મેં મારા પૈસાથી મારી પત્નીના નામે મિલકત ખરીદી છે. કાનૂની માલિક કોણ છે?
રેકોર્ડ પર તમારી પત્ની માલિક છે. તમારી પોતાની જાણીતી આવકના સ્રોતોમાંથી જીવનસાથીના નામે ખરીદી કરવી કાયદેસર છે અને તે બેનામી વ્યવહાર નથી, પણ તેનાથી તમે આપોઆપ માલિક બની જતા નથી. જો વિવાદ ઊભો થાય, તો તમારે સાબિત કરવું જ પડે કે કિંમત તમે ચૂકવી હતી અને મિલકત તમારા માટે ધારણ કરવાની હતી, પત્નીને આપી દેવામાં આવી ન હતી.
કોર્ટો પુરાવાના આધારે નિર્ણય કરે છે: ભંડોળનો સ્રોત દર્શાવતા બેંક રેકોર્ડ, લોન કોણ ભરે છે, માલિકી હકના દસ્તાવેજો અને કબજો કોની પાસે છે, અને ખરીદી વખતે ઇરાદો શું હતો. ભારતીય કાયદામાં છૂટાછેડા વખતે મિલકતના સરખા ભાગ પાડવાનો કોઈ નિયમ નથી; માલિકી હક દસ્તાવેજ અને સાબિત થયેલા ફાળા મુજબ ચાલે છે. જો હિંદુ પત્ની વસિયતનામા વગર અવસાન પામે, તો મિલકત તેના વારસદારોને મળે છે, સૌથી પહેલાં તેનાં સંતાનો અને પતિને. પૂરતા અવેજ વગર જીવનસાથીને તબદીલ કરેલી મિલકતના ભાડા પર કર તે જીવનસાથીના હાથમાં લાગે છે જેણે કિંમત ચૂકવી હતી. દરેકનો ફાળો દસ્તાવેજમાં નોંધીને સંયુક્ત નામે ખરીદી કરવાથી મોટા ભાગના વિવાદો ટળે છે.
શું કરવું, ક્રમ પ્રમાણે
- કિંમત તમારી પોતાની જાણીતી આવકના સ્રોતોમાંથી ચૂકવાઈ હતી તે દર્શાવતા બેંક રેકોર્ડ સાચવો.
- લોન કોણ ભરે છે અને માલિકી હકના દસ્તાવેજો તથા કબજો કોની પાસે છે તેના રેકોર્ડ સાચવી રાખો.
- ખરીદી વખતના એવા કાગળો સાચવો જે ઇરાદો શું હતો તે બતાવે, કારણ કે તમારે સાબિત કરવું જ પડે કે મિલકત પત્નીને આપી દેવામાં આવી ન હતી.
- ભાડા પરનો કર તપાસો; જ્યાં તબદીલી પૂરતા અવેજ વગર થઈ હોય ત્યાં તે કિંમત ચૂકવનાર જીવનસાથીના હાથમાં લાગે છે.
- મોટા ભાગના વિવાદો ટાળવા ભવિષ્યમાં સંયુક્ત નામે ખરીદી કરો અને દરેકનો ફાળો દસ્તાવેજમાં નોંધો.
લાગુ પડતી જોગવાઈઓ
કાયદો: 2016 માં સુધારેલા બેનામી મિલકત વ્યવહાર પ્રતિબંધ અધિનિયમ, 1988 (Prohibition of Benami Property Transactions Act, 1988) ની કલમ 2(9)(A)(iii) અને 4; હિંદુ ઉત્તરાધિકાર અધિનિયમ, 1956 (Hindu Succession Act, 1956) ની કલમ 15; આવકવેરા અધિનિયમ, 2025 (Income-tax Act, 2025) ની કલમ 99 (જૂની કલમ 64).
છેલ્લે અપડેટ: 17/10/2026.
કાયદો જાણો: 130 સરળ કાનૂની જવાબો
કાર્યક્ષેત્ર: મિલકત & રિયલ એસ્ટેટ
આ પાનું 17/10/2026 ના રોજના કાયદાનો શૈક્ષણિક સારાંશ છે. તે કાનૂની સલાહ નથી.
← કાયદો જાણો