मी माझ्या पैशांनी पत्नीच्या नावावर मालमत्ता खरेदी केली. कायदेशीर मालक कोण?
नोंदीनुसार तुमची पत्नी मालक आहे. स्वतःच्या ज्ञात उत्पन्न स्रोतांतून पती किंवा पत्नीच्या नावावर खरेदी करणे कायदेशीर आहे आणि तो बेनामी व्यवहार नाही, पण त्यामुळे तुम्ही आपोआप मालक होत नाही. वाद निर्माण झाल्यास, किंमत तुम्ही दिली आणि मालमत्ता तुमच्यासाठी धारण करण्याचा हेतू होता, ती तिला दिलेली नव्हती, हे तुम्हाला सिद्ध करावेच लागेल.
न्यायालये पुराव्यावर निर्णय देतात: निधीचा स्रोत दाखवणाऱ्या बँक नोंदी, कर्ज कोण फेडते, मालकी हक्काचे दस्त आणि ताबा कोणाकडे आहे, आणि खरेदीच्या वेळी हेतू काय होता. घटस्फोटात मालमत्तेची समान वाटणी करण्याचा कोणताही नियम भारतीय कायद्यात नाही; मालकी हक्क खतानुसार आणि सिद्ध झालेल्या योगदानानुसार ठरतो. हिंदू पत्नी मृत्युपत्र न करता वारल्यास, मालमत्ता तिच्या वारसांकडे जाते, सर्वप्रथम तिची मुले आणि पती यांच्याकडे. पुरेशा मोबदल्याशिवाय पती किंवा पत्नीला हस्तांतरित केलेल्या मालमत्तेचे भाडे, ज्याने पैसे दिले त्या जोडीदाराच्या हाती करपात्र ठरते. प्रत्येकाच्या योगदानाची कागदोपत्री नोंद ठेवून संयुक्त नावांवर खरेदी केल्यास बहुतेक वाद टळतात.
काय करावे, क्रमाने
- किंमत तुमच्या स्वतःच्या ज्ञात उत्पन्न स्रोतांतून दिली गेली हे दाखवणाऱ्या बँक नोंदी जपून ठेवा.
- कर्ज कोण फेडते आणि मालकी हक्काचे दस्त व ताबा कोणाकडे आहे, याच्या नोंदी सांभाळून ठेवा.
- खरेदीच्या वेळची, हेतू काय होता हे दाखवणारी कोणतीही कागदपत्रे जपून ठेवा, कारण मालमत्ता तिला दिलेली नव्हती हे तुम्हाला सिद्ध करावेच लागेल.
- भाड्यावरील कर तपासा; हस्तांतरण पुरेशा मोबदल्याशिवाय झाले असेल तेथे भाडे, ज्याने पैसे दिले त्या जोडीदाराच्या हाती करपात्र ठरते.
- बहुतेक वाद टाळण्यासाठी यापुढे संयुक्त नावांवर खरेदी करा आणि प्रत्येकाच्या योगदानाची कागदोपत्री नोंद ठेवा.
लागू होणाऱ्या तरतुदी
कायदा: 2016 मध्ये दुरुस्त केलेल्या बेनामी मालमत्ता व्यवहार प्रतिबंध अधिनियम, 1988 (Prohibition of Benami Property Transactions Act, 1988) ची कलमे 2(9)(A)(iii) व 4; हिंदू उत्तराधिकार अधिनियम, 1956 (Hindu Succession Act, 1956) चे कलम 15; आयकर अधिनियम, 2025 (Income-tax Act, 2025) चे कलम 99 (जुने कलम 64).
शेवटचे अद्ययावतीकरण: 17/10/2026.
हे पान 17/10/2026 रोजीच्या कायद्याचा शैक्षणिक सारांश आहे. हा कायदेशीर सल्ला नाही.
← कायदा जाणून घ्या