हे पान इंग्रजीत लिहिलेल्या पानाचे भाषांतर आहे. दोन्हींमध्ये फरक असल्यास इंग्रजी मजकूर ग्राह्य धरला जाईल. इंग्रजी पान वाचा
Lokesh Bhardwaj Law Offices · वकील आणि कायदेशीर सल्लागार, नवी दिल्ली · lokeshbhardwajlawoffices.com
संदर्भ · मुदत
वीज अधिनियम, 2003 खालील मुदत
या पानावर वीज अधिनियम, 2003 (Electricity Act, 2003) खालील 2 कार्यवाहींची माहिती आहे: तरतूद, मुदत आणि ती सुरू करणारी घटना, कायदा ती का ठरवतो, ती कशी मोजावी, विलंब माफ करता येतो का, एक उदाहरण आणि नेहमीच्या चुका.
न्यायनिर्णय अधिकाऱ्याच्या (कलम 127 खालील वगळता) किंवा समुचित आयोगाच्या (CERC किंवा राज्य आयोग) आदेशाविरुद्ध अपील (कलम 111): मुदत किती आहे?
तरतूद
कलम 111(2) आणि परंतुक
मंच
वीज अपील न्यायाधिकरण (Appellate Tribunal for Electricity, APTEL)
मुदत
45 दिवस
नोंदीच्या शब्दांत
आदेशाची प्रत पीडित व्यक्तीला मिळाल्याच्या तारखेपासून पंचेचाळीस दिवस
मुदत कधीपासून सुरू होते
न्यायनिर्णय अधिकाऱ्याच्या किंवा आयोगाच्या आदेशाची प्रत मिळाल्याची तारीख
कायदा ही मुदत का ठरवतो
दर (tariff) आणि नियामक आदेशांचा संपूर्ण क्षेत्रावर आणि ग्राहकांवर परिणाम होतो, म्हणून आव्हाने लवकर दिलीच पाहिजेत. पुरेसे कारण असल्यास उशिराची अपिले दाखल करून घेण्याचा विवेकाधिकार न्यायाधिकरणाकडे राहतो.
गणना कशी करावी
प्रत मिळाल्याचा दिवस वगळून पंचेचाळीस दिवस मोजा (कलम 9, सामान्य खंड अधिनियम, 1897 (General Clauses Act, 1897)).
मुदत आदेशाची प्रत मिळाल्यापासून चालू होते, आदेशाच्या तारखेपासून नव्हे (कलम 111(2)).
न्यायनिर्णय अधिकाऱ्याच्या शास्ती आदेशाविरुद्धच्या अपिलासाठी, न्यायाधिकरणाने सूट दिली नाही तर, शास्तीची रक्कम जमा करणे आवश्यक आहे (कलम 111(1) ची परंतुके).
न्यायाधिकरणासमोर शेवटचा दिवस सुट्टीच्या दिवशी आला तर मुदत अधिनियमाचे कलम 4 लागू होते का, याची पडताळणी झालेली नाही; दाखवलेली तारीखच शेवटचा दिवस समजा.
विलंब माफी
विलंब माफ करता येतो का?
होय
तरतूद
कलम 111(2) चे परंतुक
कसोटी
त्या मुदतीत ते दाखल न करण्यास पुरेसे कारण
कलम 125 खालील पुढील अपिलाच्या उलट, मजकुरात कोणतीही कमाल मर्यादा नाही.
उदाहरणासह गणना
राज्य आयोगाच्या दर आदेशाची प्रत 13/03/2026 रोजी एका वितरण परवानाधारकाला मिळते.
कलम 125 ची 120 दिवसांची मर्यादा APTEL कडील अपिलांनाही लागू होते असे गृहीत धरणे.
सुधारणा आणि टिपा
14/11/2026 पर्यंत कलम 111(2) मध्ये कोणतीही सुधारणा आढळली नाही. In Re: Cognizance for Extension of Limitation (MA 21 of 2022 in SMW(C) 3 of 2020) मधील सर्वोच्च न्यायालयाच्या 10/01/2022 च्या आदेशाने सामान्य आणि विशेष कायद्यांखालील मुदतीसाठी, न्यायालय किंवा न्यायाधिकरण ज्या कमाल मर्यादेत विलंब माफ करू शकते त्या मर्यादांसह, 15/03/2020 ते 28/02/2022 हा कालावधी वगळला; ज्या प्रकरणांत मुदत त्या कालावधीत संपली असती, तेथे 01/03/2022 पासून 90 दिवस, किंवा उरलेली मुदत जास्त असल्यास ती, चालू झाली. आता हे केवळ 01/03/2022 पूर्वी कळवलेल्या आणि अजूनही मुदतीच्या मुद्द्यावर लढवल्या जात असलेल्या आदेशांनाच महत्त्वाचे आहे.
शेवटची पडताळणी 14/11/2026. विश्वासार्हता: अधिकृत मजकुराच्या पुनर्मुद्रित प्रतींवर आधारित.
CPC च्या कलम 100 मधील कारणावर APTEL च्या निर्णयाविरुद्ध किंवा आदेशाविरुद्ध सर्वोच्च न्यायालयाकडे अपील (कलम 125): मुदत किती आहे?
तरतूद
कलम 125 आणि परंतुक
मंच
भारताचे सर्वोच्च न्यायालय
मुदत
60 दिवस
नोंदीच्या शब्दांत
APTEL चा निर्णय किंवा आदेश कळवल्याच्या तारखेपासून साठ दिवस, पुरेसे कारण असल्यास साठ दिवसांपेक्षा जास्त नसलेल्या आणखी कालावधीने वाढवता येतात
मुदत कधीपासून सुरू होते
APTEL चा निर्णय किंवा आदेश अपीलकर्त्याला कळवल्याची तारीख (आदेश जाहीर झाल्याचे कळवणे आणि प्रत मिळवण्याची संधी देणे)
कायदा ही मुदत का ठरवतो
कायद्याच्या प्रश्नांवर सर्वोच्च न्यायालयाकडे दुसरे अपील ही वीज क्षेत्रातील वादांमधील शेवटची पायरी आहे, म्हणून संसदेने कठोर कमाल मर्यादा ठरवली. 120 दिवसांच्या मर्यादेमुळे नियामकांना आणि वीज कंपन्यांना निश्चितता मिळते.
गणना कशी करावी
कळवल्याचा दिवस वगळून साठ दिवस मोजा (कलम 9, सामान्य खंड अधिनियम, 1897; कलम 12(1), मुदत अधिनियम, 1963 (Limitation Act, 1963)).
आदेश जाहीर झाल्याचे पक्षकारांना कळवले जाते आणि त्यांना ई-मेलसह प्रत मिळवण्याची संधी दिली जाते तेव्हा आदेश कळवला जातो; साठ दिवस तेव्हापासून चालू होतात (Chhattisgarh SEB).
अतिरिक्त कालावधी साठ दिवसांच्या शेवटापासून चालू होतो आणि साठ दिवसांपेक्षा जास्त असू शकत नाही, म्हणून निरपवाद शेवटचा दिवस 120 वा दिवस आहे (कलम 125 चे परंतुक).
अपील केवळ CPC च्या कलम 100 मधील कारणांवरच (कायद्याचा महत्त्वाचा प्रश्न) करता येते.
विलंब माफी
विलंब माफ करता येतो का?
होय
तरतूद
कलम 125 चे परंतुक
कसोटी
पुरेशा कारणामुळे अपीलकर्त्याला अडथळा आला
कमाल मर्यादा
60 दिवस
कलम 5 कशामुळे वगळले जाते
कलम 125 चे परंतुक, मुदत अधिनियम, 1963 च्या कलम 29(2) सोबत वाचलेले; Chhattisgarh State Electricity Board v. CERC, (2010) 5 SCC 23 (120 दिवसांपलीकडे कलम 5 वापरता येत नाही).
कळवल्यापासून 120 दिवसांनंतर आपण अपील दाखल करून घेऊ शकत नाही, असे सर्वोच्च न्यायालयाने ठरवले आहे.
उदाहरणासह गणना
APTEL 02/02/2026 रोजी निकाल जाहीर करते आणि त्याच दिवशी पक्षकारांना कळवले जाते व त्यांना प्रत मिळवता येते.
02/02/2026 नंतरचे साठ दिवस 03/04/2026 (शुक्रवार) रोजी संपतात. पुरेसे कारण असल्यास सर्वोच्च न्यायालय 02/06/2026 पर्यंत दाखल करण्याची मुभा देऊ शकते, त्यानंतर नाही.
नेहमीच्या चुका
आदेश आधीच कळवलेला आणि उपलब्ध असताना, मोजणी सुरू करण्यापूर्वी प्रमाणित प्रत टपालाने येण्याची वाट पाहणे.
मुदत अधिनियमाचे कलम 5 120 दिवसांपलीकडच्या विलंबाला मुभा देते असे गृहीत धरणे.
न्यायनिर्णय
Chhattisgarh State Electricity Board v. Central Electricity Regulatory Commission, (2010) 5 SCC 23, निर्णय दिनांक 15/04/2010: वीज अधिनियमाच्या कलम 125 खालील अपील 120 दिवसांनंतर दाखल करून घेण्यासाठी मुदत अधिनियमाचे कलम 5 वापरता येत नाही; आदेश जाहीर झाल्याचे पक्षकारांना कळवले जाते आणि त्यांना प्रत मिळवता येते तेव्हा तो कळवला जातो, आणि 60 दिवस तेव्हापासून चालू होतात.
In Re: Cognizance for Extension of Limitation, MA No. 21 of 2022 in MA No. 665 of 2021 in SMW(C) No. 3 of 2020, आदेश दिनांक 10/01/2022: सामान्य आणि विशेष कायद्यांखालील मुदतीसाठी, विलंब माफीच्या कमाल मर्यादांसह, 15/03/2020 ते 28/02/2022 हा कालावधी वगळला जातो; ज्या प्रकरणांत मुदत त्या कालावधीत संपली, तेथे 01/03/2022 पासून किमान 90 दिवस मिळतात.
सुधारणा आणि टिपा
14/11/2026 पर्यंत कलम 125 मध्ये कोणतीही सुधारणा आढळली नाही. In Re: Cognizance for Extension of Limitation (MA 21 of 2022 in SMW(C) 3 of 2020) मधील सर्वोच्च न्यायालयाच्या 10/01/2022 च्या आदेशाने सामान्य आणि विशेष कायद्यांखालील मुदतीसाठी, न्यायालय किंवा न्यायाधिकरण ज्या कमाल मर्यादेत विलंब माफ करू शकते त्या मर्यादांसह, 15/03/2020 ते 28/02/2022 हा कालावधी वगळला; ज्या प्रकरणांत मुदत त्या कालावधीत संपली असती, तेथे 01/03/2022 पासून 90 दिवस, किंवा उरलेली मुदत जास्त असल्यास ती, चालू झाली. आता हे केवळ 01/03/2022 पूर्वी कळवलेल्या आणि अजूनही मुदतीच्या मुद्द्यावर लढवल्या जात असलेल्या आदेशांनाच महत्त्वाचे आहे.
अस्वीकरण
हे पान सर्वसाधारण सार्वजनिक कायदेविषयक शिक्षणासाठी, बार कौन्सिल ऑफ इंडिया नियम (Bar Council of India Rules), प्रकरण II, भाग VI, नियम 36 यांचे पालन करून प्रसिद्ध केले आहे, आणि ही जाहिरात किंवा अशील मिळवण्याचा प्रयत्न नाही. यामुळे वकील-अशील संबंध निर्माण होत नाही. मुदतीचे कालावधी, आर्थिक अधिकारक्षेत्राच्या मर्यादा, पत्ते, न्यायालयांच्या बैठकीची व्यवस्था आणि कार्यपद्धती बदलत असतात; कोणतीही कृती करण्यापूर्वी तुमच्या स्वतःच्या प्रकरणासाठी त्यांची खातरजमा करा.