Lokesh Bhardwaj Law Offices ← എല്ലാ പ്രാക്ടീസ് മേഖലകളും

ഇംഗ്ലീഷിൽ എഴുതിയ ഒരു പേജിന്റെ വിവർത്തനമാണ് ഈ പേജ്. രണ്ടും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുള്ളിടത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് പാഠത്തിനാണ് പ്രാബല്യം. ഇംഗ്ലീഷ് പേജ് വായിക്കുക

Lokesh Bhardwaj Law Offices · അഭിഭാഷകരും നിയമ കൺസൾട്ടന്റുമാരും, ന്യൂഡൽഹി · lokeshbhardwajlawoffices.com
റഫറൻസ് · കാലഹരണം

ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 2019 പ്രകാരമുള്ള കാലഹരണം

ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 2019 (Consumer Protection Act, 2019) പ്രകാരമുള്ള 4 നടപടികൾ ഈ പേജ് വിവരിക്കുന്നു: വ്യവസ്ഥ, കാലാവധിയും അതു തുടങ്ങുന്ന സംഭവവും, നിയമം അതു നിശ്ചയിക്കുന്നതിന്റെ കാരണം, അത് എണ്ണുന്ന വിധം, കാലതാമസം മാപ്പാക്കാനാകുമോ, ഒരു ഉദാഹരണം, സാധാരണ പിഴവുകൾ.

ഉപഭോക്തൃ പരാതി: സമയപരിധി എത്ര?

വ്യവസ്ഥ
വകുപ്പ് 69(1), ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 2019
ഫോറം
സാമ്പത്തിക അധികാരപരിധി അനുസരിച്ച് ജില്ലാ കമ്മീഷൻ, സംസ്ഥാന കമ്മീഷൻ അല്ലെങ്കിൽ ദേശീയ കമ്മീഷൻ
കാലാവധി
2 വർഷം
എൻട്രിയിലെ വാക്കുകളിൽ
വ്യവഹാര കാരണം ഉണ്ടായ തീയതി മുതൽ രണ്ടു വർഷം
സമയം തുടങ്ങുന്നത്
വ്യവഹാര കാരണം ഉണ്ടാകുന്ന തീയതി (ഉദാഹരണത്തിന് ന്യൂനതയുള്ള സാധനം നൽകിയ തീയതി, സേവനത്തിലെ പോരായ്മയുടെ തീയതി, അല്ലെങ്കിൽ ക്ലെയിം അന്തിമമായി നിരസിച്ച തീയതി)

നിയമം ഈ കാലാവധി നിശ്ചയിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്

ഇടപാടും അതിന്റെ രേഖകളും പുതുമയോടെ നിലനിൽക്കുമ്പോൾത്തന്നെ ഉപഭോക്തൃ തർക്കങ്ങൾ ഉന്നയിക്കപ്പെടണം; ഒരു സംക്ഷിപ്ത ഫോറത്തിന് രണ്ടു വർഷം ഉദാരമായ കാലാവധിയാണ്. യഥാർത്ഥ കാലതാമസങ്ങൾ മതിയായ കാരണത്താൽ ക്ഷമിക്കാൻ കഴിയും.

കണക്കാക്കുന്ന വിധം

കാലതാമസം മാപ്പാക്കൽ

കാലതാമസം മാപ്പാക്കാമോ?
ഉവ്വ്
വ്യവസ്ഥ
വകുപ്പ് 69(2)-ഉം അതിന്റെ പ്രൊവിസോയും
മാനദണ്ഡം
കാലാവധിക്കുള്ളിൽ പരാതി ഫയൽ ചെയ്യാതിരുന്നതിന് മതിയായ കാരണം; മാപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള കാരണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തണം

പരമാവധി പരിധി പറഞ്ഞിട്ടില്ല.

ഉദാഹരണം

20/11/2024-ന് ലഭിച്ച ഒരു കത്തിലൂടെ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി ഉപഭോക്താവിന്റെ ക്ലെയിം അന്തിമമായി നിരാകരിക്കുന്നു; ഉപഭോക്താവ് അതിനെ വ്യവഹാര കാരണമായി കണക്കാക്കുന്നു.

ആരംഭ തീയതി: 20/11/2024. അവസാന തീയതി: 20/11/2026.

20/11/2024 ഒഴിവാക്കിയാൽ രണ്ടു വർഷം 20/11/2026 എന്ന വെള്ളിയാഴ്ച അവസാനിക്കുന്നു.

സാധാരണ പിഴവുകൾ

ഭേദഗതികളും കുറിപ്പുകളും

ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 2019 ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 1986-നു (Consumer Protection Act, 1986) പകരമായി വന്നു. രണ്ടു സ്വതന്ത്ര പുനരാവിഷ്കാരങ്ങളിൽ നിന്ന് പാഠം സ്ഥിരീകരിച്ചു; India Code-ലെയോ ഗസറ്റിലെയോ ഔദ്യോഗിക പാഠം തുറന്നുനോക്കിയിട്ടില്ല. In Re: Cognizance for Extension of Limitation (Suo Motu Writ Petition (Civil) No. 3 of 2020) കേസിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ 10/01/2022-ലെ ഉത്തരവ്, ജുഡീഷ്യൽ, അർധ-ജുഡീഷ്യൽ നടപടികളിൽ ഏതു പൊതു നിയമത്തിനോ പ്രത്യേക നിയമത്തിനോ കീഴിലുള്ള കാലഹരണത്തിന് 15/03/2020 മുതൽ 28/02/2022 വരെയുള്ള കാലയളവ് ഒഴിവാക്കി; ആ കാലയളവിൽ കാലഹരണം തീരുമായിരുന്നിടത്ത് 01/03/2022 മുതൽ 90 ദിവസം (അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതലുള്ള ബാക്കി കാലം) അനുവദിച്ചു. ആ കാലയളവിനുള്ളിൽ വന്നതോ അതിലൂടെ കടന്നുപോയതോ ആയ വ്യവഹാര കാരണങ്ങൾക്കോ ഉത്തരവുകൾക്കോ മാത്രമേ ഇപ്പോൾ ഇതിനു പ്രസക്തിയുള്ളൂ.

സ്രോതസ്സുകൾ

അവസാനം പരിശോധിച്ചത് 14/11/2026. വിശ്വാസ്യത: ഔദ്യോഗിക പാഠത്തിന്റെ പുനരാവിഷ്കാരങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി.

ജില്ലാ കമ്മീഷന്റെ ഉത്തരവിനെതിരായ അപ്പീൽ: സമയപരിധി എത്ര?

വ്യവസ്ഥ
വകുപ്പ് 41, ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 2019
ഫോറം
സംസ്ഥാന കമ്മീഷൻ
കാലാവധി
45 ദിവസം
എൻട്രിയിലെ വാക്കുകളിൽ
ഉത്തരവിന്റെ തീയതി മുതൽ നാൽപ്പത്തിയഞ്ചു ദിവസം
സമയം തുടങ്ങുന്നത്
അപ്പീൽ നൽകുന്ന ഉത്തരവിന്റെ തീയതി (ആ ദിവസം ഒഴിവാക്കി)

നിയമം ഈ കാലാവധി നിശ്ചയിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്

ഉപഭോക്തൃ പരിഹാരങ്ങൾ വേഗത്തിലാകണമെന്നാണ് ഉദ്ദേശ്യം; അതിനാൽ അപ്പീലുകൾ ചെറിയ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ ഫയൽ ചെയ്യണം. പണം നൽകൽ വൈകിപ്പിക്കാൻ മാത്രമായി ഫയൽ ചെയ്യുന്ന അപ്പീലുകളിൽ നിന്ന് അമ്പതു ശതമാനം കെട്ടിവെക്കൽ ഉപഭോക്താവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

കണക്കാക്കുന്ന വിധം

കാലതാമസം മാപ്പാക്കൽ

കാലതാമസം മാപ്പാക്കാമോ?
ഉവ്വ്
വ്യവസ്ഥ
വകുപ്പ് 41-ന്റെ ഒന്നാം പ്രൊവിസോ
മാനദണ്ഡം
കാലാവധിക്കുള്ളിൽ അപ്പീൽ ഫയൽ ചെയ്യാതിരുന്നതിന് മതിയായ കാരണം

പരമാവധി പരിധി പറഞ്ഞിട്ടില്ല.

ഉദാഹരണം

എതിർകക്ഷി നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്ന് നിർദേശിച്ച് 05/10/2026-ന് ജില്ലാ കമ്മീഷൻ ഉത്തരവ് പാസാക്കുന്നു.

ആരംഭ തീയതി: 05/10/2026. അവസാന തീയതി: 19/11/2026.

05/10/2026 ഒഴിവാക്കിയാൽ 45 ദിവസം 19/11/2026 എന്ന വ്യാഴാഴ്ച അവസാനിക്കുന്നു.

സാധാരണ പിഴവുകൾ

ഭേദഗതികളും കുറിപ്പുകളും

ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 2019 ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 1986-നു (Consumer Protection Act, 1986) പകരമായി വന്നു. രണ്ടു സ്വതന്ത്ര പുനരാവിഷ്കാരങ്ങളിൽ നിന്ന് പാഠം സ്ഥിരീകരിച്ചു; India Code-ലെയോ ഗസറ്റിലെയോ ഔദ്യോഗിക പാഠം തുറന്നുനോക്കിയിട്ടില്ല. In Re: Cognizance for Extension of Limitation (Suo Motu Writ Petition (Civil) No. 3 of 2020) കേസിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ 10/01/2022-ലെ ഉത്തരവ്, ജുഡീഷ്യൽ, അർധ-ജുഡീഷ്യൽ നടപടികളിൽ ഏതു പൊതു നിയമത്തിനോ പ്രത്യേക നിയമത്തിനോ കീഴിലുള്ള കാലഹരണത്തിന് 15/03/2020 മുതൽ 28/02/2022 വരെയുള്ള കാലയളവ് ഒഴിവാക്കി; ആ കാലയളവിൽ കാലഹരണം തീരുമായിരുന്നിടത്ത് 01/03/2022 മുതൽ 90 ദിവസം (അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതലുള്ള ബാക്കി കാലം) അനുവദിച്ചു. ആ കാലയളവിനുള്ളിൽ വന്നതോ അതിലൂടെ കടന്നുപോയതോ ആയ വ്യവഹാര കാരണങ്ങൾക്കോ ഉത്തരവുകൾക്കോ മാത്രമേ ഇപ്പോൾ ഇതിനു പ്രസക്തിയുള്ളൂ.

സ്രോതസ്സുകൾ

അവസാനം പരിശോധിച്ചത് 14/11/2026. വിശ്വാസ്യത: ഔദ്യോഗിക പാഠത്തിന്റെ പുനരാവിഷ്കാരങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി.

സംസ്ഥാന കമ്മീഷൻ അതിന്റെ ആദ്യ അധികാരപരിധിയിൽ (വകുപ്പ് 47(1)(a)(i) അല്ലെങ്കിൽ (ii)) പാസാക്കിയ ഉത്തരവിനെതിരായ അപ്പീൽ: സമയപരിധി എത്ര?

വ്യവസ്ഥ
വകുപ്പ് 51(1), ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 2019
ഫോറം
ദേശീയ കമ്മീഷൻ
കാലാവധി
30 ദിവസം
എൻട്രിയിലെ വാക്കുകളിൽ
ഉത്തരവിന്റെ തീയതി മുതൽ മുപ്പതു ദിവസം
സമയം തുടങ്ങുന്നത്
അപ്പീൽ നൽകുന്ന ഉത്തരവിന്റെ തീയതി (ആ ദിവസം ഒഴിവാക്കി)

നിയമം ഈ കാലാവധി നിശ്ചയിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്

ഉപഭോക്തൃ പരിഹാരങ്ങൾ വേഗത്തിലാകണമെന്നാണ് ഉദ്ദേശ്യം; അതിനാൽ അപ്പീലുകൾ ചെറിയ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ ഫയൽ ചെയ്യണം. പണം നൽകൽ വൈകിപ്പിക്കാൻ മാത്രമായി ഫയൽ ചെയ്യുന്ന അപ്പീലുകളിൽ നിന്ന് അമ്പതു ശതമാനം കെട്ടിവെക്കൽ ഉപഭോക്താവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

കണക്കാക്കുന്ന വിധം

കാലതാമസം മാപ്പാക്കൽ

കാലതാമസം മാപ്പാക്കാമോ?
ഉവ്വ്
വ്യവസ്ഥ
വകുപ്പ് 51(1)-ന്റെ ഒന്നാം പ്രൊവിസോ
മാനദണ്ഡം
കാലാവധിക്കുള്ളിൽ അപ്പീൽ ഫയൽ ചെയ്യാതിരുന്നതിന് മതിയായ കാരണം

പ്രൊവിസോ നിഷേധരൂപത്തിലാണ് (മതിയായ കാരണം ബോധ്യപ്പെടാത്ത പക്ഷം വൈകിയ അപ്പീൽ ദേശീയ കമ്മീഷൻ സ്വീകരിക്കാൻ പാടില്ല); പരമാവധി പരിധി പറഞ്ഞിട്ടില്ല.

ഉദാഹരണം

തന്റെ മുമ്പാകെ ഫയൽ ചെയ്ത ഒരു പരാതിയിൽ സംസ്ഥാന കമ്മീഷൻ 05/10/2026-ന് ഉത്തരവ് പാസാക്കുന്നു.

ആരംഭ തീയതി: 05/10/2026. അവസാന തീയതി: 04/11/2026.

05/10/2026 ഒഴിവാക്കിയാൽ 30 ദിവസം 04/11/2026 എന്ന ബുധനാഴ്ച അവസാനിക്കുന്നു.

സാധാരണ പിഴവുകൾ

ഭേദഗതികളും കുറിപ്പുകളും

ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 2019 ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 1986-നു (Consumer Protection Act, 1986) പകരമായി വന്നു. രണ്ടു സ്വതന്ത്ര പുനരാവിഷ്കാരങ്ങളിൽ നിന്ന് പാഠം സ്ഥിരീകരിച്ചു; India Code-ലെയോ ഗസറ്റിലെയോ ഔദ്യോഗിക പാഠം തുറന്നുനോക്കിയിട്ടില്ല. In Re: Cognizance for Extension of Limitation (Suo Motu Writ Petition (Civil) No. 3 of 2020) കേസിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ 10/01/2022-ലെ ഉത്തരവ്, ജുഡീഷ്യൽ, അർധ-ജുഡീഷ്യൽ നടപടികളിൽ ഏതു പൊതു നിയമത്തിനോ പ്രത്യേക നിയമത്തിനോ കീഴിലുള്ള കാലഹരണത്തിന് 15/03/2020 മുതൽ 28/02/2022 വരെയുള്ള കാലയളവ് ഒഴിവാക്കി; ആ കാലയളവിൽ കാലഹരണം തീരുമായിരുന്നിടത്ത് 01/03/2022 മുതൽ 90 ദിവസം (അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതലുള്ള ബാക്കി കാലം) അനുവദിച്ചു. ആ കാലയളവിനുള്ളിൽ വന്നതോ അതിലൂടെ കടന്നുപോയതോ ആയ വ്യവഹാര കാരണങ്ങൾക്കോ ഉത്തരവുകൾക്കോ മാത്രമേ ഇപ്പോൾ ഇതിനു പ്രസക്തിയുള്ളൂ.

സ്രോതസ്സുകൾ

അവസാനം പരിശോധിച്ചത് 14/11/2026. വിശ്വാസ്യത: ഔദ്യോഗിക പാഠത്തിന്റെ പുനരാവിഷ്കാരങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി.

ദേശീയ കമ്മീഷൻ അതിന്റെ ആദ്യ അധികാരപരിധിയിൽ (വകുപ്പ് 58(1)(a)(i) അല്ലെങ്കിൽ (ii)) പാസാക്കിയ ഉത്തരവിനെതിരായ അപ്പീൽ: സമയപരിധി എത്ര?

വ്യവസ്ഥ
വകുപ്പ് 67, ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 2019
ഫോറം
ഇന്ത്യയുടെ സുപ്രീം കോടതി
കാലാവധി
30 ദിവസം
എൻട്രിയിലെ വാക്കുകളിൽ
ഉത്തരവിന്റെ തീയതി മുതൽ മുപ്പതു ദിവസം
സമയം തുടങ്ങുന്നത്
അപ്പീൽ നൽകുന്ന ഉത്തരവിന്റെ തീയതി (ആ ദിവസം ഒഴിവാക്കി)

നിയമം ഈ കാലാവധി നിശ്ചയിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്

ഉപഭോക്തൃ പരിഹാരങ്ങൾ വേഗത്തിലാകണമെന്നാണ് ഉദ്ദേശ്യം; അതിനാൽ അപ്പീലുകൾ ചെറിയ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ ഫയൽ ചെയ്യണം. പണം നൽകൽ വൈകിപ്പിക്കാൻ മാത്രമായി ഫയൽ ചെയ്യുന്ന അപ്പീലുകളിൽ നിന്ന് അമ്പതു ശതമാനം കെട്ടിവെക്കൽ ഉപഭോക്താവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

കണക്കാക്കുന്ന വിധം

കാലതാമസം മാപ്പാക്കൽ

കാലതാമസം മാപ്പാക്കാമോ?
ഉവ്വ്
വ്യവസ്ഥ
വകുപ്പ് 67-ന്റെ ഒന്നാം പ്രൊവിസോ
മാനദണ്ഡം
കാലാവധിക്കുള്ളിൽ അപ്പീൽ ഫയൽ ചെയ്യാതിരുന്നതിന് മതിയായ കാരണം

പരമാവധി പരിധി പറഞ്ഞിട്ടില്ല.

ഉദാഹരണം

തന്റെ മുമ്പാകെ ഫയൽ ചെയ്ത ഒരു പരാതിയിൽ ദേശീയ കമ്മീഷൻ 12/10/2026-ന് ഉത്തരവ് പാസാക്കുന്നു.

ആരംഭ തീയതി: 12/10/2026. അവസാന തീയതി: 11/11/2026.

12/10/2026 ഒഴിവാക്കിയാൽ 30 ദിവസം 11/11/2026 എന്ന ബുധനാഴ്ച അവസാനിക്കുന്നു.

സാധാരണ പിഴവുകൾ

ഭേദഗതികളും കുറിപ്പുകളും

ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 2019 ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം, 1986-നു (Consumer Protection Act, 1986) പകരമായി വന്നു. രണ്ടു സ്വതന്ത്ര പുനരാവിഷ്കാരങ്ങളിൽ നിന്ന് പാഠം സ്ഥിരീകരിച്ചു; India Code-ലെയോ ഗസറ്റിലെയോ ഔദ്യോഗിക പാഠം തുറന്നുനോക്കിയിട്ടില്ല. In Re: Cognizance for Extension of Limitation (Suo Motu Writ Petition (Civil) No. 3 of 2020) കേസിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ 10/01/2022-ലെ ഉത്തരവ്, ജുഡീഷ്യൽ, അർധ-ജുഡീഷ്യൽ നടപടികളിൽ ഏതു പൊതു നിയമത്തിനോ പ്രത്യേക നിയമത്തിനോ കീഴിലുള്ള കാലഹരണത്തിന് 15/03/2020 മുതൽ 28/02/2022 വരെയുള്ള കാലയളവ് ഒഴിവാക്കി; ആ കാലയളവിൽ കാലഹരണം തീരുമായിരുന്നിടത്ത് 01/03/2022 മുതൽ 90 ദിവസം (അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതലുള്ള ബാക്കി കാലം) അനുവദിച്ചു. ആ കാലയളവിനുള്ളിൽ വന്നതോ അതിലൂടെ കടന്നുപോയതോ ആയ വ്യവഹാര കാരണങ്ങൾക്കോ ഉത്തരവുകൾക്കോ മാത്രമേ ഇപ്പോൾ ഇതിനു പ്രസക്തിയുള്ളൂ.

സ്രോതസ്സുകൾ

അവസാനം പരിശോധിച്ചത് 14/11/2026. വിശ്വാസ്യത: ഔദ്യോഗിക പാഠത്തിന്റെ പുനരാവിഷ്കാരങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി.

നിരാകരണം ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ ചട്ടങ്ങൾ, അധ്യായം II, ഭാഗം VI, ചട്ടം 36 പാലിച്ച്, പൊതുജനങ്ങളുടെ പൊതുവായ നിയമവിദ്യാഭ്യാസത്തിനായാണ് ഈ പേജ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്; ഇത് പരസ്യമോ കക്ഷികളെ തേടലോ അല്ല. ഇത് അഭിഭാഷക-കക്ഷി ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. കാലഹരണ സമയപരിധികൾ, തുകയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള അധികാരപരിധികൾ, വിലാസങ്ങൾ, സിറ്റിംഗ് ക്രമീകരണങ്ങൾ, നടപടിക്രമങ്ങൾ എന്നിവ മാറാം; നടപടിയെടുക്കുന്നതിനു മുമ്പ് നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം കേസിനായി അവ പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പാക്കുക.

14/11/2026-ലെ നിയമസ്ഥിതി.

WhatsApp