. NDMC ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ದರಗಳು ಶೇಕಡಾ 5.5, 3.5 ಮತ್ತು 4.5.

ರೂ. 1.60 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಪುರುಷ ಖರೀದಿದಾರ ರೂ. 9,60,000 ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ರೂ. 1,60,000 ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕವನ್ನು SHCIL ಮೂಲಕ ಇ-ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಪೇಪರ್ ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಲ್ ದರದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ; ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದರ ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
  2. ಆ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ದರವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ: ಖರೀದಿದಾರ ಪುರುಷನಾಗಿದ್ದರೆ ಶೇಕಡಾ ಆರು, ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಶೇಕಡಾ ನಾಲ್ಕು, ಜಂಟಿ ಮಾಲೀಕತ್ವಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ ಐದು.
  3. ಆಸ್ತಿಯು NDMC ಪ್ರದೇಶದೊಳಗಿದ್ದರೆ ಅದರ ಬದಲು ಶೇಕಡಾ 5.5, 3.5 ಮತ್ತು 4.5 ದರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ.
  4. ಶೇಕಡಾ ಒಂದು ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಪೇಸ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ರೂ. 100 ಸೇರಿಸಿ.
  5. ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕವನ್ನು SHCIL ಮೂಲಕ ಇ-ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಿ; ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಪೇಪರ್ ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು: ದೆಹಲಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1899 (Indian Stamp Act, 1899); ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 (Registration Act, 1908). ಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ: ನೋಂದಣಿಯೇ ಅಂತಿಮ ಗೆರೆಯಲ್ಲ.

ಆಸ್ತಿ · ಸರ್ಕಲ್ ದರ

ಸರ್ಕಲ್ ದರ ಎಂದರೇನು, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಬಹುದೇ?

ಸರ್ಕಲ್ ದರವು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕನಿಷ್ಠ ಮೌಲ್ಯ; ಬೆಲೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತೋರಿಸುವ ಪತ್ರವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿ ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (Collector of Stamps) ಅವರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿಯ ಸರ್ಕಲ್ ದರಗಳನ್ನು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯು A ಯಿಂದ H ವರೆಗಿನ ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಶೇಕಡಾ 20 ರ ಕಡಿತ ಈಗ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ.

ಸಹನಾ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಸರ್ಕಲ್ ದರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಖರೀದಿಸಿದರೆ, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿದಾರನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿತ ಆದಾಯವೂ (deemed income) ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ತೋರಿಸುವುದರಿಂದ ಏನೂ ಉಳಿತಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ, ನೀವು ಮಾರುವಾಗ ವಿವರಣೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ದಾಖಲೆಯೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶವು A ಯಿಂದ H ವರೆಗಿನ ಯಾವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ಅದಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಸರ್ಕಲ್ ದರ ಎಷ್ಟು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಹಿಂದಿನ ಶೇಕಡಾ 20 ರ ಕಡಿತವನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ; ಅದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ.
  3. ನಿಮ್ಮ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ ಸರ್ಕಲ್ ದರದ ಮೇಲೆಯೇ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ.
  4. ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನೇ ತೋರಿಸಿ; ಸರ್ಕಲ್ ದರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತೋರಿಸುವ ಪತ್ರವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿ ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಅವರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  5. ಸಹನಾ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಸರ್ಕಲ್ ದರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಖರೀದಿದಾರನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿತ ಆದಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ದೆಹಲಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1899 (Indian Stamp Act, 1899) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 47A; ದೆಹಲಿ ಮುದ್ರಾಂಕ (ಪತ್ರಗಳ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ತಡೆ) ನಿಯಮಗಳು, 2007 (Delhi Stamp (Prevention of Undervaluation of Instruments) Rules, 2007).

ಆಸ್ತಿ · ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿ

GPA ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವೇ? ನೋಂದಾಯಿತ GPA ಕ್ರಯಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮವೇ?

ಇಲ್ಲ. ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿ (ಮುಖ್ತಿಯಾರ್ ಪತ್ರ) ಒಂದು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ (ಏಜೆನ್ಸಿ) ಪತ್ರ; ಅದು ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಯಾವುದೇ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. GPA ಮಾರಾಟಗಳು, ಮಾರಾಟ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ಉಯಿಲುಗಳು ಹಕ್ಕನ್ನು (title) ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ Suraj Lamp ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ರೂ. 100 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವು ನೋಂದಾಯಿತ ಕ್ರಯಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ದೆಹಲಿಯ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಗ ಪ್ರತಿಫಲ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಒಳಗೊಂಡ GPA ಯನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪತ್ರ (conveyance) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲದವರ ಪರವಾಗಿ ಮಾಡುವ GPA ಗಳ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನಧಿಕೃತ ಕಾಲೋನಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ GPA ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಬದಲು PM-UDAY ಮೂಲಕ ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮಾರಾಟಗಾರನ ಬಳಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಕ್ರಯಪತ್ರ ಇದೆಯೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ GPA, ಮಾರಾಟ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಉಯಿಲು ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  2. GPA ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಅದು ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಮಾಲೀಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಕೊಡಬೇಡಿ; ಅದು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಪತ್ರ ಮಾತ್ರ, ಯಾವುದೇ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
  3. ನೋಂದಾಯಿತ ಕ್ರಯಪತ್ರಕ್ಕೇ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿಯಿರಿ; ರೂ. 100 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗ ಅದು.
  4. ಅನಧಿಕೃತ ಕಾಲೋನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ GPA ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಬದಲು PM-UDAY ಮೂಲಕ ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Transfer of Property Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 54; Suraj Lamp and Industries v. State of Haryana, (2012) 1 SCC 656. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ.

ಆಸ್ತಿ · ಮಾರಾಟ ಒಪ್ಪಂದ

ಮಾರಾಟ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ (agreement to sell) ನನಗೆ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ; ಅದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾತ್ರ, ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಮಹತ್ವವೆಂದರೆ ಅದು ಬೆಲೆ, ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಾಗಶಃ ಪಾಲನೆಯ (part performance) ತತ್ವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಖರೀದಿದಾರನನ್ನು ಮಾರಾಟಗಾರನ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

2001 ರ ನಂತರ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನೋಂದಣಿಯಾಗದ ಮಾರಾಟ ಒಪ್ಪಂದವು ಭಾಗಶಃ ಪಾಲನೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾರಾಟಗಾರ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಖರೀದಿದಾರನಿಗಿರುವ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ (specific performance) ದಾವೆ; 2018 ರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲೇಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಲೀಕತ್ವ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ; ಅದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾತ್ರ, ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
  2. ಬೆಲೆ, ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ.
  3. ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿ; 2001 ರ ನಂತರ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನೋಂದಣಿಯಾಗದ ಒಪ್ಪಂದವು ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಖರೀದಿದಾರನಿಗೆ ಮಾರಾಟಗಾರನ ವಿರುದ್ಧ ಭಾಗಶಃ ಪಾಲನೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
  4. ಒಪ್ಪಿದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾರಾಟಗಾರನನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ, ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ಮಾರಾಟಗಾರ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ; 2018 ರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲೇಬೇಕು.

ಕಾನೂನು: ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Transfer of Property Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 53A ಮತ್ತು 54; ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 (Registration Act, 1908) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17(1A); ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Specific Relief Act, 1963) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 10.

ಆಸ್ತಿ · ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ (Mutation)

ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಅಥವಾ ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ (mutation) ಆದರೆ ನಾನು ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕನಾಗುತ್ತೇನೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದರೆ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಭೂಕಂದಾಯವನ್ನು ಯಾರು ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಯಾರ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಅಥವಾ ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ನಮೂದು. ಅದು ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾಲೀಕತ್ವ ಬರುವುದು ನೋಂದಾಯಿತ ಕ್ರಯಪತ್ರ ಅಥವಾ ದಾನಪತ್ರದಿಂದ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಉಯಿಲಿನಿಂದ, ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಡಿಕ್ರಿಯಿಂದ.

ಖರೀದಿದಾರರು ಮಾರಾಟಗಾರರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಖಾತೆ ನಮೂದು ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ರಸೀದಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಂಬಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ವಿವಾದಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ನೋಂದಾಯಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಮತ್ತು ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟಗಾರರ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಖರೀದಿಯ ನಂತರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡವಿರುವ ಆಸ್ತಿಯ ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ MCD ಯ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯದು ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಖಾತೆ ನಮೂದು ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ರಸೀದಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಾರಾಟಗಾರರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ನೋಂದಾಯಿತ ಕ್ರಯಪತ್ರ ಅಥವಾ ಇತರ ಹಕ್ಕು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ.
  2. ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಶೋಧನೆ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ನೋಂದಾಯಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ.
  3. ಖಾತೆ ನಮೂದನ್ನು ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮಾಲೀಕತ್ವದ್ದಲ್ಲ.
  4. ನಿಮ್ಮ ಖರೀದಿ ನೋಂದಣಿಯಾದ ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Transfer of Property Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 54 (Rs. 100 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿತ ದಸ್ತಾವೇಜಿನ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದು). ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ.

ಆಸ್ತಿ · ಮುಂಗಡ ಹಣ (ಬಯಾನಾ)

ವ್ಯವಹಾರ ರದ್ದಾದರೆ ನನ್ನ ಟೋಕನ್ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದೇ?

ರಸೀದಿ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾರು ತಪ್ಪಿದರು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅದು ಅವಲಂಬಿತ. ಖರೀದಿದಾರ ತಪ್ಪಿದಾಗ ಮುಂಗಡ ಹಣವನ್ನು (earnest money) ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಆ ಮೊತ್ತವು ಸಮಂಜಸ ಪೂರ್ವ ಅಂದಾಜಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತು; ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ದಂಡವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ಮಾರಾಟಗಾರ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರೆ, ಖರೀದಿದಾರನಿಗೆ ಹಣ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಮತ್ತು ಅವನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ (specific performance) ದಾವೆ ಹೂಡಬಹುದು.

ಆಸ್ತಿ, ಬೆಲೆ, ಪಾವತಿಸಿದ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಕ್ರಯಪತ್ರ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕಾದ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಮೂದಿಸಿರುವ ರಸೀದಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ದಾಖಲೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪಾವತಿಸಿದ "ಟೋಕನ್" ಹಣವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮುಟ್ಟುಗೋಲಿನ ಬಗ್ಗೆ ರಸೀದಿ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳಿದೆ ಎಂದು ಓದಿ, ಮತ್ತು ಯಾರು ತಪ್ಪಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ.
  2. ಮಾರಾಟಗಾರ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದರೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಹಣ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ; ನೀವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ದಾವೆಯನ್ನೂ ಹೂಡಬಹುದು.
  3. ನೀವೇ ತಪ್ಪಿದ್ದು, ಸಮಂಜಸ ಪೂರ್ವ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತಕ್ಕಿಂತ, ಹೆಚ್ಚು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮರಳಿ ಕೇಳಿ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ದಂಡವಾಗುತ್ತದೆ.
  4. ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಯಾವುದೇ ಮುಟ್ಟುಗೋಲನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ.
  5. ಮುಂದೆ, ಆಸ್ತಿ, ಬೆಲೆ, ಪಾವತಿಸಿದ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಕ್ರಯಪತ್ರ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕಾದ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಮೂದಿಸಿರುವ ರಸೀದಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 74; Kailash Nath Associates v. DDA, (2015) 4 SCC 136.

ತೆರಿಗೆ · ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ TDS

ರೂ. 50 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿಯ ಮೇಲಿನ ಶೇಕಡಾ 1 ರ TDS ಎಂದರೇನು?

ಪ್ರತಿಫಲ ಮೊತ್ತ ಅಥವಾ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಮೌಲ್ಯವು ರೂ. 50 ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಖರೀದಿದಾರನು ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಶೇಕಡಾ ಒಂದನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಬೇಕು, ಆ ತಿಂಗಳು ಮುಗಿದ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅದನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಜಮಾ ಮಾಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರನಿಗೆ ಫಾರ್ಮ್ 16B ನೀಡಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಬೆಲೆಯಿಂದಲೇ ಕಡಿತ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಪಾವತಿಸುವುದಲ್ಲ; ಮತ್ತು TAN ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಮಾರಾಟಗಾರ ಅನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ದರ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು, ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರನು ಕಡಿಮೆ ಕಡಿತದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು; ಪಾವತಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ. ಕಡಿತ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ತೆರಿಗೆ, ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ದಂಡಕ್ಕೆ ಖರೀದಿದಾರನೇ ಹೊಣೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಪ್ರತಿಫಲ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ; ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ರೂ. 50 ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಕಡಿತ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
  2. ನೀವು ಮಾರಾಟಗಾರನಿಗೆ ಕೊಡುವ ಬೆಲೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಶೇಕಡಾ ಒಂದನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಿ; TAN ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
  3. ಆ ತಿಂಗಳು ಮುಗಿದ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಜಮಾ ಮಾಡಿ.
  4. ಮಾರಾಟಗಾರನಿಗೆ ಫಾರ್ಮ್ 16B ನೀಡಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ಮಾರಾಟಗಾರ ಅನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಪಾವತಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ; ದರ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು, ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರನು ಕಡಿಮೆ ಕಡಿತದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಕಾನೂನು: ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Income-tax Act, 2025) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 393(1) (ಹಿಂದೆ 1961 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 194-IA).

ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ · RERA, 2016

ಬಿಲ್ಡರ್ ಸ್ವಾಧೀನ ನೀಡುವುದನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. RERA ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ನನಗೆ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆ?

ನೋಂದಾಯಿತ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕನ (promoter) ವಿರುದ್ಧ ದೆಹಲಿ RERA ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 31 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಸೆಕ್ಷನ್ 18 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ನಿಗದಿತ ದರದ ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಅಥವಾ ಮುಂದುವರಿದು ಸ್ವಾಧೀನ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ವಿಳಂಬದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೂ ಬಡ್ಡಿ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯ ಅಧಿಕಾರಿಯ (Adjudicating Officer) ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕು.

ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗವು ಪರ್ಯಾಯ ವೇದಿಕೆ; ಇವೆರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ಹೊರತಾದವುಗಳಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿ. ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (occupancy certificate) ಇಲ್ಲದೆ ನೀಡಿದ ಸ್ವಾಧೀನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ವಾಧೀನವಲ್ಲ. ಬುಕ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು rera.delhi.gov.in ನಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; 500 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಅಥವಾ ಎಂಟು ಘಟಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯೋಜನೆಗಳು ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರಲೇಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. rera.delhi.gov.in ನಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ದೂರು ನೋಂದಾಯಿತ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕನ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
  2. ಸೆಕ್ಷನ್ 18 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಣ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬೇಕೇ, ಅಥವಾ ಮುಂದುವರಿದು ಸ್ವಾಧೀನ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ವಿಳಂಬದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೂ ಬಡ್ಡಿ ಪಡೆಯಬೇಕೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ.
  3. ದೆಹಲಿ RERA ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 31 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
  5. RERA ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗ, ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿ; ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ವಾಧೀನ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ.

ಕಾನೂನು: ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2016 (Real Estate (Regulation and Development) Act, 2016) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3, 11(4), 18, 19, 31 ಮತ್ತು 71. ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನ: ಖರೀದಿದಾರನ ವಿರುದ್ಧವೇ ವಾಲಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: RERA ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಡರ್ ಖರೀದಿದಾರರ ವಿವಾದಗಳು.

ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ · ರದ್ದತಿ

ನನ್ನ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಬುಕಿಂಗ್ ರದ್ದುಮಾಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದೇನೆ. ಬಿಲ್ಡರ್ ಎಷ್ಟು ಕಡಿತ ಮಾಡಬಹುದು?

ನೋಂದಾಯಿತ ಒಪ್ಪಂದ ಅನುಮತಿಸುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ, ಮತ್ತು ಅದೂ ಸಮಂಜಸವಾಗಿರಬೇಕು; ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು RERA ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂಲ ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತರಷ್ಟು ಕಡಿತವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ದಂಡ ಎಂದು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿವೆ. ಬಿಲ್ಡರ್‌ನ ಸ್ವಂತ ಲೋಪದ ಕಾರಣದಿಂದ ರದ್ದತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಹಣವನ್ನು ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು.

ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಬಿಲ್ಡರ್ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಮುಟ್ಟುಗೋಲಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಒಪ್ಪಂದವು ಅನ್ಯಾಯದ ಒಪ್ಪಂದ ಷರತ್ತು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ರದ್ದತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಡರ್ ಏನನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು ನೋಂದಾಯಿತ ಒಪ್ಪಂದ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಓದಿ.
  2. ರದ್ದತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕಾರಣದೊಂದಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿ, ಮತ್ತು ತಲುಪಿದ್ದರ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಬಿಲ್ಡರ್‌ನ ಸ್ವಂತ ಲೋಪದ ಕಾರಣದಿಂದ ರದ್ದುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಹಣ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿ.
  4. ಮೂಲ ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿ; ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು RERA ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ದಂಡ ಎಂದು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿವೆ.
  5. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಮುಟ್ಟುಗೋಲಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಷರತ್ತನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅನ್ಯಾಯದ ಒಪ್ಪಂದ ಷರತ್ತು.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 74; RERA, 2016 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 13 ಮತ್ತು 18; ಅನ್ಯಾಯದ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಕುರಿತು ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 (Consumer Protection Act, 2019) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(46).

ತೆರಿಗೆ · ನಗದು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯ ತೋರಿಸುವುದು

ಖರೀದಿದಾರ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟಗಾರ ಕ್ರಯಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ತೋರಿಸಿ ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಗದಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಸುರಕ್ಷಿತವೇ?

ಇಲ್ಲ. ಅದು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅಸುರಕ್ಷಿತ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಲ್ ದರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನಮೂದಿಸುವುದು ಶುಲ್ಕ ವಂಚನೆ; ಅದನ್ನು ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (Collector of Stamps) ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟದ ಸಂಬಂಧ ರೂ. 20,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಗದು ಪಡೆದರೆ, ಪಡೆದ ನಗದಿಗೆ ಸಮನಾದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ದಂಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಗದು ಭಾಗವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ.

ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Income-tax Act, 2025) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 185 ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗಾಗಿ ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂ. 20,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಗದು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 186 ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ರೂ. 2 ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಗದು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ; ದಂಡವು ಆ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮ. ಪತ್ರದಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆಯು ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಶೇಕಡಾ 10 ರ ಸಹನಾ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ, ಮಾರಾಟಗಾರನಿಗೆ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಖರೀದಿದಾರನಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ವಿವಾದ ಬಂದರೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಪತ್ರವೇ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಾಲ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಖರೀದಿದಾರನ ದಾಖಲಿತ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅಸುರಕ್ಷಿತ.
  2. ಕ್ರಯಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನೇ ನಮೂದಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ; ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಲ್ ದರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
  3. ಪೂರ್ತಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕವೇ ಪಾವತಿಸಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ; ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂ. 20,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಗದು ಪಡೆಯಬೇಡಿ.
  4. ಪತ್ರದಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಶೇಕಡಾ 10 ರ ಸಹನಾ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಕೊರತೆಗೆ ಮಾರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಖರೀದಿದಾರ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ತೆರಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
  5. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾವತಿಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ವಿವಾದ ಬಂದರೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಪತ್ರವೇ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ದೆಹಲಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1899 (Indian Stamp Act, 1899) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 27, 47A ಮತ್ತು 64; ದೆಹಲಿ ಮುದ್ರಾಂಕ (ಪತ್ರಗಳ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ತಡೆ) ನಿಯಮಗಳು, 2007 (Delhi Stamp (Prevention of Under-valuation of Instruments) Rules, 2007); ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 53, 78 ಮತ್ತು 92(2)(m) (ಹಳೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 43CA, 50C ಮತ್ತು 56(2)(x)) ಹಾಗೂ ಸೆಕ್ಷನ್ 185, 186, 450 ಮತ್ತು 451 (ಹಳೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 269SS, 269ST, 271D ಮತ್ತು 271DA).

ಆಸ್ತಿ · ಕಾಲಮಿತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1963

ಯಾರಾದರೂ 12 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜಮೀನನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅವರು ಅದರ ಮಾಲೀಕರಾಗುತ್ತಾರೆಯೇ?

ಕೇವಲ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸ್ವಾಧೀನದ (adverse possession) ಮೂಲಕ ಮಾಲೀಕನಾಗುವುದು, ಜಮೀನನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕನ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕನ ವಿರುದ್ಧ 12 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ 30 ವರ್ಷ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ. ಬಾಡಿಗೆದಾರ, ಪರವಾನಗಿದಾರ, ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಸ್ವಾಧೀನವು ಎಷ್ಟೇ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದರೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅವಧಿಯು ಸ್ವಾಧೀನವು ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ದಿನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ದಿನದಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಅವಧಿ ಮುಗಿದಾಗ, ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಮಾಲೀಕನ ಹಕ್ಕು ನಶಿಸಿಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಗಳಿಸಿದ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವನು ದಾವೆಯನ್ನೂ ಹೂಡಬಹುದು. ಮಾಲೀಕರು ಖಾಲಿ ಜಮೀನನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಲಿ ಹಾಕಬೇಕು, ಮ್ಯುಟೇಶನ್ (ಖಾತೆ ದಾಖಲಾತಿ) ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಬಾಡಿಗೆ ರಸೀದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತ ಆಕ್ರಮಣವಾದ 12 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊದಲೇ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿಮ್ಮ ಖಾಲಿ ಜಮೀನನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಲಿ ಹಾಕಿ.
  2. ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆ ರಸೀದಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ಆಕ್ರಮಣ ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಧಿಯು ಸ್ವಾಧೀನವು ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ದಿನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
  5. ಅನಧಿಕೃತ ಆಕ್ರಮಣವಾದ 12 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊದಲೇ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಕಾಲಮಿತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Limitation Act, 1963) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 27 ಹಾಗೂ ಅನುಸೂಚಿಯ ಅನುಚ್ಛೇದ 64, 65 ಮತ್ತು 112. Ravinder Kaur Grewal v. Manjit Kaur, (2019) 8 SCC 729.

ಆಸ್ತಿ · ವಿದೇಶದಿಂದ ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿ

ನಾನು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದೇ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದೇ?

ಹೌದು. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿಯ (ಮುಖ್ತಿಯಾರ್ ಪತ್ರ) ಮೂಲಕ, ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು, ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡಲು ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಕ್ರಯಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ನೋಂದಣಿಗೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಬಹುದು. ಆ ದಾಖಲೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಕಾನ್ಸುಲರ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ನೋಟರಿಯ ಮುಂದೆ ಸಹಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಅದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಾಂಕ ಹಾಕಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅದು ಹೆಸರಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ಅದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಾನ್ಸುಲರ್ ದೃಢೀಕರಣವೇ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗ, ಏಕೆಂದರೆ ವಿದೇಶಿ ನೋಟರಿ ಮಾತ್ರ ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಳೆದಿವೆ; ಹೇಗ್ ಒಪ್ಪಂದದ (Hague Convention) ದೇಶಗಳಿಗೆ ಲೀಗಲೈಸೇಶನ್ ಬದಲು ಅಪೋಸ್ಟಿಲ್ ಸಾಕು. ಮಾರಾಟಗಾರನು ಕಡಿಮೆ ಕಡಿತದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆಯದ ಹೊರತು, ಖರೀದಿದಾರನು ನಿವಾಸಿ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಶೇಕಡಾ 1 ರ ದರದಲ್ಲಲ್ಲ, ಅನಿವಾಸಿ ನಿಬಂಧನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ದರಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತ ಮಾಡಬೇಕು; 01/10/2026 ರಿಂದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖರೀದಿದಾರನಿಗೆ ಇದಕ್ಕಾಗಿ TAN ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿದ ನಂತರ ಮಾರಾಟದ ಹಣವನ್ನು NRO ಖಾತೆಯಿಂದ ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ USD 1 ಮಿಲಿಯನ್ ವರೆಗೆ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ, ಹೆಸರಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ.
  2. ಅದಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಕಾನ್ಸುಲರ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮುಂದೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗ; ಅಥವಾ ನೋಟರಿಯ ಮುಂದೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿ.
  3. ಅದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಾಂಕ ಹಾಕಿಸಿ.
  4. ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತವಾಗಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ ಕಡಿಮೆ ಕಡಿತದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆಯಿರಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಖರೀದಿದಾರನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅನಿವಾಸಿ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿತ ಮಾಡಲೇಬೇಕು.
  5. ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿದ ನಂತರ ಮಾರಾಟದ ಹಣವನ್ನು NRO ಖಾತೆಯಿಂದ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 (Registration Act, 1908) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 32 ಮತ್ತು 33(1)(c); ಭಾರತೀಯ ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1899 (Indian Stamp Act, 1899) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 18; ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Income-tax Act, 2025) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 393(2) ಮತ್ತು 395 (ಹಳೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 195 ಮತ್ತು 197); ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಆಸ್ತಿಗಳ ರವಾನೆ) ನಿಯಮಾವಳಿ, 2016 (Foreign Exchange Management (Remittance of Assets) Regulations, 2016). Suraj Lamp and Industries v. State of Haryana, (2012) 1 SCC 656.

ಆಸ್ತಿ · ವಂಚನೆ

ವಂಚನೆಯ ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವುವು?

ಅನೇಕ ಆಸ್ತಿ ವಂಚನೆಗಳು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಬೇಡುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವು: ಫೋಟೊಕಾಪಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುವ ಮಾರಾಟಗಾರ; ಸರ್ಕಲ್ ದರಕ್ಕಿಂತ (circle rate) ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ; ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರು ಕಾಣಸಿಗದ, ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಹೊಂದಿರುವವರ ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ; ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳು, ಸಹಿಗಳು ಅಥವಾ ಖಸ್ರಾ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು.

ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಮೂಲ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಮಾರಾಟಗಾರ ಹೇಳುವುದು, ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಪಾವತಿಯನ್ನು ನಗದಿನಲ್ಲೇ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು; ಮಾರಾಟಗಾರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಡೆದಿರುವುದು, ಅಥವಾ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಆತುರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವುದು; ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಿಗಳು, ಫೋಟೊಗಳು, ಹೆಸರುಗಳು ಅಥವಾ ತಂದೆಯ ಹೆಸರುಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿರುವುದು; ಪತ್ರದಲ್ಲಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಅಥವಾ ಗಡಿಗಳು ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದಿರುವುದು; ಮಾರಾಟಗಾರರಲ್ಲದೆ ಬೇರೆಯವರು ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರುವುದು, ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಮಾರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದಿರುವುದು; ಅದೇ ಆಸ್ತಿ ಎರಡು ಮಾರಾಟ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಬಾಕಿ ಇರುವ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು; ಬಿಲ್ಡರ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸದ, ಅಥವಾ RERA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗದ ಬಿಲ್ಡರ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಇರುವುದು; ಛಾಪಾ ಕಾಗದ, ನೋಂದಣಿ ಅನುಮೋದನೆ ಅಥವಾ ದೃಢೀಕೃತ ಪ್ರತಿ ಉಪನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಯ (Sub-Registrar) ಸ್ವಂತ ದಾಖಲೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದಿರುವುದು; ಮತ್ತು ಶೋಧನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ಬೇಗ ವ್ಯವಹಾರ ಮುಗಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಡ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮೂಲ ಹಕ್ಕು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಕೇಳಿ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಉಪನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಯ ಸ್ವಂತ ದಾಖಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  2. ಮಾರಾಟವು ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಹೊಂದಿರುವವರ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಖುದ್ದಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ಕರೆಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿ.
  3. ಪತ್ರ, ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಹೆಸರುಗಳು, ಸಹಿಗಳು, ವಿಸ್ತೀರ್ಣ, ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಖಸ್ರಾ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಾಳೆ ಮಾಡಿ.
  4. ಏನನ್ನಾದರೂ ಪಾವತಿಸುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಾಧೀನ, ಬಾಕಿ ದಾವೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಮಾರಾಟ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  5. ಎಷ್ಟೇ ಒತ್ತಡವಿದ್ದರೂ, ಶೋಧನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ವ್ಯವಹಾರ ಮುಗಿಸಬೇಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Transfer of Property Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 54 (Rs. 100 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿತ ದಸ್ತಾವೇಜಿನ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದು). ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು.

ಬಾಡಿಗೆ

ಮನೆ ಮಾಲೀಕರು, ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಓದದ ನಿಯಮಗಳು.

ಬಾಡಿಗೆ · ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ

ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು 11 ತಿಂಗಳಿಗೆ ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ಅದು ಕಾನೂನಿನ ಅಗತ್ಯವೇ?

ಅದು ಕಾನೂನಿನ ಅಗತ್ಯವಲ್ಲ; ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವುದು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು (lease) ನೋಂದಾಯಿಸಲೇಬೇಕು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಾಂತರ ಪತ್ರದ (conveyance) ದರಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ 11 ತಿಂಗಳ ಒಪ್ಪಂದವು ನೋಂದಣಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸಿಂಧುವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬಾಡಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಮನೆ ಮಾಲೀಕ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆದಾರ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನೋಂದಾಯಿತ ಗುತ್ತಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

11 ತಿಂಗಳ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೂ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲೇಬೇಕು, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಾಡಿಗೆಯ ಶೇಕಡಾ ಎರಡರಷ್ಟು; ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ದಂಡ ಪಾವತಿಸುವವರೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೋಟರಿ ದೃಢೀಕರಣವು ನೋಂದಣಿಯಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮೊದಲು ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ: ಒಂದು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲೇಬೇಕು, ಆದರೆ 11 ತಿಂಗಳ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನೋಂದಣಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸಿಂಧುವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು.
  2. 11 ತಿಂಗಳ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೂ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಾಡಿಗೆಯ ಶೇಕಡಾ ಎರಡರಷ್ಟು.
  3. ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಒಂದು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷ, ಬಯಸಿದರೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಾಂತರ ಪತ್ರದ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ.
  4. ನೋಟರಿ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನೋಂದಣಿಯಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ.
  5. ಮುದ್ರಾಂಕ ಹಾಕಿದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ದಂಡ ಪಾವತಿಸುವವರೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು: ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 (Registration Act, 1908) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17(1)(d) ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 49; ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Transfer of Property Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 107; ದೆಹಲಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1899 (Indian Stamp Act, 1899) ರ ಅನುಸೂಚಿ I-A.

ಬಾಡಿಗೆ · ಭದ್ರತಾ ಠೇವಣಿ

ಮನೆ ಮಾಲೀಕರು ನನ್ನ ಭದ್ರತಾ ಠೇವಣಿಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ಒಪ್ಪಂದದ ಸಂಬಂಧಿತ ಷರತ್ತನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಲಿಖಿತ ಬೇಡಿಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ನಂತರ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ; ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದದ ಆಧಾರದ ಹಣದ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ದಾವೆಯಾಗಿ ನಡೆಸಬಹುದು. ಠೇವಣಿಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲೇಬೇಕು; ವಾಸ್ತವಿಕ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಯಾಗದ ಬಾಕಿಗಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದ ಅನುಮತಿಸುವ ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಿಂದಾದ ಸವೆತಕ್ಕಲ್ಲ.

ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ವಂಚನೆ ಇದ್ದ ಹೊರತು, ತಡೆಹಿಡಿದ ಠೇವಣಿಗಾಗಿ ಪೊಲೀಸರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ FIR ದಾಖಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ಮನೆ ಬಿಡುವ ದಿನ ಆವರಣದ ದಿನಾಂಕ ಸಹಿತ ಫೋಟೊಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪಡೆದು ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನೀವು ಮನೆ ಬಿಡುವ ದಿನ ಆವರಣದ ದಿನಾಂಕ ಸಹಿತ ಫೋಟೊಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪಡೆದು ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ.
  2. ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿಯ ಷರತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಅನುಮತಿಸುವ ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಓದಿ; ಅವು ವಾಸ್ತವಿಕ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಯಾಗದ ಬಾಕಿಗೆ ಮಾತ್ರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸವೆತಕ್ಕಲ್ಲ.
  3. ಆ ಷರತ್ತನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮನೆ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಬೇಡಿಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಮತ್ತು ತಲುಪಿದ್ದರ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ಠೇವಣಿ ಆಗಲೂ ಹಿಂತಿರುಗದಿದ್ದರೆ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ; ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದದ ಆಧಾರದ ಹಣದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ದಾವೆಯಾಗಿ ನಡೆಸಬಹುದು.
  5. ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ವಂಚನೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಪೊಲೀಸರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, ಏಕೆಂದರೆ ತಡೆಹಿಡಿದ ಠೇವಣಿಗಾಗಿ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ FIR ದಾಖಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 73; ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1908 (Code of Civil Procedure, 1908) ರ ಆದೇಶ XXXVII.

ಬಾಡಿಗೆ · ಸೆಕ್ಷನ್ 106, ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ

ಒಪ್ಪಂದದ ಅವಧಿ ಮುಗಿದರೂ ನನ್ನ ಬಾಡಿಗೆದಾರ ಮನೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆದಾರನನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಬಾಡಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ. 3,500 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆಯ (Transfer of Property Act) ಸೆಕ್ಷನ್ 106 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿ ಮುಗಿದಾಗ ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ (mesne profits) ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ. ಬೀಗ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ನೀರು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಜನರನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಮನೆ ಮಾಲೀಕ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರುಗಳು ಹಾಗೂ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅವಧಿ ಮೀರಿ ಉಳಿಯುವ ಬಾಡಿಗೆದಾರನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಾಡಿಗೆ ದರದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಂಜೂರು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಾಡಿಗೆ ರೂ. 3,500 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ (Delhi Rent Control Act) ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಕರ (Rent Controller) ಮುಂದೆ ತೆರವಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮೊದಲು ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ: ರೂ. 3,500 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮಾರ್ಗ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ, ರೂ. 3,500 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ದೆಹಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
  2. ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 106 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ಜಾರಿಯಾದ ಪುರಾವೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿ ಮುಗಿದಾಗ ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ; ಅವಧಿ ಮೀರಿ ಉಳಿದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಾಡಿಗೆ ದರದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರ ಕೇಳಿ.
  4. ಬೀಗ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ನೀರು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಜನರನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಡಿ; ಅದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರುಗಳು ಹಾಗೂ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
  5. ಬಾಡಿಗೆ ರೂ. 3,500 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಕರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Transfer of Property Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 106 ಮತ್ತು 111; ದೆಹಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 1958 (Delhi Rent Control Act, 1958) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3(c) ಮತ್ತು 14.

ಬಾಡಿಗೆ · ದೆಹಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ

ದೆಹಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ (Delhi Rent Control Act) ನನ್ನ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ರೂ. 3,500 ರ ನಿಯಮ ಏನು?

ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ರೂ. 3,500 ವರೆಗೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತಹ ಬಾಡಿಗೆದಾರರನ್ನು ಸೆಕ್ಷನ್ 14 ರಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ತೆರವುಗೊಳಿಸಬಹುದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಗತ್ಯ (bona fide need), ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಒಳಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡುವುದು ಸೇರಿವೆ; ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳವು ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ. ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಬಾಡಿಗೆಗಳು ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆಯ (Transfer of Property Act) ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಬಾಡಿಗೆದಾರ ಇರುವ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ ಮಾಲೀಕನು ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಗತ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೆರವು ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ದೆಹಲಿಯು ಮಾದರಿ ಬಾಡಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2021 (Model Tenancy Act, 2021) ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ: ಅದು ರೂ. 3,500 ವರೆಗೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದೆಹಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
  2. ಬಾಡಿಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಬಾಡಿಗೆಗಳು ಅವುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
  3. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾಡಿಗೆದಾರನನ್ನು ಸೆಕ್ಷನ್ 14 ರಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ತೆರವುಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಗತ್ಯ, ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಒಳಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡುವುದು ಸೇರಿವೆ.
  4. ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಾಡಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳವು ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತರೊಳಗೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  5. ಬಾಡಿಗೆದಾರ ಇರುವ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ ಮಾಲೀಕನು ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಗತ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೆರವು ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ದೆಹಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 1958 (Delhi Rent Control Act, 1958) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3(c), 6A, 14 ಮತ್ತು 14(6).

ಬಾಡಿಗೆ · ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆದಾರನ ಪೊಲೀಸ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಕಡ್ಡಾಯವೇ?

ಹೌದು. ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಆದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನೆ ಮಾಲೀಕನೂ ಬಾಡಿಗೆದಾರನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು; ಇದನ್ನು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕವೂ ಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಸಲ್ಲಿಸದಿರುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆದೇಶದ ಅವಿಧೇಯತೆಯಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ. ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಂದದ ಜೊತೆಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಪೇಯಿಂಗ್ ಗೆಸ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗೆಲಸದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೂ ಇದೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. PG ಎಂಬುದು ಗುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲ, ಪರವಾನಗಿ (licence); PG ನಿವಾಸಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ರಸೀದಿ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ; PG ಎಂಬುದು ಹಣ ಪಾವತಿಸಿ ಪಡೆಯುವ ಸೇವೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ PG ಠೇವಣಿಯ ವಸೂಲಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬಹುದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಆವರಣವನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡುವಾಗ ಬಾಡಿಗೆದಾರನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ.
  2. ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಆದೇಶಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನೆ ಮಾಲೀಕನಿಂದ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವಂತೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಅಥವಾ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  3. ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಜೊತೆಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ಪೇಯಿಂಗ್ ಗೆಸ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗೆಲಸದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೂ ಇದನ್ನೇ ಮಾಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಾಡದಿರುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆದೇಶದ ಅವಿಧೇಯತೆಯಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ.

ಕಾನೂನು: ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1978 (Delhi Police Act, 1978) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 28; ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 223; ಭಾರತೀಯ ಸುಖಾಧಿಕಾರಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Indian Easements Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 52.

ಬಾಡಿಗೆ · ಸೆಕ್ಷನ್ 109, TPA

ನನ್ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರದಂತೆ ನನ್ನ ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ತಡೆಯಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ. ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡಿರುವ ಆಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಮಾಲೀಕರು ಮಾರಬಹುದು. ಖರೀದಿದಾರರು ಅದನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ: ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಒಪ್ಪಂದವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಾಲೀಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹೊಸ ಮಾಲೀಕರ ವಿರುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.

ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ಮಾರಾಟವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬಾಡಿಗೆಯೂ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಖಾಲಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಬಯಸುವ ಖರೀದಿದಾರರು ತೆರವಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಮೊದಲು ಬಾಕಿಯಾದ ಬಾಡಿಗೆಯ ಹಿಂಬಾಕಿಗೆ ಖರೀದಿದಾರರು ಅರ್ಹರಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದೆ ಹಳೆಯ ಭೂಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿದ ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ಅದನ್ನು ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ಖರೀದಿದಾರರನ್ನೇ ಹೊಣೆಗಾರರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದ ಹೊರತು, ಕೇವಲ ಮಾರುವುದರಿಂದ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಬಾಡಿಗೆಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಗುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ.
  2. ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಈಗಿರುವ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಮಾರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕ್ರಯಪತ್ರದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿ.
  3. ಮಾರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಾಡಿಗೆ ಯಾರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಾಡಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ.
  4. ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಬಾಕಿಯಿರುವ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ; ಖರೀದಿದಾರರು ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು: ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Transfer of Property Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 109. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಗುತ್ತಿಗೆ, ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ತೆರವು.

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿ

ನಾಮಿನಿಗಳು, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು, ಉಯಿಲುಗಳು ಮತ್ತು "ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ" ಎಂಬುದರ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ.

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ · ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ

ಮರಣದ ನಂತರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ (ನಾಮಿನಿ) ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಮಾಲೀಕನಾಗುತ್ತಾನೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ನಾಮಿನಿಯು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಮಾಲೀಕತ್ವವು ಉಯಿಲಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಥವಾ ಉಯಿಲು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವು ಉಯಿಲನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ತಾನೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ನಾಮಿನಿಯು ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿ.

ಹೌಸಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಗಳು, ಷೇರುಗಳು, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿಗೂ ಇದೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಮಿನಿಯೇ ಮಾಲೀಕನಾಗಬೇಕೆಂದು ನೀವು ಬಯಸಿದರೆ ಉಯಿಲು ಬರೆಯಿರಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮೃತರು ಉಯಿಲು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಾಲೀಕತ್ವವು ಉಯಿಲಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಥವಾ ಉಯಿಲು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
  2. ಫ್ಲ್ಯಾಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ, ಷೇರುಗಳು, ವಿಮೆ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿಯ ನಾಮಿನಿಯು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ.
  3. ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಕೊಡುವಂತೆ ನಾಮಿನಿಯನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಣವನ್ನು ತಾನೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ನಾಮಿನಿಯು ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿ.
  4. ವಿಮೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ನಾಮಿನಿಯು ಫಲಾನುಭವಿ ನಾಮಿನಿಯೇ (beneficiary nominee) ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ಅಂತಹವರಿಗೆ ವಿಮಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1938 (Insurance Act, 1938) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 39 ಸೀಮಿತ ಅಪವಾದವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
  5. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಾಮಿನಿಯೇ ಮಾಲೀಕನಾಗಬೇಕೆಂದು ನೀವು ಬಯಸಿದರೆ ಉಯಿಲು ಬರೆಯಿರಿ.

ಕಾನೂನು: Shakti Yezdani v. Jayanand Jayant Salgaonkar, (2024) 4 SCC 642; ಫಲಾನುಭವಿ ನಾಮಿನಿಗಳ ಸೀಮಿತ ಅಪವಾದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1938 (Insurance Act, 1938) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 39. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಉಯಿಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ.

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ · ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಇದೆಯೇ?

ಹೌದು. ಮಗಳು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಸಹದಾಯಾದಿ (coparcener), ಮಗನಿಗೆ ಇರುವಷ್ಟೇ ಹಕ್ಕುಗಳೊಂದಿಗೆ; ಅವಳು ಮದುವೆಯಾಗಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಮತ್ತು ತಂದೆ 2005 ರಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ. ತಂದೆಯ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಉಯಿಲು ಬರೆಯದೆ ನಿಧನರಾದರೆ, ಅವಳು ತನ್ನ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ಅವರು ಉಯಿಲು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದರೆ ಅದರ ಪ್ರಕಾರವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಗಳು ಸಹಿ ಮಾಡದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (family arrangement) ಮೂಲಕ ಅವಳ ಪಾಲನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರಗಳೇ (relinquishment deeds) ಮುಂದಿನ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಆಸ್ತಿಯು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವೇ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ನೀವು ಮದುವೆಯಾಗಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಸಹದಾಯಾದಿಯಾಗಿ ಮಗನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ.
  3. ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ಉಯಿಲು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ: ಉಯಿಲು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀವು ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ, ಉಯಿಲು ಇದ್ದರೆ ಅದರ ಪ್ರಕಾರವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
  4. ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುವ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕು ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಓದಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಹ ಪತ್ರಗಳೇ ಮುಂದಿನ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲ.
  5. ನೀವು ಸಹಿ ಮಾಡದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ.

ಕಾನೂನು: 2005 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾದ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (Hindu Succession Act, 1956) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 6 ಮತ್ತು 8; Vineeta Sharma v. Rakesh Sharma, (2020) 9 SCC 1. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಉಯಿಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ.

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ · ಸಂಗಾತಿ

ಪತಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳೇನು, ಮತ್ತು ಅವಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅವನು ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದೇ?

ಪತಿಯು ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು; ಅದರಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಉಯಿಲು ಬರೆಯದೆ ನಿಧನನಾದರೆ ಅವಳು ವರ್ಗ I ರ ವಾರಸುದಾರಳು (Class I heir), ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಅವನ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸೆ ಕಾಯ್ದೆಯ (Domestic Violence Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿ (shared household) ವಾಸಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಅವಳಿಗಿದೆ, ಆದರೆ ಮಾವನ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಇಲ್ಲ.

ಪತಿಯ ಹಣದಿಂದ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯು ಪತ್ನಿಗೇ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಬೇನಾಮಿ ಹಕ್ಕು ಸಾಬೀತಾದ ಹೊರತು; ಅಂತಹ ಹಕ್ಕು ಮಂಡನೆಗೆ ಈಗ ಅತಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಆಸ್ತಿಯು ನಿಮ್ಮ ಪತಿಯ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ; ಅದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.
  2. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ; ಆದರೆ ಅದು ಮಾವನ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
  3. ಅವರು ಉಯಿಲು ಬರೆಯದೆ ನಿಧನರಾದರೆ, ವರ್ಗ I ರ ವಾರಸುದಾರರಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ನಿಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಕೇಳಿ.
  4. ಅವರ ಹಣದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ; ಬೇನಾಮಿ ಹಕ್ಕು ಸಾಬೀತಾದ ಹೊರತು ಅದು ನಿಮಗೇ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (Hindu Succession Act, 1956) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 8 ರಿಂದ 10; ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Protection of Women from Domestic Violence Act, 2005) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17; ಬೇನಾಮಿ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 (Prohibition of Benami Property Transactions Act, 1988) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(9).

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ · ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೇನು, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ತಂದೆ ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದೇ?

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ತಂದೆ, ಅಜ್ಜ ಅಥವಾ ಮುತ್ತಜ್ಜನಿಂದ ವಿಭಜನೆಯಾಗದೆ ಬಂದ ಆಸ್ತಿ; ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಹದಾಯಾದಿಗೂ (coparcener) ಅದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಹಕ್ಕಿದೆ, ಮತ್ತು ಕರ್ತನು (karta) ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು. ತಂದೆಯು ವಿಭಾಗದ ನಂತರ 1956 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಅಥವಾ ತಾನೇ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯು ಅವನ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ; ಅದನ್ನು ಅವನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಉಯಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಕೊಡಬಹುದು.

ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಹಕ್ಕಿನ ಸರಪಳಿ (chain of title), ಕುಟುಂಬ ಅಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಹಕ್ಕು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಹಕ್ಕಿನ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಅದೇ, ಕುಟುಂಬ ಅಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ.
  2. ಆಸ್ತಿಯು ತಂದೆ, ಅಜ್ಜ ಅಥವಾ ಮುತ್ತಜ್ಜನಿಂದ ವಿಭಜನೆಯಾಗದೆ ಬಂದಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ಅದೇ ಅದನ್ನು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
  3. ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾವೇ ಸಂಪಾದಿಸಿದ, ಅಥವಾ ವಿಭಾಗದ ನಂತರ 1956 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ; ಅದನ್ನು ಅವರು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಉಯಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಕೊಡಬಹುದು.
  4. ಆಸ್ತಿ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕರ್ತನ ಮಾರಾಟವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿ; ಅವನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಕಾರಣಗಳು ಇವೆರಡೇ.

ಕಾನೂನು: ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (Hindu Succession Act, 1956) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 6 ಮತ್ತು 8; ಸಹದಾಯಾದಿತ್ವ ಕುರಿತ ಮಿತಾಕ್ಷರ ಕಾನೂನು (Mitakshara law of coparcenary).

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ · ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು

ಉಯಿಲು, ದಾನಪತ್ರ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕು ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ: ಮಗುವಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯಾವುದು ಉತ್ತಮ?

ಉಯಿಲಿಗೆ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕದ ವೆಚ್ಚವೇನೂ ಇಲ್ಲ, ಅದು ಮರಣದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು; ದಾನಪತ್ರವು (gift deed) ತಕ್ಷಣ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ನಡುವೆಯೂ ಪೂರ್ಣ ಹಸ್ತಾಂತರ ಶುಲ್ಕ (conveyance duty) ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ; ಹಕ್ಕು ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರವು (relinquishment deed) ಈಗಾಗಲೇ ಸಹ-ಮಾಲೀಕರಾಗಿರುವವರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಮುದ್ರಾಂಕಕ್ಕೆ ರೂ. 1,000 ಹಾಗೂ ನೋಂದಣಿಗೆ ರೂ. 1,000 ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಗುವಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಒದಗಿಸಲು ಬಯಸುವ ಏಕೈಕ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಉಯಿಲೇ ಸರಿ. ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ ಅಥವಾ ನೋಂದಾಯಿತ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಇತ್ಯರ್ಥ ಪತ್ರ (family settlement) ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನೀವು ಮಗುವಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ಮಾಲೀಕರೇ, ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಾರಸುದಾರರೇ ಎಂದು ಮೊದಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ.
  2. ನೀವು ಏಕೈಕ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಉಯಿಲು ಬರೆಯಿರಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕದ ವೆಚ್ಚವೇನೂ ಇಲ್ಲ, ಅದು ಮರಣದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.
  3. ತಕ್ಷಣದ ವರ್ಗಾವಣೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ದಾನಪತ್ರವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಹಸ್ತಾಂತರ ಶುಲ್ಕ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ.
  4. ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು, ಈಗಾಗಲೇ ಸಹ-ಮಾಲೀಕರಾಗಿರುವವರ ನಡುವೆ ಮುದ್ರಾಂಕಕ್ಕೆ ರೂ. 1,000 ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿಗೆ ರೂ. 1,000 ವೆಚ್ಚದ ಹಕ್ಕು ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರವನ್ನು, ಅಥವಾ ನೋಂದಾಯಿತ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಇತ್ಯರ್ಥ ಪತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Transfer of Property Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 122 ರಿಂದ 126; ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1925 (Indian Succession Act, 1925) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 59 ರಿಂದ 63; ದೆಹಲಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಮುದ್ರಾಂಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1899 (Indian Stamp Act, 1899) ರ ಅನುಸೂಚಿ I-A. ಸಂಬಂಧಿತ: ಖಾಸಗಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ.

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ · ಉಯಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೊಬೇಟ್

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಉಯಿಲು ಸಿಂಧುವಾಗಲು ಅದನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲೇಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಪ್ರೊಬೇಟ್ ಪಡೆಯಲೇಬೇಕೇ?

ಎರಡೂ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ. ಉಯಿಲು ಬರೆದವರು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ಉಯಿಲು ನೋಂದಣಿಯಿಲ್ಲದೆಯೂ ಸಿಂಧು, ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಉಯಿಲುಗಳಿಗೆ ಪ್ರೊಬೇಟ್ (probate) ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ; ಆದರೂ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, DDA ಮತ್ತು ಹೌಸಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿಗಳು ಆಗಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಉಪ-ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಗೆ ಅಲ್ಪ ಶುಲ್ಕ ಸಾಕು, ಮತ್ತು ಅದು ನಕಲಿ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರೊಬೇಟ್ ಅನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಯಾರೂ ವಿರೋಧಿಸದಿದ್ದರೆ ಆರರಿಂದ ಹದಿನೆಂಟು ತಿಂಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ (ad valorem) ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ಉಯಿಲನ್ನು ನಿರ್ವಾಹಕನಿಗೆ (executor) ಸಿಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಡಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಉಯಿಲಿಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಿ; ಇದರಿಂದ ಅದು ನೋಂದಣಿಯಿಲ್ಲದೆಯೂ ಸಿಂಧುವಾಗುತ್ತದೆ.
  2. ನಕಲಿ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗಿಸಲು, ಯಾವುದೇ ಉಪ-ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ ಅದನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿ.
  3. ಮೂಲ ಉಯಿಲನ್ನು ನಿರ್ವಾಹಕನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಡಿ.
  4. ಬ್ಯಾಂಕ್, DDA ಅಥವಾ ಹೌಸಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿಯು ಪ್ರೊಬೇಟ್‌ಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿ; ಆದರೂ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಉಯಿಲುಗಳಿಗೆ ಪ್ರೊಬೇಟ್ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ.
  5. ಪ್ರೊಬೇಟ್ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಯಾರೂ ವಿರೋಧಿಸದಿದ್ದರೆ ಆರರಿಂದ ಹದಿನೆಂಟು ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1925 (Indian Succession Act, 1925) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 57, 63 ಮತ್ತು 276; ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 (Registration Act, 1908) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 18.

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ · ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು

ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಬದುಕುಳಿದ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ: ನನಗೆ ಯಾವುದು ಬೇಕು?

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯುಟೇಶನ್, ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಾಕಿಗಳಿಗೆ, e-District ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ SDM ನೀಡುವ ಬದುಕುಳಿದ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Surviving Member Certificate) ಸಾಕು. ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಠೇವಣಿಗಳಂತಹ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾಪತ್ರಗಳನ್ನು (securities) ಪಡೆಯಲು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು (succession certificate) ಕೇಳುತ್ತವೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯದ ಶೇಕಡಾ ಮೂರರಷ್ಟು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕ ಇದೆ. ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಉಯಿಲಿನ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

MCD ಅಥವಾ DDA ಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾರಸುದಾರರ ಹೆಸರಿಗೆ ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಮಾಡಿಸಲು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಬದುಕುಳಿದ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಮತ್ತು ಉಯಿಲು ಅಥವಾ ಇತರ ವಾರಸುದಾರರ ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು (ಅಫಿಡವಿಟ್) ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನೀವು ಏನನ್ನು ಕ್ಲೇಮ್ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ: ಮ್ಯುಟೇಶನ್, ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಾಕಿಗಳು, ಅಥವಾ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಠೇವಣಿಗಳಂತಹ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾಪತ್ರಗಳು.
  2. ಬದುಕುಳಿದ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ e-District ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ SDM ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯುಟೇಶನ್, ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಾಕಿಗಳಿಗೆ ಅದು ಸಾಕು.
  3. ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾಪತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕೆ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಅದಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯದ ಶೇಕಡಾ ಮೂರರಷ್ಟು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕ ಇದೆ.
  4. ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಬದುಕುಳಿದ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಮತ್ತು ಉಯಿಲು ಅಥವಾ ಇತರ ವಾರಸುದಾರರ ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ಗಳು ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದರೊಂದಿಗೆ MCD ಅಥವಾ DDA ಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯುಟೇಶನ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  5. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ; ಅದು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಉಯಿಲಿನ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1925 (Indian Succession Act, 1925) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 370 ರಿಂದ 390; ದೆಹಲಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1957 (Delhi Municipal Corporation Act, 1957) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 128. ಸಂಬಂಧಿತ: ಹಕ್ಕು ಮಂಡಿಸದ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಬಗೆ.

ಕುಟುಂಬ · ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಾಯ್ದೆ, 2007

ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮಗ, ಮಗಳು ಅಥವಾ ಸೊಸೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಬಹುದೇ?

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ, ಹೌದು. ದುರ್ವರ್ತನೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಅಥವಾ ಪೋಷಣೆ ಸಿಗದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರು, ಆಸ್ತಿಯು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತವಾಗಿರಲಿ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವಾಗಿರಲಿ, ಮಗ, ಮಗಳು ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರನನ್ನು ಆ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ (ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಮಿಷನರ್) ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಸೊಸೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಆದೇಶ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿ (shared household) ವಾಸಿಸುವ ಅವಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲೇಬೇಕು.

ಈ ಅಧಿಕಾರವು ದೆಹಲಿ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ; ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿತಿ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಭಾಗೀಯ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ (Divisional Commissioner) ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪೋಷಕರು ವಯಸ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಮಾಸಿಕ ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ಪೋಷಣಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ (Maintenance Tribunal) ಮುಂದೆ ಕೇಳಬಹುದು, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾಯ್ದೆಯು ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ. 10,000 ರ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ವಿಧಿಸಿದೆ; ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಯ ಭರವಸೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ದಾನ ಅಥವಾ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು, ಆರೈಕೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ಅಸಿಂಧು ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. 2007 ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸೆ ಕಾಯ್ದೆಯ (Domestic Violence Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೊಸೆಯ ವಾಸದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ; ಪ್ರಕರಣದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ದುರ್ವರ್ತನೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ದಿನಾಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರೆದಿಡಿ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ, ಮಗ, ಮಗಳು ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರನನ್ನು ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ (ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಮಿಷನರ್) ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  3. ಸೊಸೆ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅವಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೊದಲು ಪರಿಗಣಿಸಲೇಬೇಕು.
  4. ನೀವು ದೆಹಲಿಯ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಅಧಿಕಾರವು ದೆಹಲಿ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
  5. ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ಪೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ವಯಸ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ. 10,000 ರ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯ ಮಾಸಿಕ ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ಪೋಷಣಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದೆ ಕೇಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಯ್ದೆ, 2007 (Maintenance and Welfare of Parents and Senior Citizens Act, 2007) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 4, 5, 9 ಮತ್ತು 23; ದೆಹಲಿ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ನಿಯಮಗಳು, 2009 (Delhi Maintenance and Welfare of Parents and Senior Citizens Rules, 2009) ರ ನಿಯಮ 22(3) (2016 ಮತ್ತು 2017 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾದಂತೆ); ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Protection of Women from Domestic Violence Act, 2005) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17 ಮತ್ತು 19. S. Vanitha v. Deputy Commissioner, (2021) 15 SCC 730; Satish Chander Ahuja v. Sneha Ahuja, (2021) 1 SCC 414. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಉಯಿಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ.

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ · ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೋಟಿಸ್ ಮೂಲಕ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು

ಪತ್ರಿಕಾ ನೋಟಿಸ್ ಮೂಲಕ ಮಗ ಅಥವಾ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದುಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ಪರಿಣಾಮ ಇದೆಯೇ?

ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಮಗ ಅಥವಾ ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರುವುದಾಗಿ (bedakhal) ಘೋಷಿಸುವ ಪತ್ರಿಕಾ ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಬಲವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಮಗುವನ್ನು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲು, ಪೋಷಕರು ಸಿಂಧುವಾದ ಉಯಿಲು ಬರೆಯಬೇಕು ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು. ಮಗುವಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಇರುವ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಸಹದಾಯಾದಿ (coparcenary) ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಪಾಲನ್ನು ನೋಟಿಸ್ ಮೂಲಕ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಹಿಂದೂ ಪೋಷಕರು ಉಯಿಲು ಬರೆಯದೆ ನಿಧನರಾದರೆ, ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಗುವೂ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ವರ್ಗ I ರ ವಾರಸುದಾರನಾಗಿ (Class I heir) ಆಸ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ನೋಟಿಸ್ ಇರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಜೀವಂತ ಪೋಷಕರ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕು ವಯಸ್ಕ ಮಗುವಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ನೋಟಿಸ್‌ನ ಉಪಯೋಗ ಸೀಮಿತ: ಅದು ಸಂಬಂಧ ದೂರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಅದು ಮಗುವನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ತೆರವು ಆದೇಶ ಅಥವಾ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಕೇವಲ ಪತ್ರಿಕಾ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ.
  2. ಮಗುವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲು ಸಿಂಧುವಾದ ಉಯಿಲು ಬರೆಯಿರಿ, ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿ.
  3. ಮಗುವಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಇರುವ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಸಹದಾಯಾದಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಪಾಲನ್ನು ನೋಟಿಸ್ ಮೂಲಕ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
  4. ಮಗುವನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ ತೆರವು ಆದೇಶ ಕೋರಿ ಅಥವಾ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.
  5. ಸಂಬಂಧ ದೂರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಲಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಮಗೆ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ನೆರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನೋಟಿಸ್ ಬಳಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (Hindu Succession Act, 1956) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 6, 8 ಮತ್ತು 30; ಉಯಿಲುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1925 (Indian Succession Act, 1925). ಉಯಿಲು ಅಥವಾ ಇತರ ಸಿಂಧುವಾದ ದಾಖಲೆಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದ ಹೊರತು, ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ ಆಸ್ತಿ ವಿಲೇವಾರಿಯ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ · ಉಯಿಲುಗಳ ರುಜುವಾತು

ನೋಂದಾಯಿತ ಉಯಿಲನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದೇ?

ಹೌದು. ಉಯಿಲಿನ ನೋಂದಣಿ ಐಚ್ಛಿಕ, ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಅದು ರುಜುವಾತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉಯಿಲನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, ಉಯಿಲು ಬರೆದವರು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಸ್ವಸ್ಥ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರು ದೃಢೀಕರಣ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆಗಲೂ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲೇಬೇಕು, ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ದೃಢೀಕರಣ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲೇಬೇಕು. ನೋಂದಣಿಯು ಉಯಿಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ನೋಂದಾಯಿತ ಉಯಿಲನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬಹುದು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ, ವಂಚನೆ, ಬಲವಂತ ಅಥವಾ ಅನುಚಿತ ಒತ್ತಡ, ನಕಲಿ ಸಹಿ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆ, ಸರಿಯಲ್ಲದ ದೃಢೀಕರಣ, ನಂತರದ ಉಯಿಲು, ಅಥವಾ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಸದಸ್ಯರ ಪಾಲುಗಳಂತಹ, ಉಯಿಲು ಬರೆದವರು ಉಯಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಯಿಲು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು. ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಉಯಿಲನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಆ ಅನುಮಾನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕು. ಒಂದೇ ಕಾಲಮಿತಿ ಎಂಬುದಿಲ್ಲ: ಪ್ರೊಬೇಟ್ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಇತರ ಆಕ್ಷೇಪಗಳ ಕಾಲಮಿತಿ ಕೇಳುವ ಪರಿಹಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ; ಆದ್ದರಿಂದ ತಡಮಾಡದೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಬೇಟ್ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಉಯಿಲಿನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅದರ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ದೃಢೀಕರಣ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ನಿಮ್ಮ ಕಾರಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ: ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ, ವಂಚನೆ, ಬಲವಂತ ಅಥವಾ ಅನುಚಿತ ಒತ್ತಡ, ನಕಲಿ, ಸರಿಯಲ್ಲದ ದೃಢೀಕರಣ, ನಂತರದ ಉಯಿಲು, ಅಥವಾ ಉಯಿಲು ಬರೆದವರು ಉಯಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಆಸ್ತಿ.
  3. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಡಿ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಉಯಿಲನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಅನುಮಾನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕು.
  4. ತಡಮಾಡದೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರೊಬೇಟ್ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಲಮಿತಿಗಳು ಕೇಳುವ ಪರಿಹಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1925 (Indian Succession Act, 1925) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 59, 61 ಮತ್ತು 63; ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 (Registration Act, 1908) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 18; ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ, 2023 (Bharatiya Sakshya Adhiniyam, 2023) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 67 (ಹಳೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯ (Evidence Act) ಸೆಕ್ಷನ್ 68); ಕಾಲಮಿತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Limitation Act, 1963) ರ ಅನುಚ್ಛೇದ 137. H. Venkatachala Iyengar v. B.N. Thimmajamma, AIR 1959 SC 443; Dhiraj Dutta v. Anirban Sen, 2026 INSC 602.

ಆಸ್ತಿ · ಬೇನಾಮಿ ಕಾನೂನು

ನಾನು ನನ್ನ ಹಣದಿಂದ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾಲೀಕರು ಯಾರು?

ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಿಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯೇ ಮಾಲೀಕರು. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ತಿಳಿದಿರುವ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಂಗಾತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಅದು ಬೇನಾಮಿ ವ್ಯವಹಾರವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ನೀವು ತಾನಾಗಿಯೇ ಮಾಲೀಕರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವಾದ ಉಂಟಾದರೆ, ಬೆಲೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಪಾವತಿಸಿದ್ದೀರಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿಮಗಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶವಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೀವು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತವೆ: ಹಣದ ಮೂಲವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಾಖಲೆಗಳು, ಸಾಲವನ್ನು ಯಾರು ಮರುಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಹಕ್ಕು ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನ ಯಾರ ಬಳಿ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಖರೀದಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶ ಏನಿತ್ತು. ವಿಚ್ಛೇದನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚುವ ನಿಯಮ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕು ಪತ್ರ (deed) ಮತ್ತು ಸಾಬೀತಾದ ಕೊಡುಗೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಪತ್ನಿ ಉಯಿಲು ಬರೆಯದೆ ನಿಧನರಾದರೆ, ಆಸ್ತಿಯು ಅವರ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ, ಮೊದಲು ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪತಿಗೆ, ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರತಿಫಲವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಗಾತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಬರುವ ಬಾಡಿಗೆಗೆ, ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದ ಸಂಗಾತಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಜಂಟಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವಾದಗಳು ತಪ್ಪುತ್ತವೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ತಿಳಿದಿರುವ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಸಾಲವನ್ನು ಯಾರು ಮರುಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕು ಪತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಾಧೀನ ಯಾರ ಬಳಿ ಇದೆ ಎಂಬ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಖರೀದಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶ ಏನಿತ್ತು ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಆಗಿನ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೀವು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕು.
  4. ಬಾಡಿಗೆಯ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರತಿಫಲವಿಲ್ಲದೆ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದ ಸಂಗಾತಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  5. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಜಂಟಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: 2016 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾದ ಬೇನಾಮಿ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 (Prohibition of Benami Property Transactions Act, 1988) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(9)(A)(iii) ಮತ್ತು 4; ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (Hindu Succession Act, 1956) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 15; ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Income-tax Act, 2025) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 99 (ಹಳೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 64).

ಸೊಸೈಟಿ, MCD ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯವರು

ನಿರ್ವಹಣಾ ಶುಲ್ಕಗಳು, ಪಾರ್ಕಿಂಗ್, ಕಟ್ಟಡ ನೆಲಸಮ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಗೋಡೆ.

ಸೊಸೈಟಿಗಳು · RWA ಮತ್ತು ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು

ನಿರ್ವಹಣಾ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದಕ್ಕೆ RWA ನೀರು ಅಥವಾ ಲಿಫ್ಟ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ. ಸರ್ವಸದಸ್ಯರ ಸಭೆ (general body) ಅನುಮೋದಿಸಿದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶುಲ್ಕವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಿಗೂ ಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ದಾವೆಯ ಮೂಲಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಶುಲ್ಕಗಳು ವಾಸ್ತವಿಕ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರ ಹಂಚಿದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಿತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಹಕ್ಕು ಸದಸ್ಯರಿಗಿದೆ.

ನೋಂದಾಯಿತ ಸೊಸೈಟಿಯ ವಿವಾದಗಳು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸೊಸೈಟಿಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ (Registrar of Societies) ನೋಂದಣಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಹಕಾರಿ ಗ್ರೂಪ್ ಹೌಸಿಂಗ್‌ನ ವಿವಾದಗಳು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ (Registrar of Cooperative Societies) ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ; ವಸೂಲಿ ಮತ್ತು ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೋರಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲೇಬೇಕು; ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ಸಮಿತಿಯು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿರ್ವಹಣಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸರ್ವಸದಸ್ಯರ ಸಭೆ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದರೆ ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಿಗೂ ಬದ್ಧ ಮತ್ತು ದಾವೆಯ ಮೂಲಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು.
  2. ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಿತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರ ಹೇಗೆ ಹಂಚಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಲು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
  3. ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ; ದಿನಾಂಕ ಸಹಿತ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ನೋಂದಾಯಿತ ಸೊಸೈಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ವಿವಾದವನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಿರಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಸೊಸೈಟಿಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಹಕಾರಿ ಗ್ರೂಪ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಿರಿ.
  5. ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ; ನಿರ್ವಹಣಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ದಾವೆಯ ಮೂಲಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದೂ ಅಲ್ಲೇ.

ಕಾನೂನು: ಸೊಸೈಟಿಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1860 (Societies Registration Act, 1860); ದೆಹಲಿ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ, 1986 (Delhi Apartment Ownership Act, 1986); ದೆಹಲಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 (Delhi Cooperative Societies Act, 2003).

ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ · ಪಾರ್ಕಿಂಗ್

ಬಿಲ್ಡರ್ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದೇ? ಸ್ಟಿಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಯಾರ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ?

ತೆರೆದ ಮತ್ತು ಸ್ಟಿಲ್ಟ್ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ; ಮುಚ್ಚಿದ ಗ್ಯಾರೇಜ್ ಮಂಜೂರಾದ ನಕ್ಷೆಯ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವಾದ ಘಟಕದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಿಲ್ಡರ್ ಅದಕ್ಕೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಬಹುದು. ಸಂಘವು ತನ್ನ ಉಪನಿಯಮಗಳ (bye-laws) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಬಿಲ್ಡರ್ ಮತ್ತು ಖರೀದಿದಾರರ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಷರತ್ತು ಅಸಿಂಧು, ಮತ್ತು ಆ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ತೆರೆದದ್ದೇ, ಸ್ಟಿಲ್ಟ್ ಪಾರ್ಕಿಂಗೇ, ಅಥವಾ ಮಾರಾಟವಾದ ಘಟಕದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಮುಚ್ಚಿದ ಗ್ಯಾರೇಜೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಮಂಜೂರಾದ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  2. ತೆರೆದ ಅಥವಾ ಸ್ಟಿಲ್ಟ್ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹಣ ಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ; ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು.
  3. ತೆರೆದ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಷರತ್ತಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಷರತ್ತು ಅಸಿಂಧು ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು.
  4. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಹಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಅದರ ಉಪನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಅವು ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಕಾನೂನು: RERA, 2016 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(n) ಮತ್ತು 17; Nahalchand Laloochand v. Panchali Co-operative Housing Society, (2010) 9 SCC 536.

ಪುರಸಭೆ · DMC ಕಾಯ್ದೆ, 1957

ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕಟ್ಟಡ ಕೆಡವುವುದು ಅಥವಾ ಸೀಲಿಂಗ್ ಕುರಿತು ನನಗೆ MCD ನೋಟಿಸ್ ಬಂದಿದೆ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಕಾರಣ ಕೇಳಿ ನೀಡಿದ ನೋಟಿಸ್‌ಗೆ (show cause notice) ಅದರಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ, ಮಂಜೂರಾದ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕು ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ; ನಂತರ ಆದೇಶ ಬಂದರೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ, MCD (Appellate Tribunal, MCD) ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ: ಕೆಡವುವ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ, ಆ ಆದೇಶವೇ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ, ಅಂದರೆ ಅದು ತಲುಪಿದ ದಿನದಿಂದ ಐದರಿಂದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ; ಮತ್ತು ಸೀಲಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಬಂಧಿತ ಇತರ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ, ಆದೇಶದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ. ಮೇಲ್ಮನವಿ ಬಾಕಿ ಇರುವವರೆಗೆ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಕೆಡವುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸೀಲಿಂಗ್‌ಗೆ ತಡೆ ನೀಡಬಹುದು. ಉತ್ತರಿಸದ ನೋಟಿಸ್ ಆದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲ, ಕಟ್ಟಡದ ವಿರುದ್ಧ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾನದಂಡಗಳ ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತರೊಳಗಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಡ ಉಪನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ಕಟ್ಟಿ ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸಲು (compounding) ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು; ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಹಡಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಸತಿ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ರಿಟ್ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ನಂತರ ಲಭ್ಯ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಕಾರಣ ಕೇಳಿ ನೀಡಿದ ನೋಟಿಸ್ ನಿಮಗೆ ತಲುಪಿದ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಅದು ನೀಡಿರುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಆ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಮಂಜೂರಾದ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕು ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪಡೆಯಿರಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಉತ್ತರಿಸದ ನೋಟಿಸ್ ಆದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ.
  3. ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮಾನದಂಡಗಳ ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತರೊಳಗಿವೆಯೇ, ಹಾಗಾಗಿ ದಂಡ ಕಟ್ಟಿ ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಹಡಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಸತಿ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
  4. ಆದೇಶ ಬಂದರೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ, MCD ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ: ಕೆಡವುವ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಆ ಆದೇಶ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ (ಅದು ತಲುಪಿದ ದಿನದಿಂದ ಐದರಿಂದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳು), ಮತ್ತು ಸೀಲಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಬಂಧಿತ ಇತರ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಅದರ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ; ಮೇಲ್ಮನವಿ ಬಾಕಿ ಇರುವವರೆಗೆ ಕೆಡವುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸೀಲಿಂಗ್‌ಗೆ ತಡೆ ನೀಡುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ.
  5. ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ರಿಟ್ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ದೆಹಲಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1957 (Delhi Municipal Corporation Act, 1957) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 343, 344, 345, 345A ಮತ್ತು 347B; ದೆಹಲಿಯ ಏಕೀಕೃತ ಕಟ್ಟಡ ಉಪನಿಯಮಗಳು, 2016 (Unified Building Bye-laws for Delhi, 2016). ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: MCD ಕೆಡವುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೀಲಿಂಗ್ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು. ಕಾಲಮಿತಿಗಳು: DMC ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯ ಕಾಲಮಿತಿ.

ಸಿವಿಲ್ · ನೆರೆಹೊರೆಯವರು

ನನ್ನ ನೆರೆಯವರು ನನ್ನ ಜಮೀನನ್ನು ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಸೆಟ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಬಿಡದೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ಶಾಶ್ವತ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ, ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ಇದರೊಂದಿಗೇ ನಕ್ಷೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ MCD ಕಟ್ಟಡ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ದೂರು ನೀಡಿ. ಫೋಟೊಗಳು, ಮಂಜೂರಾದ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವೇಯರ್ ವರದಿ ಇವೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯ.

ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಅನುಭೋಗದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಮಾಣದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಮಗಳು (Noise Pollution Rules) ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿಯ ಧೂಳು ಮಾನದಂಡಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ; ದೂರಿನ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸರು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಫೋಟೊಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಮಂಜೂರಾದ ನಕ್ಷೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ವೇಯರ್ ವರದಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ; ಇವೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯ.
  2. ನಕ್ಷೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಬಗ್ಗೆ MCD ಕಟ್ಟಡ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಿ, ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಶಾಶ್ವತ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.
  4. ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ದಾವೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  5. ನಿರ್ಮಾಣದ ಶಬ್ದದ ಬಗ್ಗೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ; ಅದನ್ನು ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಮಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.

ಕಾನೂನು: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Specific Relief Act, 1963) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 38 ಮತ್ತು 39; ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1908 (Code of Civil Procedure, 1908) ರ ಆದೇಶ XXXIX; ಭಾರತೀಯ ಸುಖಾಧಿಕಾರಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Indian Easements Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 15; ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯ (ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಹತೋಟಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2000 (Noise Pollution (Regulation and Control) Rules, 2000).

ಪುರಸಭೆ · ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ

MCD ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಉಳಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಯುನಿಟ್ ಏರಿಯಾ ವಿಧಾನದ (unit area method) ಪ್ರಕಾರ: ಕಟ್ಟಡದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು (covered area) ಕಾಲೋನಿಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಯುನಿಟ್ ಏರಿಯಾ ಮೌಲ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ, ಕಟ್ಟಡದ ವಯಸ್ಸು, ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವಾಸದ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಗುಣಿಸಿ, ಆ ವರ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು mcdonline.nic.in ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು 30 ಜೂನ್‌ಗೆ ಮೊದಲು ಒಂದೇ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ಇದೆ. ಬಾಕಿಗೆ ಬಡ್ಡಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಮೊದಲ ಚಾರ್ಜ್ (first charge) ಆಗಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಅಡಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಖರೀದಿದಾರನು ಬಾಕಿಯ ಹೊರೆಯ ಸಹಿತವೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಖರೀದಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಕೇವಲ ರಸೀದಿಗಳನ್ನಲ್ಲ, ಬಾಕಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು (no-dues certificate) ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಇತ್ಯರ್ಥ ಯೋಜನೆಗಳು ಆಗಾಗ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಯುನಿಟ್ ಏರಿಯಾ ವಿಧಾನದಿಂದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ: ಕಟ್ಟಡದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಕಾಲೋನಿ ವರ್ಗದ ಯುನಿಟ್ ಏರಿಯಾ ಮೌಲ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ, ವಯಸ್ಸು, ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವಾಸದ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಗುಣಿಸಿ.
  2. ರಿಯಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು 30 ಜೂನ್‌ಗೆ ಮೊದಲು ಒಂದೇ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ mcdonline.nic.in ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸಿ, ರಸೀದಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಯಾವುದೇ ಬಾಕಿ ಇದ್ದರೆ ತೀರಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬಡ್ಡಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಮೊದಲ ಚಾರ್ಜ್ ಆಗಿದ್ದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಅಡಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
  4. ಬಾಕಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಇತ್ಯರ್ಥ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಗಮನವಿಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ಆಗಾಗ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
  5. ಖರೀದಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಕೇವಲ ರಸೀದಿಗಳನ್ನಲ್ಲ, ಬಾಕಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಖರೀದಿದಾರನು ಬಾಕಿಯ ಹೊರೆಯ ಸಹಿತವೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಕಾನೂನು: ದೆಹಲಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1957 (Delhi Municipal Corporation Act, 1957) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 114, 115, 123 ಮತ್ತು 156.

ಸಿವಿಲ್ · ಉಪದ್ರವ ಮತ್ತು ಶಬ್ದ

ನನ್ನ ನೆರೆಯವರ ಶಬ್ದ, ನೀರಿನ ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಯಿಂದ ಬದುಕು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರಗಳೇನು?

ನೆರೆಯವರಿಗೆ ಮತ್ತು RWA ಅಥವಾ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ದಿನಾಂಕ ಸಹಿತ ಲಿಖಿತ ದೂರು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ. ಜೋರಾದ ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ 112 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ: ರಾತ್ರಿ 10 ರಿಂದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6 ರ ನಡುವೆ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಿತಿಯು ಹಗಲು 55 dB(A) ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿ 45 dB(A). ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ ಹಾನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿ; ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ನಷ್ಟಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.

ಶಬ್ದದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಉಪವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ (Sub-Divisional Magistrate) ಅಥವಾ ದೆಹಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿಗೂ (Delhi Pollution Control Committee) ನೀಡಬಹುದು. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 15 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲದ ಅಧಿಸೂಚಿತ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ರಾತ್ರಿಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಸಡಿಲಿಸಬಹುದು. ಉಪದ್ರವವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಆದೇಶಿಸಬಹುದು. ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ದೆಹಲಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗೆ (Municipal Corporation of Delhi) ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನಾಂಕ ಸಹಿತ ಫೋಟೊಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊಗಳು, ಪ್ಲಂಬರ್ ಅಥವಾ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ವರದಿ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿ ಬಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ದೆಹಲಿಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಇಂತಹ ದಾವೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಲವು ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನೆರೆಯವರಿಗೆ ಮತ್ತು RWA ಅಥವಾ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ದಿನಾಂಕ ಸಹಿತ ಲಿಖಿತ ದೂರು ನೀಡಿ, ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಜೋರಾದ ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ 112 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ; ರಾತ್ರಿ 10 ರಿಂದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6 ರ ನಡುವೆ ಅವನ್ನು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ.
  3. ಶಬ್ದದ ಬಗ್ಗೆ ಉಪವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅಥವಾ ದೆಹಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ, ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ದೆಹಲಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ.
  4. ದಿನಾಂಕ ಸಹಿತ ಫೋಟೊಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊಗಳು, ಪ್ಲಂಬರ್ ಅಥವಾ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ವರದಿ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿ ಬಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ ಹಾನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಲಿಖಿತ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿ; ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ನಷ್ಟಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯ (ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಹತೋಟಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2000 (Noise Pollution (Regulation and Control) Rules, 2000) ರ ನಿಯಮ 3, 5 ಮತ್ತು 7 ಹಾಗೂ ಅನುಸೂಚಿ; ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 270 ಮತ್ತು 292 (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪದ್ರವ; ಸೆಕ್ಷನ್ 270 ಇದು IPC ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 268 ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ); ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 152 (ಹಳೆಯ CrPC ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 133); ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Specific Relief Act, 1963).

ಸೊಸೈಟಿಗಳು · RWA ಅಧಿಕಾರಗಳು

ಹೌಸಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿ ಅಥವಾ RWA ಅವಿವಾಹಿತರು, ಬಾಡಿಗೆದಾರರು ಅಥವಾ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬಹುದೇ, NOC ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದೇ, ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದೇ ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದೇ?

ಬಹುಪಾಲು ಇಲ್ಲ. RWA ಅಥವಾ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಲೀಕರ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಇರುವುದು ಅದರ ನೋಂದಾಯಿತ ಉಪನಿಯಮಗಳು (bye-laws) ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಾಸನ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮಾತ್ರ; ಸಮಿತಿಯ ತೀರ್ಮಾನ ಅಥವಾ ಗೇಟಿನಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿದ ನೋಟಿಸ್ ಕಾನೂನಲ್ಲ. ಮಾಲೀಕನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬಾಡಿಗೆದಾರನಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡಲು ಸ್ವತಂತ್ರ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಂಜಸ ನಿಯಮಗಳು ಸಿಂಧು.

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ RWA ಗಳು ಸೊಸೈಟಿಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1860 (Societies Registration Act, 1860) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿವೆ; ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಲೀಕರ ಸಂಘಗಳು ದೆಹಲಿ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ, 1986 (Delhi Apartment Ownership Act, 1986) ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಅದು ಮಾಲೀಕನು ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಹಕಾರಿ ಗ್ರೂಪ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ದೆಹಲಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 (Delhi Cooperative Societies Act, 2003) ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಿವಾಹಿತರು ಅಥವಾ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧ, ದಂಡ ಅಥವಾ NOC ಷರತ್ತು ಉಪನಿಯಮ ಮತ್ತು ಸರ್ವಸದಸ್ಯರ ಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯದ ಆಧಾರ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಬದ್ಧ. ನೋಂದಾಯಿತ ಸೊಸೈಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಕೋರಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಸೊಸೈಟಿಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ (Registrar of Societies) ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಹಕಾರಿ ಗ್ರೂಪ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ (Registrar of Cooperative Societies) ಅವರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ; ಪೊಲೀಸರು ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಅತಿಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶದ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿಷೇಧ, ದಂಡ ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ಆಧಾರವಾದ ಉಪನಿಯಮ ಮತ್ತು ಸರ್ವಸದಸ್ಯರ ಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
  2. ಸಿಂಧುವಾದ ಉಪನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಾಗಿ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನೋಟಿಸ್ ಹಾಗೂ ಸಂದೇಶದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಸಹಕಾರಿ ಗ್ರೂಪ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಅವರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ; ನೋಂದಾಯಿತ ಸೊಸೈಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸೊಸೈಟಿಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
  4. ಪ್ರವೇಶ, NOC ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆಗಲೂ ತಡೆಹಿಡಿದಿದ್ದರೆ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.
  5. ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಅತಿಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಸೊಸೈಟಿಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1860; ದೆಹಲಿ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ, 1986 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 5 ಮತ್ತು 15; ದೆಹಲಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2003.

ವ್ಯವಹಾರ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳು

ಸಣ್ಣ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮಾಲೀಕರು, ಫ್ರೀಲ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಳು, ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರಿಗಾಗಿ.

ವ್ಯವಹಾರ · ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1999

ಯಾರೋ ನನ್ನ ವ್ಯವಹಾರದ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಲೋಗೊ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನೋಂದಾಯಿತ ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಇದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ಎರಡೂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಾರ್ಕ್ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ (infringement) ದಾವೆ ಹೂಡಿ; ನೋಂದಣಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪಾಸಿಂಗ್ ಆಫ್ (passing off) ಗಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ, ಅದಕ್ಕೆ ನೀವು ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊದಲು ಬಳಸಿದ್ದೀರಿ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಸದ್ಭಾವನೆ (goodwill) ಗಳಿಸಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬ ಪುರಾವೆ ಬೇಕು. ಮೊದಲ ಬಳಕೆದಾರನು ನಂತರ ನೋಂದಣಿ ಪಡೆದ ಮಾಲೀಕನನ್ನೂ ತಡೆಯಬಹುದು. ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಡೊಮೇನ್ ನೋಂದಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೊದಲ ಬಳಕೆಯ ಪುರಾವೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ: ದಿನಾಂಕ ಸಹಿತ ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್‌ಗಳು, ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆರ್ಕೈವ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ದಾಖಲೆಗಳು. ಬಳಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುವ ನೋಟಿಸ್ (cease and desist notice) ಕಳುಹಿಸಿ, ಎದುರು ಪಕ್ಷದ ಅರ್ಜಿಯು ಜಾಹೀರಾದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ನೋಂದಣಿಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ (rectification) ಕೋರಿ. ನಕಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ Google ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ. ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ದಾವೆಯನ್ನು ನೀವು ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಸ್ಥಳದ ವಾಣಿಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೂಡಬಹುದು; ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಯಂತಹ ತುರ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ ಕೋರದ ಹೊರತು ದಾವೆಪೂರ್ವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ (pre-institution mediation) ಕಡ್ಡಾಯ. ಸುಳ್ಳು ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಬಳಸುವುದು ಸಂಜ್ಞೇಯ (cognizable) ಅಪರಾಧವೂ ಹೌದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮೊದಲ ಬಳಕೆಯ ಪುರಾವೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ: ದಿನಾಂಕ ಸಹಿತ ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್‌ಗಳು, ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆರ್ಕೈವ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ದಾಖಲೆಗಳು.
  2. ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಲೋಗೊ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬಳಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುವ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿ.
  3. ನಕಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ Google ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ.
  4. ಎದುರು ಪಕ್ಷದ ಅರ್ಜಿಯು ಜಾಹೀರಾದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ನೋಂದಣಿಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಕೋರಿ.
  5. ತುರ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ ಕೋರದ ಹೊರತು ದಾವೆಪೂರ್ವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ನಂತರ, ಮಾರ್ಕ್ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ, ನೋಂದಣಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪಾಸಿಂಗ್ ಆಫ್‌ಗಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.

ಕಾನೂನು: ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1999 (Trade Marks Act, 1999) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 21, 27(2), 29, 34, 57, 103, 104, 134 ಮತ್ತು 135; ವಾಣಿಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2015 (Commercial Courts Act, 2015) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 12A. S. Syed Mohideen v. P. Sulochana Bai, (2016) 2 SCC 683; Patil Automation v. Rakheja Engineers, (2022) 10 SCC 1.

ವ್ಯವಹಾರ · ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1999

ನನ್ನ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ನೋಂದಾಯಿತ ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಬೇಕೇ?

ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ನೋಂದಣಿಯಾಗದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೀವು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ನೀವು ಗಳಿಸುವ ಸದ್ಭಾವನೆಯನ್ನು (goodwill) ಪಾಸಿಂಗ್ ಆಫ್ (passing off) ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ (infringement) ದಾವೆಯ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದದ್ದು ನೋಂದಾಯಿತ ಮಾರ್ಕ್ ಮಾತ್ರ; ಆದ್ದರಿಂದ ಬೇಗ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗ. ಮೊದಲು ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ, ನಿಮ್ಮ ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನವೀಕರಿಸಿ.

ನೋಂದಣಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿ ಹಾಗೂ ಶುಲ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ತಲಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದು; ನವೀಕರಿಸದ ಕಾರಣ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಕಾಯ್ದೆ ಅನುಮತಿಸುವ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು. ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು, ಡೊಮೇನ್ ಹೆಸರು ಅಥವಾ GST ನೋಂದಣಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ನೋಂದಣಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಮಾರ್ಕ್ ಜೊತೆ TM ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು; R ಚಿಹ್ನೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಮಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಹೆಸರನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಮತ್ತು ಹೋಲುವ ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ.
  2. ನಿಮ್ಮ ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  3. ಮೊದಲ ಬಳಕೆಯ ದಿನಾಂಕಸಹಿತ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ: ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್‌ಗಳು, ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ದಾಖಲೆಗಳು.
  4. ನೋಂದಣಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಮಾರ್ಕ್ ಜೊತೆ TM ಬಳಸಿ, ಮತ್ತು R ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನೋಂದಣಿಯ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿ.
  5. ನವೀಕರಣದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನವೀಕರಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1999 (Trade Marks Act, 1999) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 18, 25, 27 ಮತ್ತು 29. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರಕ್ಷಣೆ.

ವ್ಯವಹಾರ · MSMED ಕಾಯ್ದೆ, 2006

ನನ್ನ ಕ್ಲೈಂಟ್ ನನ್ನ ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್‌ಗಳ ಹಣ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮ ಅಥವಾ ಫ್ರೀಲ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ಇರುವ ಪರಿಹಾರಗಳೇನು?

ನೀವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ Udyam ನೋಂದಣಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಖರೀದಿದಾರನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿದ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಸ್ವೀಕಾರದ ದಿನದಿಂದ 45 ದಿನಗಳನ್ನು ಮೀರುವಂತಿಲ್ಲ; ಅದರ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದರದ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ದರದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಬಡ್ಡಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನೀವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ (Micro and Small Enterprises Facilitation Council) ಮುಂದೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಕ್ಲೇಮ್ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಉಳಿದ ಯಾರೇ ಆದರೂ ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡಬಹುದು.

ಮಂಡಳಿಯು ಮೊದಲು ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ, ನಂತರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆಗೆ (arbitration) ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಖರೀದಿದಾರನು ಮೊದಲು ಅದರ ಶೇಕಡಾ 75 ರಷ್ಟನ್ನು ಠೇವಣಿ ಇಡಬೇಕು. ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ Udyam ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ: ಪೂರೈಕೆಯ ನಂತರದ ನೋಂದಣಿಗೆ ಈ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ, ಆದರೂ ಈ ಅಂಶವನ್ನು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳೆಂದರೆ ದಾವೆಪೂರ್ವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ನಂತರ ವಾಣಿಜ್ಯ ದಾವೆ, ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದದ ಆಧಾರದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ದಾವೆ, ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆ, ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯೊಂದು ರೂ. 1 ಕೋಟಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಕಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲಿ ದಿವಾಳಿತನ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ನೋಟಿಸ್. ಕಾಲಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾವತಿ ಬಾಕಿಯಾದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಪೂರೈಕೆಗೆ ಮೊದಲೇ ಪಡೆದ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ Udyam ನೋಂದಣಿ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  2. ಸ್ವೀಕಾರದ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾವತಿ ಬಾಕಿಯಾದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಖರೀದಿದಾರನು ಒಪ್ಪಿದ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಸ್ವೀಕಾರದ ದಿನದಿಂದ 45 ದಿನಗಳನ್ನು ಮೀರುವಂತಿಲ್ಲ.
  3. ನೀವು ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ದರದ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ದರದ ಚಕ್ರಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಕ್ಲೇಮ್ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. ನೀವು ನೋಂದಾಯಿತರಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾವತಿ ಬಾಕಿಯಾದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ.
  5. ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆಯನ್ನು, ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದದ ಆಧಾರದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ದಾವೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2006 (Micro, Small and Medium Enterprises Development Act, 2006) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 15 ರಿಂದ 19; ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1908 (Code of Civil Procedure, 1908) ರ ಆದೇಶ XXXVII; ವಾಣಿಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2015 (Commercial Courts Act, 2015) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 12A; ದಿವಾಳಿತನ ಮತ್ತು ಪಾಪರ್ ಸಂಹಿತೆ, 2016 (Insolvency and Bankruptcy Code, 2016) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 4, 8 ಮತ್ತು 9. Silpi Industries v. Kerala State Road Transport Corporation, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 2021; NBCC (India) Ltd. v. State of West Bengal, 2025 INSC 54. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: MSME ವಿಳಂಬ ಪಾವತಿಗಳು.

ವ್ಯವಹಾರ · ಕಂಪನಿ, LLP ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಕಾನೂನು

ನನ್ನ ಕಂಪನಿ, LLP ಅಥವಾ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ನಾನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರನೇ?

ಅದು ವ್ಯವಹಾರದ ಸ್ವರೂಪದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ. ಏಕಮಾಲೀಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಾಲುದಾರರು ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರು. ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುದಾರರು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಹಾಗೂ LLP ಯ ಪಾಲುದಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರರಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜಾಮೀನು (personal guarantee) ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಅಮಾನ್ಯಗೊಂಡ ಚೆಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ವಂಚನೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದ್ದರೆ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರವರ್ತಕರಿಂದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜಾಮೀನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಜಾಮೀನುದಾರನ ವಿರುದ್ಧ ದಿವಾಳಿತನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು. ಕಂಪನಿಯ ಚೆಕ್ ಅಮಾನ್ಯಗೊಂಡರೆ, ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರು ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯವಹಾರದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿದ್ದವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ನಡೆಸಬಹುದು. ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಪಾವತಿಯಾಗದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು GST ಯನ್ನು ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಆ ಲೋಪವು ತಮ್ಮ ಘೋರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ದುರ್ವ್ಯವಹಾರ ಅಥವಾ ಕರ್ತವ್ಯಲೋಪದಿಂದ ಆದದ್ದಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸದ ಹೊರತು. ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಇತರ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಬಾಕಿಗಳ ಹೊಣೆಯೂ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ರಾಜೀನಾಮೆಯಿಂದ, ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯ ಹೊಣೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ: ಏಕಮಾಲೀಕತ್ವ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ LLP.
  2. ನೀವು ಏಕಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲವನ್ನೂ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದ ನಿಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ.
  3. ನೀವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜಾಮೀನು ನೀಡಿದ್ದೀರಾ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ LLP ಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಚೆಕ್‌ಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ್ದೀರಾ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
  4. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ, GST ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ ಬಾಕಿಗಳು ಪಾವತಿಯಾಗಿವೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಹ ಬಾಕಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕರಿಂದ ಅಥವಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು.
  5. ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರವೂ ನೀವು ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿಂದ ಆ ಅವಧಿಯ ಹೊಣೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1932 (Indian Partnership Act, 1932) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 25; ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2008 (Limited Liability Partnership Act, 2008) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 27, 28 ಮತ್ತು 30; ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2013 (Companies Act, 2013) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 339; ವರ್ಗಾವಣೀಯ ಲಿಖಿತಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1881 (Negotiable Instruments Act, 1881) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 141; ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Income-tax Act, 2025) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 323 (ಹಳೆಯ 1961 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 179); ಕೇಂದ್ರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2017 (Central Goods and Services Tax Act, 2017) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 89. Lalit Kumar Jain v. Union of India, (2021) 9 SCC 321; Dilip B. Jiwrajka v. Union of India, (2024) 5 SCC 435.

ವ್ಯವಹಾರ · ವಿಲೀನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನ

ಷೇರು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಹಿ (signing) ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಾಯ (closing) ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?

ಸಹಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಒಪ್ಪಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತಾಯ (completion ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂದರೆ, ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿನ ಷರತ್ತುಗಳು ಪೂರೈಸಿದ ನಂತರ ಬೆಲೆ ಪಾವತಿಯಾಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಅಥವಾ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ಹಂತ. ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಷೇರುಗಳು ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಹಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಾಯದ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ವಾರಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಮ್ಮತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಡ್ಯೂ ಡಿಲಿಜೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಷೇರುದಾರರ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಷರತ್ತನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆ ಷರತ್ತು ಪೂರೈಸುವವರೆಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಷರತ್ತು ಅಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಬಾಧ್ಯತೆ ರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮುಕ್ತಾಯ ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಅಂತಿಮ ಗಡುವನ್ನೂ (long-stop date) ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ; ಅದು ತಪ್ಪಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬಹುದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿನ ಪೂರ್ವಷರತ್ತುಗಳನ್ನು (conditions precedent) ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಯಾರು ಪೂರೈಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ.
  2. ಮುಕ್ತಾಯ ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಅಂತಿಮ ಗಡುವಿನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡಿ.
  3. ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಷರತ್ತು ಪೂರೈಸಿದೆಯೇ, ಅಥವಾ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಮನ್ನಾ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
  4. ಮುಕ್ತಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಷೇರುಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಅಥವಾ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಿದ ಮುಕ್ತಾಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Contract Act, 1872) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 31 ಮತ್ತು 32 (ಆಕಸ್ಮಿಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳು). ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ವಿಲೀನ, ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ESOP.

ತೆರಿಗೆ · CGST ಕಾಯ್ದೆ, 2017

ನನಗೆ GST ನೋಟಿಸ್ ಬಂದಿದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳ ಅರ್ಥವೇನು ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಗಳೇನು?

ಮೊದಲು ನೋಟಿಸ್ GST ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ, "Additional Notices and Orders" ಟ್ಯಾಬ್ ಸೇರಿದಂತೆ, ಇದೆಯೇ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ DIN ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಂತರ ಅದರ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ: ASMT-10 ನಿಮ್ಮ ರಿಟರ್ನ್‌ಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ, DRC-01 ತೆರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಡುವ ಕಾರಣ ಕೇಳಿ ನೀಡುವ ನೋಟಿಸ್ (show cause notice), ಮತ್ತು REG-17 ನೋಂದಣಿ ರದ್ದತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಉತ್ತರಿಸಲು ಇರುವ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆ, ಮತ್ತು ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ವಾದ ಕೇಳದೆಯೇ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ASMT-10 ಮತ್ತು DRC-01 ಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿದ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30 ದಿನಗಳು, ಮತ್ತು REG-17 ಗೆ ಏಳು ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ; ರದ್ದಾದ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ರದ್ದತಿ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಅರ್ಜಿಯ (revocation application) ಮೂಲಕ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು. 2023-24 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಆದೇಶವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕ ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ, ಅಥವಾ ವಂಚನೆಯ ಆರೋಪ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಹೊರಡಿಸಬೇಕು; 2024-25 ರಿಂದ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು 42 ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಆದೇಶವನ್ನು ಅದರ ನಂತರ 12 ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಹೊರಡಿಸಬೇಕು. ವಿವಾದಿತ ತೆರಿಗೆಯ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟನ್ನು ಠೇವಣಿ ಇಟ್ಟು ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಇನ್ನೂ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟನ್ನು ಠೇವಣಿ ಇಟ್ಟು GST ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ (GST Appellate Tribunal) ಹೋಗಬಹುದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನೋಟಿಸ್ GST ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ, "Additional Notices and Orders" ಟ್ಯಾಬ್ ಸೇರಿದಂತೆ, ಇದೆಯೇ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ DIN ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ಅದರ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ: ASMT-10 ರಿಟರ್ನ್‌ಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ, DRC-01 ತೆರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಡುವ ಕಾರಣ ಕೇಳಿ ನೀಡುವ ನೋಟಿಸ್, ಮತ್ತು REG-17 ನೋಂದಣಿ ರದ್ದತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
  3. ASMT-10 ಮತ್ತು DRC-01 ಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿದ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30 ದಿನಗಳು, ಮತ್ತು REG-17 ಗೆ ಏಳು ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ.
  4. ನೋಂದಣಿ ರದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ರದ್ದತಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  5. ಆದೇಶ ನಿಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಬಂದರೆ, ವಿವಾದಿತ ತೆರಿಗೆಯ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟನ್ನು ಠೇವಣಿ ಇಟ್ಟು ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಕೇಂದ್ರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2017 (Central Goods and Services Tax Act, 2017) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 29, 30, 61, 73, 74, 74A, 107 ಮತ್ತು 112; ಕೇಂದ್ರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು, 2017 (Central Goods and Services Tax Rules, 2017) ರ ನಿಯಮ 22, 23, 99 ಮತ್ತು 142; ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು DIN ಕುರಿತ 09/06/2025 ದಿನಾಂಕದ CBIC ಸುತ್ತೋಲೆ ಸಂಖ್ಯೆ 249/06/2025-GST.

ಸೈಬರ್ · ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2025

ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್, ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಹಣದ ಗೇಮಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೇ?

ಇಲ್ಲ, ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲ. 01/05/2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Promotion and Regulation of Online Gaming Act, 2025), ಹಣದ ಪ್ರತಿಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಪಣ ಕಟ್ಟಿ ಆಡುವ ಯಾವುದೇ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಟವನ್ನು, ಅದು ಕೌಶಲ್ಯದ್ದಾಗಿರಲಿ ಅದೃಷ್ಟದ್ದಾಗಿರಲಿ, ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್, ರಮ್ಮಿ ಮತ್ತು ಪೋಕರ್ ಸೇರುತ್ತವೆ; ಅಂತಹ ಆಟಗಳ ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನೂ ಇದು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇ-ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಣವಿಲ್ಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಟಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಇದೆ. ವಿದೇಶದಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಸೈಟ್‌ಗಳೂ ಅಷ್ಟೇ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ.

ಅಂತಹ ಆಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಸೆರೆವಾಸ ಅಥವಾ ರೂ. 1 ಕೋಟಿವರೆಗಿನ ದಂಡ, ಅಥವಾ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ; ಅದರ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುವುದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅಥವಾ ರೂ. 50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ. ಆಡುವುದನ್ನು ಕಾಯ್ದೆ ಅಪರಾಧವಾಗಿಸಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆಟಗಾರರು ತಮ್ಮ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ, ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಗೇಮಿಂಗ್ ಹಣ ಬಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿರುವ ಅರ್ಜಿಗಳು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಇವೆ; ನವೆಂಬರ್ 2026 ರ ಸ್ಥಿತಿಯಂತೆ ಅದು ಜಾರಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಗೆದ್ದ ಹಣಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ 30 ರ ಏಕರೂಪ ದರದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಜೂಜನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾನೂನುಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣದ ಪ್ರತಿಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಪಣ ಕಟ್ಟಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಹ ಆಟಗಳು ಕೌಶಲ್ಯದ್ದಾಗಿರಲಿ ಅದೃಷ್ಟದ್ದಾಗಿರಲಿ ನಿಷೇಧಿತ.
  2. ವಿದೇಶದಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಸೈಟ್‌ಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿ; ಅವೂ ಅಷ್ಟೇ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ.
  3. ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಗೇಮಿಂಗ್ ಹಣವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಬರಗೊಡಬೇಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಹ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  4. ಅಂತಹ ಆಟಗಳ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುವುದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅಥವಾ ರೂ. 50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ.
  5. ಇ-ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಣವಿಲ್ಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿ; ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಇದೆ.

ಕಾನೂನು: ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 5, 6, 7, 9 ಮತ್ತು 10, ಜೊತೆಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ನಿಯಮಗಳು, 2026 (Promotion and Regulation of Online Gaming Rules, 2026); ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Income-tax Act, 2025) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 194 (ಹಳೆಯ 115BBJ) ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 393(3) (ಹಳೆಯ 194BA); ದೆಹಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೂಜು ಕಾಯ್ದೆ, 1955 (Delhi Public Gambling Act, 1955).

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾನೂನು · ದೆಹಲಿ ಶಾಲಾ ಶುಲ್ಕ ಕಾನೂನು

ದೆಹಲಿಯ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶುಲ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದೇ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಬಹುದೇ? ಪೋಷಕರು ಎಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು?

ಮನಬಂದಂತೆ ಅಲ್ಲ. 10/12/2025 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೆಹಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ (ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Delhi School Education (Transparency in Fixation and Regulation of Fees) Act, 2025) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಯ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಐವರು ಪೋಷಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯು ಅನುಮೋದಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದು ಮೂರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನುಮೋದಿತ ಶುಲ್ಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ಮರುಪಾವತಿ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ದಂಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶಾಲೆಯ ಅಥವಾ ತರಗತಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇಕಡಾ 15 ರಷ್ಟಿರುವ ಪೋಷಕರು 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಶುಲ್ಕ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಮಿತಿಗೆ (District Fee Appellate Committee), ಮತ್ತು ನಂತರ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಸಮಿತಿಗೆ (Revision Committee) ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಅನುಮೋದನೆಯಿಲ್ಲದ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮರುಪಾವತಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ರೂ. 1 ಲಕ್ಷದಿಂದ ರೂ. 5 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು, ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು. ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಯಾಗುವವರೆಗೆ 2026-27 ಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಹೈಕೋರ್ಟ್ 28/02/2026 ರಂದು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು; ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ವರದಿಯಾದಾಗ ಅರ್ಜಿಗಳು ಬಾಕಿ ಇದ್ದವು. ದೂರುಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯಕ್ಕೆ (Directorate of Education) ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು; ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದಲೇ ಪುಸ್ತಕ ಅಥವಾ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಖರೀದಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಬಾರದು ಎಂದೂ ಅದು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ ಮತ್ತು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮೊತ್ತದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ.
  2. ಶುಲ್ಕ ರಸೀದಿಗಳು, ಬೇಡಿಕೆ ಚೀಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯ ಸುತ್ತೋಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಅನುಮೋದಿತ ಶುಲ್ಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ, ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದಲೇ ಪುಸ್ತಕ ಅಥವಾ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಖರೀದಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯಕ್ಕೆ ದೂರು ನೀಡಿ.
  4. ಶಾಲೆಯ ಅಥವಾ ತರಗತಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇಕಡಾ 15 ರಷ್ಟಿರುವ ಪೋಷಕರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಶುಲ್ಕ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಮಿತಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  5. ಮೇಲ್ಮನವಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಅದರ ನಂತರ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ.

ಕಾನೂನು: ದೆಹಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ (ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2025, ಮತ್ತು ಅದರ ಅಡಿಯ ನಿಯಮಗಳು; ದೆಹಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಯ್ದೆ, 1973 (Delhi School Education Act, 1973) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17(3), ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಧಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಧಿಯ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಬೇಕು. Modern School v. Union of India, (2004) 5 SCC 583.

ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳು

ಕಾನೂನು ನೆರವು, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕ, ಕಾಲಾವಧಿಗಳು, ಮತ್ತು ಜನರು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ದಾಖಲೆಗಳು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು · ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಸಮಯ

ವಕೀಲರು ಎಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕ ಎಷ್ಟು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಕೀಲರ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ದರಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲ; ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಸೂಲಿಯಾದ ಮೊತ್ತದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪಾಲನ್ನು ವಕೀಲರು ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ದಾವೆಯ ಮೇಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕವು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕ ಕಾಯ್ದೆಯ (Court Fees Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ (ad valorem), ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನ, ಜೀವನಾಂಶ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದವಿರುವ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷ, ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ದೂರು ಒಂದರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷ, ಪ್ರತಿವಾದವಿರುವ ವಿಚ್ಛೇದನ ಎರಡರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷ, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ದೂರು ಒಂದರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶವು ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ; ಸಿದ್ಧತೆಯ ಫಲ ಸಿಗುವುದು ಅಲ್ಲೇ. ಯಾವುದೇ ವಕೀಲರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಶುಲ್ಕದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕೆಲಸದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಂತಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಯಾವುದೇ ವಕೀಲರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಶುಲ್ಕದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕೆಲಸದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಂತಗಳನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿ.
  2. ವಸೂಲಿಯಾದ ಮೊತ್ತದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪಾಲಿನ ರೂಪದ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಬೇಡಿ; ವಕೀಲರು ಅಂತಹ ಶುಲ್ಕ ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.
  3. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಹಣ ಮೀಸಲಿಡಿ; ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಹಣದ ದಾವೆಯ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ, ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನ, ಜೀವನಾಂಶ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ.
  4. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿವಾದವಿರುವ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಗೆ ಮೂರರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷ, ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ದೂರುಗಳಿಗೆ ಒಂದರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷ, ಪ್ರತಿವಾದವಿರುವ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಎರಡರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷ ಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ.
  5. ಮೊದಲ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ; ಅದು ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು: ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ನಿಯಮಗಳ (Bar Council of India Rules) ಭಾಗ VI, ಅಧ್ಯಾಯ II, ನಿಯಮ 20; ದೆಹಲಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1870 (Court Fees Act, 1870). ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನ: ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಯ ದೀರ್ಘ ಹಾದಿ.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ · ಅನುಚ್ಛೇದ 136

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಗಲು ನನಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯವಿದೆ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೀರ್ಪಿನ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 90 ದಿನಗಳು, ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 136 ರ ಅಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಅರ್ಜಿಯ (special leave petition) ಮೂಲಕ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಯೋಗ್ಯತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು (certificate of fitness) ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವಧಿ ನಿರಾಕರಣೆಯಿಂದ 60 ದಿನಗಳು. ತೀರ್ಪಿನ ದೃಢೀಕೃತ ಪ್ರತಿ ಪಡೆಯಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ವಿವೇಚನಾಧೀನ: ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಆಲಿಸಬೇಕೇ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೊದಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ತಡವಾದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣ ತೋರಿಸುವ ವಿಳಂಬ ಮನ್ನಾ ಅರ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಎದುರು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಮನ್ನಾ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮರಣದಂಡನೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುವಲ್ಲಿ ಅವಧಿ 60 ದಿನಗಳು. ಕೆಲವು ಕಾಯ್ದೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಅವಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ (Appellate Tribunal for Electricity) ಆದೇಶದಿಂದ 60 ದಿನಗಳು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ತೀರ್ಪಿನ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಕ್ಷಣ ದೃಢೀಕೃತ ಪ್ರತಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಅರ್ಜಿ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  2. ತೀರ್ಪಿನಿಂದ 90 ದಿನಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿ, ಮತ್ತು ದೃಢೀಕೃತ ಪ್ರತಿ ಪಡೆಯಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಮಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
  3. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ಯೋಗ್ಯತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರೆ, ಬದಲಿಗೆ 60 ದಿನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ.
  4. ಅವಧಿ ಮುಗಿದಿದ್ದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಳಂಬವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ವಿಳಂಬ ಮನ್ನಾ ಅರ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ (Constitution of India) ಅನುಚ್ಛೇದ 136; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಯಮಗಳು, 2013 (Supreme Court Rules, 2013) ರ ಆದೇಶ XXI ಮತ್ತು XXII; ಕಾಲಮಿತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Limitation Act, 1963) ರ ಅನುಚ್ಛೇದ 133; ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 (Electricity Act, 2003) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 125. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳು. ಕಾಲಮಿತಿಗಳು: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದಿನ ಕಾಲಮಿತಿ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾನೂನು · RTI ಕಾಯ್ದೆ, 2005

RTI ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ಉತ್ತರಿಸದಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ದಾಖಲೆ ಯಾವ ಇಲಾಖೆಯ ಬಳಿ ಇದೆಯೋ ಆ ಇಲಾಖೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ (Public Information Officer) ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ರೂ. 10 ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ (ಕೇಂದ್ರ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ rtionline.gov.in ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ), ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರ ಪುರಾವೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಉತ್ತರವು 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕು; ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ, 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಮತ್ತು 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕೇವಲ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನಲ್ಲ, ಕಡತದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು (file noting) ಮತ್ತು ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವನ್ನೂ ಕೇಳಿ. ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ, ಆದರೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ ನೀಡಲೇಬೇಕು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ದಾಖಲೆ ಯಾವ ಇಲಾಖೆಯ ಬಳಿ ಇದೆಯೋ ಆ ಇಲಾಖೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ಮತ್ತು ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ.
  2. ಕೇವಲ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನಲ್ಲ, ಕಡತದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವನ್ನೂ ಕೇಳಿ.
  3. ರೂ. 10 ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ, ಕೇಂದ್ರ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ rtionline.gov.in ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರ ಪುರಾವೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ 30 ದಿನ ಕಾಯಿರಿ; ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ, 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  5. ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮನವಿಯಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Right to Information Act, 2005) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 6, 7, 8 ಮತ್ತು 19. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು, ನಾಗರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಕರು ಮತ್ತು RTI.

ದಾಖಲೆಗಳು · ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್

ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ಬಾಕಿ ಇದ್ದರೆ ನಾನು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯಬಹುದೇ?

ಪ್ರಕರಣ ಬಾಕಿ ಇರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಆದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಆಗ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಚೇರಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯವಾದ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣ ಮುಂದುವರಿಯುವವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದು. ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದು ತಾನೇ ಒಂದು ಅಪರಾಧ.

ವಿಳಾಸ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದಿರುವಂತಹ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪೊಲೀಸ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅಫಿಡವಿಟ್, ಎರಡು ಪತ್ರಿಕಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು egazette.gov.in ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ರಾಜಪತ್ರದಲ್ಲಿ (Gazette of India) ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಆದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕರಣ ಬಾಕಿ ಇರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡಬಹುದು.
  2. ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದು ತಾನೇ ಒಂದು ಅಪರಾಧ.
  3. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಆಗ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯವಾದ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ.
  4. ಪ್ರಕರಣ ಮುಂದುವರಿಯುವವರೆಗೆ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕೋರಿ.
  5. ವಿಳಾಸ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದಿರುವಂತಹ ಬೇರೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಪೊಲೀಸ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಕೇಳಿ.

ಕಾನೂನು: ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1967 (Passports Act, 1967) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 6(2)(f) ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 12; ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ 25/08/1993 ರ ಅಧಿಸೂಚನೆ GSR 570(E).

ದಾಖಲೆಗಳು · ಕಳೆದುಹೋದ ಪತ್ರಗಳು

ನನ್ನ ಮೂಲ ಕ್ರಯಪತ್ರ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ನಕಲು ಪ್ರತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?

ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು (non-traceable report) ಪಡೆಯಿರಿ, ಎರಡು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ಕ್ರಯಪತ್ರ ನೋಂದಣಿಯಾದ ಉಪ-ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗೆ ದೃಢೀಕೃತ ಪ್ರತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳ ಸಹಿತ ಇರುವ ದೃಢೀಕೃತ ಪ್ರತಿಯನ್ನೇ ಖರೀದಿದಾರರು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಳೆದಿದ್ದರೆ, ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ 2023 ರ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಲ ಮುಕ್ತಾಯವಾದ 30 ದಿನಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ವಿಳಂಬದ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ರೂ. 5,000 ದರದಲ್ಲಿ ಅದು ನಿಮಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ.
  2. ಎರಡು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಮತ್ತು ಎರಡರ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನೂ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ಪತ್ರ ಕಳೆದುಹೋಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮಾಡಿ.
  4. ಕ್ರಯಪತ್ರ ನೋಂದಣಿಯಾದ ಉಪ-ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗೆ ದೃಢೀಕೃತ ಪ್ರತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ಖರೀದಿದಾರರು ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  5. ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಳೆದಿದ್ದರೆ, ಸಾಲ ಮುಕ್ತಾಯವಾದ 30 ದಿನಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ವಿಳಂಬದ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ರೂ. 5,000 ದರದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಕೇಳಿ.

ಕಾನೂನು: ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 (Registration Act, 1908) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 57; ಚರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ಕುರಿತ 13/09/2023 ದಿನಾಂಕದ RBI ಸುತ್ತೋಲೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು · ಸೆಕ್ಷನ್ 63, ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ

ಕರೆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು WhatsApp ಚಾಟ್‌ಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೇ?

ಹೌದು. ಕರೆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು, WhatsApp ಚಾಟ್‌ಗಳು, ಇಮೇಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು CCTV ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ದಾಖಲೆಗಳು; ಅವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ನೈಜವಾಗಿದ್ದರೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಿಂಟ್‌ಔಟ್ ಹಾಜರುಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ, 2023 (Bharatiya Sakshya Adhiniyam, 2023) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 63(4) ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಜೊತೆಗಿದ್ದರೆ, ಅವನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ತೂಕ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಸಾಧನವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ಫೈಲ್ ಅನ್ನು ತಿದ್ದಬೇಡಿ, ಕತ್ತರಿಸಬೇಡಿ ಅಥವಾ ಅಳಿಸಬೇಡಿ; ಎದುರು ಪಕ್ಷವು ಫೊರೆನ್ಸಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕೋರಬಹುದು. ಕೇವಲ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳು ದುರ್ಬಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು; ಚಾಟ್ ಅನ್ನು ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ; ಆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕೆ ಈಗ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿವೆ, ಒಂದಕ್ಕೆ ಸಾಧನದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ತಜ್ಞರು ಸಹಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂಗಾತಿಯ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ವೈವಾಹಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂದು 2025 ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ನೀವು ಪಕ್ಷಗಾರರಾಗಿರುವ ಕರೆಯನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡುವುದು ಬೇರೆ, ಇತರರ ನಡುವಿನ ಕರೆಗಳನ್ನು ಕದ್ದಾಲಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವುದು ಬೇರೆ; ಎರಡನೆಯದು ತಾನೇ ಅಪರಾಧವಾಗಬಹುದು.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಮೂಲ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಸಾಧನವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ಫೈಲ್ ಅನ್ನು ತಿದ್ದಬೇಡಿ, ಕತ್ತರಿಸಬೇಡಿ ಅಥವಾ ಅಳಿಸಬೇಡಿ.
  2. ಕೇವಲ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಚಾಟ್ ಅನ್ನು ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿ; ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಅವು ದುರ್ಬಲ.
  3. ಪ್ರತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಿಂಟ್‌ಔಟ್ ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ, 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 63(4) ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ.
  4. ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿಸಿ, ಒಂದಕ್ಕೆ ಸಾಧನದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ತಜ್ಞರಿಂದ.
  5. ನೀವು ಪಕ್ಷಗಾರರಾಗಿರುವ ಕರೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ಇತರರ ನಡುವಿನ ಕರೆಗಳನ್ನು ಕದ್ದಾಲಿಸಬೇಡಿ ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬೇಡಿ; ಅದು ತಾನೇ ಅಪರಾಧವಾಗಬಹುದು.

ಕಾನೂನು: ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ, 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 61 ರಿಂದ 63 ಮತ್ತು ಅನುಸೂಚಿ (ಸೆಕ್ಷನ್ 63 ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Evidence Act, 1872) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 65B ಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ). Arjun Panditrao Khotkar, (2020) 7 SCC 1; Vibhor Garg, 2025 INSC 829.

ದಾಖಲೆಗಳು · ರಾಜಪತ್ರ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್

ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆ, ಅಥವಾ ಆಧಾರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಹೆಸರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು, ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮಾಡಿ, ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಿ, ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಸಿವಿಲ್ ಲೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕಟಣಾ ಇಲಾಖೆಯ (Department of Publication, Civil Lines, Delhi) ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ರಾಜಪತ್ರದಲ್ಲಿ (Gazette of India) ಪ್ರಕಟಿಸಿ. ರಾಜಪತ್ರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯೇ ಪುರಾವೆ; ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಂತರ ಆಧಾರ್ (Aadhaar), PAN, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಗುಣಿತದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾಕು.

UIDAI ಆಧಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ, ಮತ್ತು ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗವನ್ನು ತಲಾ ಒಂದು ಬಾರಿ ನವೀಕರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಯು UIDAI ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಶೇಷ ವಿನಾಯಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳ (demographic) ನವೀಕರಣವನ್ನು ಆಧಾರ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ರೂ. 75 ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಪ್ಪು ನಮೂದನ್ನು, ತಪ್ಪಿನ ಪುರಾವೆ ನೀಡಿದರೆ, ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ (Registrar of Births and Deaths) ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. 01/10/2023 ರಂದು ಅಥವಾ ಅದರ ನಂತರ ಜನಿಸಿದ ಯಾರಿಗೇ ಆದರೂ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಜನ್ಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವೇ. ಶಾಲಾ ಮಂಡಳಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. ಹೆಸರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮಾಡಿ.
  2. ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಿ, ಮತ್ತು ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
  3. ದೆಹಲಿಯ ಸಿವಿಲ್ ಲೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕಟಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಜಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ.
  4. ರಾಜಪತ್ರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರ್, PAN, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿ; ಆಧಾರ್ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ರೂ. 75 ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ ಆಧಾರ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ.
  5. ಕಾಗುಣಿತದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಪೂರಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡಿ, ಮತ್ತು ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ತಪ್ಪಿನ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1969 (Registration of Births and Deaths Act, 1969) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 15, ಮತ್ತು 01/10/2023 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (Registration of Births and Deaths (Amendment) Act, 2023); ಆಧಾರ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2016 (Aadhaar Act, 2016) ಮತ್ತು UIDAI ನವೀಕರಣ ನಿಯಮಗಳು; ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕಟಣಾ ಇಲಾಖೆಯ (Department of Publication) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್ · ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆ

FIR, ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಖುಲಾಸೆಯು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ?

ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಿ. eCourts ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ, ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಪೊಲೀಸ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. FIR ಅಥವಾ ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣವು ಅಪರಾಧ ನಿರ್ಣಯ (conviction) ಅಲ್ಲ, ಖುಲಾಸೆಯೂ ಅಪರಾಧ ನಿರ್ಣಯವಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ, ದೃಢೀಕರಣ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ (attestation form) ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಉತ್ತರಿಸಿ: ಮರೆಮಾಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Avtar Singh v. Union of India ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗದಾತನು ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರಕರಣದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೂಗಿ ನೋಡಲೇಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ; ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ಖುಲಾಸೆಯು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಸೂಕ್ತತೆಯನ್ನು ಉದ್ಯೋಗದಾತನೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಕರಣ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯಲು ಆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಬೇಕು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 528 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ FIR ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಲ ನ್ಯಾಯ ಕಾಯ್ದೆಯ (Juvenile Justice Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಗಾದ ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಅನರ್ಹತೆ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಕ್ರಮವಾಗಿ

  1. eCourts ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮತ್ತು FIR ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ.
  2. ದೃಢೀಕರಣ ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲನಾ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಓದಿ, ಅದು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿ.
  3. ನಮೂನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುವಲ್ಲಿ ಖುಲಾಸೆ ಅಥವಾ ರದ್ದತಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿ.
  4. ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು, ಪ್ರಕರಣ ಬಾಕಿ ಇರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಕಾನೂನು: Avtar Singh v. Union of India, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 2016; ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 528; ಬಾಲ ನ್ಯಾಯ (ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2015 (Juvenile Justice (Care and Protection of Children) Act, 2015) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 24; ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1967 (Passports Act, 1967) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 6(2)(f).

ಜನರು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಹತ್ತು ವಿಷಯಗಳು

"ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ಪೊಲೀಸರು ಯಾರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ."
ಆ ರಕ್ಷಣೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಪುರುಷರನ್ನು ಯಾವುದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಬಹುದು.
"ನೋಂದಾಯಿತ GPA ಕ್ರಯಪತ್ರದಷ್ಟೇ ಗಟ್ಟಿ."
ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿ, ನೋಂದಾಯಿತವಾಗಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಯಾವುದೇ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
"ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಅಥವಾ ಖಾತೆಯ ಮಾಲೀಕ ನಾಮಿನಿಯೇ."
ನಾಮಿನಿ ಅದನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ; ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಉಯಿಲು ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾನೂನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
"11 ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯ."
ಅದು ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಒಂದು ಅನುಕೂಲ ಮಾತ್ರ. ಆದರೂ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕು.
"ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಇರುವ ಬಾಡಿಗೆದಾರ ಮಾಲೀಕನಾಗುತ್ತಾನೆ."
ಬಾಡಿಗೆದಾರನ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಾಲೀಕರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಇರುವಂಥದ್ದು; ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸ್ವಾಧೀನ (adverse possession) ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
"ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಲ್ಲ."
ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಸಮಾನ ಪಾಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಯಿಲು ಇಲ್ಲದೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದಾಗ ಸಮಾನ ಪಾಲಿದೆ.
"ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದರೆ ತಕ್ಷಣ ಬಂಧನ."
ಇದು ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಹುದಾದ, ಸಮನ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುವ ಅಪರಾಧ; ನೋಟಿಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ದೂರಿನ ನಂತರವೇ ಇದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
"ನಾನು ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿ ಪೂರೈಸದಿದ್ದರೆ ಕಂಪನಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಬಹುದು."
ನೋಟಿಸ್ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಯೊಂದೇ ಇರುವ ಪರಿಹಾರ.
"ಐದು ವರ್ಷ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಇದ್ದರೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ವಿಚ್ಛೇದನವಾಗುತ್ತದೆ."
ತಾನಾಗಿಯೇ ಆಗುವ ವಿಚ್ಛೇದನ ಎಂಬುದಿಲ್ಲ; ಡಿಕ್ರಿ ಮಾತ್ರ ವಿವಾಹವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
"MCD ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ."
ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಒಂದು ತೆರಿಗೆ ದಾಖಲೆ ಮಾತ್ರ; ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕು ನೋಂದಾಯಿತ ಪತ್ರದಿಂದ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ತರ ಸಾಲದಿದ್ದಾಗ

ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉತ್ತರವೂ ನಿಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.

ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ ಭೇಟಿಯ ಮೂಲಕ G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi ಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭೇಟಿಗೆ ಮೊದಲು ಕಚೇರಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರಗಳು ವಿಸ್ತೃತ ಲೇಖನಗಳು
ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಈ ಪುಟವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನಿಯಮಗಳ (Bar Council of India Rules) ಅಧ್ಯಾಯ II, ಭಾಗ VI, ನಿಯಮ 36 ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಲ್ಲ, ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಕಕ್ಷಿದಾರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ರೀತಿ ಸೂಚಿಸದ ಹೊರತು 16/11/2026 ರಂದು ಇದ್ದಂತೆ ದೆಹಲಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲಮಿತಿ ಅವಧಿಗಳು, ಶುಲ್ಕಗಳು, ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸುತ್ತೋಲೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ; ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸಂಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
WhatsApp