ಕಾನೂನು ಪದಗಳ ಪದಕೋಶ
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಕೇಳುವ, ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಓದುವ, ಅಥವಾ ಈ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪದಗಳು, ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿವೆ.
ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು Lokesh Bhardwaj Law Offices (LBLO) ನ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪದಗಳನ್ನು ಈ ಪದಕೋಶವು ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ನಮೂದು ಮೊದಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾನೂನಿನ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 01/07/2024 ರಿಂದ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (Bharatiya Nyaya Sanhita), ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮಕ್ಕೆ (Bharatiya Sakshya Adhiniyam) ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.
A
- Ad interim (ಆಡ್ ಇಂಟರಿಮ್, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮಧ್ಯಂತರ)
- ಎದುರು ಪಕ್ಷ ಉತ್ತರಿಸುವ ಮೊದಲೇ, ಮೊದಲ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಆದೇಶ; ಮಧ್ಯಂತರ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ವಾದ ಆಲಿಸುವವರೆಗೆ ಅಲ್ಪ ಕಾಲ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಕಾಯುವುದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕ (Ad valorem court fee)
- ನಿಗದಿತ ಮೊತ್ತವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೌಲ್ಯದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ದೆಹಲಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1870 (Court Fees Act, 1870) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ದಾವೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಆಸ್ತಿ ದಾವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ವಾದಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಅಡ್ವೊಕೇಟ್, ವಕೀಲ (Advocate, vakil)
- ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 (Advocates Act, 1961) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ (State Bar Council) ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಅರ್ಹರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಹಳೆಯ ಪದವಾದ ವಕೀಲ್ (vakil) ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅಥವಾ ಸ್ವತಃ ಪಕ್ಷಕಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
- ಅಡ್ವೊಕೇಟ್-ಆನ್-ರೆಕಾರ್ಡ್ (Advocate-on-Record)
- ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಯಮಗಳು, 2013 (Supreme Court Rules, 2013) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾದ ವಕೀಲರು; ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಕಾರರ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ವಕೀಲರು ವಾದ ಮಂಡಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮತ್ತು ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿಯೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅಡ್ವೊಕೇಟ್-ಆನ್-ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
- ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಅಫಿಡವಿಟ್ (Affidavit)
- ಪ್ರಮಾಣ ಆಯುಕ್ತರು (oath commissioner) ಅಥವಾ ನೋಟರಿಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ದೃಢೀಕರಿಸಿ ನೀಡುವ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳ ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆ; ಅದು ಸುಳ್ಳೆಂದು ತಿಳಿದೂ ನೀಡಿದ್ದರೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬಹುದು. ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಗಳು, ಮಧ್ಯಂತರ ಅರ್ಜಿಗಳು, ಉತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳ ಬೆಂಬಲ ಇರುತ್ತದೆ.
- ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನು (Anticipatory bail)
- ಅರ್ಜಿದಾರರನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 482 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ನಿರ್ದೇಶನ. ಬಂಧನದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬಲು ಕಾರಣವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಇದನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾರೆ.
- ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕಾ ಅವಾರ್ಡ್ (Arbitral award)
- ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ತೀರ್ಮಾನ. ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಧಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 1996 (Arbitration and Conciliation Act, 1996) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಡಿಕ್ರಿಯಂತೆಯೇ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 34 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ, ಅದು ಕೈಸೇರಿದ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು; ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣವಿದ್ದರೆ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.
- ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆ (ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಷನ್)
- ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ವಿಧಾನ; ಇದರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬದಲು ತಟಸ್ಥ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರು (arbitrator) ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪಕ್ಷಕಾರರು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿನ ಷರತ್ತಿನ ಮೂಲಕ, ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಧಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 1996 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ನೇಮಕ, ಮಧ್ಯಂತರ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
B
- ಜಾಮೀನು (Bail)
- ತನಿಖೆ ಅಥವಾ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಧಿಸಿದ ಷರತ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ, ಜಾಮೀನುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರಿಲ್ಲದೆ, ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ (ಬಾಂಡ್) ಪಡೆದು ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಕಸ್ಟಡಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು. ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಇದು BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 478 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು; ಜಾಮೀನು ರಹಿತ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸೆಕ್ಷನ್ 480 ಮತ್ತು 483 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿವೇಚನೆ.
- BNS
- ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023); ಇದು ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ, 1860 (Indian Penal Code, 1860) ರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು, 01/07/2024 ರಂದು ಅಥವಾ ಅದರ ನಂತರ ಎಸಗಿದ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಎಸಗಿದ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
- BNSS
- ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023); ಇದು 01/07/2024 ರಿಂದ ದಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1973 (Code of Criminal Procedure, 1973) ರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದು FIR, ಬಂಧನ, ತನಿಖೆ, ಜಾಮೀನು, ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನಾಂಕದಂದು ಈಗಾಗಲೇ ಬಾಕಿ ಇದ್ದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳೆಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.
- BSA
- ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ, 2023 (Bharatiya Sakshya Adhiniyam, 2023); ಇದು 01/07/2024 ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, 1872 (Indian Evidence Act, 1872) ರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಯಾವ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬಹುದು, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಸಾಬೀತಿನ ಹೊರೆ ಯಾವ ಪಕ್ಷದ ಮೇಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
C
- CAT
- ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (Central Administrative Tribunal); ಆಡಳಿತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1985 (Administrative Tribunals Act, 1985) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಇದು, ನೇಮಕಾತಿ, ಬಡ್ತಿ, ಶಿಸ್ತು, ವೇತನ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಸೇವಾ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕಾಸ್ ಲಿಸ್ಟ್, ದಿನದ ಪ್ರಕರಣ ಪಟ್ಟಿ (Cause list)
- ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನದಂದು ಪ್ರತಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ; ಇದನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಂಖ್ಯೆ, ಐಟಂ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವ ಪೀಠ ಇರುತ್ತವೆ.
- ವ್ಯಾಜ್ಯ ಕಾರಣ (Cause of action)
- ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳ ಸಮೂಹ. ವ್ಯಾಜ್ಯ ಕಾರಣ ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಾದಪತ್ರ ತಿಳಿಸಲೇಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿ ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಕೇವಿಯಟ್ (Caveat)
- ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಅರ್ಜಿ ಬರಬಹುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಆದೇಶ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಮ್ಮ ವಾದ ಆಲಿಸಲಿ ಎಂದು, ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1908 (Code of Civil Procedure, 1908; CPC) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 148A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಸೂಚನೆ. ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅರ್ಜಿಯು ಆ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗದ ಹೊರತು, ಇದು ದಾಖಲಿಸಿದ ದಿನದಿಂದ ತೊಂಬತ್ತು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
- Certiorari (ಸರ್ಷಿಯೊರಾರಿ)
- ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಮೀರಿ, ಸಹಜ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ, ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲೇ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಕಾನೂನಿನ ತಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸಿದ ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ರಿಟ್.
- CESTAT
- ಕಸ್ಟಮ್ಸ್, ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (Customs, Excise and Service Tax Appellate Tribunal); ಇದು ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯ ಆದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಯುಕ್ತರ (ಮೇಲ್ಮನವಿ) ಆದೇಶಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್, ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠ West Block 2, R.K. Puram, New Delhi ಇಲ್ಲಿದೆ.
- ಆರೋಪ ಜ್ಞಾಪನಪತ್ರ (Charge memo)
- ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಭಾರಿ ದಂಡನೆಯ ಇಲಾಖಾ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ದಾಖಲೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಆರೋಪದ ಅಂಶಗಳು, ಆಪಾದನೆಗಳ ವಿವರಣೆ, ಮತ್ತು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಲಿಖಿತ ಪ್ರತಿವಾದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ನೌಕರರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ, ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ (Chargesheet)
- ತನಿಖೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸರು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಂತಿಮ ವರದಿ, ಈಗ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 193 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ. ಇದು ಕಂಡುಬಂದ ಅಪರಾಧಗಳು, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೆ, ಪೊಲೀಸರು ಇದರ ಬದಲು ಮುಕ್ತಾಯ ವರದಿ (closure report) ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಕಾಗ್ನಿಜೆನ್ಸ್, ಸಂಜ್ಞಾನ (Cognizance)
- ಆರೋಪಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ, ದೂರು ಅಥವಾ ಇತರ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇಲೆ, ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಪರಾಧದ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತನ್ನ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಹರಿಸುವ ಹಂತ. BNSS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ಗಳು ಸೆಕ್ಷನ್ 210 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಜ್ಞಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
- ರಾಜಿ ಇತ್ಯರ್ಥ, ಕಾಂಪೌಂಡಿಂಗ್ (Compounding)
- ದೂರುದಾರ ಮತ್ತು ಆರೋಪಿಯ ನಡುವೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣದ ಇತ್ಯರ್ಥ; ಇದಕ್ಕೆ ಖುಲಾಸೆಯ ಪರಿಣಾಮವಿದೆ. ಪಕ್ಷಕಾರರು ತಾವಾಗಿಯೇ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಾದ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 359 ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಇತರ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಇತ್ಯರ್ಥ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
- ವಿಳಂಬ ಮನ್ನಾ (Condonation of delay)
- ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣ ತೋರಿಸಿದರೆ, ಕಾಲಮಿತಿಯ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅಧಿಕಾರ; ಇದು ಕಾಲಮಿತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Limitation Act, 1963) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 5 ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿನ ಅಂತಹುದೇ ನಿಬಂಧನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಾನೂನುಗಳು ವಿಳಂಬ ಮನ್ನಾಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಹಾಕುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಗಿಡುತ್ತವೆ.
- ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗ (Consumer commission)
- ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 (Consumer Protection Act, 2019) ರ ಅಡಿಯ ಮೂರು ಹಂತದ ವೇದಿಕೆಗಳು. ಪಾವತಿಸಿದ ಪ್ರತಿಫಲ ರೂ. 50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಇರುವ ದೂರುಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ, ರೂ. 50 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ರೂ. 2 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ ಇರುವವು ರಾಜ್ಯ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ರೂ. 2 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
- ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ (Contempt)
- ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದು (ಸಿವಿಲ್ ನಿಂದನೆ), ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಕಳಂಕ ತರುವ ಇಲ್ಲವೇ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ನಡವಳಿಕೆ (ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಿಂದನೆ); ಇದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿಂದನೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1971 (Contempt of Courts Act, 1971) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ನಿಂದನೆ ನಡೆದ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ನಂತರ ಆರಂಭಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸೆಕ್ಷನ್ 20 ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪ್ರತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (ಕೌಂಟರ್ ಅಫಿಡವಿಟ್)
- ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಜಿಗೆ ಪ್ರತಿವಾದಿಯು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಉತ್ತರ; ಅದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಧಾರಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಮಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಯಾದಾಗ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ (ರಿಜಾಯಿಂಡರ್) ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
- ಕ್ಯುರೇಟಿವ್ ಅರ್ಜಿ (Curative petition)
- ಪುನರ್ಪರಿಶೀಲನಾ ಅರ್ಜಿ ವಜಾ ಆದ ನಂತರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೊನೆಯ ಪರಿಹಾರ; ಇದನ್ನು Rupa Ashok Hurra v. Ashok Hurra, (2002) 4 SCC 388 ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಸಹಜ ನ್ಯಾಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಂತಹ ಸೀಮಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರ ಜೊತೆ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಇರಲೇಬೇಕು.
D
- ಡಿಕ್ರಿ (Decree)
- ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಕಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಮಾನದ ಔಪಚಾರಿಕ ರೂಪ. ಡಿಕ್ರಿಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊದಲು ಪಾಲುಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ವಿಭಾಗ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅಂತಿಮವಾಗಿರಬಹುದು; ಮತ್ತು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನೇ.
- ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜಾಮೀನು (Default bail)
- BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 187(3) ರಲ್ಲಿನ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ವಿಫಲರಾದಾಗ ಹಕ್ಕಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಬಿಡುಗಡೆ: ಮರಣದಂಡನೆ, ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಇಲ್ಲವೇ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ತೊಂಬತ್ತು ದಿನಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಅರವತ್ತು ದಿನಗಳು; ಆರೋಪಿಯು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಜಾಮೀನು ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಷರತ್ತು.
- ನೆಲಸಮ ನೋಟಿಸ್ (Demolition notice)
- ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಏಕೆ ನೆಲಸಮ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಕಾರಣ ತೋರಿಸುವಂತೆ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿ ಪುರಸಭಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡುವ ನೋಟಿಸ್; ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ದೆಹಲಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1957 (Delhi Municipal Corporation Act, 1957) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ನಂತರ ಬರುವ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ, MCD (Appellate Tribunal, MCD) ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
- ಇಲಾಖಾ ವಿಚಾರಣೆ (Departmental inquiry)
- ನೌಕರರ ವಿರುದ್ಧದ ದುರ್ನಡತೆಯ ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ಉದ್ಯೋಗದಾತರು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ, ನಡೆಸುವ ಶಿಸ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಹಲವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು CCS (CCA) Rules, 1965 ರಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯು ಆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಹಜ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲೇಬೇಕು.
- DPDP
- ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (Digital Personal Data Protection Act, 2023); ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (Data Protection Board of India) ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಹದಿನೆಂಟು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
- DRAT
- ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (Debts Recovery Appellate Tribunal); ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನ ಕಾಯ್ದೆ, 1993 (Recovery of Debts and Bankruptcy Act, 1993) ಹಾಗೂ SARFAESI ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು ನೀಡಿದ ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಇದು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಠೇವಣಿ ಇಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- DRT
- ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನ ಕಾಯ್ದೆ, 1993 ರ ಅಡಿಯ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (Debts Recovery Tribunal); ರೂ. 20 ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲಗಳಿಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು, ಹಾಗೂ SARFAESI ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಲಗಾರರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಇದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ.
E
- ಋಣಭಾರ (Encumbrance)
- ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊರೆಯಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಚಾರ್ಜ್, ಅಡಮಾನ, ಲಿಯನ್ (ಧಾರಣಾಧಿಕಾರ), ಗುತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆ. ಉಪ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿನ ನೋಂದಾಯಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ಶೋಧ, ಜೊತೆಗೆ ಸಾಲದಾತರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ವಿಚಾರಣೆ, ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಲು ಅಥವಾ ಅಡಮಾನ ಇಡಲು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
- Ex parte (ಎಕ್ಸ್ ಪಾರ್ಟೆ, ಏಕಪಕ್ಷೀಯ)
- ಎದುರು ಪಕ್ಷದ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ನೀಡುವ ಆದೇಶ; ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರವೂ ಅವರು ಹಾಜರಾಗದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅಥವಾ ತುರ್ತಿನಿಂದಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ. ಗೈರುಹಾಜರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣ ತೋರಿಸಿದರೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಆದೇಶ ಅಥವಾ ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಬಹುದು.
- ಡಿಕ್ರಿ ಜಾರಿ, ಅಮಲ್ಜಾರಿ (Execution)
- CPC ಯ ಆದೇಶ XXI ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಆಸ್ತಿಯ ಜಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ, ಸ್ವಾಧೀನ ಒಪ್ಪಿಸುವುದು, ಬಂಧನ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಡಿಕ್ರಿ ಅಥವಾ ಆದೇಶವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ಅದನ್ನು ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಜಾರಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
F
- FEMA
- ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1999 (Foreign Exchange Management Act, 1999); ಇದು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ವಹಿವಾಟುಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಒಳಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಹೊರಕ್ಕೆ ಹಣ ರವಾನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಸಿವಿಲ್ ಸ್ವರೂಪದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯ ಹಾಗೂ ದಂಡದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹಲವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (Reserve Bank of India) ಮೂಲಕ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಮಾಡಬಹುದು.
- FIR
- ಪ್ರಥಮ ವರ್ತಮಾನ ವರದಿ (First Information Report): ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧದ (cognizable offence) ಕುರಿತು BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 173 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ದಾಖಲಿಸುವ ಮಾಹಿತಿ; ಇದು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ, ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದವರಿಗೆ ಉಚಿತ ಪ್ರತಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ.
G
- GPA
- ಜನರಲ್ ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ತ್ಯಾರನಾಮೆ (General Power of Attorney): ತಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ. GPA ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; Suraj Lamp and Industries v. State of Haryana, (2012) 1 SCC 656 ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ನೋಂದಾಯಿತ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪತ್ರ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.
H
- Habeas corpus (ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್)
- ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಅವರನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಿ ಬಂಧನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶಿಸುವ ರಿಟ್. ಬಂಧನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಬಂಧನ, ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಖಾಸಗಿ ವಶದ ವಿರುದ್ಧ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
I
- ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ, ಇಂಜಂಕ್ಷನ್ (Injunction)
- ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ, ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾಡದಂತೆ, ಪಕ್ಷಕಾರರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ. ದಾವೆ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು CPC ಯ ಆದೇಶ XXXIX ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 (Specific Relief Act, 1963) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಕ್ರಿಯ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ವಿಚಾರಣಾಧಿಕಾರಿ (Inquiry officer)
- ಇಲಾಖಾ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು, ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು, ಮತ್ತು ಆರೋಪದ ಪ್ರತಿ ಅಂಶದ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಣಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಶಿಸ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ನೇಮಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿ. ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಬೇಕೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ವಿಚಾರಣಾಧಿಕಾರಿಯಲ್ಲ, ಶಿಸ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ.
- ಮಧ್ಯಂತರ ಅರ್ಜಿ (Interlocutory application)
- ಬಾಕಿ ಇರುವ ಪ್ರಕರಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ತಡೆ, ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ, ತಿದ್ದುಪಡಿ, ವಿಳಂಬ ಮನ್ನಾ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿಯಂತಹ ಮಧ್ಯಂತರ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಆದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅರ್ಜಿ. ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ರಿಟ್ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ CM ಅರ್ಜಿಗಳು ಎಂದೂ, ದಾವೆಗಳಲ್ಲಿ IA ಗಳು ಎಂದೂ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
L
- ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್, ಲೀಗಲ್ ನೋಟಿಸ್ (Legal notice)
- ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ನಿಗದಿತ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿ ವಕೀಲರು ಕಳುಹಿಸುವ ಔಪಚಾರಿಕ ಪತ್ರ; ಇದನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ದಾವೆ ಅಥವಾ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಮೊದಲು ಪೂರ್ವ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕೆಂದು CPC ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 80 ಹೇಳುತ್ತದೆ; ತುರ್ತು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ.
- ಕಾಲಮಿತಿ (Limitation)
- ದಾವೆ, ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಕಾಲಾವಧಿ; ಇದನ್ನು ಕಾಲಮಿತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನುಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ಎಷ್ಟೇ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದರೂ ವಜಾ ಆಗುತ್ತದೆ, ಕಾನೂನು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿದ ಹೊರತು.
- Locus standi (ಲೋಕಸ್ ಸ್ಟಾಂಡೈ)
- ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹೂಡಲು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಇರುವ ಅರ್ಹತೆ; ಇದು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಥವಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ದಾವೆಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆಗದವರ ಪರವಾಗಿ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ.
- ಲೋಕ ಅದಾಲತ್ (Lok Adalat)
- ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1987 (Legal Services Authorities Act, 1987) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ವೇದಿಕೆ; ಇಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಅಥವಾ ದಾವೆ ಪೂರ್ವ ಹಂತದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ರಾಜಿಯ ಮೂಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೋಕ ಅದಾಲತ್ನ ಅವಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಡಿಕ್ರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
- LPA
- ಲೆಟರ್ಸ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ (Letters Patent Appeal): ಲೆಟರ್ಸ್ ಪೇಟೆಂಟ್ನ ಖಂಡ 10 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ನೊಳಗೇ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೇಲ್ಮನವಿ. ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ, ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
M
- MACT
- ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 (Motor Vehicles Act, 1988) ರ ಅಡಿಯ ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (Motor Accidents Claims Tribunal); ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮರಣ, ಗಾಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಹಾನಿಗೆ ಪರಿಹಾರಧನದ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಇದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಈ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
- Mandamus (ಮ್ಯಾಂಡಮಸ್)
- ಕಾನೂನು ವಿಧಿಸಿರುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಅಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುವ ರಿಟ್. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಾಸಗಿಯಾದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ವಿವೇಚನಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಲಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಇದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ, ಮೀಡಿಯೇಷನ್ (Mediation)
- ತಟಸ್ಥ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆದಾರರು (mediator) ಪಕ್ಷಕಾರರು ತಮ್ಮದೇ ಇತ್ಯರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪಲು ನೆರವಾಗುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಮಾತುಕತೆ; ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆದಾರರು ಏನನ್ನೂ ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (Mediation Act, 2023) ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2015 (Commercial Courts Act, 2015) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 12A ಅಡಿಯ ದಾವೆ ಪೂರ್ವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕಡ್ಡಾಯ.
- ಮೀನ್ ಪ್ರಾಫಿಟ್ಸ್, ಅಕ್ರಮ ಸ್ವಾಧೀನದ ಅವಧಿಯ ಲಾಭ (Mesne profits)
- ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪಡೆದ, ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಲಾಭಗಳು, ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ. ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕಾಗಿ ಹೂಡಿದ ದಾವೆಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ಲಾಭವನ್ನು ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಕೊಡಿಸುತ್ತವೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ.
- ಮ್ಯುಟೇಷನ್, ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ (Mutation)
- ಮಾರಾಟ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ದಾನದ ನಂತರ ಕಂದಾಯ ಅಥವಾ ಪುರಸಭಾ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾಲೀಕರ ಹೆಸರನ್ನು ನಮೂದಿಸುವುದು. ಮ್ಯುಟೇಷನ್ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕರಗಳಿಗಾಗಿ ಇಡುವ ಹಣಕಾಸು ದಾಖಲೆ; ಅದು ತಾನಾಗಿಯೇ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
N
- ಸಹಜ ನ್ಯಾಯ (Natural justice)
- ನ್ಯಾಯಯುತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮೂಲ ನಿಯಮಗಳು: ಯಾರೂ ತಮ್ಮದೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಬಾರದು, ಮತ್ತು ಯಾರನ್ನೂ ಅವರ ವಾದ ಆಲಿಸದೆ ದಂಡಿಸಬಾರದು. ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊರಗಿಟ್ಟ ಹೊರತು, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅರೆ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
- NCLAT
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (National Company Law Appellate Tribunal); ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2013 (Companies Act, 2013) ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನ ಮತ್ತು ಪಾಪರ್ ಸಂಹಿತೆ, 2016 (Insolvency and Bankruptcy Code, 2016) ರ ಅಡಿಯ NCLT ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ, ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಆಯೋಗದ (Competition Commission) ಕೆಲವು ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಇದು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇದು CGO Complex, Lodhi Road, New Delhi ಇಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
- NCLT
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (National Company Law Tribunal); ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ದುರಾಡಳಿತ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯಂತಹ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನ ಮತ್ತು ಪಾಪರ್ ಸಂಹಿತೆ, 2016 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ದಿವಾಳಿತನಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
P
- ವಿಭಾಗ, ಪಾಲು ವಿಭಜನೆ (Partition)
- ಜಂಟಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಲೀಕರ ನಡುವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾಲು ಹೊಂದುವಂತೆ ಹಂಚುವುದು. ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ, ನೋಂದಾಯಿತ ವಿಭಾಗ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ದಾವೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬಹುದು; ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮೊದಲು ಪಾಲುಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು, ನಂತರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚುವ ಅಂತಿಮ ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ವಾದಪತ್ರ (Plaint)
- CPC ಯ ಆದೇಶ VII ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಯ ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆ. ಇದು ಪಕ್ಷಕಾರರು, ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು, ವ್ಯಾಜ್ಯ ಕಾರಣ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶುಲ್ಕ, ಹಾಗೂ ಕೋರಿದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- POSH
- ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ) ಕಾಯ್ದೆ, 2013 (Sexual Harassment of Women at Workplace (Prevention, Prohibition and Redressal) Act, 2013). ಹತ್ತು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸಗಾರರಿರುವ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿಯನ್ನು (Internal Committee) ರಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಇದು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ದೂರು, ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿ
- ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅಂದರೆ ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿ (principal), ತಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು, ಅಂದರೆ ಏಜೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಮುಖ್ತ್ಯಾರರನ್ನು, ಒಂದೇ ವಹಿವಾಟಿಗೆ (ವಿಶೇಷ) ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ (ಸಾಮಾನ್ಯ) ನೇಮಿಸುವ ಲಿಖಿತ ಅಧಿಕಾರಪತ್ರ. ಅದು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವಲ್ಲಿ, ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕದ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.
- ಮಂಡನಾಧಿಕಾರಿ (Presenting officer)
- ಇಲಾಖಾ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿ: ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸುವುದು, ಇಲಾಖೆಯ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿವಾದದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪಾಟೀ ಸವಾಲು ನಡೆಸುವುದು ಇವರ ಕೆಲಸ. ಎದುರು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿತ ನೌಕರರಿಗೆ ಪ್ರತಿವಾದ ಸಹಾಯಕರು (defence assistant) ನೆರವಾಗಬಹುದು.
- ಪ್ರೊಬೇಟ್ (Probate)
- ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1925 (Indian Succession Act, 1925) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಕ್ಷಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ಉಯಿಲಿನ ಪ್ರತಿ, ಜೊತೆಗೆ ಉಯಿಲಿನ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ (executor) ಆಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿಕೆ. ಇದು ಉಯಿಲನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಉಯಿಲನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ, ಪ್ರೊಬೇಟ್ ಪ್ರಕರಣವು ವಿವಾದಿತ ದಾವೆಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
- ಪ್ರತಿಷೇಧ, ಪ್ರೊಹಿಬಿಷನ್ (Prohibition)
- ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸದಂತೆ ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ ಮೇಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೊರಡಿಸುವ ರಿಟ್. ಈಗಾಗಲೇ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವ certiorari ಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಪ್ರತಿಷೇಧವು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
Q
- ರದ್ದತಿ, ಕ್ವಾಷಿಂಗ್ (Quashing)
- ಆರೋಪಗಳು ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧವನ್ನು ತೋರಿಸದಿರುವಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಕಾರರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವಲ್ಲಿ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 528 ರ ಅಡಿಯ ತನ್ನ ಅಂತರ್ಗತ ಅಧಿಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅನುಚ್ಛೇದ 226 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ FIR, ದೂರು ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು.
- Quo warranto (ಕ್ವೋ ವಾರಂಟೊ)
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾವ ಅಧಿಕಾರದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ತೋರಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುವ ರಿಟ್. ನೇಮಕವು ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹುದ್ದೆ ಖಾಲಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬಹುದು. ಖಾಸಗಿ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ರಿಟ್ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
R
- REAT
- ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (Real Estate Appellate Tribunal); ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಇದು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. RERA ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 44 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 58 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
- ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ (ರಿಜಾಯಿಂಡರ್)
- ಪ್ರತಿವಾದಿಯ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕೆ (ಕೌಂಟರ್ ಅಫಿಡವಿಟ್) ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಉತ್ತರ; ಅದರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಹೊಸ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ದಾಖಲೆ ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ (replication). ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು; ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಬಾರದು.
- RERA
- ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2016 (Real Estate (Regulation and Development) Act, 2016), ಮತ್ತು ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಯೋಜನೆಗಳ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರವರ್ತಕರು (promoters) ಮತ್ತು ಏಜೆಂಟರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆದಾರರು (allottees) ಸೆಕ್ಷನ್ 31 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- Res judicata (ರೆಸ್ ಜುಡಿಕೇಟಾ)
- ಅದೇ ಪಕ್ಷಕಾರರ ನಡುವೆ ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಕ್ಷಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ವ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ CPC ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 11 ರಲ್ಲಿನ ನಿಯಮ. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಇದೇ ತತ್ವವನ್ನು ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.
- ಪುನರ್ಪರಿಶೀಲನೆ, ರಿವ್ಯೂ (Review)
- ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೇ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅರ್ಜಿ; ಸೀಮಿತ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಮರುಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಇದು ಕೋರುತ್ತದೆ: ಹೊಸ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು, ದಾಖಲೆಯಲ್ಲೇ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ತಪ್ಪು, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣ. ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು CPC ಯ ಆದೇಶ XLVII ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಚ್ಛೇದ 137 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ.
S
- ಕ್ರಯಪತ್ರ (Sale deed)
- ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Transfer of Property Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 54 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ನೋಂದಾಯಿತ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪತ್ರ. ನೂರು ರೂಪಾಯಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಗೆ ಇದನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲೇಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅದರ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- SARFAESI
- ಹಣಕಾಸು ಆಸ್ತಿಗಳ ಭದ್ರತೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪುನರ್ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಭದ್ರತಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಜಾರಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 (Securitisation and Reconstruction of Financial Assets and Enforcement of Security Interest Act, 2002); ಸೆಕ್ಷನ್ 13(2) ರ ಅಡಿಯ ಬೇಡಿಕೆ ನೋಟಿಸ್ ನಂತರ, ಭದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಲದಾತರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆಯೇ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಾಲಗಾರರು DRT ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು.
- ಸೀಲಿಂಗ್, ಬೀಗಮುದ್ರೆ (Sealing)
- ಪುರಸಭಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಅಥವಾ ಅದರ ಭಾಗವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು; ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ದೆಹಲಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1957 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸೀಲಿಂಗ್ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ, MCD ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಸೀಲ್ ತೆರವು (de-sealing) ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
- ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ (Senior advocate)
- ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹಿರಿಯರೆಂದು ಪದನಾಮ ನೀಡಿದ ವಕೀಲರು. ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಕೀಲರ ಸೂಚನೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
- ಕಾರಣ ಕೇಳಿ ನೋಟಿಸ್ (Show cause notice)
- ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಆ ಕ್ರಮವನ್ನು ಏಕೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂದು ವಿವರಣೆ ನೀಡುವಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ನೋಟಿಸ್. ಕಸ್ಟಮ್ಸ್, ತೆರಿಗೆ, ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಇದೇ ಅಡಿಪಾಯ, ಮತ್ತು ದೋಷಪೂರಿತ ನೋಟಿಸ್ ಅದರ ನಂತರ ಬರುವ ಆದೇಶವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು.
- SLP
- ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಅರ್ಜಿ (Special Leave Petition): ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ತೀರ್ಪು ಇಲ್ಲವೇ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಿ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ (Constitution of India) ಅನುಚ್ಛೇದ 136 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅರ್ಜಿ. ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿವೇಚನೆ; ಅನುಮತಿ ದೊರೆತರೆ, ಅರ್ಜಿಯು ಸಿವಿಲ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೇಲ್ಮನವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
- Status quo (ಸ್ಟೇಟಸ್ ಕ್ವೋ, ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ)
- ಮುಂದಿನ ದಿನಾಂಕದವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಮಾನದವರೆಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನ, ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪಕ್ಷಕಾರರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಆದೇಶ. ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಏನಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಕುರಿತು ನಂತರ ಹಲವು ಬಾರಿ ವಿವಾದಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ.
- ತಡೆ, ಸ್ಟೇ (Stay)
- ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಜಿ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ ತೀರ್ಪು, ಡಿಕ್ರಿ ಅಥವಾ ಆದೇಶದ ಜಾರಿಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ, ಅಥವಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಆದೇಶ. ತಡೆಯು ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆಕ್ಷೇಪ ವಿಫಲವಾದರೆ, ತೀರ್ಮಾನದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಆದೇಶ ಮತ್ತೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
- Sub judice (ಸಬ್ ಜುಡಿಸ್, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ)
- ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಇದ್ದು ಇನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯ. ಬಾಕಿ ಇರುವ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಯು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆಯಾಗಬಹುದು, ಮತ್ತು CPC ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 10 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ಹೂಡಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯದ ಮೇಲಿನ ನಂತರದ ದಾವೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಡೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Succession certificate)
- ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1925 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡುವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ; ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿಗಳು, ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಬೆಂಚರ್ಗಳಂತಹ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಸೂಲು ಮಾಡಲು ಇದು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಇದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
- ಸಮನ್ಸ್
- ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಜರಾಗಬೇಕು, ಹಕ್ಕು ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆ. ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು CPC ಯ ಆದೇಶ V ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿಗೆ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ BNSS ಆರೋಪಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸಮನ್ಸ್ ನೀಡಲು, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
- Suo motu (ಸುಓ ಮೋಟೊ, ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ)
- ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷಕಾರರ ಔಪಚಾರಿಕ ಅರ್ಜಿ ಇಲ್ಲದೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ತಾನಾಗಿಯೇ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ಪತ್ರಗಳು, ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಳು, ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ತಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
T
- TDSAT
- ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1997 (Telecom Regulatory Authority of India Act, 1997) ರ ಅಡಿಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (Telecom Disputes Settlement and Appellate Tribunal). ಇದು ಪರವಾನಗಿ ನೀಡುವವರು ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿದಾರರ ನಡುವಿನ ಹಾಗೂ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ, TRAI ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು IT ಕಾಯ್ದೆ ಹಾಗೂ DPDP ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
- ಹಕ್ಕು, ಟೈಟಲ್ (Title)
- ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳು. ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಮಾರುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು, ಹಕ್ಕು ಶೋಧವು ನೋಂದಾಯಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನವರೆಗೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತದೆ.
V
- ವಕಾಲತ್ನಾಮೆ (Vakalatnama)
- ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗಲು, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಪಕ್ಷಕಾರರು ವಕೀಲರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ದಾಖಲೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಕ್ಷಿದಾರರು ಸಹಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ವಕೀಲರು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೇಲೆ ವಕೀಲರ ಕಲ್ಯಾಣ ಮುದ್ರಾಂಕ ಇರುತ್ತದೆ.
W
- ವಾರಂಟ್ (Warrant)
- ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸುವಂತೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶೋಧಿಸುವಂತೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಲಿಖಿತ ಆದೇಶ. ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಹುದಾದ ವಾರಂಟ್ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ ಒದಗಿಸಿದರೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಜಾಮೀನು ರಹಿತ ವಾರಂಟ್ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕು.
- ರಿಟ್ (Writ)
- ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಇತರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು, ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 32 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಅನುಚ್ಛೇದ 226 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೊರಡಿಸುವ ಔಪಚಾರಿಕ ಆದೇಶ. ಐದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಿಟ್ಗಳೆಂದರೆ habeas corpus, mandamus, certiorari, ಪ್ರತಿಷೇಧ (prohibition) ಮತ್ತು quo warranto.
- ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆ
- ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ವಾದಪತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿವಾದಿ ನೀಡುವ ಉತ್ತರ. CPC ಯ ಆದೇಶ VIII ನಿಯಮ 1 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿಯಾದ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು, ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ತೊಂಬತ್ತು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು; ವಾಣಿಜ್ಯ ದಾವೆಗಳಲ್ಲಿ ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತು ದಿನಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಕಡ್ಡಾಯ.
ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ
- ಮಾರಾಟದ ಕರಾರು (Agreement to sell)
- ಒಪ್ಪಿದ ಷರತ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಮುಂದೆ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಒಪ್ಪಂದ. ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 (Transfer of Property Act, 1882) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 54 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಅದು ಸ್ವತಃ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಭಾರವನ್ನು (ಚಾರ್ಜ್) ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಖರೀದಿದಾರನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕು (ಟೈಟಲ್) ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
- ಅಕ್ಸ್ ಶಜ್ರಾ (Aks shajra)
- ಗ್ರಾಮದ ಹೊಲಗಳ ನಕ್ಷೆಯ (ಶಜ್ರಾ ಕಿಶ್ತ್ವಾರ್) ಪ್ರತಿ ಅಥವಾ ಪಡಿಯಚ್ಚು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ, ಇದನ್ನು ಪಟ್ವಾರಿ ಜೊತೆಗೆ ಒಯ್ದು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಖಸ್ರಾ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ಹೊಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೋಡುವ ನಕ್ಷೆ ಇದೇ.
- ಹಂಚಿಕೆ ಪತ್ರ (Allotment letter)
- ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಬಿಲ್ಡರ್ ನಿವೇಶನ, ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಅಥವಾ ಘಟಕವನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ಪತ್ರ. ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹಕ್ಕಿನ ಸರಪಳಿ ಇದರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಸ್ವಾಧೀನ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪತ್ರ (ಕನ್ವೇಯನ್ಸ್ ಡೀಡ್) ಬರುತ್ತವೆ.
- ಬಂಜರ್ (Banjar)
- ಸಾಗುವಳಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಯ ವರ್ಗ: ಬಂಜರ್ ಜದೀದ್ (banjar jadid) ಎಂದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡದೆ ಬಿಟ್ಟ ಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ಬಂಜರ್ ಕದೀಮ್ (banjar qadim) ಎಂದರೆ ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಸಾಗುವಳಿ ಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿ.
- ಬಾರಾನಿ (Barani)
- ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಯ ವರ್ಗ; ಬಾವಿಯಿಂದ (ಚಾಹಿ) ಅಥವಾ ಕಾಲುವೆಯಿಂದ (ನೆಹ್ರಿ) ನೀರಾವರಿಯಾಗುವ ಭೂಮಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ.
- CERSAI
- ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪರವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಭದ್ರತಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ನೋಂದಣಿ. ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳ ಠೇವಣಿಯಂತಹ ಕೆಲವು ಅಡಮಾನಗಳು ಉಪ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣದಿರಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಹಕ್ಕಿನ ಶೋಧದಲ್ಲಿ CERSAI ಶೋಧವೂ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ.
- ಚಾಹಿ (Chahi)
- ಬಾವಿಗಳು ಅಥವಾ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳಿಂದ ನೀರಾವರಿಯಾಗುವ ಭೂಮಿಯ ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಯ ವರ್ಗ.
- ಭೂ ಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆ, CLU (Change of land use)
- ಭೂಮಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಲು ನೀಡುವ ಅನುಮತಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಸತಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆಗೆ. ಅನುಮತಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಿದ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಗಳು ಹಕ್ಕಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಭಾಗ.
- ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ವಾಸ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Completion and occupation certificates)
- ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಮಂಜೂರಾದಂತೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು. ಇವುಗಳಿಲ್ಲದೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಅಥವಾ ಮಹಡಿಗೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ಸೀಲಿಂಗ್ನ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಗೃಹ ಸಾಲ ಸಿಗದಿರಬಹುದು.
- ಋಣಭಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Encumbrance certificate)
- ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೋಂದಾಯಿತ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಕುರಿತು ಉಪ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ. ಇದು ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳ ಠೇವಣಿಗಳು, ನೋಂದಾಯಿಸದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ದಾವೆಗಳು, ಜಪ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಕ ದೋಷಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದೊಂದೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- FAR ಮತ್ತು FSI
- ಫ್ಲೋರ್ ಏರಿಯಾ ರೇಷಿಯೋ (Floor area ratio), ಅಥವಾ ಫ್ಲೋರ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ (floor space index): ನಿವೇಶನದ ಮೇಲೆ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಒಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ, ನಿವೇಶನದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಅನುಪಾತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಗೈರ್ ಮುಮ್ಕಿನ್ (Gair mumkin)
- ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡಲಾಗದ ಭೂಮಿಗೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಂಜರು ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ಹಳ್ಳದ ಪಾತ್ರ ಅಥವಾ ಮರಳಿನಡಿ ಇರುವ ಭೂಮಿಗೆ, ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ನಮೂದು; ಇದನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪದದೊಂದಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ದಾನಪತ್ರ (Gift deed)
- ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲದ ನೋಂದಾಯಿತ ವರ್ಗಾವಣೆ, ದಾನಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ದಾನ ಪಡೆಯುವವರು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಬೇಕು.
- ನೆಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೆಟ್ಬ್ಯಾಕ್ (Ground coverage and setback)
- ಕಟ್ಟಡ ಉಪವಿಧಿಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದಂತೆ, ನಿವೇಶನದ ಎಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟಬಹುದು, ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ಹಾಗೂ ನಿವೇಶನದ ಗಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಬಿಡಬೇಕಾದ ಖಾಲಿ ಜಾಗ.
- ಜಮಾಬಂದಿ (Jamabandi)
- ಕಂದಾಯ ಗ್ರಾಮದ ಹಕ್ಕುಗಳ ದಾಖಲೆ, ಇದನ್ನು ಪಟ್ವಾರಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಿಡುವಳಿಗೂ ಇದು ಖೇವಟ್ ಮತ್ತು ಖತೌನಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾಲುಗಳು, ಸಾಗುವಳಿದಾರರು ಮತ್ತು ಗೇಣಿ, ಹೊಲದ (ಖಸ್ರಾ) ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಭೂಮಿಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ವರ್ಗ, ಹಾಗೂ ಭೂಕಂದಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಖಸ್ರಾ (Khasra)
- ಗ್ರಾಮದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಲಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಸಂಖ್ಯೆ. ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಲವನ್ನು ಅದರ ಖಸ್ರಾ (ಸರ್ವೆ) ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಖಸ್ರಾ ಗಿರ್ದಾವರಿ (Khasra girdawari)
- ಪಟ್ವಾರಿಯ ಸುಗ್ಗಿ ತಪಾಸಣಾ ರಿಜಿಸ್ಟರ್, ಪ್ರತಿ ಖಾರಿಫ್ ಮತ್ತು ರಬಿ ಸುಗ್ಗಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾಲೀಕರು, ಸಾಗುವಳಿದಾರರು ಮತ್ತು ಗೇಣಿ, ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಗುವಳಿ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿ ಆದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಜಮಾಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಖತೌನಿ (Khatauni)
- ಪಂಜಾಬ್ನ ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಿಡುವಳಿಯೊಳಗೆ (ಖೇವಟ್) ಸಾಗುವಳಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಿಡುವಳಿಯ (ಖಾತಾ) ಸಂಖ್ಯೆ. ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಬೇರೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಆ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಂತ ಕಂದಾಯ ಕಾನೂನಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಖೇವಟ್ (Khewat)
- ಜಮಾಬಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಿಡುವಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂಖ್ಯೆ: ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭೂಮಿ ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲೀಕರು.
- ಆಡಳಿತ ಪತ್ರಗಳು (Letters of administration)
- ಉಯಿಲು ಮಾಡದೆ ಮೃತಪಟ್ಟವರ, ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರನ್ನು (ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟರ್) ಹೆಸರಿಸದ ಉಯಿಲು ಇರುವವರ, ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುದಾನ. ರದ್ದತಿ ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2025 (Repealing and Amending Act, 2025) ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1925 (Indian Succession Act, 1925) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 213 ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ನಂತರ, ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಬೇಟ್ ಇನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ; ಆದರೂ ಹಕ್ಕು ಉಯಿಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವಲ್ಲಿ ಖರೀದಿದಾರರು ಅಥವಾ ಸಾಲದಾತರು ಇನ್ನೂ ಅನುದಾನವನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.
- Lis pendens (ಲಿಸ್ ಪೆಂಡೆನ್ಸ್, ಬಾಕಿ ದಾವೆಯ ತತ್ವ)
- ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 52 ರಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಮ: ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿರುವ ದಾವೆ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ, ಡಿಕ್ರಿಯಡಿ ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ದಾವೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವವರು ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
- ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಮತ್ತು ವಲಯ ಯೋಜನೆ (Master plan and zonal plan)
- ನಗರ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗದ ಅನುಮತಿತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಯೋಜನೆ. ವಲಯ ಯೋಜನೆಯು ಒಂದು ವಲಯದ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ 2047 (Master Plan for Delhi 2047) ಅನ್ನು 20/08/2026 ರಂದು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.
- ಮುಸ್ತತೀಲ್ ಮತ್ತು ಕಿಲ್ಲಾ (Mustatil and killa)
- ಹಿಡುವಳಿಗಳ ಕ್ರೋಢೀಕರಣ ನಡೆದ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಯತಗಳಾಗಿ (ಮುಸ್ತತೀಲ್ ಅಥವಾ ಮುರಬ್ಬಾ) ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಿದ ಚೌಕಗಳಾಗಿ (ಕಿಲ್ಲಾಗಳು) ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಲವನ್ನು ಆಯತದ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಿಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ನೆಹ್ರಿ (Nehri)
- ಕಾಲುವೆಗಳಿಂದ ನೀರಾವರಿಯಾಗುವ ಭೂಮಿಯ ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಯ ವರ್ಗ.
- ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, NOC (No objection certificate)
- ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಅಥವಾ ಅಡಮಾನ ಇಡುವ ಮೊದಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ, ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಸೊಸೈಟಿ ಅಥವಾ ಸಾಲದಾತರಿಂದ ಲಿಖಿತ ಅನುಮತಿ.
- ಹಕ್ಕು ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ (Relinquishment deed)
- ಸಹ ಮಾಲೀಕರು ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಹ ಮಾಲೀಕರ ಪರವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ನೋಂದಾಯಿತ ದಾಖಲೆ. ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ, ಮಾರಾಟ ಮಾಡದ ವಾರಸುದಾರರಿಂದ ಹಕ್ಕು ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ರೋಜ್ನಾಮ್ಚಾ (Roznamcha)
- ಪಟ್ವಾರಿಯ ದೈನಂದಿನ ಘಟನೆಗಳ ದಿನಚರಿ (ರೋಜ್ನಾಮ್ಚಾ ವಾಕಿಯಾತಿ, roznamcha waqiati), ಇದರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಂತಹ, ಗ್ರಾಮದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮಂಜೂರಾದ ಕಟ್ಟಡ ನಕ್ಷೆ (Sanctioned building plan)
- ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೊದಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಕಟ್ಟಡ ನಕ್ಷೆ. ನಿರ್ಮಿಸಿದಂತಹ ಮಹಡಿಗಳು, ಎತ್ತರ, ನೆಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, FAR, ಸೆಟ್ಬ್ಯಾಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯನ್ನು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಶಜ್ರಾ ಕಿಶ್ತ್ವಾರ್ (Shajra kishtwar)
- ಕಂದಾಯ ಗ್ರಾಮದ ಹೊಲಗಳ ನಕ್ಷೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಲದ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಗಡಿಗಳನ್ನು ಅದರ ಖಸ್ರಾ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಶಜ್ರಾ ನಸಬ್ (Shajra nasab)
- ಗ್ರಾಮದ ಭೂಮಾಲೀಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ವಂಶವೃಕ್ಷ, ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಮಾಬಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕರ ಹಿಡುವಳಿಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಾರಸುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸ್ಟಿಲ್ಟ್ (Stilt)
- ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಬಳಸುವ ತೆರೆದ ನೆಲ ಮಹಡಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಹಡಿಯೆಂದು ಎಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
- ULPIN (ಭೂ-ಆಧಾರ್, Bhu-Aadhaar)
- ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೂ ಭಾಗ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ (Unique Land Parcel Identification Number): ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧುನೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (Digital India Land Records Modernisation Programme) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಭೂ ಭಾಗದ ಶೃಂಗಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೂ ಭಾಗಕ್ಕೆ ನೀಡುವ 14 ಅಂಕಿಗಳ ಅಕ್ಷರಸಂಖ್ಯಾ ಗುರುತು.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾರಾಂಶವು ಪೂರ್ತಿ ಓದಿದ ಕಡತಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯಲ್ಲ.
ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ ಭೇಟಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ, G-46, Basement, Greater Kailash III, New Delhi ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭೇಟಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳನ್ನು ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪುಟವು 17/10/2026 ರಂದು ಇದ್ದ ಕಾನೂನಿನ ಮಾಹಿತಿ ಸಾರಾಂಶ. ಇದು ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.
← ಕಾನೂನು ತಿಳಿಯಿರಿ