Lokesh Bhardwaj Law Offices ← कायदा जाणून घ्या

हे पान इंग्रजीत लिहिलेल्या पानाचा अनुवाद आहे. दोन्हींत फरक असेल तेथे इंग्रजी मजकूर ग्राह्य धरला जाईल. हे पान इंग्रजीत वाचा

Lokesh Bhardwaj Law Offices · वकील आणि कायदेशीर सल्लागार, नवी दिल्ली · lokeshbhardwajlawoffices.com
मालमत्ता · परदेशातून दिलेले मुखत्यारपत्र

मी परदेशात राहतो. मुखत्यारपत्राद्वारे (power of attorney) मी भारतातील माझी मालमत्ता विकू किंवा तिचे व्यवस्थापन करू शकतो का?

होय. परदेशात राहणारी व्यक्ती विशिष्ट मुखत्यारपत्राद्वारे भारतातील एखाद्या विश्वासू व्यक्तीला मालमत्ता विकण्याचा, भाड्याने देण्याचा किंवा तिचे व्यवस्थापन करण्याचा, आणि खरेदीखतावर सही करून ते नोंदणीसाठी सादर करण्याचा अधिकार देऊ शकते. या दस्तावर भारतीय वाणिज्य दूतावास अधिकाऱ्यासमोर किंवा नोटरीसमोर सही करावी, तो भारतात पोहोचल्यापासून तीन महिन्यांच्या आत त्यावर भारतात मुद्रांक शुल्क भरावे, आणि तो नमूद केलेल्या मालमत्तेपुरता व कृतींपुरता मर्यादित ठेवावा. केवळ या दस्ताने मालकी हस्तांतरित होत नाही.

वाणिज्य दूतावासाचे साक्षांकन हा अधिक सुरक्षित मार्ग आहे, कारण केवळ परदेशी नोटरीने साक्षांकित केलेल्या दस्तांबाबत उच्च न्यायालयांची मते वेगवेगळी आहेत; हेग कराराच्या (Hague Convention) देशांसाठी अपॉस्टिल (apostille) हे कायदेशीर प्रमाणीकरणाची जागा घेते. खरेदीदाराने अनिवासीविषयक तरतुदीखाली लागू असलेल्या दरांनी कर कापलाच पाहिजे, निवासी विक्रेत्यांना लागू होणाऱ्या 1 टक्क्याने नाही; विक्रेत्याने कमी कपातीचे प्रमाणपत्र मिळवले असेल तरच हे लागू होत नाही. 01/10/2026 पासून वैयक्तिक खरेदीदाराला यासाठी TAN ची गरज नाही. कर भरल्यानंतर विक्रीची रक्कम NRO खात्यातून एका आर्थिक वर्षात USD 1 दशलक्षपर्यंत परदेशात पाठवता येते. काम पूर्ण झाल्यावर मुखत्यारपत्र लेखी रद्द करा.

काय करावे, क्रमाने

  1. भारतातील एक विश्वासू व्यक्ती निवडा आणि नमूद केलेल्या मालमत्तेपुरते व कृतींपुरते मर्यादित असे विशिष्ट मुखत्यारपत्र तयार करा.
  2. त्यावर भारतीय वाणिज्य दूतावास अधिकाऱ्यासमोर सही करा, जो अधिक सुरक्षित मार्ग आहे, किंवा नोटरीसमोर सही करा.
  3. ते भारतात पोहोचल्यापासून तीन महिन्यांच्या आत त्यावर भारतात मुद्रांक शुल्क भरून घ्या.
  4. कमी कर कापला जावा असे वाटत असेल तर कमी कपातीचे प्रमाणपत्र मिळवा, कारण अन्यथा खरेदीदाराने लागू असलेल्या अनिवासी दरांनी कपात केलीच पाहिजे.
  5. कर भरल्यानंतर विक्रीची रक्कम NRO खात्यातून परदेशात पाठवा, आणि काम पूर्ण झाल्यावर मुखत्यारपत्र लेखी रद्द करा.

लागू होणाऱ्या तरतुदी

कायदा: नोंदणी अधिनियम, 1908 (Registration Act, 1908) ची कलमे 32 व 33(1)(c); भारतीय मुद्रांक अधिनियम, 1899 (Indian Stamp Act, 1899) चे कलम 18; आयकर अधिनियम, 2025 (Income-tax Act, 2025) ची कलमे 393(2) व 395 (जुनी कलमे 195 व 197); परकीय चलन व्यवस्थापन (मालमत्तेचे प्रेषण) विनियम, 2016 (Foreign Exchange Management (Remittance of Assets) Regulations, 2016). Suraj Lamp and Industries v. State of Haryana, (2012) 1 SCC 656.

शेवटचे अद्ययावतीकरण: 17/10/2026.

हे पान 17/10/2026 रोजीच्या कायद्याचा शैक्षणिक सारांश आहे. हा कायदेशीर सल्ला नाही.

अस्वीकरण हे पान भारतीय वकील परिषद नियम (Bar Council of India Rules), प्रकरण II, भाग VI, नियम 36 चे पालन करून सर्वसामान्य जनतेच्या कायदेविषयक शिक्षणासाठी प्रसिद्ध केले आहे. हा कायदेशीर सल्ला नाही, यामुळे वकील आणि अशील असे नाते निर्माण होत नाही, आणि वेगळे नमूद केले नसल्यास यात दिल्लीसाठी 17/10/2026 रोजीच्या स्थितीनुसार कायदा मांडला आहे. मुदतीचे कालावधी, शुल्क, मर्यादा आणि नियामक परिपत्रके बदलतात; कृती करण्यापूर्वी त्यांची खात्री करून घ्या, आणि तुमच्या स्वतःच्या तथ्यांवर सल्ला घ्या.
WhatsApp