Lokesh Bhardwaj Law Offices ← ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ

ਇਹ ਪੰਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਪੰਨੇ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਮਿਲੇਗੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੰਨਾ ਪੜ੍ਹੋ

Lokesh Bhardwaj Law Offices · ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ · lokeshbhardwajlawoffices.com
ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦਾ ਖੇਤਰ

ਵਸੀਅਤਾਂ, ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ, ਪ੍ਰੋਬੇਟ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ

ਵਸੀਅਤ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ।

ਵਸੀਅਤ ਜਾਂ ਵਸੀਅਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ, ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਗ੍ਰਾਂਟ, ਸਕਿਓਰਿਟੀਆਂ ਲਈ ਜਾਨਸ਼ੀਨੀ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ, ਇੰਤਕਾਲ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ।
ਵਸੀਅਤ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਤੱਕ

ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ

ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ

ਵਸੀਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਸੀਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ (Testator and testatrix)
ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਵਸੀਅਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਸੀਅਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (Executor)
ਵਸੀਅਤ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ।
ਲਾਭਪਾਤਰੀ (Beneficiary, legatee)
ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਸੀਅਤ ਹੇਠ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਸੀਅਤ ਦਾ ਜ਼ਮੀਮਾ (Codicil)
ਵਸੀਅਤ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼।
ਤਸਦੀਕੀ ਗਵਾਹ (Attesting witness)
ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵਸੀਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਨੂੰ ਤਸਦੀਕੀ ਗਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ਼ੱਕੀ ਹਾਲਾਤ (Suspicious circumstances)
ਉਹ ਤੱਥ ਜੋ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਵਸੀਅਤ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੁੱਖ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਵਸੀਅਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ, ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣਾ, ਜਾਂ ਵਸੀਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕ।
ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੱਤਰ (Probate and letters of administration)
ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ, ਵਸੀਅਤ ਸਮੇਤ (ਪ੍ਰੋਬੇਟ) ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਵਸੀਅਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਵਸੀਅਤ ਨਾ ਹੋਵੇ (ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੱਤਰ)।
ਜਾਨਸ਼ੀਨੀ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ (Succession certificate)
ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਸਕਿਓਰਿਟੀਆਂ ਵਸੂਲਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ (Legal heir certificate)
ਮਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਅਕਸਰ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇੰਤਕਾਲ (Mutation)
ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਜਾਂ ਮਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ। ਇਹ ਕਬਜ਼ਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਸਹਿ-ਵਾਰਸ ਅਤੇ HUF (Coparcener and HUF)
ਹਿੰਦੂ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਉਹ ਮੈਂਬਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਹਿ-ਵਾਰਸੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੱਕ ਹੈ। 2005 ਦੀ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਵਾਰਸ ਹਨ।
ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ (Nomination)
ਕਿਸੇ ਖਾਤੇ ਜਾਂ ਪਾਲਿਸੀ ਦੀ ਰਕਮ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇਣਾ। ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਂ ਲਈ ਟਰੱਸਟੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਉੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਹੱਕ ਤਿਆਗ ਡੀਡ ਅਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਡੀਡ (Relinquishment deed and release deed)
ਉਹ ਡੀਡ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਵਾਰਸ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ

1. ਪੱਕੀ ਟਿਕਣ ਵਾਲੀ ਵਸੀਅਤ ਬਣਾਉਣਾ।

2. ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਦਸਤਾਵੇਜ਼।

ਦਫ਼ਤਰ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਲਈ ਰਾਹ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ, ਇੰਤਕਾਲ, ਦਾਅਵਾ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਗ੍ਰਾਂਟ।

3. ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਬੇਟ।

ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਪਟੀਸ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੱਜ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਰਕਮ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਕੋਲ। ਨੋਟਿਸ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਤਰਾਜ਼ ਆਉਣ ਤੇ ਮਾਮਲਾ ਵਿਰੋਧ ਵਾਲਾ ਦਾਅਵਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

4. ਜਾਨਸ਼ੀਨੀ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ।

ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਸਕਿਓਰਿਟੀਆਂ ਲਈ। ਅਦਾਲਤ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮੰਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਖ਼ਾਸ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਸਕਿਓਰਿਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

5. ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ।

ਚੰਗੀ ਸਮਝੌਤਾ ਡੀਡ:

6. ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ।

ਪਰਿਵਾਰਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ, ਵਸੀਅਤ ਅਤੇ ਆਰਟੀਕਲਜ਼ ਆਫ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੇਲ ਖਾਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਆਰਟੀਕਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਬਾਦਲੇ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸੁਲਝਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਵਸੀਅਤ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

7. NRI।

ਲੋਕ ਜੋ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ

ਕੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਵਸੀਅਤ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਜੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦੋ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।

ਕੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੇ ਫਲੈਟ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਸੇ ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਵਸੀਅਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਬੇਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ 2025 ਦੀ ਸੋਧ ਨੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਿਯਮ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਕੋਈ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ (nominee) ਹੈ। ਕੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਦਾ ਮਾਲਕ ਉਹ ਹੈ?

ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ ਪੈਸਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਂ ਲਈ ਟਰੱਸਟੀ ਵਜੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਧੀ ਜੱਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਮਿਤਾਕਸ਼ਰਾ ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਚੱਲਦੇ ਹਿੰਦੂ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਹਿ-ਵਾਰਸੀ (coparcenary) ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ। ਹਿੰਦੂ ਸਕਸੈਸ਼ਨ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 6 ਵਿੱਚ 2005 ਦੀ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧੀ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਸਹਿ-ਵਾਰਸ (coparcener) ਹੈ। 20/12/2004 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਡੀਡ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਡਿਕਰੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਵੰਡ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ।

ਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲਈ ਵਸੀਅਤ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਹਾਂ। ਤਸਦੀਕ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ ਕਿ ਵਸੀਅਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (executor) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।

ਇਹ ਜਵਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਸਾਰ ਹਨ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਕੰਮ ਸੌਂਪਣਾ

ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰੀਫ਼ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਵੇ।

ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi ਵਿਖੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਿੱਠੀ-ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਆਪ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।

ਬੇਦਾਅਵਾ ਇਹ ਪੰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰ ਕੰਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੈ, ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ (Bar Council of India Rules), ਅਧਿਆਇ II, ਭਾਗ VI, ਨਿਯਮ 36 ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਹੈ ਨਾ ਕੰਮ ਮੰਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼। ਇੱਥੇ ਲਿਖੀ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਮੁਵੱਕਿਲ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।

ਇਹ ਪੰਨਾ Bar Council of India Rules ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਨੁਸਾਰ Lokesh Bhardwaj Law Offices ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਐਡਵੋਕੇਟ ਅਤੇ ਮੁਵੱਕਿਲ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। LBLO ਕਿਸੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਐਂਗੇਜਮੈਂਟ ਉੱਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਆਖ਼ਰੀ ਸਮੀਖਿਆ: 15/11/2026। Lokesh Bhardwaj Law Offices।

ਕਾਨੂੰਨ 15/11/2026 ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ।

WhatsApp