Lokesh Bhardwaj Law Offices ← అన్ని ప్రాక్టీస్ విభాగాలు

ఈ పేజీ ఇంగ్లీషులో రాసిన పేజీకి అనువాదం. రెండింటి మధ్య తేడా ఉన్న చోట ఇంగ్లీషు పాఠమే చెల్లుతుంది. ఇంగ్లీషు పేజీని చదవండి

Lokesh Bhardwaj Law Offices · న్యాయవాదులు మరియు న్యాయ సలహాదారులు, న్యూఢిల్లీ · lokeshbhardwajlawoffices.com
రిఫరెన్స్ · లిమిటేషన్

వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019 కింద లిమిటేషన్

ఈ పేజీ వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019 (Consumer Protection Act, 2019) కింద 4 ప్రొసీడింగ్‌లను వివరిస్తుంది: నిబంధన, గడువు, దాన్ని ప్రారంభించే సంఘటన, చట్టం దాన్ని ఎందుకు నిర్ణయించింది, ఎలా లెక్కించాలి, ఆలస్యాన్ని మన్నించవచ్చా, ఉదాహరణతో లెక్క, సాధారణంగా జరిగే పొరపాట్లు.

వినియోగదారు ఫిర్యాదు: గడువు ఎంత?

నిబంధన
సెక్షన్ 69(1), వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019
ఫోరమ్
ఆర్థిక అధికార పరిధి (pecuniary jurisdiction) ప్రకారం డిస్ట్రిక్ట్ కమిషన్, స్టేట్ కమిషన్ లేదా నేషనల్ కమిషన్
గడువు
2 సంవత్సరాలు
ఎంట్రీ పాఠం ప్రకారం
వ్యాజ్య కారణం (cause of action) ఏర్పడిన తేదీ నుంచి రెండు సంవత్సరాలు
గడువు మొదలయ్యేది
వ్యాజ్య కారణం ఏర్పడిన తేదీ (ఉదాహరణకు లోపభూయిష్టమైన సరుకు సరఫరా చేసిన తేదీ, సేవలో లోపం జరిగిన తేదీ, లేదా క్లెయిమ్‌ను తుదిగా తిరస్కరించిన తేదీ)

చట్టం ఈ గడువును ఎందుకు నిర్ణయించింది

లావాదేవీ, దాని రికార్డులు తాజాగా ఉన్నప్పుడే వినియోగదారు వివాదాలను తీసుకురావాలి; సంక్షిప్త విచారణ జరిపే ఫోరమ్‌కు రెండు సంవత్సరాల గడువు ఉదారమైనదే. నిజమైన ఆలస్యాలను తగిన కారణం (sufficient cause) ఆధారంగా మన్నించవచ్చు.

ఎలా లెక్కించాలి

ఆలస్యాన్ని మన్నించడం

ఆలస్యాన్ని మన్నించవచ్చా?
అవును
నిబంధన
సెక్షన్ 69(2), దాని ప్రొవిజో
ప్రమాణం
గడువులోగా ఫిర్యాదు దాఖలు చేయకపోవడానికి తగిన కారణం; మన్నించడానికి కారణాలను నమోదు చేయాలి

గరిష్ఠ పరిమితి ఏదీ పేర్కొనలేదు.

ఉదాహరణతో లెక్క

ఒక బీమా సంస్థ వినియోగదారు క్లెయిమ్‌ను తుదిగా తిరస్కరిస్తూ పంపిన లేఖ 20/11/2024 న అందింది; వినియోగదారు దాన్నే వ్యాజ్య కారణంగా పరిగణిస్తారు.

ప్రారంభ తేదీ: 20/11/2024. చివరి తేదీ: 20/11/2026.

20/11/2024 ను మినహాయించి, రెండు సంవత్సరాలు 20/11/2026, శుక్రవారం నాడు ముగుస్తాయి.

సాధారణంగా జరిగే పొరపాట్లు

సవరణలు, గమనికలు

వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019, వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 1986 (Consumer Protection Act, 1986) స్థానంలో వచ్చింది. పాఠాన్ని రెండు స్వతంత్ర పునర్ముద్రణల నుంచి నిర్ధారించారు; అధికారిక India Code లేదా గెజిట్ పాఠాన్ని తెరిచి చూడలేదు. In Re: Cognizance for Extension of Limitation (Suo Motu Writ Petition (Civil) No. 3 of 2020) లో సుప్రీంకోర్టు 10/01/2022 నాటి ఉత్తర్వు, న్యాయ మరియు అర్ధ న్యాయ ప్రొసీడింగ్‌లలో ఏ సాధారణ లేదా ప్రత్యేక చట్టం కింది లిమిటేషన్‌కైనా 15/03/2020 నుంచి 28/02/2022 వరకు గల కాలాన్ని మినహాయించింది; ఆ కాలంలో లిమిటేషన్ ముగిసి ఉండే చోట 01/03/2022 నుంచి 90 రోజులు (లేదా మిగిలిన గడువు ఎక్కువైతే అది) అనుమతించారు. ఆ కాలంలో ఏర్పడిన లేదా ఆ కాలం మీదుగా సాగిన వ్యాజ్య కారణాలకు లేదా ఉత్తర్వులకు మాత్రమే ఇది ఇప్పుడు వర్తిస్తుంది.

మూలాలు

చివరిగా సరిచూసిన తేదీ 14/11/2026. విశ్వసనీయత: అధికారిక పాఠం పునర్ముద్రణల ఆధారంగా.

డిస్ట్రిక్ట్ కమిషన్ ఉత్తర్వుపై అప్పీలు: గడువు ఎంత?

నిబంధన
సెక్షన్ 41, వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019
ఫోరమ్
స్టేట్ కమిషన్
గడువు
45 రోజులు
ఎంట్రీ పాఠం ప్రకారం
ఉత్తర్వు తేదీ నుంచి నలభై ఐదు రోజులు
గడువు మొదలయ్యేది
అప్పీలు చేసే ఉత్తర్వు తేదీ (ఆ రోజును మినహాయించి)

చట్టం ఈ గడువును ఎందుకు నిర్ణయించింది

వినియోగదారుల పరిష్కారాలు త్వరగా అందాలి, కాబట్టి అప్పీళ్లను తక్కువ గడువులోనే దాఖలు చేయాలి. చెల్లింపును ఆలస్యం చేయడానికి మాత్రమే వేసే అప్పీళ్ల నుంచి యాభై శాతం డిపాజిట్ వినియోగదారును కాపాడుతుంది.

ఎలా లెక్కించాలి

ఆలస్యాన్ని మన్నించడం

ఆలస్యాన్ని మన్నించవచ్చా?
అవును
నిబంధన
సెక్షన్ 41 కి మొదటి ప్రొవిజో
ప్రమాణం
గడువులోగా అప్పీలు దాఖలు చేయకపోవడానికి తగిన కారణం

గరిష్ఠ పరిమితి ఏదీ పేర్కొనలేదు.

ఉదాహరణతో లెక్క

ఎదుటి పక్షం పరిహారం చెల్లించాలని ఆదేశిస్తూ డిస్ట్రిక్ట్ కమిషన్ 05/10/2026 న ఉత్తర్వు ఇస్తుంది.

ప్రారంభ తేదీ: 05/10/2026. చివరి తేదీ: 19/11/2026.

05/10/2026 ను మినహాయించి, 45 రోజులు 19/11/2026, గురువారం నాడు ముగుస్తాయి.

సాధారణంగా జరిగే పొరపాట్లు

సవరణలు, గమనికలు

వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019, వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 1986 (Consumer Protection Act, 1986) స్థానంలో వచ్చింది. పాఠాన్ని రెండు స్వతంత్ర పునర్ముద్రణల నుంచి నిర్ధారించారు; అధికారిక India Code లేదా గెజిట్ పాఠాన్ని తెరిచి చూడలేదు. In Re: Cognizance for Extension of Limitation (Suo Motu Writ Petition (Civil) No. 3 of 2020) లో సుప్రీంకోర్టు 10/01/2022 నాటి ఉత్తర్వు, న్యాయ మరియు అర్ధ న్యాయ ప్రొసీడింగ్‌లలో ఏ సాధారణ లేదా ప్రత్యేక చట్టం కింది లిమిటేషన్‌కైనా 15/03/2020 నుంచి 28/02/2022 వరకు గల కాలాన్ని మినహాయించింది; ఆ కాలంలో లిమిటేషన్ ముగిసి ఉండే చోట 01/03/2022 నుంచి 90 రోజులు (లేదా మిగిలిన గడువు ఎక్కువైతే అది) అనుమతించారు. ఆ కాలంలో ఏర్పడిన లేదా ఆ కాలం మీదుగా సాగిన వ్యాజ్య కారణాలకు లేదా ఉత్తర్వులకు మాత్రమే ఇది ఇప్పుడు వర్తిస్తుంది.

మూలాలు

చివరిగా సరిచూసిన తేదీ 14/11/2026. విశ్వసనీయత: అధికారిక పాఠం పునర్ముద్రణల ఆధారంగా.

స్టేట్ కమిషన్ తన ఒరిజినల్ అధికార పరిధిలో (సెక్షన్ 47(1)(a)(i) లేదా (ii)) ఇచ్చిన ఉత్తర్వుపై అప్పీలు: గడువు ఎంత?

నిబంధన
సెక్షన్ 51(1), వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019
ఫోరమ్
నేషనల్ కమిషన్
గడువు
30 రోజులు
ఎంట్రీ పాఠం ప్రకారం
ఉత్తర్వు తేదీ నుంచి ముప్పై రోజులు
గడువు మొదలయ్యేది
అప్పీలు చేసే ఉత్తర్వు తేదీ (ఆ రోజును మినహాయించి)

చట్టం ఈ గడువును ఎందుకు నిర్ణయించింది

వినియోగదారుల పరిష్కారాలు త్వరగా అందాలి, కాబట్టి అప్పీళ్లను తక్కువ గడువులోనే దాఖలు చేయాలి. చెల్లింపును ఆలస్యం చేయడానికి మాత్రమే వేసే అప్పీళ్ల నుంచి యాభై శాతం డిపాజిట్ వినియోగదారును కాపాడుతుంది.

ఎలా లెక్కించాలి

ఆలస్యాన్ని మన్నించడం

ఆలస్యాన్ని మన్నించవచ్చా?
అవును
నిబంధన
సెక్షన్ 51(1) కి మొదటి ప్రొవిజో
ప్రమాణం
గడువులోగా అప్పీలు దాఖలు చేయకపోవడానికి తగిన కారణం

ప్రొవిజో నిషేధాత్మక రూపంలో ఉంది (తగిన కారణం ఉందని సంతృప్తి చెందితే తప్ప నేషనల్ కమిషన్ ఆలస్యమైన అప్పీలును స్వీకరించకూడదు); గరిష్ఠ పరిమితి ఏదీ పేర్కొనలేదు.

ఉదాహరణతో లెక్క

స్టేట్ కమిషన్, తన ముందు దాఖలైన ఫిర్యాదులో, 05/10/2026 న ఉత్తర్వు ఇస్తుంది.

ప్రారంభ తేదీ: 05/10/2026. చివరి తేదీ: 04/11/2026.

05/10/2026 ను మినహాయించి, 30 రోజులు 04/11/2026, బుధవారం నాడు ముగుస్తాయి.

సాధారణంగా జరిగే పొరపాట్లు

సవరణలు, గమనికలు

వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019, వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 1986 (Consumer Protection Act, 1986) స్థానంలో వచ్చింది. పాఠాన్ని రెండు స్వతంత్ర పునర్ముద్రణల నుంచి నిర్ధారించారు; అధికారిక India Code లేదా గెజిట్ పాఠాన్ని తెరిచి చూడలేదు. In Re: Cognizance for Extension of Limitation (Suo Motu Writ Petition (Civil) No. 3 of 2020) లో సుప్రీంకోర్టు 10/01/2022 నాటి ఉత్తర్వు, న్యాయ మరియు అర్ధ న్యాయ ప్రొసీడింగ్‌లలో ఏ సాధారణ లేదా ప్రత్యేక చట్టం కింది లిమిటేషన్‌కైనా 15/03/2020 నుంచి 28/02/2022 వరకు గల కాలాన్ని మినహాయించింది; ఆ కాలంలో లిమిటేషన్ ముగిసి ఉండే చోట 01/03/2022 నుంచి 90 రోజులు (లేదా మిగిలిన గడువు ఎక్కువైతే అది) అనుమతించారు. ఆ కాలంలో ఏర్పడిన లేదా ఆ కాలం మీదుగా సాగిన వ్యాజ్య కారణాలకు లేదా ఉత్తర్వులకు మాత్రమే ఇది ఇప్పుడు వర్తిస్తుంది.

మూలాలు

చివరిగా సరిచూసిన తేదీ 14/11/2026. విశ్వసనీయత: అధికారిక పాఠం పునర్ముద్రణల ఆధారంగా.

నేషనల్ కమిషన్ తన ఒరిజినల్ అధికార పరిధిలో (సెక్షన్ 58(1)(a)(i) లేదా (ii)) ఇచ్చిన ఉత్తర్వుపై అప్పీలు: గడువు ఎంత?

నిబంధన
సెక్షన్ 67, వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019
ఫోరమ్
భారత సుప్రీంకోర్టు
గడువు
30 రోజులు
ఎంట్రీ పాఠం ప్రకారం
ఉత్తర్వు తేదీ నుంచి ముప్పై రోజులు
గడువు మొదలయ్యేది
అప్పీలు చేసే ఉత్తర్వు తేదీ (ఆ రోజును మినహాయించి)

చట్టం ఈ గడువును ఎందుకు నిర్ణయించింది

వినియోగదారుల పరిష్కారాలు త్వరగా అందాలి, కాబట్టి అప్పీళ్లను తక్కువ గడువులోనే దాఖలు చేయాలి. చెల్లింపును ఆలస్యం చేయడానికి మాత్రమే వేసే అప్పీళ్ల నుంచి యాభై శాతం డిపాజిట్ వినియోగదారును కాపాడుతుంది.

ఎలా లెక్కించాలి

ఆలస్యాన్ని మన్నించడం

ఆలస్యాన్ని మన్నించవచ్చా?
అవును
నిబంధన
సెక్షన్ 67 కి మొదటి ప్రొవిజో
ప్రమాణం
గడువులోగా అప్పీలు దాఖలు చేయకపోవడానికి తగిన కారణం

గరిష్ఠ పరిమితి ఏదీ పేర్కొనలేదు.

ఉదాహరణతో లెక్క

నేషనల్ కమిషన్, తన ముందు దాఖలైన ఫిర్యాదులో, 12/10/2026 న ఉత్తర్వు ఇస్తుంది.

ప్రారంభ తేదీ: 12/10/2026. చివరి తేదీ: 11/11/2026.

12/10/2026 ను మినహాయించి, 30 రోజులు 11/11/2026, బుధవారం నాడు ముగుస్తాయి.

సాధారణంగా జరిగే పొరపాట్లు

సవరణలు, గమనికలు

వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019, వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 1986 (Consumer Protection Act, 1986) స్థానంలో వచ్చింది. పాఠాన్ని రెండు స్వతంత్ర పునర్ముద్రణల నుంచి నిర్ధారించారు; అధికారిక India Code లేదా గెజిట్ పాఠాన్ని తెరిచి చూడలేదు. In Re: Cognizance for Extension of Limitation (Suo Motu Writ Petition (Civil) No. 3 of 2020) లో సుప్రీంకోర్టు 10/01/2022 నాటి ఉత్తర్వు, న్యాయ మరియు అర్ధ న్యాయ ప్రొసీడింగ్‌లలో ఏ సాధారణ లేదా ప్రత్యేక చట్టం కింది లిమిటేషన్‌కైనా 15/03/2020 నుంచి 28/02/2022 వరకు గల కాలాన్ని మినహాయించింది; ఆ కాలంలో లిమిటేషన్ ముగిసి ఉండే చోట 01/03/2022 నుంచి 90 రోజులు (లేదా మిగిలిన గడువు ఎక్కువైతే అది) అనుమతించారు. ఆ కాలంలో ఏర్పడిన లేదా ఆ కాలం మీదుగా సాగిన వ్యాజ్య కారణాలకు లేదా ఉత్తర్వులకు మాత్రమే ఇది ఇప్పుడు వర్తిస్తుంది.

మూలాలు

చివరిగా సరిచూసిన తేదీ 14/11/2026. విశ్వసనీయత: అధికారిక పాఠం పునర్ముద్రణల ఆధారంగా.

గమనిక ఈ పేజీ సాధారణ ప్రజలకు న్యాయ అవగాహన కల్పించడం కోసం, బార్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా నియమాలు (Bar Council of India Rules), చాప్టర్ II, పార్ట్ VI, రూల్ 36 కు అనుగుణంగా ప్రచురించబడింది; ఇది ప్రకటన గానీ, పని కోసం అభ్యర్థన గానీ కాదు. దీనివల్ల న్యాయవాది-క్లయింట్ సంబంధం ఏర్పడదు. కాలపరిమితులు, ఆర్థిక పరిధి పరిమితులు, చిరునామాలు, కోర్టుల సిట్టింగ్ ఏర్పాట్లు, విధానాలు మారుతుంటాయి; చర్య తీసుకునే ముందు మీ వ్యవహారానికి సంబంధించి వాటిని సరిచూసుకోండి.

14/11/2026 నాటికి ఉన్న చట్టం.

WhatsApp