Lokesh Bhardwaj Law Offices ← ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਣੋ

ਇਹ ਪੰਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਪੰਨੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ

Lokesh Bhardwaj Law Offices · ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ · lokeshbhardwajlawoffices.com
ਪਰਿਵਾਰਕ · ਧਾਰਾ 13B, ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਐਕਟ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਤਲਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?

ਜੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ। ਐਕਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪਹਿਲੀ ਅਰਜ਼ੀ (first motion), ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਅਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੂਜੀ ਅਰਜ਼ੀ (second motion) ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ; ਪਰ ਫੈਮਿਲੀ ਕੋਰਟ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜੋੜਾ ਪਹਿਲੀ ਅਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਠਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ (ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋੜੀਂਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਅਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋਰ), ਵਿਚੋਲਗੀ (mediation) ਅਸਫ਼ਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਮੁੱਦੇ ਨਿੱਬੜ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਲ੍ਹਾ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵੱਖ ਰਹੇ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸਮਝੌਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਭੱਤਾ, ਇਸਤਰੀ ਧਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਸਟਡੀ ਅਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕੇਸ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲੀ ਅਰਜ਼ੀ ਵੇਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਅਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਪਸ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਰਕਮ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਸੁਣਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ

  1. ਪੱਕਾ ਕਰੋ ਕਿ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵੱਖ ਰਹੇ ਹੋ।
  2. ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕਰੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਭੱਤਾ, ਇਸਤਰੀ ਧਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਸਟਡੀ ਅਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕੇਸ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇ।
  3. ਧਾਰਾ 13B ਹੇਠ ਫੈਮਿਲੀ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਦਰਜ ਕਰਵਾਓ।
  4. ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਅਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਠਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸੀ, ਵਿਚੋਲਗੀ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਮੁੱਦੇ ਨਿੱਬੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਲ੍ਹਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਅਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਕੇ ਫੈਮਿਲੀ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦੇਣ ਲਈ ਕਹੋ।
  5. ਅਠਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੂਜੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਰਕਮ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸੁਣਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੋ।

ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਪਬੰਧ

ਕਾਨੂੰਨ: ਧਾਰਾ 13B, ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਐਕਟ, 1955 (Hindu Marriage Act, 1955); ਉਡੀਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਛੋਟ Amardeep Singh, (2017) 8 SCC 746 ਮੁਤਾਬਕ। ਵਿਆਪਕ ਝਾਤ: ਵਿਆਹੁਤਾ ਝਗੜਿਆਂ ਦੀ ਭੁੱਲ-ਭੁਲੱਈਆ। ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ: ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਸਬੰਧੀ ਮਾਮਲੇ।

ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਅੱਪਡੇਟ: 16/11/2026।

ਇਹ ਪੰਨਾ 16/11/2026 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਬੇਦਾਅਵਾ ਇਹ ਪੰਨਾ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ, ਅਧਿਆਇ II, ਭਾਗ VI, ਨਿਯਮ 36 ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਮੁਵੱਕਿਲ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹੋਰ ਨਾ ਦੱਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਲਈ 16/11/2026 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਿਆਦ (limitation) ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ, ਫ਼ੀਸਾਂ, ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸਰਕੂਲਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਕੋਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੱਥਾਂ ਤੇ ਸਲਾਹ ਲਓ।
WhatsApp