Lokesh Bhardwaj Law Offices ← બધાં કાર્યક્ષેત્રો

આ પાનું અંગ્રેજીમાં લખાયેલા પાનાનો અનુવાદ છે. બંનેમાં ફરક હોય ત્યાં અંગ્રેજી લખાણ માન્ય ગણાશે. અંગ્રેજી પાનું વાંચો

Lokesh Bhardwaj Law Offices · એડવોકેટ્સ અને કાનૂની સલાહકારો, નવી દિલ્હી · lokeshbhardwajlawoffices.com
કાર્યક્ષેત્ર

AI, કૉપિરાઇટ અને AI જે બનાવે તેની માલિકી

બે પ્રશ્નો મુખ્ય છે: શું બીજાઓની કૃતિઓ પર મોડેલને તાલીમ આપી શકાય, અને મોડેલ જે બનાવે તેની માલિકી કોની? ભારતીય કાયદો બંને પર વિકસી રહ્યો છે.

તાલીમ ઇનપુટ, માનવ યોગદાન, લેખકત્વ, લાઇસન્સ કે સોંપણી, વિવાદો.
AI જે બનાવે તેની માલિકી કોની?

ટૂંકમાં

તમે સાંભળશો તે શબ્દો

લેખક અને માલિક (Author and owner)
કાયદાએ માન્ય કરેલો સર્જક, અને હકો ધરાવતી વ્યક્તિ.
મૌલિકતા (Originality)
કૉપિરાઇટ રક્ષણ માટેનું ઓછામાં ઓછું ધોરણ.
કમ્પ્યુટરથી સર્જાયેલી કૃતિ (Computer-generated work)
કૉપિરાઇટ અધિનિયમ કૃતિનું સર્જન કરાવનાર વ્યક્તિને તેનો લેખક ગણે છે. મુખ્યત્વે AI એ બનાવેલા આઉટપુટને આ કેવી રીતે લાગુ પડે તે નક્કી થયું નથી.
વાજબી વ્યવહાર (Fair dealing)
સંશોધન, સમીક્ષા અને અહેવાલ જેવા મર્યાદિત માન્ય ઉપયોગો.
લાઇસન્સ અને સોંપણી (Licence and assignment)
ઉપયોગની પરવાનગી, અને માલિકીની તબદીલી.
કૉપિરાઇટવાળી કૃતિઓ પર તાલીમ (Training on copyrighted works)
વિવાદિત પ્રશ્ન, જેનો મુકદ્દમો દિલ્હી હાઈકોર્ટ સમક્ષ ચાલે છે.

વિગતવાર

પગલું 1: શેનું રક્ષણ થાય છે તે જાણો

કૉપિરાઇટ મૌલિક સાહિત્યિક, કલાત્મક, સંગીત અને નાટ્ય કૃતિઓ, ફિલ્મો, ધ્વનિ મુદ્રણો (sound recordings) અને કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામનું રક્ષણ કરે છે. હકીકતો અને વિચારોનું રક્ષણ થતું નથી; તેની અભિવ્યક્તિનું થાય છે.

પગલું 2: તાલીમ

ANI કેસનો ટ્રાયલમાં નિર્ણય ન થાય ત્યાં સુધી, તાલીમ અંગેની સ્થિતિ એક અદાલતનો વચગાળાનો મત છે. કંપનીઓએ:

સામગ્રીના માલિકોએ નોંધવું જોઈએ કે શું લેવાયું અને તે આઉટપુટમાં કેવી રીતે દેખાય છે.

પગલું 3: આઉટપુટ અને માલિકી

જ્યાં વ્યક્તિ સર્જનાત્મક પસંદગીઓ કરે અને AI નો સાધન તરીકે ઉપયોગ કરે, ત્યાં વ્યક્તિના યોગદાનને રક્ષણ મળી શકે. જ્યાં આઉટપુટ મોટે ભાગે મશીનથી બનેલું હોય, ત્યાં રક્ષણ અનિશ્ચિત છે. ગ્રાહકો, કર્મચારીઓ અને ફ્રીલાન્સરો સાથેના કરારોમાં જણાવવું જોઈએ કે આઉટપુટની માલિકી કોની છે અને દરેક પક્ષ તેનું શું કરી શકે.

પગલું 4: અમલ

જેની સામગ્રીની નકલ થઈ હોય તેવા ધંધા માટે, ઉપાયોમાં સામેલ છે:

લોકો પૂછે છે તે પ્રશ્નો

ભારતમાં કૉપિરાઇટવાળી સામગ્રી પર AI મોડેલને તાલીમ આપવી કાયદેસર છે?

હજી નક્કી થયું નથી. દિલ્હી હાઈકોર્ટે જુલાઈ 2026 માં વચગાળાનો મનાઈહુકમ નકાર્યો, પણ મુખ્ય દાવો, અને એ ઇનકાર સામેની અપીલ, પડતર છે.

અમારો સ્ટાફ AI સાધનથી બનાવે તે છબી કે લખાણની માલિકી કોની?

તે માનવ યોગદાન અને સાધનની શરતો પર આધાર રાખે છે. તમારા કરારોમાં સ્થિતિ જણાવવી જોઈએ.

અમે અમારી AI સિસ્ટમની પેટન્ટ લઈ શકીએ?

કદાચ, જો તે કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામ per se થી વધુ કંઈક હોય અને નવીનતા, સંશોધનાત્મક પગલું (inventive step) અને ઔદ્યોગિક ઉપયોગની કસોટીઓ પૂરી કરે.

આ જવાબો શૈક્ષણિક સારાંશ છે; તે કોઈ પણ વ્યક્તિગત બાબત અંગેની કાનૂની સલાહ નથી.

કામ સોંપવું

ગંભીર પ્રશ્ન માટે કાગળો પૂરેપૂરા વંચાય તે જરૂરી છે.

રૂબરૂ મુલાકાત (કોન્ફરન્સ) અગાઉથી સમય લઈને G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi ખાતે થાય છે. પત્રવ્યવહાર પ્રિન્સિપાલ પોતે વાંચે છે.

અસ્વીકરણ આ પાનું એ ક્ષેત્રોનું વર્ણન કરે છે જેમાં ઑફિસ કામ સ્વીકારે છે; તે માહિતી માટે છે, બાર કાઉન્સિલ ઑફ ઇન્ડિયાના નિયમો (Bar Council of India Rules) ના પ્રકરણ II, ભાગ VI, નિયમ 36 ના પાલનમાં પ્રસિદ્ધ કરાયું છે, અને તે જાહેરાત કે કામ મેળવવાનો પ્રયાસ નથી. અહીંનું કશું કાનૂની સલાહ નથી, અને તે વાંચવાથી વકીલ અને અસીલનો કોઈ સંબંધ ઊભો થતો નથી.

આ પાનું બાર કાઉન્સિલ ઑફ ઇન્ડિયાના નિયમો (Bar Council of India Rules) હેઠળ મળેલી છૂટ પ્રમાણે, Lokesh Bhardwaj Law Offices ના કામ વિશે સામાન્ય માહિતી આપે છે. તે કાનૂની સલાહ નથી, અને તેનાથી એડવોકેટ અને અસીલનો સંબંધ ઊભો થતો નથી. LBLO કોઈ બાબતમાં ફક્ત લેખિતમાં સંમત થયેલા એન્ગેજમેન્ટના આધારે જ કામ કરે છે.

14/11/2026 ના રોજની સ્થિતિ પ્રમાણેનો કાયદો.

WhatsApp