Lokesh Bhardwaj Law Offices ← ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ

ਇਹ ਪੰਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਪੰਨੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਮਿਲੇਗੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੰਨਾ ਪੜ੍ਹੋ

Lokesh Bhardwaj Law Offices · ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ · lokeshbhardwajlawoffices.com
ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦਾ ਖੇਤਰ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ AI ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ: ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ

ਕੰਪਨੀ ਚਾਹੇ AI ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਵੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ, ਉਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਡਾਟਾ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ, ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇ ਲੇਬਲ, ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸ਼ਰਤਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਗਰਾਨੀ।
AI ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ

ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ

ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ

ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਡਾਟਾ (Training data)
ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਡਾਟਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਹਿਮ ਹਨ।
ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਤੈਨਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (Model and deployer)
AI ਸਿਸਟਮ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।
ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇ ਲੇਬਲ (Labelling of synthetic content)
ਜਿੱਥੇ ਨਿਯਮ ਮੰਗਣ, AI ਨਾਲ ਬਣੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਲੇਬਲ।
ਪ੍ਰੌਂਪਟਾਂ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ (Personal data in prompts and outputs)
ਇਹ DPDP ਐਕਟ ਹੇਠ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਵਰਤੋਂ ਨੀਤੀ (Terms of use and acceptable use policy)
ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ।
ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਗਰਾਨੀ (Human oversight)
ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ AI ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰ ਸਕੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਅਸਰ ਵਾਲੀਆਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ।

ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ

ਕਦਮ 1: ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕਰੋ

ਕੀ ਕੰਪਨੀ:

ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਮੇਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕਦਮ 2: ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਹੱਕ

ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਜਾਂ ਇਨਪੁੱਟ ਡਾਟਾ ਦੇ ਹਰ ਸਰੋਤ ਲਈ ਦਰਜ ਕਰੋ:

ਸਕ੍ਰੇਪ ਕੀਤੇ (ਵੈੱਬ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ) ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਡਾਟਾ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਸਾਵਧਾਨੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ।

ਕਦਮ 3: ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ

ਕਦਮ 4: ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ

ਕਦਮ 5: ਸੰਚਾਲਨ

AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਤੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:

ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਅਹਿਮ ਅਸਰ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਆਮ ਗ਼ਲਤੀਆਂ

ਸਵਾਲ ਜੋ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ

ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ AI ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ?

ਕੋਈ ਆਮ AI ਲਾਇਸੈਂਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖੇਤਰੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਅਤੇ IT ਨਿਯਮ ਖ਼ਾਸ ਫ਼ਰਜ਼ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਸਾਨੂੰ AI ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇ ਲੇਬਲ ਲਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ?

ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਸਮੱਗਰੀ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਅਰੀਆਂ (ਵਿਚੋਲਿਆਂ) ਤੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ IT ਨਿਯਮਾਂ ਹੇਠ ਲੇਬਲ ਲਾਉਣ ਦੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਹਨ। ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਲੇਬਲ ਲਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਡਾਟਾ ਤੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?

ਸਿਰਫ਼ ਤਾਂ ਜੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ। ਨਿੱਜੀ ਡਾਟਾ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਨੋਟਿਸ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਜਵਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਸਾਰ ਹਨ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਕੰਮ ਸੌਂਪਣਾ

ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰੀਫ਼ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਵੇ।

ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi ਵਿਖੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਿੱਠੀ-ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਆਪ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।

ਬੇਦਾਅਵਾ ਇਹ ਪੰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰ ਕੰਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੈ, ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ (Bar Council of India Rules), ਅਧਿਆਇ II, ਭਾਗ VI, ਨਿਯਮ 36 ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਹੈ ਨਾ ਕੰਮ ਮੰਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼। ਇੱਥੇ ਲਿਖੀ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਮੁਵੱਕਿਲ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।

ਇਹ ਪੰਨਾ Lokesh Bhardwaj Law Offices ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਿਯਮ (Bar Council of India Rules) ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਮੁਵੱਕਿਲ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। LBLO ਕਿਸੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਹੋਈ ਐਂਗੇਜਮੈਂਟ ਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 14/11/2026 ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸੀ।

WhatsApp