ਵਸੀਅਤਾਂ, ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ, ਪ੍ਰੋਬੇਟ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ
ਵਸੀਅਤ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ
- ਵਸੀਅਤ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਤੇ ਵਸੀਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਅਤੇ ਦੋ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਵਸੀਅਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਜਾਇਦਾਦ ਨਿੱਜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੂਆਂ, ਬੋਧੀਆਂ, ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜੈਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਸਕਸੈਸ਼ਨ ਐਕਟ, 1956 (Hindu Succession Act, 1956) ਹੈ।
- ਪ੍ਰੋਬੇਟ (probate) ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਹੈ ਕਿ ਵਸੀਅਤ ਅਸਲੀ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਸਕਸੈਸ਼ਨ ਐਕਟ, 1925 (Indian Succession Act, 1925) ਦੀ ਧਾਰਾ 213 ਨੇ ਕੁਝ ਵਸੀਅਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਵਸੀਅਤਾਂ ਜੋ ਧਾਰਾ 57 ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਇਲਾਕਿਆਂ (ਪੁਰਾਣੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਮਦਰਾਸ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਦੀਆਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਦੀਵਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ) ਵਿੱਚ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਾਂ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਅਚੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ। ਰਿਪੀਲਿੰਗ ਐਂਡ ਅਮੈਂਡਿੰਗ ਐਕਟ, 2025 (Repealing and Amending Act, 2025) (2025 ਦਾ ਐਕਟ 37, ਮਨਜ਼ੂਰੀ 20/12/2025) ਨੇ ਧਾਰਾ 213 ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਧਾਰਾ 370 ਵਿੱਚ ਜਾਨਸ਼ੀਨੀ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰੋਕ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਸੇ ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਵਸੀਅਤ ਲਈ ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਵੈਸੇ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਬੈਂਕ ਬਕਾਏ, ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਜਾਂ ਵਸੀਅਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਨਸ਼ੀਨੀ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ (succession certificate) (ਭਾਗ X, ਇੰਡੀਅਨ ਸਕਸੈਸ਼ਨ ਐਕਟ) ਆਮ ਰਾਹ ਹੈ।
- ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮਝੌਤਾ ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਵੰਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਇਦ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਅਚੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਹੱਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖਰੜੇ ਦੀ ਲਿਖਤ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ।
- ਨਿੱਜੀ ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਈ ਵਸੀਅਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਨਿਰਭਰ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਾਂ NRI ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- NRI ਭਾਰਤੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰਕਮ ਵਿਦੇਸ਼ ਲਿਜਾਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ
- ਵਸੀਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਸੀਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ (Testator and testatrix)
- ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਵਸੀਅਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਵਸੀਅਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (Executor)
- ਵਸੀਅਤ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ।
- ਲਾਭਪਾਤਰੀ (Beneficiary, legatee)
- ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਸੀਅਤ ਹੇਠ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- ਵਸੀਅਤ ਦਾ ਜ਼ਮੀਮਾ (Codicil)
- ਵਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼।
- ਤਸਦੀਕੀ ਗਵਾਹ (Attesting witness)
- ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵਸੀਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਨੂੰ ਤਸਦੀਕੀ ਗਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
- ਸ਼ੱਕੀ ਹਾਲਾਤ (Suspicious circumstances)
- ਉਹ ਤੱਥ ਜੋ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਵਸੀਅਤ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੁੱਖ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਵਸੀਅਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ, ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣਾ, ਜਾਂ ਵਸੀਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕ।
- ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੱਤਰ (Probate and letters of administration)
- ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ, ਵਸੀਅਤ ਸਮੇਤ (ਪ੍ਰੋਬੇਟ) ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਵਸੀਅਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਵਸੀਅਤ ਨਾ ਹੋਵੇ (ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੱਤਰ)।
- ਜਾਨਸ਼ੀਨੀ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ (Succession certificate)
- ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਸਕਿਓਰਿਟੀਆਂ ਵਸੂਲਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ।
- ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ (Legal heir certificate)
- ਮਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਅਕਸਰ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- ਇੰਤਕਾਲ (Mutation)
- ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਜਾਂ ਮਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ। ਇਹ ਕਬਜ਼ਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
- ਸਹਿ-ਵਾਰਸ ਅਤੇ HUF (Coparcener and HUF)
- ਹਿੰਦੂ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਉਹ ਮੈਂਬਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਹਿ-ਵਾਰਸੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੱਕ ਹੈ। 2005 ਦੀ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਵਾਰਸ ਹਨ।
- ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ (Nomination)
- ਕਿਸੇ ਖਾਤੇ ਜਾਂ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਰਕਮ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇਣਾ। ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਂ ਲਈ ਟਰੱਸਟੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਉੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ।
- ਹੱਕ ਤਿਆਗ ਡੀਡ ਅਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਡੀਡ (Relinquishment deed and release deed)
- ਉਹ ਡੀਡ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਵਾਰਸ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ
1. ਪੱਕੀ ਟਿਕਣ ਵਾਲੀ ਵਸੀਅਤ ਬਣਾਉਣਾ।
- ਹਰ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਵੇਰਵਾ ਦਿਓ।
- ਵਸੀਅਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬਦਲ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰੋ।
- ਅਹਿਮ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੁੜੱਤਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੋ।
- ਸੁਤੰਤਰ ਗਵਾਹ ਵਰਤੋ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਜਾਂ ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਰੱਥਾ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਨੋਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇ।
- ਵਸੀਅਤ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾਓ।
- ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਵਸੀਅਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ।
- ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੋ।
2. ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਦਸਤਾਵੇਜ਼।
- ਮੌਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ;
- ਵਸੀਅਤ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੈ;
- ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸ਼ਜਰੇ ਦਾ ਹਲਫ਼ਨਾਮਾ;
- ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼;
- ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਡੀਮੈਟ ਸਟੇਟਮੈਂਟਾਂ;
- ਬੀਮਾ ਪਾਲਿਸੀਆਂ।
ਦਫ਼ਤਰ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਲਈ ਰਾਹ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ, ਇੰਤਕਾਲ, ਦਾਅਵਾ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਗ੍ਰਾਂਟ।
3. ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਬੇਟ।
ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਪਟੀਸ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੱਜ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਰਕਮ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਕੋਲ। ਨੋਟਿਸ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਤਰਾਜ਼ ਆਉਣ ਤੇ ਮਾਮਲਾ ਵਿਰੋਧ ਵਾਲਾ ਦਾਅਵਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4. ਜਾਨਸ਼ੀਨੀ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ।
ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਸਕਿਓਰਿਟੀਆਂ ਲਈ। ਅਦਾਲਤ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮੰਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਖ਼ਾਸ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਸਕਿਓਰਿਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
5. ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ।
ਚੰਗੀ ਸਮਝੌਤਾ ਡੀਡ:
- ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਵਾਦ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ;
- ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ;
- ਆਪਸੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ;
- ਸਟੈਂਪ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ;
- ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ।
6. ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ।
ਪਰਿਵਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ, ਵਸੀਅਤ ਅਤੇ ਆਰਟੀਕਲਜ਼ ਆਫ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੇਲ ਖਾਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਆਰਟੀਕਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਬਾਦਲੇ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸੁਲਝਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਵਸੀਅਤ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
7. NRI।
- ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਚੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ।
- ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਰਕਮ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
- ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਨੋਟਰੀ ਤਸਦੀਕ ਅਤੇ ਅਪੋਸਟਿਲ ਜਾਂ ਕੌਂਸਲਰ ਤਸਦੀਕ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ।
- ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁਖ਼ਤਿਆਰਨਾਮਾ ਕਰਨਾ ਅਕਸਰ ਅਮਲੀ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਜੋ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ
ਕੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਵਸੀਅਤ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਜੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦੋ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।
ਕੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੇ ਫਲੈਟ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਸੇ ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਵਸੀਅਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ 2025 ਦੀ ਸੋਧ ਨੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਿਯਮ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਕੋਈ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ (nominee) ਹੈ। ਕੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਦਾ ਮਾਲਕ ਉਹ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ ਪੈਸਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਂ ਲਈ ਟਰੱਸਟੀ ਵਜੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਧੀ ਜੱਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਮਿਤਾਕਸ਼ਰਾ ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਚੱਲਦੇ ਹਿੰਦੂ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਹਿ-ਵਾਰਸੀ (coparcenary) ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ। ਹਿੰਦੂ ਸਕਸੈਸ਼ਨ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 6 ਵਿੱਚ 2005 ਦੀ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧੀ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਸਹਿ-ਵਾਰਸ (coparcener) ਹੈ। 20/12/2004 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਡੀਡ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਡਿਕਰੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਵੰਡ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ।
ਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲਈ ਵਸੀਅਤ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਹਾਂ। ਤਸਦੀਕ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ ਕਿ ਵਸੀਅਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (executor) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।
ਇਹ ਜਵਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਸਾਰ ਹਨ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰੀਫ਼ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਵੇ।
ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi ਵਿਖੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਿੱਠੀ-ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਆਪ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਪੰਨਾ Bar Council of India Rules ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਨੁਸਾਰ Lokesh Bhardwaj Law Offices ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਮੁਵੱਕਿਲ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। LBLO ਕਿਸੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਐਂਗੇਜਮੈਂਟ ਉੱਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਖ਼ਰੀ ਸਮੀਖਿਆ: 15/11/2026। Lokesh Bhardwaj Law Offices।
ਕਾਨੂੰਨ 15/11/2026 ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ।
← ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ